مهران شاملوئی، نوکیش مسیحی و فعال دینی که پیشتر به دلیل باورهای مذهبیاش به ۱۰ سال زندان محکوم شده و از ایران خارج شده بود، پس از بازگردانده شدن از ترکیه در فرودگاه مشهد بازداشت و به یکی از بازداشتگاههای امنیتی منتقل شد.
شاملوئی ۳۷ ساله پیشتر به همراه دو نوکیش مسیحی دیگر، عباس سوری و نرگس نصری، مجموعا به بیش از ۴۰ سال زندان محکوم شده بودند؛ حکمی که صرفا به دلیل فعالیتهای صلحآمیز مذهبی علیه آنان صادر شد.
بر اساس گزارش منابع سازمان مدافع حقوق نوکیشان مسیحی «ماده ۱۸»، مهران شاملوئی پس از خروج از ایران تصمیم به ثبت درخواست پناهندگی در ترکیه نگرفت، چرا که به گفته او، شمار زیادی از نوکیشان ایرانی در ترکیه با بلاتکلیفی چندینساله مواجهاند و اغلب درخواستهای پناهندگی آنان در نهایت رد میشود.
این نوکیش مسیحی قصد داشت از طریق ترکیه خود را به اروپا برساند، اما در مسیر بازداشت و پنجشنبه به ایران دیپورت شد. منابع مطلع میگویند بلافاصله پس از ورود به فرودگاه مشهد، او توسط ماموران امنیتی جمهوری اسلامی بازداشت و به مکانی نامعلوم منتقل شده است.
حکومت ایران طی سالهای اخیر با افزایش فشار بر جامعه نوکیشان مسیحی، شمار زیادی از آنان را صرفا به دلیل تغییر دین یا مشارکت در مراسم مذهبی به احکام سنگین زندان، تبعید و محرومیتهای اجتماعی محکوم کرده است.
نوئمی، خواهر سیسیل کوهلر، روز جمعه در گفتوگو با ایراناینترنشنال اعلام کرد که مقامهای ایرانی حاضر نیستند محل نگهداری این دو زندانی را به خانوادهشان اطلاع دهند.
این زوج فرانسوی در اردیبهشت ۱۴۰۱، در جریان سفری توریستی به ایران بازداشت شدند و از آن زمان در بازداشت بهسر میبرند. به گفته خانواده، از زمان حمله هوایی اسرائیل به زندان اوین، تنها یک ملاقات کنسولی در یازدهم تیر انجام شده و در جریان آن، خانواده از زنده بودن آنان مطمئن شدهاند.
نوئمی گفت: «آنان در زمان حمله در بند ۲۰۹ زندان اوین بودند و بیش از سه سال در همان بند نگهداری میشدند. چندین ماه را در سلول انفرادی سپری کردند.»
بند ۲۰۹ که تحت نظارت وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی اداره میشود، خارج از نظارت قضایی رسمی است و سازمان دیدهبان حقوق بشر از آن بهعنوان «زندان در دل زندان» یاد کرده که در آن بازداشتشدگان در معرض سلول انفرادی طولانیمدت، عدم دسترسی به وکیل، و بازجوییهای خشن قرار میگیرند؛ وضعیتی که ممکن است مصداق شکنجه باشد.
نوئمی در ادامه افزود که خواهرش پس از حملات بهطور موقت به زندان قرچک منتقل شده بود: «او فقط ۲۴ ساعت در زندان قرچک نگهداری شد و سپس با چشمبند به مکان نامعلومی منتقل شد و نمیداند در حال حاضر کجا نگهداری میشود.»
او گفت ژاک پاریس نیز بلافاصله پس از انفجارها به مکانی نامشخص انتقال یافته است. خانواده از ۷ خرداد هیچ تماس مستقیمی با آنان نداشتهاند.
نوئمی تاکید کرد مقامهای جمهوری اسلامی اخیرا اتهامهای سنگینی متوجه این دو شهروند فرانسوی کردهاند؛ از جمله «جاسوسی برای اسرائیل»، «تبانی برای براندازی نظام» و «افساد فیالارض» که همگی میتوانند طبق قوانین ایران مجازات اعدام داشته باشند.
او گفت: «ما اطلاعات مشخصتری نداریم، فقط میدانیم که قاضی این اتهامها را به آنان اعلام کرده است.»
به گفته نوئمی، سیسیل و ژاک اجازه داشتن وکیل مستقل ندارند و «هیچکس به پروندهشان دسترسی ندارد.»
او همچنین از اعمال شکنجه روانی توسط مقامهای جمهوری اسلامی خبر داد. در آخرین تماس مستقیم در تاریخ ۷ خرداد، سیسیل به خانوادهاش گفته بود که قاضی پرونده هشدار داده که بهزودی حکمی «بسیار سنگین» علیه آنان صادر خواهد شد.
نوئمی گفت: «شش ماه است که این قاضی همین حرف را تکرار میکند. این هم نمونهای دیگر از شکنجه روانی است.»
در پاسخ به پرسشی درباره چرایی رفتار شدید مقامهای ایرانی با این دو شهروند، نوئمی گفت: «احتمالا هدفشان تحت فشار قرار دادن فرانسه است. ما نمیدانیم دقیقا چه میخواهند و چرا سیسیل و ژاک را اینگونه تحت فشار قرار میدهند.»
او در ادامه گفت: «مقامهای ایرانی پس از بیش از سه سال بازداشت در شرایط غیرانسانی، پس از آنکه آنان به سختی از حملات جان سالم بهدر بردند، و اکنون با طرح اتهاماتی که میتواند به اعدام منجر شود، همچنان به شکنجه روانی آنان ادامه میدهند.»
نوئمی خواستار پایان دادن به این وضعیت شد و گفت: «باید مقامهای جمهوری اسلامی به نقض حقوق سیسیل و ژاک پایان دهند، محل نگهداریشان را اعلام کنند، اجازه تماس با خانواده را بدهند، و در نهایت، آنان را فورا به مقامهای فرانسوی تحویل دهند.»
فرانسه با محکوم کردن اتهامات وارده به این دو شهروند خود، آنها را «بیاساس و سیاسی» خوانده و خواستار آزادی فوری آنان شده است. ژان-نوئل بارو، وزیر خارجه فرانسه، اتهامات مطرحشده را «نابجا و بیپایه» توصیف کرده است.
نوئمی با بیان اینکه دولت فرانسه برای آزادی این دو زندانی تلاش میکند، گفت: «نبود شفافیت در این پرونده باعث سردرگمی و ناامیدی ما شده است.»
او همچنین از رهبران غربی، بهویژه کشورهای اروپایی، خواست که برای پایان دادن به سیاست گروگانگیری جمهوری اسلامی با یکدیگر همکاری کنند.
سیسیل کوهلر که معلم است و ژاک پاریس، شریک زندگی او، آخرین شهروندان فرانسوی شناختهشده در بازداشت جمهوری اسلامی هستند. امانوئل مکرون، رئیسجمهوری فرانسه، این دو نفر را «گروگانهای دولتی» توصیف کرده است.
فرانسه و دیگر کشورهای عضو اتحادیه اروپا، جمهوری اسلامی را به گروگانگیری سیستماتیک شهروندان خارجی بهمنظور اعمال فشار سیاسی بر دولتهای غربی متهم میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی این اتهام را رد کرده و میگویند بازداشتها طبق روند قانونی انجام شده و اتهام بدرفتاری با زندانیان را نمیپذیرند.
مولوی عبدالحمید در خطبههای نماز جمعه ۱۳ تیرماه زاهدان، خواستار «عفو عمومی» برای تمام زندانیان بهویژه زندانیان سیاسی شد و گفت: «پیشنهاد بنده آن است که در این شرایط برای تمام زندانیان مخصوصا زندانیان سیاسی عفو عمومی صادر و این زندانیان آزاد شوند.»
امام جمعه اهل سنت زاهدان با تاکید بر اینکه مردان، زنان و علمای زندانی باید آزاد شوند و دیدگاههایشان شنیده شود، افزود: «توصیه و تاکید دلسوزانه ما آن است که احکام اعدامی که صادر شدهاند، متوقف شوند و در این شرایط کسی اعدام نشود.»
او اضافه کرد: «سایر مسائل و مشکلات کشور نیز با توجه به شرایط جدیدی که جنگ ایجاد کرده است، باید با یک سازوکار و نگاه جدید مورد رسیدگی قرار گیرند.»
گروهی از کارشناسان مستقل سازمان ملل نیز جمعه ۱۳ تیرماه با صدور بیانیهای نسبت به موج جدید سرکوب و اعدام در ایران، پس از آغاز درگیریهای نظامی میان اسرائیل و جمهوری اسلامی و اعلام آتشبش، بهشدت ابراز نگرانی کردند.
آنها هشدار دادند که شرایط پس از جنگ نباید به بهانهای برای سرکوب مخالفان تبدیل شود.
اعتراض به برخوردها با مهاجران افغانستانی
امام جمعه اهل سنت زاهدان در خطبههای نماز جمعه امروز خود به موضوع تشدید روند اخراج شهروندان افغانستانی از ایران اشاره کرد و گفت: «عزیزان افغانستانی مدتهای مدیدی در ایران زندگی کردهاند. ما با این عزیزان مشترکات زیادی داریم. علاوه بر اخوت انسانی و اسلامی، با یکدیگر قرابت و خویشاوندی داریم و از یکدیگر جدا نیستیم.»
اسماعیلزهی با تاکید بر لزومحفظ حرمت و کرامت شهروندان افغانستانی، گفت بعضی از این عزیزان سالهاست در ایران زندگی کردهاند و در ایران متولد شدهاند و کسبوکار و تجارت دارند و دارای ملک و دارایی هستند. باید به این افراد فرصت لازم داده شود تا بتوانند ملک و مغازهای که دارند بفروشند و یا اگر بدهی به کسی دارند پرداخت کنند یا بدهیهای خودشان را دریافت کنند و کشور را با حرمت ترک کنند.»
او از مسئولان جمهوری اسلامی خواست با اتباع افغانستانی بهعنوان «خویشاوند» و با خوبی و محبت رفتار کنند و با آنها رفتار تندی صورت نگیرد.
مولوی عبدالحمید در ادامه در خصوص لزوم رعایت حقوق افغانستانیهای مقیم ایران، خطاب به شهروندان زاهدانی و دیگر مردم ایران، گفت: «در حملونقل افغانستانیها از آنان کرایه اضافی نگیرند. املاکی که به فروش میگذارند به قیمت عادلانه از آنها بخرند. اگر منزل یا مغازهای را رهن کردهاند پولشان را به آنها برگردانند.»
همزمان، گزارش و ویدیوهایی که سایت حالوش منتشر کرده حاکی از وضعیت بحرانی بازداشتشدگان، از جمله مهاجران و پناهجویان افغانستانی و شهروندان بلوچ فاقد شناسنامه، محبوس در اردوگاههای الغدیر در زاهدان و میلک در شهرستان هیرمند است.
دهها نفر از این افراد بدون دسترسی به آب آشامیدنی، غذا یا امکانات اولیه در گرمای طاقتفرسای تابستان، به حال خود رها شدهاند.
به «حادثه» روستای گونیچ خاش «بیطرفانه» رسیدگی شود
مولوی عبدالحمید در بخشی درگیری از صحبتهای خود درباره هجوم نیروهای امنیتی به روستای گونیچ در استان سیستان و بلوچستان که به کشتهشدن دو زن کشته و زخمیشدن ۱۰ زن دیگر منجر شد، صحبت کرد و گفت متخلفان باید بهصورت قانونی «مجازات» شوند.
لالی بامری و خانبیبی بامری، دو زنی هستند که در پی تیراندازی ماموران نظامی و امنیتی جمهوری اسلامی به سمت اهالی معترض روستای گونیچ، کشته شدند.
امام جمعه اهل سنت زاهدان گفت: «در رابطه با حادثه گونیچ خاش بنده از شورای تامین استان درخواست کردهام که به این موضوع بیطرفانه رسیدگی کند و هر کسی که در این جریان مرتکب تخلف شده به مجازات قانونی خودش برسد.»
او با بیان اینکه «مدیریت استان قول داده موضوع را بیطرفانه رسیدگی کرده و متخلف هر کسی باشد مجازات خواهد شد»، تاکید کرد: «همه ازجمله ماموران و سازمانها و ارگانها باید بدانند که کشور در شرایط حساسی قرار دارد و در این شرایط نباید احساسی برخورد شود، بلکه مسائل باید با دوراندیشی مورد رسیدگی قرار گیرند، زیرا ایجاد اختلاف و مشکل به نفع هیچکس نخواهد بود.»
سایت حالوش که اخبار استان سیستان و بلوچستان را پوشش میدهد، جمعه ۱۳ تیرماه با انتشار تصاویری و ویدیوهایی نوشت شماری از زنان بلوچ با برپایی راهپیمایی و تجمع اعتراضی مقابل ساختمان فرمانداری شهرستان خاش، صدای دادخواهی سردادند.
طبق این گزارش، زنان شرکتکننده در این راهپیمایی، خواستار شناسایی و محاکمه آمران و عاملان حمله مرگبار به خانهای در روستای گونیچ شدند و شعارهایی از جمله «مرگ بر رژیم بچهکش» و «لالی کشته شد» سردادند.
کارشناسان سازمان ملل در بیانیهای که جمعه ۱۳ تیرماه منتشر کردند، با اشاره به تاثیر حملات نظامی اسرائیل و آمریکا، از گزارشهای متعدد درباره اعدامها، ناپدیدسازیهای قهری و بازداشتهای گسترده در ایران ابراز نگرانی کردند.
نویسندگان این بیانیه با اشاره به اینکه از زمان آغاز جنگ، دستکم شش نفر به اتهام «جاسوسی برای اسرائیل» در ایران اعدام شدهاند، اعلام کردند که طی این مدت صدها نفر از کاربران شبکههای اجتماعی، روزنامهنگاران، مدافعان حقوق بشر، شهروندان خارجی بهویژه افغانها و اقلیتهای قومی و مذهبی مانند بهائیان، کُردها، بلوچها و عربها، بازداشت شدهاند.
آنها همچنین از گزارشهایی درباره برگزاری محاکمههای شتابزده برای شهروندانی با اتهامهایی چون «همکاری با اسرائیل» یا «جاسوسی» بازداشت شدهاند، ابراز نگرانی کردند و هشدار دادند که این امر خطر صدور و اجرای احکام اعدام بدون دادرسی عادلانه را افزایش میدهد.
در این بیانیه به بازداشت حسین رونقی و برادرش حسن رونقی اشاره شده و تاکید شده که احمدرضا جلالی، پژوهشگر ایرانی-سوئدی، در آستانه اعدام قرار دارد و پس از انتقال به مکان نامعلوم هنوز اطلاعی از وضعیت او در دست نیست.
کارشناسان سازمان ملل با بیان اینکه اخراج شهروندان افغانستانی ساکن ایران افزایش چشمگیری پیدا کرده است و ۲۵۶ هزار شهروند افغانستانی تنها در ماه گذشته (ژوئن) به افعانسان بازگرداننده شدهاند، اعلام کردند این امر نگرانیهای جدی در مورد بازگرداندن اجباری پناهندگان که نقض استانداردهای حقوق بشر است را در پی داشته است.
جمهوری اسلامی از آغاز جنگ با اسرائیل موج گستردهای از بازداشت شهروندان از جمله فعالان مدنی، شهروندان یهودی، بهائی و خارجی را در ایران به راه انداخته است.
ششم تیر ماه، سایت حقوق بشری هرانا گزارش داد از بامداد ۲۳ خرداد و با آغاز حملات هوایی اسرائیل به ایران، نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی بیش از هزار و ۵۹۶ نفر را بازداشت کردهاند.
پس از آن نیز گزارشهای متعددی درباره بازداشت شهروندان، بهدست نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی در شهرهای مختلف ایران منتشر شد.
فشار بر اقلیتها در ایران
مای ساتو، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل در امور ایران و دیگر کارشناسان سازمان ملل، در بیانیه روز جمعه خود بهشدت از فضای رسانهای حاکم بر ایران که در آن اقلیتها با عبارات تحقیرآمیز از جمله «موشهای کثیف» توصیف و به خیانت متهم شدهاند، ابراز نگرانی کردند.
آنها با بیان اینکه این وضعیت به تحریک نفرت، خشونت و تبعیض علیه این گروهها دامن زده است، هشدار دادند که این لحن یادآور جنایات سال ۱۳۶۷ است و شامل فراخوان به نظارت و حتی کشتار بهائیان در رسانههای فارسی و عربی وابسته به جمهوری اسلامی بوده است.
این کارشناسان درباره قانون جدید مجلس شورای اسلامی برای تشدید مجازات «جاسوسی و همکاری با کشورهای متخاصم»، هشدار داده و آن را محکوم کردند.
بر اساس قانون جدید مجلس، هرگونه فعالیت «اطلاعاتی و جاسوسی و اقدام عملیاتی» برای اسرائیل، آمریکا یا «سایر رژیمها و گروههای متخاصم یا برای هر یک از عوامل وابسته به آنها برخلاف امنیت کشور یا منافع ملی»، افساد فیالارض محسوب شده و مشمول مجازات «اعدام» است.
این گروه از کارشناسان سازمان ملل که شامل گزارشگران ویژه حقوق بشر در موضوعات ایران، افغانستان، اقلیتها، آزادی بیان و ناپدیدشدگی قهری است، خواستار حمایت پایدار جامعه بینالمللی از کنشگران و نهادهای مستقل مدنی از جمله با ارائه کمکهای فنی و مالی به رسانههای مستقل و نهادهای حقوقبشری ایرانی شدند.
آنها شرایط زندانیان منتقلشده از اوین به زندانهای قرچک و تهران بزرگ را «وخیم» توصیف کردند و تاکید کردند که بسیاری از این افراد در شرایطی اسفبار نگهداری میشوند و سرنوشت شماری از زندانیان هنوز نامشخص است و این وضعیت مصداق ناپدیدسازی قهری است.
این کارشناسان با تاکید بر اینکه پس از برقراری آتشبس، نگاه جهان به عملکرد جمهوری اسلامی در برابر مردم ایران دوخته شده است، تاکید کردند: «این موضوع، معیاری تعیینکننده برای سنجش پایبندی جمهوری اسلامی به حقوق بشر و حاکمیت قانون خواهد بود.»
آنها اضافه کردند: «ایران نباید اجازه دهد تاریخ تکرار شود و بار دیگر به همان الگوهای تاریک سرکوب بازگردد که در دورههای گذشته مردم این کشور را به ورطه نابودی کشانده است.»
در پی حمله هوایی دوم تیرماه اسرائیل به زندان اوین و انتقال گروهی از زندانیان سیاسی به زندانهای تهران بزرگ و قرچک ورامین، روایتهایی منتشر شده که از خشونت گسترده، تحقیر سیستماتیک و بیتوجهی کامل مسئولان جمهوری اسلامی به جان زندانیان حکایت دارد.
این روایتها نشان میدهند که مقامات قضایی و امنیتی نهتنها هیچ تلاشی برای محافظت از زندانیان در شرایط اضطراری نکردهاند، بلکه با بستن دست و پای آنها، تهدید با اسلحه و انتقال شبانه و ناگهانی، کرامت انسانی زندانیان را بهطور آشکار نقض کردهاند.
در واکنش به این رویداد، شماری از زندانیان سیاسی با انتشار نامهها و بیانیهها و تماسهایی تلفنی از درون زندان، نسبت به رفتار تحقیرآمیز ماموران، وضعیت غیرانسانی زندانهای تهران بزرگ و قرچک ورامین و سکوت و بیتفاوتی نهادهای مسئول اعتراض کردهاند.
آنها تاکید کردهاند که در شرایط جنگی، نهتنها از ابتداییترین حقوق خود محروم شدهاند، بلکه با خطر جانی مضاعف مواجهاند.
این روایتها، انتقال زندانیان را نه اقدامی امنیتی، بلکه تلاشی برای انتقامگیری سیاسی و سرکوب مضاعف مخالفان و منقدان جمهوری اسلامی توصیف کردهاند.
قدیانی و محمودیان: میان دو خطر، ما قربانی بودیم
ابوالفضل قدیانی و مهدی محمودیان، دو فعال سیاسی محبوس در زندان تهران بزرگ، در روایتی مشترک از حمله اسرائیل به زندان اوین، با شرح جزئیات حمله، از انفجارهایی گفتند که بخشهایی از زندان از جمله بهداری و انبارهای غذایی را ویران کرد و منجر به کشته و زخمی شدن دهها نفر از جمله زندانیان شد.
این دو زندانی سیاسی تاکید کردند که بارها هشدار داده بودند نگهداشتن زندانیان در شرایط جنگی، جان آنان را با خطر جدی روبهرو میکند. با این حال، نهتنها هیچ توجهی به این هشدارها نشد، بلکه حکومت با اعمال محدودیتهای بیشتر، فشارها را افزایش داد.
آنها با اشاره به پیشنهاد اعطای مرخصی یا آزادی زندانیان پیش از حمله و بیاعتنایی مسئولان به آن نوشتهاند: «جمهوری اسلامی هیچ ارزشی برای جان انسانها قائل نیست و زندانیان را عملا به عنوان «سپر انسانی» به کار میگیرد.»
به گفته آنان، در حالی که زندانیان برای امدادرسانی به یاری مجروحان رفته بودند، نیروهای امنیتی با اسلحههای آماده شلیک، آنها را تهدید کردند.
قدیانی و محمودیان در روایت خود به انتقال اجباری زندانیان اشاره کردند که با تهدید به شلیک به زندانیان تنها ۱۰ دقیقه فرصت داده شد. به گفته آنها، گویا سرکوبگران جمهوری اسلامی قصد داشتند کاری را انجام دهند که اسرائیل موفق به انجام آن نشد.
این دو زندانی سیاسی با انتقاد شدید از سیاستهای جنگطلبانه علی خامنهای، نوشتند:« کسی که بهجای صلح، بر طبل جنگ میکوبید و خود را ولیامر مسلمین میدانست، در پناهگاه امن پنهان شده بود، در حالی که ما با دستان بسته، قربانی سیاستهایی شدیم که سالها نسبت به آن هشدار داده بودیم.»
آنها اضافه کردند: «اینجا، میان دو خطر، ما اسیر و قربانی بودیم، قربانی سیاستهایی که زندگی و کرامت انسانیمان را به بازی گرفته بود.»
رضا خندان: زندانیان سیاسی از زیر بمباران به زنجیر و تحقیر سپرده شدند
رضا خندان، فعال مدنی زندانی با انتشار گزارشی از زندان تهران بزرگ، با عنوان «گزارش یک جنایت»، جزییاتی تکاندهنده از نحوه انتقال شبانه زندانیان اوین پس از حمله اسرائیل را روایت کرد و نوشت: «رفتاری که با ما شد در تاریخ نظیر نداشته است.»
این فعال مدنی در گزارش خود با اشاره به اینکه پیش از حمله به زندان اوین، بارها به مسئولان هشدار داده شد و خود و بسیاری دیگر خواستار آزادی زندانیانی در شرایط جنگی شدند، نوشت با این حال هیچ اقدامی صورت نگرفت.
او تاکید کرد مسئولیت مستقیم کشتهشدن زندانیان و پرسنل، بر عهده مقاماتی همچون مسئولان زندان، سازمان زندانها، و شخص رییس قوه قضاییه است که آگاهانه قانون را زیر پا گذاشتند و این فاجعه بزرگ را رقم زدند.
به گفته خندان، زندانیان پس از بمباران، بدون رسیدگی درمانی و در حالی که مجروحان همچنان در بند بودند، با دستبند و پابند دو به دو به هم بسته شدند.
او اضافه کرد: «در بند ما هیچیک از زندانیان مجروح به بیمارستان منتقل نشدند، چه مجروحان جزئی و چه مجروحان بدحال. آنها بهجای ایجاد آرامش و امنیت و التیام دادن به زندانیان، آنها را دو به دو غل و زنجیر کردند.»
خندان روایت کرده که زندانیان در میانه آتش ضدهواییها و انفجارها، برای انتقال به صف شدند: «در حالی که دست و پایم به دست و پای همبندیام بسته شده بود، و با هر حرکت هر یک از ما، آن دیگری تعادلش را از دست میداد و زخم پاهایمان از محل پابند عمیقتر میشد.»
او با بیان اینکه صحنه صف زندانیان اسیر و زنجیرشده، یادآور فیلمهای آلمان نازی و اردوگاههای کار اجباری بود، تاکید کرد: «ما به سوی آیندهای تیره و تار قدم برمیداشتیم، صدای زنجیرهایمان ناقوسی بود که روزهای سختتری را نوید میداد.»
این فعال مدنی افزود: «ما زندانی بودیم، زندانی بیگناه، زندانی بیعدالتی. در چشم برهمزدنی جنگزده شدیم، ما سپر انسانی شدیم. سپس زندانبانانمان ما را به اسارت گرفتند. حالا دیگر ما اسیر جنگی هم شده بودیم.»
خندان در پایان هشدار داد که زندان تهران بزرگ، با وضعیت بحرانی بهداشت، کمبود آب و غذا و تراکم بیش از ظرفیت، در آستانه فاجعهای دیگر قرار دارد. او مسئولیت کامل این وضعیت را متوجه حاکمیت دانسته است.
کانون نویسندگان: انتقال زندانیان اوین یادآور تاریخ سیاه دهه شصت است
کانون نویسندگان ایران با انتشار بیانیهای، نسبت به حمله اسرائیل به زندان اوین و انتقال اجباری زندانیان سیاسی به زندانهای تهران بزرگ و قرچک ورامین واکنش نشان داد.
این بیانیه با اشاره به اینکه بر اساس میثاقها و قوانین بینالمللی، حمله به اماکنی مانند زندانها ممنوع است و در شمول «جنایات جنگی» جای میگیرد، حمله اسرائیل به زندان اوین را «جنایتکارانه»، توصیف کرده است.
کانون نویسندگان عملکرد جمهوری اسلامی در خصوص انتقال همراه با «برخوردهای غیرانسانی و تحقیر» زندانیان سیاسی از اوین به زندانهای قرچک ورامین و تهران بزرگ را بهشدت محکوم کرد.
این تشکل صنفی در بیانیه خود نوشت واکنش حاکمیت در انتقال زندانیان اوین به زندانهایی فاقد استانداردهای لازم، این گمان را تقویت میکند که حاکمیت در صدد «انتقامگیری» و «کینجویی» از مخالفان سیاسی و عقیدتی خود در شرایط غبارآلود و نابهنجار فعلی است و اینگونه تاریخ سیاه دهه شصت را تداعی و تکرار میکند.
نویسندگان این بیانیه با اشاره به گزارشهای منتشرشده، شرایط نگهداری زندانیان منتقلشده را «غیرانسانی و تحملناپذیر» توصیف کردند و هشدار دادند که سلامت و جان آنها بهشدت در خطر است.
این تشکل مستقل در ادامه خواستار آزادی فوری و بیقید و شرط تمامی زندانیان سیاسی شد و تاکید کرد که مسئولیت جان همه زندانیان و تمامی پیامدهای این امر، متوجه مقامات حاکمیتی و قضایی جمهوری اسلامی است.
زرتشت احمدی راغب: اگر شهادت و بهشت خوب است، گوارای شما باد؛ چرا پنهان شدهاید؟
زرتشت احمدی راغب، زندانی سیاسی، در تماسی از زندان قزلحصار کرج انتقال زندانیان از اوین به زندان تهران بزرگ، پس از حمله اسرائیل را ظلم مضاعف توصیف کرد.
او با اشاره به تجربه بازداشت خود در زندان تهران بزرگ تاکید کرد که این زندان «هیچگونه شرایط لازم برای یک زندگی انسانی» را ندارد.
احمدی راغب همچنین گفت در وضعیتهایی شبیه جنگ یا شرایط فوقالعاده، باید زندانیان سیاسی و کسانی که اتهامات سبکتری دارند آزاد شوند؛ نه اینکه مقامات حکومتی که سالها برای کشورهای دیگر خط و نشان کشیدهاند و تحریم صادر کردهاند، حالا خودشان بروند و پنهان شوند.
او خطاب به مسئولان افزود: «اگر شهادت و مرگ و بهشت اینقدر خوب است، گوارای شما باد. پس کجا هستید؟ چرا پنهان شدهاید؟ مردمی را که در فقر، نکبت، اعتیاد، گرفتاری و استبداد نگه داشتهاید، امروز با پیامهای بهظاهر میهنپرستانه خطاب میکنید. ایران را عقب نگه داشتهاید؛ سرزمینی که سرشار از آزادیخواهی، روشنگری و آزادگی است.»
محمدی که پیام خود را از خانهاش در تهران برای شبکه آمریکایی ایبیسی نیوز ارسال کرده، گفته است موج گسترده بازداشتها و افزایش اعدامها پس از جنگ نشان میدهد جمهوری اسلامی با هدف «ایجاد ترس و وحشت» در جامعه، سرکوب داخلی را تشدید کرده است.
او تاکید کرد: «ما اکنون شاهد تشدید جنگ میان جمهوری اسلامی و مردم ایران هستیم؛ جنگی که ۴۶ سال است ادامه دارد.» محمدی در واکنش به ادعای مقامهای جمهوری اسلامی مبنی بر «پیروزی» در جنگ اخیر، این ادعا را رد کرد و گفت: «من بهسادگی این را باور نمیکنم. جنگ، ابزارهای رسیدن به حقوق بشر و دموکراسی مانند جامعه مدنی را تضعیف میکند.»
نرگس محمدی که دوران محکومیت ۱۳ سال و ۹ ماهه خود را در زندان اوین میگذراند، در حال حاضر به دلیل عمل جراحی ضروری در مرخصی پزشکی بهسر میبرد اما با وجود دستور بازگشت، از رفتن به زندان خودداری کرده است.
در ادامه این گزارش آمده است که حمله موشکی اسرائیل به زندان اوین در ۲ تیر که به گفته سخنگوی قوه قضاییه جمهوری اسلامی، ۷۱ کشته بر جای گذاشت، نگرانیهای زیادی را درباره سرنوشت زندانیان سیاسی، از جمله نویسندگان و فعالان حقوق بشر، برانگیخته است. دفتر حقوق بشر سازمان ملل این حمله را «نقض فاحش حقوق بینالملل» توصیف کرده است.
در این حمله، اسرائیل اعلام کرد که مراکز سرکوب حکومتی، از جمله زندان اوین، هدف قرار گرفتهاند. محمدی که هنگام حمله در مرخصی بود، به ایبیسی نیوز گفته است: «پس از این حمله، فضای داخل زندان بهشدت امنیتی شده و انتقال زندانیان با حضور نیروهای مسلح، تکتیرانداز و با دستبند و پابند انجام شد.»
او همچنین از انتقال گسترده زندانیان به زندانهای دیگر خبر داده و وضعیت در زندانهای قرچک و تهران بزرگ را «بسیار نگرانکننده» خوانده است. به گفته او، این زندانیان که از آنها با عنوان «بازداشتشدگان متاثر از جنگ» یاد شده، اکنون با «سرکوب شدید» روبهرو هستند.
منابع نزدیک به خانوادههای زندانیان سیاسی نیز به این شبکه آمریکایی گفتهاند که شرایط در زندان قرچک «شکنجهآمیز» است و از کمبود غذا، آب آشامیدنی، تراکم بالا، وضعیت بهداشتی نامناسب و فقدان امکانات اولیه خبر دادهاند.
سه زندانی زن، گلرخ ایرایی، ریحانه انصاری و وریشه مرادی نیز در بیانیهای از داخل زندان قرچک اعلام کردند: «رنج امروز ما کمتر از رنجی نیست که بر مردم ایران تحمیل میشود.»
نرگس محمدی در ادامه گفتوگو با ایبیسی نیوز، خواستار توجه فوری جامعه جهانی و نهادهای حقوق بشری به موج جدید سرکوبها در ایران شد. او گفت: «وضعیت نسبت به قبل از جنگ برای مردم ایران خطرناکتر شده است. باید فعالیتهای حقوق بشری گسترش یابد. امیدوارم نهادهای بینالمللی توجه ویژهای به بازداشتها، شکنجه، اعترافات اجباری و اعدامها داشته باشند.»
محمدی هشدار داد بر اساس «شواهد روشن و گزارشهای متعدد»، انتظار میرود که سرکوب جامعه مدنی، بهویژه علیه جوانان و کنشگران، در روزهای آینده شدت بیشتری بگیرد.
تیم پشتیبانی نرگس محمدی نیز گفته است که ماموران اطلاعاتی در روزهای گذشته با تماسهای مکرر، او را برای بازگشت به زندان تحت فشار قرار دادهاند و همزمان، خانواده و دوستان او نیز مورد احضار، بازجویی و تهدید قرار گرفتهاند.
این تیم همچنین فاش کرده است که مقامات مالی جمهوری اسلامی با صدور حکم رسمی، قصد دارند جایزه نقدی نوبل صلح محمدی، به ارزش ۱۷ میلیارد تومان، معادل حدود ۴۰۰ هزار دلار را توقیف کنند؛ اقدامی که پیشتر در سال ۲۰۰۹ علیه شیرین عبادی نیز انجام شده بود.
نرگس محمدی در پایان با بیان اینکه جمهوری اسلامی «نظامی سرکوبگر، مذهبیگرا، اصلاحناپذیر و ناکارآمد» است، بار دیگر مخالفت خود را با هرگونه جنگ اعلام کرد و گفت: «من خواهان پایان جمهوری اسلامی هستم، اما با جنگ مخالفم. چون جنگ توان مردم ایران، جامعه مدنی و فعالان دموکراسیخواه را تحلیل میبرد.»
او افزود: «ما دهههاست برای آزادی، دموکراسی و برابری مبارزه میکنیم. با وجود سرکوب، زندان، اعدام و شکنجه، هرگز عقب ننشستهایم. تا روزی که دموکراسی محقق شود، مبارزه را ادامه خواهم داد.»
