نگار مجتهدی، خبرنگار ایران‌اینترنشنال، روز دوشنبه در چهلمین دوره سالانه جوایز معتبر وبستر در ونکوور، جایزه بیل گود سال ۲۰۲۶ را دریافت کرد. این جایزه به پاس گزارشگری او درباره جنگ، خشونت حکومتی و نقض حقوق بشر در ایران اهدا شد.
مجتهدی، ساکن بریتیش کلمبیا، که تمرکزش بر روزنامه‌نگار تحقیقی و مستندساز ی است و پادکست آی فور ایران را برای ایران‌اینترنشنال تهیه و اجرا می کند، این جایزه را در مراسمی که برای تجلیل از آثار و فعالیت‌های برتر روزنامه‌نگاری در غرب کانادا برگزار شد، دریافت کرد.
مجتهدی هنگام دریافت جایزه، آن را به مردم ایران، به‌ویژه کسانی که در راه مطالبه آزادی جان خود را از دست داده‌اند، تقدیم کرد و بر خطرهایی تاکید کرد که روزنامه‌نگاران تحت حاکمیت جمهوری اسلامی با آن روبه‌رو هستند.
او گفت: «روزنامه‌نگاری حرفه من است. کاری است که زندگی‌ام را وقف آن کرده‌ام. اما در حالی که روزنامه‌نگاری این‌جا در کانادا یک شغل است، در ایران کنشی است که شجاعتی فوق‌العاده می‌طلبد و می‌تواند به قیمت جانتان تمام شود.»
او در صحبت‌هایش از زهرا کاظمی، عکاس خبری ایرانی‌کانادایی، یاد کرد که تیرماه ۱۳۸۲ پس از عکاسی مقابل زندان اوین تهران، بازداشت و در زندان جان باخت. مجتهدی همچنین به زندانی شدن نیلوفر حامدی و الهه محمدی دو روزنامه‌نگار زن ایرانی اشاره کرد که پس از گزارشگری درباره جان‌باختن مهسا «ژینا» امینی در بازداشت و سپس مراسم خاکسپاری او در سال ۱۴۰۱ نقش داشتند.
مجتهدی همچنین به سرکوب خونین اعتراضات سراسری دی ماه ۱۴۰۴ به دست حکومت و کشتار جمعی روزهای ۱۸ و ۱۹ دی‌ماه و قطع اینترنت پرداخت.
او گفت: «در ۱۸ و ۱۹ دی ماه، جمهوری اسلامی مردم خود را قتل‌عام کرد. ده‌ها هزار نفر تنها در دو روز کشته شدند. ابعاد کامل این کشتار هنوز در حال آشکار شدن است.»
او به سخنان پیام اخوان، دادستان پیشین جنایات جنگی سازمان ملل متحد، استناد کرد که این کشتارها را نسل‌کشی توصیف کرده بود و مقام‌های جمهوری‌اسلامی را متهم کرد که با قطع ارتباطات اینترنتی و تلفنی، کوشیده‌اند این جنایت را پنهان کنند.
مجتهدی گفت: «بسیار خوش‌اقبالم که در ایران‌اینترنشنال کار می‌کنم؛ جایی که آزادی، تریبون و مسئولیت افشای این جنایت‌ها را داریم، حتی زمانی که حکومت هر کاری از دستش برمی‌آید انجام می‌دهد تا حقیقت پنهان بماند.»
مجتهدی همچنین توجه حاضران را به اعدام معترضان و صدور احکام اعدام برای آنان و نیز پرونده حسام علاءالدین، پدر ۴۰ ساله دو فرزند، جلب کرد. علاءالدین در پرونده‌ای مرتبط با در اختیار داشتن تجهیزات اینترنت ماهواره‌ای استارلینک، پس از ضرب‌وشتم به دست ماموران امنیتی جان باخت.
او با اشاره به تجربه‌های خانواده خود گفت شنیدن روایت‌های اعدام در ایران از دوران کودکی، درک او از روزنامه‌نگاری و مسئولیت همراه با آن را شکل داده است.
او گفت: «حتی امروز، وقتی این‌جا در کانادا یک جرثقیل را بر فراز ساختمانی می‌بینم، دلم می‌ریزد. چون به یاد ایران می‌افتم. به یاد کسانی که با استفاده از جرثقیل‌ها به دار آویخته شدند.»
این روزنامه‌نگار در ادامه تاکید کرد که این جایزه را به مردم ایران تقدیم می‌کند: «به‌ویژه کسانی که برای مطالبه حقیقت و آزادی، جان خود را از دست داده‌اند.»
او سخنانش را با پیامی به همکاران روزنامه‌نگارش به پایان رساند: «آزادی ما برای گزارشگری ارزش چندانی ندارد اگر از آن برای رساندن صدای کسانی استفاده نکنیم که به سکوت واداشته شده‌اند.»
تعهد به روزنامه‌نگاری
بنیاد جک وبستر با ستایش از فعالیت‌های مجتهدی در مستندسازی جنگ، خشونت حکومتی و نقض حقوق بشر، بر تلاش‌های او برای افزایش شناخت و درک جامعه جهانی از ایران تاکید کرد.
این بنیاد اعلام کرد: «نگار با گزارشگری درباره جنگ، خشونت حکومتی و نقض حقوق بشر، که اغلب با خطرهای جدی برای امنیت شخصی او همراه بوده، به کاهش شکاف میان غرب و ایران و افزایش درک فرهنگی کمک کرده است.»
این بنیاد همچنین از نقش او به‌عنوان روزنامه‌نگاری از یک خانواده مهاجر تقدیر کرد و گفت گزارش‌های او کلیشه‌های منفی را به چالش می‌کشد و به بازنمایی عادلانه‌تر از جوامعی کمک می‌کند که در رسانه‌ها کمتر دیده می‌شوند.
افی کلاین، مدرس روزنامه‌نگاری، در صحبت‌هایی پس از اهدای جایزه، با ستایش از تعهد و شجاعت مجتهدی گفت او به جایگاهی از تقدیر و اعتبار رسیده است که معمولا نصیب روزنامه‌نگارانی می‌شود که دهه‌ها در این حرفه فعالیت کرده‌اند.
کلاین گفت: «او به کاری که می‌کند باور دارد. عاشق کارش است و حتی اگر این کار پیامدهایی داشته باشد، می‌داند که باید حقیقت را بگوید. فکر می‌کنم این نشانه شجاعت بسیار اوست و به نظرم به همین دلیل شایسته این جایزه است.»
در ویدویی که بنیاد وبستر در جریان اهدای جایزه به مجتهدی پخش کرد، داگ سیدورا از شبکه گلوبال بی‌سی، به شور و اشتیاق و عزم مجتهدی در نخستین روزهای حضورش در تحریریه اشاره کرد و گفت نگار «با نیرویی پرقدرت وارد شد» و مجتهدی را برخوردار از «کنجکاوی و شور و اشتیاقی باورنکردنی و مهارنشدنی» توصیف کرد.
بزرگمهر شرف‌الدین، مدیر بخش دیجیتال ایران‌اینترنشنال، نیز در همین ویدیو تعهد او به گزارشگری را ستود و گفت:
شرف‌الدین گفت: «او واقعا به موضوعاتی که پوشش می‌دهد علاقه‌مند است. به این امر، انرژی او را هم اضافه کنید که پایان‌ناپذیر است. فکر می‌کنم ترکیب این ویژگی‌ها نگار را به خبرنگاری منحصربه‌فرد تبدیل می‌کند.»
سرآمدی در روزنامه‌نگاری
جایزه بیل گود از افراد یا سازمان‌هایی تقدیر می‌کند که سهم چشمگیری در روزنامه‌نگاری در بریتیش کلمبیا داشته‌اند یا از طریق گزارشگری خود به جوامع خدمت کرده‌اند.
این جایزه که به افتخار بیل گود، روزنامه‌نگار باسابقه رادیو و تلویزیون کانادا با پنج دهه فعالیت حرفه‌ای، نام‌گذاری شده، یکی از سه جایزه ویژه‌ای است که بنیاد جک وبستر اهدا می‌کند.
مجتهدی پیش‌تر جایزه آزادی رسانه سال ۲۰۲۵ را از شبکه رهبری ترانس‌آتلانتیک، مستقر در واشینگتن، برای عملکرد برجسته در گزارشگری بین‌المللی دریافت کرده بود.
در مراسم بنیاد وبستر، همچنین جایزه یک عمر دستاورد بروس هاچیسون به تام زایتاروک، روزنامه‌نگار، و جایزه شلی فرالیک به آن پنمن اهدا شد.
جوایز سالانه وبستر امسال چهلمین سالگرد خود را جشن گرفت و الیزابت پالمر، خبرنگار ارشد امور خارجی سی‌بی‌اس نیوز که به‌تازگی بازنشسته شده است، مهمان ویژه این مراسم بود.
در شرایطی که بحران اقتصادی فشار بیشتری بر معیشت مردم وارد می‌کند، گزارش‌ها از تجمع و اعتصاب کارگران در چند شهر خبر می‌دهند. بر اساس این گزارش‌ها، صدها کارگر اخراج شده‌اند یا در بلاتکلیفی به سر می‌برند و حقوق و حق بیمه شماری از شاغلان در بخش‌های مختلف نیز پرداخت نشده است.
خبرگزاری ایلنا، روزنامه شرق، کانال تلگرامی «پژواک کار ایران» و اتحادیه آزاد کارگران ایران، سه‌شنبه ۱۲ آبان در گزارش‌های جداگانه از اعتراض‌های کارگری، توقف فعالیت واحدهای تولیدی و معدنی، اخراج کارگران و مشکلات معیشتی آنان خبر دادند.
تجمع و اعتصاب کارگران در تهران و یزد
جمعی از کارگران مرکز پسماند آرادکوه شهرداری تهران در اعتراض به وضعیت استخدامی خود مقابل ساختمان شهرداری تهران تجمع کردند.
معترضان با در دست داشتن پلاکاردهای اعتراضی، خواستار استخدام مستقیم، حذف پیمانکاران و تعیین تکلیف وضعیت شغلی خود شدند و گفتند با وجود وعده‌های مکرر مسئولان، هنوز اقدامی برای تحقق این مطالبات صورت نگرفته است.
کارگران با تاکید بر سابقه چندساله فعالیت خود اعلام کردند ادامه کار با قراردادهای پیمانکاری را نمی‌پذیرند و خواستار امنیت شغلی هستند.
در یزد نیز رانندگان اتوبوس‌ها و مینی‌بوس‌های بخش خصوصی حمل‌ونقل شهری از نهم آبان در اعتراض به افزایش هزینه‌ها و پرداخت‌نشدن سهم خود از درآمد فروش بلیت، اعتصاب کرده‌اند.
افزایش قیمت روغن و لاستیک و هزینه‌های نگهداری خودروها، همراه با اجرا نشدن تعهد شهرداری و شرکت اتوبوسرانی یزد برای اختصاص ۳۰ درصد از درآمد فروش بلیت به ناوگان بخش خصوصی، از دلایل این اعتصاب عنوان شده است.
جمعی از کارگران شرکت بنیان توسعه صنعت خودرو (بن‌رو)، از شرکت‌های زیرمجموعه گروه خودروسازی سایپا، نیز در اعتراض به پرداخت‌نشدن چندماهه حقوق و مطالبات خود دست به اعتصاب زده‌اند.
به گفته کارگران، کمبود قطعات و مشکلات تولید نیز فعالیت بخش‌هایی از این کارخانه را مختل کرده است.
اخراج و بلاتکلیفی کارگران در واحدهای صنعتی و معدنی
در استان یزد، فعالیت معدن سنگ‌آهن مرکزی رباط در شهرستان اردکان از ۲۸ شهریور متوقف شده و حدود ۲۰۰ کارگر آن همچنان بلاتکلیف هستند.
کارگران می‌گویند با وجود وعده ازسرگیری فعالیت معدن از ابتدای آبان، این وعده عملی نشده و برای تامین هزینه‌های زندگی به استفاده از بیمه بیکاری روی آورده‌اند.
هم‌زمان، بیش از ۳۰ نفر از کارکنان شرکت خدمات مهندسی پژواک انرژی در تهران، اهواز و ایلام کار خود را از دست داده‌اند. پایان پروژه‌ها دلیل قطع همکاری با این کارکنان عنوان شده است.
برخی از این کارکنان سال‌ها در پروژه‌های عملیاتی فعالیت داشته‌اند و اکنون با نگرانی درباره آینده شغلی و تامین معیشت خانواده‌های خود روبه‌رو هستند.
در ایلام نیز ۳۹ کارگر اخراجی شرکت پیمانکاری جهان پارس، با وجود دریافت حکم بازگشت به کار، همچنان به کار بازنگشته‌اند.
این کارگران در پروژه فاز دوم پالایشگاه گاز ایلام فعالیت داشتند و قرار بود حدود یک ماه قبل به کار بازگردند، اما به گفته آنان، کارفرما از اجرای حکم خودداری کرده است.
از مهر ۱۴۰۴ تا فروردین سال جاری، حدود ۱۵۲ کارگر این شرکت در سه مرحله بیکار شده‌اند. از این تعداد، ۳۹ نفر با شکایت به مراجع قانونی، از هیات‌های تشخیص و حل اختلاف حکم بازگشت به کار و دریافت مطالبات معوقه گرفته‌اند.
مالک حسینی، معاون وزارت کار، پنجم آبان شمار بیکاران ایران را حدود دو میلیون و ۵۰۰ هزار نفر اعلام کرد و هشدار داد با تداوم رشد منفی اقتصاد، ممکن است تا پایان سال یک میلیون و ۴۰۰ هزار فرصت شغلی از بین برود.
چهار ماه حقوق معوقه پاکبانان بمپور
در استان سیستان و بلوچستان، پاکبانان شهر بمپور از پرداخت‌نشدن چهار ماه حقوق و واریز نشدن حق بیمه خود در یک سال و پنج ماه گذشته خبر داده‌اند.
این کارگران همچنین می‌گویند کارفرما لباس کار، دستکش، کفش و تجهیزات بهداشتی لازم را تامین نکرده و آنان ناچارند بدون وسایل ایمنی مناسب و در تماس مستقیم با مواد آلوده به نظافت معابر بپردازند.
پاکبانان بمپور خواستار پرداخت فوری مطالبات، واریز حق بیمه معوقه و تامین تجهیزات ایمنی شده‌اند.
این گزارش‌ها در حالی است که کارگران با تاخیر در پرداخت دستمزد، افزایش هزینه‌های زندگی، تعطیلی واحدهای کاری و ناامنی شغلی روبه‌رو هستند؛ مشکلاتی که تداوم آن‌ها از ناکارآمدی سیاست‌های اقتصادی و نظارتی جمهوری اسلامی در حمایت از حقوق کارگران حکایت دارد.
در ماه‌های گذشته، بازنشستگان و کارکنان در شهرهای مختلف ایران بارها در اعتراض به حقوق و مستمری‌های پایین، مطالبات معوق، مشکلات بیمه و درمان، ناامنی شغلی و گرانی تجمع و راهپیمایی کرده‌اند.
بر اساس گزارش سالانه هرانا، در سال ۱۴۰۴ دست‌کم دو هزار و ۵۵۱ تجمع اعتراضی، از جمله ۷۲۴ تجمع کارگری، و همچنین ۳۹۰ اعتصاب کارگری در کشور ثبت شده است. در سال ۱۴۰۳ نیز دست‌کم دو هزار و ۲۵۵ تجمع اعتراضی و یک هزار و ۳۷۷ اعتصاب کارگری ثبت شده بود.
ایران‌اینترنشنال به اسناد و اطلاعاتی دست یافته است که نشان می‌دهد، وزارت آموزش و پرورش جمهوری اسلامی در دستورالعمل جدید خود برای روز ۱۳ آبان، فضایی کاملا امنیتی، دستوری و ایدئولوژیک را بر مدارس و دانشگاه‌ها تحمیل کرده است.
هم‌زمان، پیام‌های رسیده از دانش‌آموزان شهرهای مختلف ایران از فشار مسئولان مدارس برای شرکت در راهپیمایی ۱۳ آبان و تهدید به کسر نمرات درسی و انضباطی خبر می‌دهد.
بسیج امکانات مدارس برای راهپیمایی و تجمعات حکومتی
در شیوه‌نامه اجرایی سیزدهم آبان برای سال تحصیلی ۱۴۰۵-۱۴۰۶ که به دست ایران‌اینترنشنال رسیده، وزارت آموزش‌وپرورش از مدیران استانی و مسئولان مدارس خواسته است زمینه حضور حداکثری دانش‌آموزان در راهپیمایی ۱۳ آبان و تجمعات شبانه حکومتی را فراهم کنند.
در این سند، بر «حضور صفوف منسجم مدرسه در راهپیمایی سیزدهم آبان» و حضور دانش‌آموزان در تجمعات شبانه «ملت مبعوث» برای دست‌کم یک شب تاکید شده است.
بر اساس این سند، ادارات آموزش‌وپرورش استان‌ها باید برای حضور گسترده دانش‌آموزان برنامه‌ریزی کنند و در سطح شهرستان‌ها نیز تامین ایاب‌وذهاب، صدور مجوزها و هماهنگی با شورای هماهنگی تبلیغات اسلامی پیش‌بینی شده است.
این دستورالعمل همچنین اجرای سرودهای ضدآمریکایی، تولید پلاکاردهای حکومتی، برگزاری نشست‌هایی با موضوع خروج نیروهای آمریکایی از منطقه و پیوند دادن برنامه‌های مدارس با جنبش‌های موسوم به مقاومت منطقه را تحمیل کرده است.
روز گذشته نیز دانش‌آموزی از دزفول در پیامی به ایران‌اینترنشنال خبر داد که مدیر و معاون مدرسه دو بنر با تصویر علی خامنه‌ای، رهبر پیشین جمهوری اسلامی، به دانش‌آموزان داده‌اند تا با آن‌ها عکس بگیرند و تهدید کرده‌اند در صورت خودداری، بچه‌های خاطی را اخراج یا به پلیس معرفی خواهند کرد.
مواردی از جمله «کشاندن تنش‌های سیاسی جهان به مدارس» و دستکاری ذهنیت دانش‌آموزان درباره لزوم خروج نیروهای آمریکایی از منطقه، در دستورالعمل این سند ذکر شده است.
این سیاست با حمایت از گروه‌های نیابتی و پیوند دادن فعالیت نظامی آن‌ها به جنبش‌های مقاومت برای دانش‌آموزان همراه است.
بر اساس پیام‌هایی که به ایران‌اینترنشنال رسیده، حکومت ایران دانش‌آموزان را وادار کرده است هم در پیام‌هایی با مردم فلسطین، لبنان و یمن اعلام همبستگی کنند و هم در تجمعات شبانه حکومتی شرکت کنند.
تهدید دانش‌آموزان به کسر نمره برای حضور در راهپیمایی
در حالی که این دستورالعمل بر حضور سازمان‌یافته دانش‌آموزان تاکید دارد، پیام‌های رسیده به ایران‌اینترنشنال از فشار بر دانش‌آموزانی حکایت می‌کند که تمایلی به شرکت در این مراسم ندارند.
دانش‌آموزی از شهسوار نوشت: «من دانش‌آموز کلاس دهم هستم، ۱۳ آبان می‌خواهند ما را به اجبار راهپیمایی ببرند و گفتند هرکسی غیبت کند، از نمرات او حتما کم خواهیم کرد.»
مخاطبی از کرج هم نوشت: «برای راهپیمایی روز ۱۳ آبان، دانش‌آموزان متوسطه دوم را با تهدید به کم کردن پنج نمره از انضباط، ناچار به شرکت در این سیرک حکومتی کرده‌اند.»
از کرمانشاه نیز پیام‌هایی درباره رضایت‌نامه‌های حضور در راهپیمایی و تهدید دانش‌آموزان رسیده است. یکی از مخاطبان نوشت: «معاون و مدیر به کلاس ششمی‌ها رضایت نامه داده، اما معلم به ما گفت که حتما باید در راهپیمایی شرکت کنید.»
این در حالی است که پس از جنگ، حملات نظامی و کشتار دی‌ماه، نگرانی خانواده‌ها درباره امنیت فرزندانشان در تجمعات افزایش یافته است.
یازدهم آبان یکی از مخاطبان ساکن لرستان خبر داد که دانش‌آموزان یک مدرسه تیزهوشان را بدون اطلاع قبلی والدین به راهپیمایی «جانفدا» برده‌اند.
او در ادامه افزود: «اگر اتفاقی برای فرزندان‌مان می‌افتاد، چه کسی پاسخگو بود؟»
دانش‌آموز دیگری هم نوشته است که در مدارس شهرک ابریشم به محصلان پایه پنجم به بالا، خبر داده‌اند که برای روز ۱۳ آبان، کتاب به مدرسه نیاورند، چراکه باید حتما در تجمعات «جانفدا» شرکت کنند.
دانش‌آموزی از زنجان نیز پیامی مشابه ارسال کرده است و گفته در مدرسه شاهد این شهر، به آن‌ها خبر داده‌اند که باید در راهپیمایی شرکت کنند و اگر امکان دارد، لباس نظامی بپوشند.
در کنار تهدید به کسر نمره، برخی مدارس از مشوق‌هایی برای کشاندن کودکان به راهپیمایی استفاده می‌کنند. برای نمونه، یکی از والدین خبر داده است که به فرزند کلاس سوم ابتدایی او گفته‌اند که اگر ۱۳ آبان ساعت ۹ صبح در راهپیمایی شرکت کنند، مشق شب نخواهند داشت.
از برنامه «دانش‌آموزان جانفدا» تا انتقال دانش‌آموزان به تجمعات
در بخش دیگری از این دستورالعمل، بر اجرای ویژه‌برنامه «دانش‌آموزان جان‌فدای ایران» و پویش «تازه‌نفس» برای هفته نوجوان و روز دانش‌آموز تاکید شده است.
بنا بر این سند، از مدارس خواسته شده فعالیت‌هایی با محوریت جنگ، کشته‌شدگان و آنچه «اقتدار دفاعی» نامیده شده برگزار کنند.
افزون بر این، در مدارس، پویش‌هایی با موضوعات نظامی برگزار می‌شود. یکی از این پویش‌ها رویداد «دست‌سازه‌های اقتدار» است که در آن از دانش‌آموزان خواسته می‌شود ماکت تجهیزات نظامی، از جمله موشک و پهپاد، بسازند.
در نخستین هفته آغاز سال تحصیلی جدید، شماری از دانش‌آموزان در پیام‌هایی به ایران‌اینترنشنال گفتند برای عضویت در بسیج، شرکت در برنامه‌ها و تجمعات حکومتی و رعایت ضوابط ایدئولوژیک در مدرسه تحت فشار قرار گرفته‌اند.
به‌گفته دانش‌آموزان، این فشارها در برخی موارد با تهدید به کسر نمره، برخورد انضباطی و حضور نیروهای مسلح همراه شده است.
دانش‌آموزی نیز هفتم مهر با اشاره به حضور نیروهای بسیج در مدرسه گفته بود: «آمدند مدرسه‌مان و می‌گفتند حتما باید جانفدا ثبت‌نام کنید برای شکست دشمن، حالا ما کلا ۱۴ ساله هستیم.»
حجاب اجباری و حضور سازمان‌یافته دانش‌آموزان در نماز جمعه
گنجاندن موضوع حجاب و نقد آنچه «تهاجم فرهنگی غرب» خوانده شده، یکی دیگر از موارد مورد اشاره در این دستورالعمل تازه است. این دستور از مدارس می‌خواهد ترویج حجاب را در برنامه‌های فرهنگی، پلاکاردنویسی و تولید آثار هنری دانش‌آموزان بگنجانند.
از آغاز سال تحصیلی، دانش‌آموزان در شهرهای مختلف در پیام‌هایی به ایران‌اینترنشنال از فشارهای مداوم درباره حجاب اجباری، تهدید به اخراج و برخورد مسئولان مدارس با دانش‌آموزان خبر داده‌اند.
دانش‌آموزی از شهر مرودشت در استان فارس دهم آبان خبر داد افرادی از اداره آموزش‌وپرورش برای کنترل حجاب به مدرسه‌شان رفته‌اند. به گفته او، مدیر مدرسه هشدار داده است دانش‌آموزانی که مقررات حجاب را رعایت نکنند، اخراج خواهند شد.
محصلی دیگر هم نوشت: «معلم دینی و بعضی از معلم‌های دیگر به ما می‌گویند که از ۲۰ نمره، ۱۰ نمره برای رفتن به تجمعات شبانه حکومتی است.»
او در ادامه افزود: «به ما گفتند باید با چادر و پرچم در تجمعات حضور داشته باشید و عکس فیلم از خودتان برای ما ارسال کنید. آن‌ها، ما دانش آموزان را تحت فشار می‌گذارند.»
تولید محتوای حکومتی؛ از تجمعات شبانه تا نمرات امتحانی
بر اساس دستورالعمل جدید، مدارس باید از برنامه‌هایی که برگزار می‌کنند گزارش‌های ویدیویی سه تا پنج دقیقه‌ای تهیه کنند و مستندات تصویری این برنامه‌ها را در یک پایگاه اینترنتی بارگذاری کنند.
انتشار تصاویر و محتوای تولیدشده از سوی دانش‌آموزان در شبکه شاد و دیگر رسانه‌های وابسته به آموزش‌وپرورش نیز از برنامه‌های پیش‌بینی‌شده است.
در همین چارچوب، برگزاری پویش‌های رسانه‌ای، تولید پیام‌های همبستگی با فلسطین، لبنان و یمن و استفاده از بازی‌های ماجراجویی مانند «ایستگاه خیابان روزولت» نیز در دستور کار مدارس قرار گرفته است.
ایستگاه خیابان روزولت نام کتابی نوشته محمد محبوبی درباره ماجرای تسخیر سفارت آمریکا و گروگان گرفتن کارمندان سفارتخانه است. علی خامنه‌ای، مهر ۱۴۰۳ در یادداشتی، این کتاب را «گزارشی متقن و پرفایده» خواند و آن را تلاشی برای «پر کردن خلاء تبلیغاتی و رسانه‌ای» در این زمینه دانست.
در جریان امتحانات سال تحصیلی گذشته، شماری از دانش‌آموزان گزارش داده بودند که مسئولان مدارس، شرکت در تجمعات شبانه و تهیه عکس و فیلم از این برنامه‌ها را به دریافت نمره مرتبط کرده‌اند.
مخاطبی از تهران درباره فشارهای اخیر نوشت: «مدارس جمهوری اسلامی کاملا دانش‌آموزان را تحت فشار قرار می‌دهند. آن‌ها می‌خواهند بچه‌ها را با زور و اجبار به راهپیمایی ۱۳ آبان ببرند.»
به گفته او، جمهوری اسلامی برای پر شور نشان دادن تجمعات، دست به دامن دانش‌آموزان شده است.
جمعی از دانشجویان دانشگاه تهران در اعتراض به بازداشت‌ها، احکام انضباطی و فشارهای امنیتی تحصن کردند. هم‌زمان، گزارش‌ها از احضار ده‌ها دانشجوی دانشگاه سیستان و بلوچستان به اداره اطلاعات و تعلیق تحصیلی تعدادی از آنان خبر می‌دهند.
کانال تلگرامی «دانشجویان متحد» گزارش داد دانشجویان دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران سه‌شنبه ۱۲ آبان از ساعت ۱۲:۳۰ در محل حوزه ریاست این دانشکده تحصن کردند.
دانشجویان معترض خواستار توقف احکام انضباطی و مسئولیت‌پذیری دانشگاه در قبال جان دانشجویان و فشارهای واردشده به آن‌ها، به‌ویژه شاهین شکوهی، دانشجوی دکتری جامعه‌شناسی، شدند.
شکوهی دهم آبان، پس از احضارهای مکرر به کمیته انضباطی و فشارهای امنیتی، مقابل ساختمان فولاد دانشگاه تهران اقدام به خودسوزی کرد و به مرکز درمانی منتقل شد.
کانال «دانشجویان پیشرو» نیز گزارش داد تحصن دانشجویان دانشگاه تهران در واکنش به خودسوزی شاهین شکوهی، دو روز پیاپی، ۱۱ و ۱۲ آبان، برگزار شد.
این کانال جمهوری اسلامی را مسئول این رویداد دانست و خواستار ادامه اعتراض‌ها در حمایت از دانشجویان تحت فشارهای امنیتی شد.
دانشجویان در تحصن سه‌شنبه خود شعارهای «دانشجوی زندانی آزاد باید گردد»، «زندانی سیاسی آزاد باید گردد»، «زن، زندگی، آزادی؛ پوشش اختیاری»، «دانشجو بیدار است، از استبداد بیزار است»، «کمیته‌های انضباطی لغو باید گردد» و «نه جنگ می‌خوایم نه کشتار؛ درود بر دانشگاه» سر دادند.
همچنین پلاکاردهایی با نوشته‌های «کمیته‌های انضباطی = خودسوزی دانشجو» و «مسئولیت جان شاهین شکوهی با مسئولین دانشگاه است» در این تحصن دیده شد.
احضار و تعلیق دانشجویان دانشگاه سیستان و بلوچستان
حال‌وش گزارش داد از دهم آبان تاکنون، ده‌ها دانشجوی دانشگاه سیستان و بلوچستان به اداره اطلاعات احضار شده‌اند و تعدادی از آنان پس از این احضارها، با حکم تعلیق به مدت دو ترم از ادامه تحصیل محروم شده‌اند.
به‌گفته منابع این رسانه، در جریان احضارها اتهاماتی از جمله «لیدری»، «ایجاد اغتشاش در دانشگاه» و «مزدوری» به دانشجویان نسبت داده شده و شماری از آنان برای ارائه اعترافات اجباری تحت فشار قرار گرفته‌اند.
همچنین از دانشجویان خواسته شده است دیگر دانشجویان را معرفی کنند و اطلاعاتی درباره فعالیت‌ها و ارتباطات آنان در اختیار نهادهای امنیتی بگذارند.
منابع حال‌وش گفته‌اند کمیته انضباطی دانشگاه اطلاعات دانشجویان را در اختیار اداره اطلاعات قرار داده است.
این رسانه همچنین نوشت در دی‌ماه سال گذشته شمار زیادی از دانشجویان این دانشگاه با احکام اخراج و تعلیق مواجه شدند و اکنون نگرانی‌ها درباره تکرار این برخوردها افزایش یافته است.
اعتراض به فشارهای انضباطی و امنیتی
انجمن‌های اسلامی دانشجویان دانشگاه تهران و علوم پزشکی تهران در واکنش به خودسوزی شاهین شکوهی، از فشارهای روانی و برخوردهای سلیقه‌ای با دانشجویان انتقاد کردند و خواستار اصلاح عملکرد کمیته انضباطی، لغو رویه‌ها و احکام غیرقانونی و بررسی شفاف این رویداد شدند.
شوراهای صنفی هشت دانشگاه تهران نیز در نامه‌ای مشترک به مسعود پزشکیان، نسبت به تشدید برخوردهای حراست، دخالت در پوشش دانشجویان، محدودیت‌های تردد در خوابگاه‌ها و فشار بر فعالیت‌های صنفی اعتراض کردند.
در این نامه با تاکید بر اینکه «امنیت دانشگاه با ارعاب و کنترل‌های فراقانونی تامین نمی‌شود»، از مسئولان خواسته شده است به برخوردهای سلیقه‌ای پایان دهند، حدود اختیارات حراست را شفاف کنند، احکام انضباطی ناعادلانه را بازنگری کنند و برای آزادی دانشجویان بازداشتی اقدام کنند.
شوراهای صنفی دانشگاه‌های علم و صنعت ایران، تربیت مدرس، الزهرا، صنعتی شریف، هنر ایران، شهید بهشتی، علامه طباطبایی و صنعتی امیرکبیر، امضاکنندگان این نامه هستند.
جمهوری اسلامی در دهه‌های گذشته بارها دانشجویان و استادان منتقد را بازداشت، از ادامه تحصیل و تدریس محروم یا با برخوردهای امنیتی و قضایی مواجه کرده است.
این فشارها پس از خیزش «زن، زندگی، آزادی» در سال ۱۴۰۱ و اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴، با احضار، اخراج و صدور احکام انضباطی علیه دانشجویان و استادان ادامه یافته است.
جبهه مبارزین مردمی با انتشار دو بیانیه جداگانه، مسئولیت سه حمله مسلحانه در شهرستان‌های گلشن، کنارک و سراوان را بر عهده گرفت و از کشته‌شدن شماری از نیروهای سپاه پاسداران، نیروهای وابسته به لشکر فاطمیون و یکی از اعضای خود خبر داد.
این جبهه در بیانیه سه‌شنبه ۱۲ آبان خود اعلام کرد نیروهایش صبح ۱۱ آبان، یک فرمانده سپاه پاسداران را در منطقه کله‌گان شهرستان گلشن، هنگام تردد با خودرو تویوتا هایلوکس هدف قرار دادند و او را به همراه سه نفر دیگر کشتند.
این گروه همچنین اعلام کرد عصر همان روز، نیروهایش به محل استقرار نیروهای وابسته به لشکر فاطمیون در یک مدرسه دولتی در روستای بیر سفلی شهرستان کنارک حمله کردند و در جریان تبادل آتش، شش نیروی فاطمیون و یکی از اعضای جبهه مبارزین مردمی کشته شدند.
لشکر فاطمیون افغانستان و لشکر زینبیون پاکستان از گروه‌های شبه‌نظامی وابسته به سپاه پاسداران هستند که در کنار برخی گروه‌های حشدالشعبی عراق، از نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی در منطقه به شمار می‌روند.
خبرگزاری‌های مهر و برنا نیز از کشته‌شدن جواد حشمتی، ستوان‌یکم تیپ ۳۷۷ متحرک هجومی نیروی زمینی ارتش، و زخمی‌شدن یک نظامی دیگر در حمله‌ای مسلحانه در منطقه زرآباد شهرستان کنارک خبر دادند.
جبهه مبارزین مردمی در بیانیه دوم خود اعلام کرد صبح سه‌شنبه ۱۲ آبان، یک فرمانده میدانی یگان ویژه فراجا را که با لباس محلی و خودروی شخصی در شهر سراوان تردد می‌کرد، شناسایی و هدف قرار داد.
این گروه از عبارت «خنثی شدن» استفاده کرد، اما درباره سرنوشت این فرمانده اطلاعات بیشتری ارائه نداد.
سایت جام‌جم آنلاین به نقل از فراجا گزارش داد حجت وفاکرده، ستوان سوم نیروی انتظامی شهرستان سراوان، صبح ۱۲ آبان هنگام خروج از منزل هدف تیراندازی قرار گرفت و کشته شد.
هنوز مشخص نیست کشته‌شدن حشمتی در کنارک و وفاکرده در سراوان با حملاتی که جبهه مبارزین مردمی مسئولیت آن‌ها را بر عهده گرفته، مرتبط است یا نه.
جبهه مبارزین مردمی همچنین از دولت‌های افغانستان و پاکستان خواست جمهوری اسلامی را برای جلوگیری از به‌کارگیری اتباع این کشورها در سرکوب شهروندان بلوچستان و دیگر مناطق ایران تحت فشار قرار دهند.
این گروه در بیانیه دوم خود نیز به نیروهای نظامی و انتظامی هشدار داد مشارکت در سرکوب شهروندان و حمله به مخالفان حکومت، آنان را در معرض حملات این گروه قرار می‌دهد.
سایت حال‌وش به‌نقل از شاهدان عینی، از کشته‌شدن دست‌کم دو نفر و زخمی‌شدن یک نفر در حمله گلشن خبر داد و نوشت صفحات وابسته به سپاه پاسداران نیز وقوع این حمله را تایید کرده‌اند.
این رسانه همچنین شمار کشته‌شدگان فاطمیون در حمله کنارک را دست‌کم هفت نفر اعلام کرد و از زخمی‌شدن شماری دیگر و کشته‌شدن یک فرد مسلح خبر داد.
شبکه اسناد حقوق بشر بلوچستان نیز از کشته‌شدن یک نیروی پلیس در نزدیکی دانشگاه آزاد و ساختمان فرمانداری سراوان خبر داد.
مشخص نیست این فرد همان فرمانده میدانی یگان ویژه فراجا باشد که جبهه مبارزین مردمی از هدف قرار دادن او خبر داده است.
این حملات در ادامه درگیری‌های مسلحانه هفته‌های اخیر در سیستان و بلوچستان رخ داد که طی آن، افراد مسلح بارها مقرها، پاسگاه‌ها و خودروهای نیروهای نظامی و انتظامی جمهوری اسلامی را در نقاط مختلف استان هدف قرار داده‌اند.
شماری از احزاب و گروه‌های فعال در سیستان و بلوچستان آذر ۱۴۰۴ از تشکیل «جبهه مبارزین مردمی» با هدف «اتحاد و افزایش اثرگذاری مبارزات» خبر دادند.
«جنبش پادا بلوچ»، «حرکت نصر بلوچستان»، «سازمان جیش‌العدل»، «گروه محمد رسول‌الله» به رهبری حاجی واحدبخش و گروه‌هایی با عنوان «پیکارجویان خودجوش بلوچ» از جمله گروه‌های مشارکت‌کننده در این جبهه هستند.
در واکنش به احتمال آغاز دوباره جنگ و هدف قرار گرفتن زیرساخت‌ها، شماری از مخاطبان ایران‌اینترنشنال گفتند توان مالی تهیه کوله اضطراری را ندارند. گروهی دیگر با اشاره به تجربه جنگ‌های پیشین، از عادی شدن خطر و تردید درباره کارآمدی کیف نجات در صورت قطع طولانی‌مدت آب، برق و گاز گفتند.
ایران‌اینترنشنال از مخاطبان خود پرسید با توجه به تجربه جنگ‌های ۱۲ روزه و ۴۰ روزه، آیا در صورت جدی شدن خطر جنگ دوباره، کوله اضطراری آماده خواهند کرد؟
بخش قابل توجهی از پاسخ‌ها منفی بود، اما دلایل متفاوتی داشت؛ از فقر و نداشتن سرپناه تا فرسودگی روانی و امید به پایان وضعیت کنونی.
این واکنش‌ها در شرایطی مطرح می‌شوند که نشریه آتلانتیک اول آبان گزارش داد دولت آمریکا حملات احتمالی تازه به ایران را بررسی می‌کند و زیرساخت‌های انرژی از اهداف احتمالی هستند.
بحران معیشت
برجسته‌ترین ترجیع‌بند پیام‌های مخاطبان درباره آماده نکردن کوله اضطراری، مساله فقر و بی‌پولی است. در شرایطی که تامین حداقل‌های سفره خانوار به یک چالش روزمره تبدیل شده، آمادگی برای جنگ به یک شوخی تلخ می‌ماند.
شهروندی به طعنه نوشت: «ما ماست را چهار قسطه می‌خریم، بعد انتظار دارند برای سه ماه مواد غذایی ذخیره کنیم!»
بسیاری از شهروندان به هزینه‌های چشم‌گیر تهیه یک کیف نجات ساده اشاره کردند.
مخاطبی نوشت: «جمع کردن همین کوله ۲۰ میلیون تومان پول می‌خواهد. از کجا بیاوریم؟»
مخاطبی دیگر با اشاره به هزینه چراغ‌قوه، رادیو، کنسرو و دیگر وسایل ضروری، قیمت یک کوله نجات را نزدیک به ۳۰ میلیون تومان برآورد کرد و گفت تهیه آن برای مردمی که پول نان فردایشان را ندارند، آسان نیست.
شهروندی هم یادآوری کرد با ۲۵ میلیون تومان حقوق ماهانه، چطور می‌توان کوله‌ای جمع کرد که دست‌کم ۱۵ میلیون خرج دارد؟
این نگرانی‌ها با افزایش شدید هزینه‌های زندگی همراه شده است.
مرکز آمار تورم نقطه‌به‌نقطه مهرماه را ۸۸.۷ درصد اعلام کرد.
شهروندی با اشاره به وضعیت معیشتی گفت: «پول نداریم، بیکاریم و همین که هزینه خوراک روزانه را تامین کنیم، سخت شده است.»
برخی مخاطبان نیز یادآوری کردند در صورت وقوع جنگ، تنها می‌توانند دارو و اقلام بهداشتی ضروری را در کوله بگذارند.
یکی از آن‌ها نوشت: «فقط در حد نوار بهداشتی، قرص، دستمال و بیسکویت؛ برای بقیه‌اش پولم نمی‌رسد.»
مخاطبی دیگر تاکید کرد با وجود نگرانی از قطع طولانی‌مدت آب، برق و گاز، برای اطمینان خاطر کوله‌ای آماده می‌کند.
برخی از کسانی که تصمیم به آماده کردن کوله دارند، عمدتا بر نگهداری دارو و وسایل ضروری تاکید کردند.
در چند نمونه، مخاطبانی که مبتلا به بیماری‌های قلبی و عروقی و دیابت و صرع هستند، گفتند داروهای مورد نیازشان را برای چند ماه ذخیره کرده‌اند.
کوله جمع کنیم که کجا برویم؟
نداشتن مکانی امن برای پناه گرفتن، دومین محور مهم پاسخ‌هاست.
شهروندی پرسید: «اصلا جمع کنیم کجا برویم؟ سوال اصلی این است که کجا برویم؟»
و دیگری به طنز و کنایه نوشت: «موقع جنگ فقط می‌توانم از یک اتاقم به اتاق دیگر بروم.»
مساله کمبود پناهگاه عمومی پیش از این نیز بارها مطرح شده است.
مهدی چمران، رییس شورای شهر تهران، ۲۴ شهریور گفت باید زیرساخت ایستگاه‌های مترو برای استفاده به‌عنوان پناهگاه آماده شود.
او پیش‌تر نیز به نبود پناهگاه‌های کامل و آماده برای شهروندان اشاره کرده بود.
گروهی از مخاطبان، علاوه بر نداشتن مقصد امن، درباره کارآمدی کوله اضطراری در صورت تخریب زیرساخت‌ها تردید کردند.
یکی از آن‌ها نوشت: «اگر زیرساخت‌ها را بزنند، مگر با کوله‌ای که نهایتا می‌شود با آن یک هفته را سپری کرد، چه کاری می‌توان انجام داد؟»
محمدرضا عارف، معاون اول رییس دولت، مهر ماه هشدار داده بود آسیب‌دیدگی زیرساخت‌های انرژی در دو جنگ اخیر، کمبود گاز را تشدید کرده و خطر اختلال در تامین برق را افزایش داده است.
۴۷ سال وضعیت قرمز و انتظار برای پایان بلاتکلیفی
محور پررنگ بعدی، بی‌حسی جامعه نسبت به اخبار تنش و جنگ است و تغییر واکنش شهروندان را پس از تجربه جنگ‌های پیشین نشان می‌دهد.
برخی با زبان طنز نوشتند کوله بستن مخصوص «جنگ اولی‌ها» بود.
آنان تاکید کردند که در درگیری‌ها و بحران‌های بعدی متوجه شدند کیف نجات احتمالا قرار نیست به کار جنگ‌زده ایرانی بیاید.
یکی از مخاطبان نوشت: «فقط در جنگ ۱۲ روزه آن اضطراب تازگی داشت.»
شهروند دیگری گفت: «تنها بار اول جمع کردیم. بعد وسایلمان را لازم داشتیم و مدام از کوله درمی‌آوردیم. بار دوم دیگر خودمان را به خدا سپردیم.»
ایران‌اینترنشنال در گزارشی در ۱۸ خرداد نیز از خستگی شهروندان از جنگ، فشارهای اقتصادی و نامطمئن بودن از آینده خبر داد.
در آن گزارش، برخی مخاطبان با وجود نگرانی از پیامدهای جنگ، به تغییر شرایط سیاسی امیدوار بودند.
این دوگانگی در پاسخ‌های تازه نیز دیده می‌شود.
گروهی از مخاطبان گفتند دیگر برای وقوع جنگ اضطراب ندارند و حتی منتظر آغاز دوباره آن هستند.
یکی نوشت: «الان استرس اینکه شاید جنگ نشود بیشتر است.»
شهروند دیگری هم از احساس خستگی نسبت به این وضعیت بلاتکلیفی گفت.
برخی اشاره کردند جمهوری اسلامی در طول بیش از چهار دهه گذشته، همواره کشور را در وضعیت «تعلیق و بحران»، «اضطراب همیشگی» و «زندگی در وضعیت قرمز» نگه داشته است.
مضمون مشترک بسیاری از پاسخ‌ها را می‌توان در جمله کوتاه یکی از مخاطبان دید: «تمام زندگی ما در حالت اضطراری بوده است.»
