یک منبع آگاه به ایراناینترنشنال گفت زندانیان بندهای مختلف زندان تهران بزرگ (فشافویه)، از جمله بندهای زندانیان سیاسی، با برخوردهای خشونتآمیز مرتضی حسینی، رییس بازرسی این زندان، مواجهاند و اعتراض آنان تاکنون بیپاسخ مانده است.
به گفته منابع مطلع، حسینی با همراهی شماری از «وکیلبندها» ــ زندانیانی که با نظر مسئولان زندان برای نمایندگی بندها انتخاب میشوند ــ وارد بندها میشود، وسایل زندانیان را بازرسی و ضبط میکند و در مواردی، زندانیانی را که به این اقدامات اعتراض میکنند، مورد ضربوجرح قرار میدهد.
این منابع گفتند چنین برخوردهایی در بندهای زندانیان سیاسی نیز گزارش شده و شماری از زندانیان در جریان بازرسیها مورد ضربوجرح و توهین قرار گرفتهاند.
منابع ایراناینترنشنال همچنین گفتندرییس بازرسی زندان با همکاری برخی وکیلبندهایی که با دخالت او منصوب میشوند، در توزیع مواد مخدر در بندها نقش دارد.
ازدحام و کمبود امکانات اولیه
زندان تهران بزرگ که در پی بازداشتهای گسترده پس از کشتار دیماه ۱۴۰۴ با افزایش شمار زندانیان روبهرو شده، علاوه بر کمبود فضا، با مشکلات جدی در بهداشت، درمان، تهویه و سهمیه غذا مواجه است.
ایراناینترنشنال ۱۹ شهریور به نقل از یک منبع مطلع گزارش داد شماری از بازداشتشدگان اعتراضات دیماه در اندرزگاه چهار تیپ شش زندان تهران بزرگ، از سوی گروهی از زندانیان جرایم عمومی تهدید، تحقیر و ضربوشتم میشوند.
به گفته این منبع، حسینیه اندرزگاه چهار به محلی برای آزار و کتک زدن معترضان بازداشتی تبدیل شده است. همین منبع از توزیع مواد مخدر در این بخش از زندان خبر داده و گفته بود مسئولان زندان از آن آگاهاند.
پیشتر نیز جمعی از زندانیان سیاسی زندان تهران بزرگ در بیانیهای در پنجم اردیبهشت، از شکنجه، ضربوشتم و محرومیت درمانی زندانیان، از جمله بازداشتشدگان دیماه، خبر داده و به نگهداری زندانیان سیاسی در کنار زندانیان جرایم عمومی اعتراض کرده بودند.
شبکه حقوق بشر کردستان هم حدود پنج ماه پیش اعلام کرد صدها نفر از بازداشتشدگان دیماه و افرادی که پس از آغاز جنگ بازداشت شدند، در سه سالن اندرزگاه چهار تیپ شش این زندان نگهداری میشوند و شماری از مجروحان از درمان محروماند.
گزارشها درباره وضعیت این زندان به پیش از دیماه نیز بازمیگردد. پس از حمله اسرائیل به زندان اوین در تیر ۱۴۰۴ و انتقال زندانیان سیاسی به تهران بزرگ، زندانیان از ازدحام شدید، شوری آب آشامیدنی، گرمای طاقتفرسا، کمبود دارو و وضعیت نامناسب بهداشت و تهویه خبر دادند و برخی تیپ دو این زندان را «جهنم مطلق» توصیف کردند.
در مهر ۱۴۰۴ نیز شماری از زندانیان مالی گفتند شمار زندانیان از ظرفیت مجاز فراتر رفته و برخی ناچارند در کف اتاقها، راهروها و نمازخانهها بخوابند؛ آنان افزوده بودند مقامات فقط از سالنهای ویآیپی زندان بازدید میکنند.
شماری از بیماران و کارکنان داروخانهها با ارسال پیامهایی به ایراناینترنشنال گفتند داروهایی مانند آسنترا (سرترالین) و کلونازپام در برخی شهرها بهسختی پیدا میشوند و همزمان، افزایش قیمت دارو و کاهش پوشش بیمهای، هزینه ادامه درمان را برای بسیاری از بیماران سنگینتر کرده است.
برخی مخاطبان گفتند به دلیل ناتوانی در پرداخت هزینه نسخه، مصرف دارو را کاهش داده یا بهطور کامل متوقف کردهاند؛ اقدامی که در مورد داروهای روانپزشکی میتواند روند درمان را مختل کند.
این کمبود و افزایش قیمت در شرایطی گزارش میشود که پس از سرکوب اعتراضهای دیماه، تشدید تنشهای نظامی و ادامه فشارهای اقتصادی و تورم، شماری از مخاطبان ایراناینترنشنال از افزایش اضطراب، افسردگی و نیاز بیشتر به خدمات و درمانهای روانپزشکی خبر دادهاند.
دارو هست، اما با چه قیمتی؟
یک شهروند از تهران گفت قیمت یک بسته آسنترا ۵۰ میلیگرم، به حدود نیم میلیون تومان رسیده است.
آسنترا نام تجاری داروی سرترالین است که شرکت «اکتوورکو» آن را در ایران تولید و عرضه میکند و در بازار دارویی ایران در گروه برندهای تحتلیسانس شناخته میشود.
شهروندی دیگر گفت برای تهیه آسنترا از مازندران به تهران رفته و پس از مراجعه به چندین داروخانه تنها توانسته یک ورق پیدا کند.
به گفته او، این دارو با دوز ۱۰۰میلیگرم اصلا در بازار موجود نیست و دوز ۵۰ میلی گرم نیز به مبلغ ۶۸۰ هزار تومان فروخته میشود.
یک شهروند هم خبر داده آسنترا ۱۰۰ میلیگرم که پیشتر ۶۵۰ هزار تومان قیمت داشت، کمیاب شده و در صورت موجود بودن تا یک میلیون و ۲۰۰ هزار تومان فروخته میشود.
ایراناینترنشنال ۲۰ مرداد گزارش داد داروهای پرمصرفی مانند کلونازپام، سرترالین، ونلافاکسین، ریسپریدون و کلوزاپین کمیاب یا نایاب شدهاند و بیماران برای تهیه آنها ناچار به مراجعه به چندین داروخانه شدهاند.
مخاطبی از شهر سهند در آذربایجان شرقی نوشت داروهای اعصاب و آرامبخش مصرفی او در بسیاری از داروخانهها موجود نیست و قیمت آنها در مقایسه با زمستان گذشته حدود هفت برابر شده است.
قطع خودسرانه دارو به علت کاهش توان مالی
یک کارمند داروخانه گفت از نیمه فروردین تاکنون، داروهایی مانند کلونازپام و آسنترا با کسری شدید روبهرو هستند و برخی بیماران به دلیل افزایش ۳۰ تا ۱۰۰ درصدی هزینه نسخه و نداشتن توان مالی، داروهایشان را تحویل نمیگیرند.
یک بیمار به ایراناینترنشنال گفت به دلیل افزایش قیمت آسنترا و برای اینکه «بار بیشتری روی دوش خانواده» نباشد، بدون اطلاع آنها مصرف آن را متوقف کرده است.
مخاطبی ۳۴ ساله هم با اشاره به سرکوب اعتراضهای ۱۸ و ۱۹ دی و آسیب روانی ناشی از آن نوشت که به تشخیص پزشک به اختلال استرس پس از سانحه و افسردگی حاد مبتلا شده است، در حالیکه داروها گران و نایاب هستند.
بیمار دیگری هم گفت با نایاب و گران شدن برخی نمونههای وارداتی، پزشکش اعلام کرده است که اثرگذاری داروهای داخلی مانند نمونههای مشابه خارجی نیست.
بیمه درمانی که کارآمد نیست
یک بیمار مبتلا به افسردگی در اصفهان به ایراناینترنشنال گفت هزینه داروهایش با بیمه سلامت، از حدود ۴۵۰ هزار تومان برای دو ماه به دو میلیون تومان برای تنها یک ماه رسیده است.
شهروندی ساکن قزوین به ایراناینترنشنال گفت برای سه ورق قرص «ازیپم» دو میلیون و ۵۰۰ هزار تومان پرداخت کرده است؛ در حالی که به گفته او، قیمت هر ورق این دارو پیشتر حدود ۵۰ هزار تومان بود.
«ازیپم» نام تجاری اسسیتالوپرام، از داروهای ضدافسردگی و محصول شرکت داروسازی دکتر عبیدی است که این برند نیز از داروهای تحتلیسانس در ایران به شمار میآید.
این روایتها همزمان با افزایش عمومی قیمت دارو مطرح میشوند.
مهدی پیرصالحی، رییس سازمان غذا و دارو ۲۴ شهریور اعلام کرد متوسط قیمت دارو از ابتدای سال ۱۰۳ درصد و سهم پرداختی بیماران ۳۵ درصد افزایش یافته است.
یک روز پیش از آن هم محمدرضا ظفرقندی، وزیر بهداشت از کمبود ۳۲ قلم دارو خبر داده و انجمن داروسازان ایران افزایش حدود ۱۵۰ درصدی قیمت داروهای تولید داخل از ابتدای سال را گزارش کرده بود.
بر اساس این گزارش که دوشنبه ششم مهر منتشر شد، تحقیقات درباره حمله پهپادی به این خط لوله از خاک عراق به مراحل پایانی رسیده و قرار است گزارش نهایی پس از تکمیل بررسیهای فنی و امنیتی، بهزودی به علی الزیدی، نخستوزیر عراق، ارائه شود.
یک فرمانده ارشد ارتش عراق به العربی الجدید گفت تحقیقات نشان میدهد حمله از منطقه مرزی الطیب در استان میسان در جنوب عراق انجام گرفت و بیش از ۱۵ پهپاد انفجاری بهطور همزمان در آن به کار گرفته شدند.
خط لوله شرق-غرب ۱۹ شهریور هدف قرار گرفت و از مدار خارج شد.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، ۲۱ شهریور گفت احتمالا حکومت ایران در این حمله دست داشته است.
در سوی دیگر، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، ۲۳ شهریور نقش تهران در این حمله را تکذیب کرد.
خبرگزاری رویترز ۳۱ شهریور گزارش داد عربستان سعودی فعالیت خط لوله شرق-غرب را از سر گرفته است.
ورود غیرقانونی عوامل حمله از ایران به عراق
العربی الجدید در ادامه به نقل از یک مقام امنیتی عراق نوشت طبق یافتههای تحقیقات، عوامل حمله به خط لوله عربستان سعودی چند روز پیش از اجرای عملیات، بهصورت غیرقانونی از ایران وارد عراق شدند و خود را به منطقه مرزی الطیب رساندند.
به گزارش این روزنامه، این افراد پس از آمادهسازی و پرتاب پهپادها به سوی عربستان سعودی، به خاک ایران بازگشتند.
این مقام عراقی افزود ورود و خروج مهاجمان از مسیرهایی خارج از گذرگاههای رسمی مرزی انجام شد و شبکههایی در داخل عراق در جابهجایی و پشتیبانی از آنها نقش داشتند.
به گفته او، گروهی که در داخل عراق با مهاجمان همکاری میکرد، با یکی از گروههای مسلح ارتباط داشت و همچنین اقدامات خود را با حوثیهای یمن هماهنگ کرده بود.
عربستان سعودی در هفتههای اخیر با تشدید حملات حوثیها و ادامه تهدیدها علیه زیرساختهای انرژی خود روبهرو بوده است.
دولت عراق ۲۰ شهریور پس از تایید پرتاب پهپادهای مهاجم به خط لوله شرق-غرب عربستان سعودی از استان میسان، فرمانده عملیات این استان را برکنار کرد.
این خط لوله پس از کاهش تردد نفتکشها در تنگه هرمز، به یکی از مسیرهای اصلی صادرات نفت عربستان سعودی تبدیل شده است.
دولت عراق در ماههای اخیر کوشیده است در مسیر خلع سلاح گروههای نیابتی جمهوری اسلامی گام بردارد، اما گزارشها از مخالفت و کارشکنی مقامهای حکومت ایران و برخی گروههای مسلح در این زمینه حکایت دارند.
احتمال اخراج نمایندگی حوثیها از عراق
یکی دیگر از مقامهای عراقی به العربی الجدید گفت بغداد اطلاعات و شواهد مربوط به حمله، از جمله هویت مهاجمان، ارتباطات آنها و مسیرهای ورود و خروجشان از عراق را در اختیار تهران قرار داده است، اما جمهوری اسلامی تاکنون پاسخی ارائه نکرده است.
این منبع همچنین فاش کرد دولت عراق با توجه به یافتههای تحقیقات درباره نقش حوثیها در هماهنگی حمله، در حال بررسی درخواست خروج نمایندگی این گروه از کشور است.
با این حال، برخی جریانهای سیاسی عضو «چارچوب هماهنگی» با اعمال فشار بر دولت عراق میکوشند مانع اجرای این تصمیم شوند.
چارچوب هماهنگی ائتلافی متشکل از احزاب و گروههای سیاسی شیعه عراق است که اکثریت پارلمان این کشور را در اختیار دارد.
به گفته این مقام عراقی، یافتههای تحقیقات نشان میدهد فعالیت نمایندگی حوثیها در عراق از حوزه فعالیتهای سیاسی و اجتماعی فراتر رفته است.
العربی الجدید به هویت سه مقام عراقی که اظهارات آنها مبنای گزارش این روزنامه بوده، اشاره نکرده است.
پیشتر در ۱۳ مرداد، پایگاه خبری واینت نوشت حوثیهای یمن و شبهنظامیان عراقی مورد حمایت جمهوری اسلامی در منطقه جرفالصخر عراق یک مرکز عملیاتی مشترک ایجاد کردهاند.
منابع مطلع، شرایط این زندان را بحرانی و فاجعهبار توصیف کرده و از تراکم شدید جمعیت، شیوع بیماریهای عفونی و دشواری دسترسی بیماران به درمان خبر دادند.
کمبود غذا و تغذیه نامناسب در زندان
یک زندانی سابق زندان دستگرد به ایراناینترنشنال گفت وضعیت تغذیه در این زندان به حدی نامناسب است که بسیاری از زندانیان با ضعف جسمانی و تضعیف سیستم ایمنی مواجه شدهاند.
به گفته او، برخی روزها صبحانه توزیع نمیشود و وعدههای ناهار و شام نیز به شکل محدود و جیرهبندیشده در اختیار زندانیان قرار میگیرد.
این منبع همچنین گفت در شرایطی که دسترسی به مواد غذایی حتی از فروشگاه زندان دشوار است، سیگار بهطور مستمر در بوفه موجود است و انواع مواد مخدر نیز در داخل زندان بهراحتی در دسترس قرار دارد.
بر اساس اطلاعات رسیده به ایران اینترنشنال، جمعیت زندانیان دستگرد در حال حاضر حدود ۱۰ هزار نفر است در حالی که ظرفیت استاندارد آن حدود چهار تا پنج هزار نفر عنوان شده است.
یک منبع به ایراناینترنشنال گفت در برخی اندرزگاهها بین هزار و ۳۰۰ تا هزار و ۵۰۰ زندانی نگهداری میشوند و تراکم جمعیت، همراه با کمبود امکانات بهداشتی، زمینه شیوع گسترده بیماری را فراهم کرده است.
او وضعیت زندان را حتی در مقایسه با سال ۱۴۰۱ وخیمتر توصیف کرد و گفت زندانیان، بهویژه زندانیان سیاسی، در مواردی از حقوق اولیه از جمله تماس تلفنی، درمان، دارو، غذای مناسب، نظافت، نامهنگاری و برخی حقوق قضایی محروم بودهاند.
ایراناینترنشنال ۳۰ تیر گزارش داده بود زندانیان برای مراجعه به بهداری باید نامنویسی کنند و از هر اتاق حدود ۴۰ نفره، تنها دو نفر در هفته امکان مراجعه به مرکز درمانی زندان را دارند.
مننژیت و بیماریهای عفونی؛ گزارشهایی از مرگ زندانیان
چند منبع در ماههای اخیر از گسترش مننژیت در زندان دستگرد خبر دادهاند. ایراناینترنشنال پیشتر گزارش کرد که این بیماری به چندین بند زندان گسترش یافته و شماری از زندانیان به بیمارستان الزهرا منتقل شدهاند.
یک زندانی سابق گفت روز ورودش به زندان، دو زندانی مبتلا به مننژیت بودند که یکی در بخش پذیرش تشنج کرد و جان باخت و دیگری بعد از انتقال به بیمارستان الزهرا جان خود را از دست داد.
به گفته او، در سالهای گذشته هنگام ورود زندانیان، واکسن مننژیت و کزاز تزریق میشد، اما در دوره اخیر چنین واکسیناسیونی انجام نشده است.
منبع دیگری به ایراناینترنشنال گفت طی حدود پنج ماه گذشته بیش از ۷۰ زندانی بر اثر بیماری جان باختهاند و تا ۳۰ شهریور ۱۴۰۵ دستکم ۱۵ نفر از جانباختگان متعلق به یک بند بودهاند.
بر اساس روایتهای رسیده، زندانیان مشکوک به مننژیت در مواردی برای نمونهگیری از مایع نخاعی به بیمارستانهای الزهرا و فارابی منتقل شدهاند، اما برخی از آنان پیش از طی کامل دوره درمان و بهبودی، دوباره به زندان بازگردانده شدهاند.
منابع، محیط زندان را آلوده و مملو از حشرات از جمله ساس توصیف کردهاند. گزارشهای اخیر ایراناینترنشنال نیز از شیوع ساس، کک و کنه و افزایش بیماریهای پوستی و عفونی در بندهای زندان دستگرد حکایت دارند.
یکی از زندانیان سابق گفت پتوها و وسایل خواب بهشدت آلودهاند و برخی زندانیان پس از تماس با آنها دچار عفونت شدید چشم میشوند؛ بهطوری که صبح قادر به باز کردن چشمهایشان نیستند.
او گفت پس از آزادی با وثیقه، نزدیک به دو ماه تحت درمان قرار داشته و در دو هفته نخست بهطور مستمر آمپول و سرم دریافت کرده است.
به گفته او، تبولرز، بدندرد، عفونت ریه، عفونت گلو، چشم و گوش در میان زندانیان شایع بوده و ابتلای همزمان به چند بیماری، بدن بسیاری از آنان را بهشدت تضعیف کرده است.
نبود دارو و محدودیت دسترسی به درمان
یکی دیگر از محورهای اصلی روایتهای رسیده از زندان دستگرد، کمبود شدید دارو و محدودیت دسترسی زندانیان به خدمات پزشکی است.
یک زندانی سابق گفت زندانیان سیاسی حتی در صورت بیماری نیز بهسادگی به درمانگاه منتقل نمیشوند و به گفته او، محرومیت از درمان در مواردی به ابزاری برای اعمال فشار تبدیل شده است.
به گفته این منبع، مسئولان زندان در پاسخ به درخواست دارو و درمان گفتهاند کلینیک زندان سوخته، دارویی وجود ندارد و بودجهای نیز برای تهیه دارو در اختیار ندارند.
بر اساس این روایت، یکی از زندانیان پیشنهاد کرده تا شخصا ۵۰ میلیون تومان به حساب زندان واریز کنند تا برای زندانیان دارو تهیه شود.
منبع مطلع به ایراناینترنشنال گفت این پیشنهاد پذیرفته شد، اما بخش عمده داروهایی که در ادامه تهیه شد شامل استامینوفن و داروهای ساده سرماخوردگی بود و آنتیبیوتیک کافی برای درمان عفونتهای شدید در اختیار زندانیان قرار نگرفت.
او همچنین گفت خانوادهها در مواردی تلاش کردهاند داروی مورد نیاز زندانیان را از بیرون تحویل دهند، اما مسئولان زندان یا از دریافت دارو خودداری کردهاند یا بخشی از داروها هنگام بازرسی ضبط شده است.
این منبع در توصیف شرایط زندان گفت: «مننژیت و سرماخوردگی در زندان بیداد میکند و قرص و دارو وجود ندارد.»
در مقابل، به گفته این زندانی سابق، قرصهای آرامبخش و خوابآور و مواد مخدر بهوفور میان زندانیان توزیع میشود.
