ترامپ: حمله به خط لوله نفتی عربستان سعودی احتمالا کار جمهوری اسلامی بوده است


دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در پاسخ به سوال خبرنگاران درباره اینکه آیا جمهوری اسلامی مسئول حمله به خط لوله شرق-غرب عربستان سعودی بوده است، گفت: «فکر میکنم بله. احتمالا کار آنها بوده است.»
رییسجمهوری آمریکا همچنین گفت: «ما کنترل بسیار قدرتمندی بر تنگه هرمز داریم. محاصره دریایی فوقالعاده بوده و اگر نبود، قیمت نفت بسیار بالاتر میرفت. ما روزانه بهطور متوسط حدود ۲۵ قایق را از بین میبریم.»
ترامپ از تماس حوثیها با ایالات متحده خبر داد و گفت: «حوثیها با ما تماس گرفتهاند و صحبت کردهاند و نمیخواهند ما به سراغشان برویم.»
او افزود حوثیها ترجیح میدهند آمریکا دخالتی نداشته باشد و اجازه میدهند بیشتر کشتیها عبور کنند.
ترامپ گفت حوثیها «فقط از یک کشور چندان راضی نیستند» و افزود آمریکا این موضوع را حلوفصل خواهد کرد.






چهار منبع به خبرگزاری رویترز گفتند اعضای بریکس بر سر متن بیانیهای مشترک به توافق رسیدهاند که بدون نام بردن از کشوری مشخص، آغاز یکجانبه جنگ از سوی هر کشور را محکوم میکند. رهبران بریکس قرار است شنبه ۲۱ شهریور، متن را تصویب کنند.
نشست سالانه بریکس این آخر هفته در دهلینو برگزار میشود. این گروه شامل کشورهای برزیل، روسیه، هند، چین، آفریقای جنوبی، مصر، اتیوپی، اندونزی، امارات متحده عربی، عربستان سعودی و ایران است.
به گفته منابع رویترز، نمایندگان کشورهای عضو برای دستیابی به اجماع تلاش کردهاند اختلاف میان جمهوری اسلامی و امارات را کاهش دهند؛ دو کشوری که در دو سوی درگیریها در منطقه قرار گرفتهاند.
توافق بر سر متن بیانیه از آن جهت اهمیت دارد که وزیران خارجه بریکس در نشست اردیبهشت خود در دهلینو نتوانستند بر سر یک بیانیه مشترک به توافق برسند.
هند در پایان آن نشست تنها جمعبندی ریاست دورهای بریکس را منتشر کرد و اختلاف اعضا درباره جنگ ایران و نقش امارات، از موانع اصلی اجماع بود.
نشست پیشین سران بریکس در تیر ۱۴۰۴ در ریو دو ژانیرو با تصویب «بیانیه ریو» پایان یافت.
جنگ ایران، آزمونی برای انسجام بریکس
در نشست وزیران خارجه، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، امارات را به مشارکت در جنگ علیه حکومت ایران متهم کرد؛ اتهامی که ابوظبی آن را رد کرد.
این تنش پیشین اکنون نمایندگان کشورهای عضو را واداشته است عباراتی انتخاب کنند که هم قابلیت تصویب با اجماع را داشته باشد و هم موضع بریکس را علیه اقدام نظامی یکجانبه منعکس کند.
احتمال خودداری از نام بردن از کشورها در متن نهایی نیز نشاندهنده همین ملاحظه است.
بریکس تصمیمهای سیاسی خود را بر پایه اجماع میگیرد و مخالفت هر عضو میتواند مانع انتشار بیانیه مشترک شود.
مسعود پزشکیان، رییس دولت جمهوری اسلامی، در حاشیه مجمع تجاری بریکس خواستار گسترش مبادلات میان اعضا با ارزهای ملی، متنوعسازی مسیرهای پرداخت و کاهش وابستگی به شبکههای مالی تحت نفوذ غرب شد.
جمهوری اسلامی همچنین خواهان عضویت در بانک توسعه جدید بریکس است.
دیدارهایی در حاشیه نشست
نارندرا مودی، نخستوزیر هند، ۲۰ شهریور با پزشکیان دیدار کرد.
این دومین ملاقات دو رهبر در کمتر از دو هفته بود. دو طرف پیشتر در حاشیه نشست سازمان همکاری شانگهای در بیشکک گفتوگو کرده بودند.
مودی در دیدار دهلینو بر حل اختلافها از راه گفتوگو و دیپلماسی، دستیابی به صلح پایدار و حفاظت از آزادی کشتیرانی و تجارت تاکید کرد.
او همچنین خواستار تضمین امنیت دریانوردان شد؛ موضوعی که پس از حملات دریایی و کشته شدن ۱۰ شهروند هندی برای دهلینو اهمیت بیشتری یافته است.
دو طرف همچنین روابط دوجانبه و تحولات غرب آسیا را بررسی کردند.
مودی در دیداری جداگانه با ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، همکاریهای سیاسی، اقتصادی، دفاعی، انرژی و فضایی دو کشور را ارزیابی کرد.
جنگهای ایران و اوکراین و تاثیر آنها بر تجارت دریایی و امنیت دریانوردان هندی نیز از محورهای گفتوگو بود.
پوتین از مودی دعوت کرد برای برگزاری بیستوچهارمین نشست سالانه هند و روسیه به مسکو سفر کند و نخستوزیر هند این دعوت را پذیرفت.
شی جینپینگ، رییسجمهوری چین، نیز ۲۱ شهریور وارد دهلینو شد.
قرار است او و مودی در حاشیه اجلاس دیدار کنند.
این نخستین سفر شی به هند از سال ۱۳۹۸ و سومین ملاقات رهبران دو کشور در سه سال اخیر است.
این دیدار بخشی از تلاش محتاطانه پکن و دهلینو برای ترمیم روابط پس از درگیری مرزی سال ۱۳۹۹ در هیمالیا به شمار میرود.
دونالد ترامپ برای سفری ۴۸ ساعته وارد دوبلین شد. او پیش از حضور در مسابقات گلف در یکی از اقامتگاههایش، با رییسجمهوری و نخستوزیر ایرلند دیدار میکند. جنگ ایران، انتخابات میاندورهای آمریکا و اختلافها بر سر فلسطین، بر این سفر سایه انداختهاند.
خبرگزاری رویترز شنبه ۲۱ شهریور گزارش داد دیدارهای رییسجمهوری آمریکا با رهبران ایرلند بخشی از یک سفر رسمی دولتی نیست.
معاون نخستوزیر و وزیر امور خارجه ایرلند، در فرودگاه دوبلین از ترامپ استقبال کردند.
این سفر پس از کنوانسیون هفته جاری حزب جمهوریخواه و برگزاری مراسم سالگرد حملات ۱۱ سپتامبر انجام میشود و انتظار میرود مسائل حساس سیاسی، از جمله روابط اقتصادی دو کشور و نگرانی رهبران ایرلند درباره جنگ ایران، در گفتوگوها مطرح شوند.
سفر ترامپ در حالی صورت میگیرد که حزب جمهوریخواه برای حفظ اکثریت خود در مجلس نمایندگان و سنای آمریکا در انتخابات میاندورهای نوامبر تلاش میکند.
جنگ ایران با افزایش قیمت بنزین در سراسر آمریکا، نگرانیهای اقتصادی رایدهندگان را تشدید کرده و بر کارزار انتخاباتی جمهوریخواهان فشار آورده است.
از سوی دیگر، ایرلند از حامیان جدی فلسطینیان در اتحادیه اروپا به شمار میرود.
پارلمان این کشور در ماه ژوییه قانونی تصویب کرد که تجارت کالا با شهرکهای واقع در کرانه باختری تحت اشغال اسرائیل را محدود میکند.
شماری از قانونگذاران آمریکایی و سفیر ایالات متحده در ایرلند از این قانون انتقاد کردهاند.
روابط اقتصادی گسترده آمریکا و ایرلند
مایکل مارتین، نخستوزیر ایرلند، تاکنون کوشیده است از بروز تنش سیاسی با دولت آمریکا جلوگیری کند.
او در پاسخ به پرسشی درباره سفر ترامپ گفت: «روابط ایرلند و ایالات متحده از نظر اقتصادی بسیار مهم است و برای هر دو طرف اهمیت بسیار زیادی دارد.»
شرکتهای آمریکایی حدود ۱۰ درصد نیروی کار ایرلند را استخدام کردهاند. دولتهای پیدرپی این کشور نیز طی چند دهه، مشاغل ایجادشده از سوی این شرکتها و درآمد حاصل از مالیات شرکتی را در اولویت قرار دادهاند. این سیاست به ایرلند کمک کرده است در سالهای اخیر یکی از باثباتترین وضعیتهای مالی دولتی را در اروپا داشته باشد.
ترامپ ۲۱ شهریور در دوبلین با کاترین کانلی، رییسجمهوری ایرلند، دیدار میکند.
کانلی که سال گذشته به این مقام انتخاب شد، سیاستمداری صریح با دیدگاههای چپ رادیکال در سیاست خارجی است.
در سفر پیشین ترامپ به ایرلند در سال ۲۰۱۹، کانلی و هوادارانش در اعتراض به حضور او مقابل فرودگاه شانون در غرب کشور تجمع کردند.
شماری از حامیان کانلی اکنون از او خواستهاند علیه عملیات نظامی آمریکا در نقاط مختلف جهان موضع بگیرد و از سیاست بیطرفی ایرلند دفاع کند.
اعتراضها و مسابقات گلف در دونبگ
قرار است همزمان با سفر ترامپ، تجمعهای ضدجنگ و اعتراضهایی علیه او در دوبلین و غرب ایرلند، در نزدیکی مجموعه گلف ترامپ اینترنشنال در دونبگ، برگزار شوند.
ترامپ هشتمین رییسجمهوری مستقر آمریکا است که از ایرلند دیدار میکند.
این سفرها از سال ۱۹۶۳ و با حضور جان اف کندی در ایرلند آغاز شدند.
با وجود برنامههای سیاسی، سفر تازه برخی ویژگیهای آخر هفتههای معمول ترامپ را نیز دارد؛ تعطیلاتی که اغلب حول بازی گلف در املاک متعلق به شرکت او میگذرد.
سازمان ترامپ در سال ۲۰۱۴ کنترل زمین گلف دونبگ را به دست گرفت. این مجموعه آخر هفته میزبان مسابقات گلف آزاد ایرلند است و انتظار میرود ترامپ ۲۲ شهریور در مراسم اهدای جام به قهرمان مسابقات شرکت کند.
درگیری چندساعته نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی با افراد مسلح در منطقه بخشان سراوان چند کشته بر جای گذاشت.
قرارگاه قدس نیروی زمینی سپاه پاسداران شنبه ۲۱ شهریور اعلام کرد در درگیری نظامی با افراد مسلح، سه نفر از نیروهای سپاه پاسداران کشته شدند.
این قرارگاه اعلام کرد تا پیش از ظهر شنبه، چهار نفر از افراد مسلح نیز کشته شدند.
وبسایت حالوش گزارش داد درگیری حدود ساعت چهار بامداد ۲۱ شهریور آغاز شد و بیش از سه ساعت ادامه یافت.
به گفته منابع محلی، دهها نیروی امنیتی وارد منطقه بخشان شدند و تبادل آتش سنگینی در این محدوده رخ داد.
بر اساس این گزارش، دستکم ۱۴ صدای انفجار و تیراندازیهای پیاپی در اطراف مقر سپاه پاسداران در سراوان، خیابان انقلاب، اداره اطلاعات و زندان این شهر شنیده شد.
ویدیوهای منتشرشده نیز صدای تیراندازی و انفجار را ثبت کردهاند، اما زمان و محل دقیق ضبط همه تصاویر بهطور مستقل قابل تایید نیست.
حالوش همچنین از پرواز پهپادهای تجسسی، رفتوآمد آمبولانسها و انتقال نیروهای کمکی خبر داد.
منابع این رسانه گفتند یک خانه مسکونی با بیش از ۲۰ گلوله آرپیجی و چند نارنجک هدف قرار گرفته است.
ساعاتی پس از انتشار گزارش اولیه، رسانههای حکومتی از قول علی خلیلآبادی، معاون امنیتی و انتظامی استانداری سیستان و بلوچستان، نوشتند نیروهای امنیتی، «محل تجمع یک گروه مسلح» را در بخشان شناسایی کردهاند و هدف قرار دادهاند.
او نام این گروه، هویت افراد حاضر در محل، شمار تلفات و شواهد مربوط به هدف اعلامشده عملیات را ارائه نکرد.
تا زمان انتشار این گزارش، هیچ گروهی مسئولیت درگیری را بر عهده نگرفته است.
تداوم درگیریهای مسلحانه در جنوب شرق ایران
سراوان و دیگر شهرهای استان سیستان و بلوچستان در سالهای اخیر بارها صحنه درگیری نیروهای امنیتی با گروههای مسلح بودهاند.
شهریور ۱۴۰۴، همزمان با عملیات نیروهای حکومتی در ایرانشهر، خاش و سراوان، مقامهای رسمی از کشته شدن هشت فرد مسلح و یک عضو سپاه پاسداران خبر دادند.
حالوش در آن زمان از درگیریهای طولانی و استفاده از سلاحهای سنگین گزارش داده بود.
گروه جیشالعدل پیشتر مسئولیت شماری از حملات در این منطقه را پذیرفته است؛ از جمله در دی ۱۴۰۲ که این گروه اعلام کرد جانشین سابق فرمانده سپاه سراوان را کشته است.
جمهوری اسلامی و آمریکا، این گروه را «سازمانی تروریستی» خواندهاند.
۲۱ شهریور به مناسبت صدمین سال ورود سینما به ایران در تقویم ثبت شد، اما این روز با تاریخ ورود نخستین دوربین، نخستین فیلمبرداری یا نخستین نمایش عمومی فیلم مطابقت ندارد و انتخاب آن، به چهارمین جشن سینمای ایران در سال ۱۳۷۹ بازمیگردد.
تاریخی نمادین برای ۱۰۰ سالگی
سینما در ایران ۱۲۶ ساله شد. سال ۱۳۷۹، سینماگران ایرانی صدمین سال آشنایی با این هنر-صنعت را گرامی داشتند. چهارمین جشن بزرگ سینمای ایران که به همت خانه سینما برگزار شد، در ۲۱ شهریور همان سال به این مناسبت اختصاص یافت. پس از آن، این تاریخ با عنوان «روز سینما» وارد تقویم رسمی شد و برگزاری جشن سالانه سینما نیز به تثبیت آن کمک کرد.
مبنای محاسبه ۱۰۰ سالگی، سال ۱۲۷۹ خورشیدی بود؛ سالی که مظفرالدین شاه قاجار در سفر اروپا با تصاویر متحرک آشنا شد و دستور خرید دستگاه سینماتوگراف را داد.
با این حال، در منابع تاریخ سینمای ایران رویداد مشخصی مانند ورود دوربین، فیلمبرداری یا نمایش عمومی فیلم در روز ۲۱ شهریور ۱۲۷۹ ثبت نشده است. در نتیجه، ۲۱ شهریور تاریخی نمادین است که در جریان جشن ۱۰۰ سالگی سینمای ایران انتخاب شد، نه سالروز دقیق ورود سینما به ایران.
نخستین تصاویر چگونه ثبت شدند؟
مظفرالدین شاه در بهار ۱۲۷۹، هنگام سفر به اروپا، با سینما به عنوان پدیدهای نوظهور آشنا شد و از میرزا ابراهیمخان عکاسباشی خواست تا دستگاه فیلمبرداری را خریداری کند.
عکاسباشی در مرداد همان سال (تابستان ۱۲۷۹) از جشن گل در اوستند بلژیک فیلم گرفت؛ تصاویری که از آنها بهعنوان نخستین فیلمبرداری یک ایرانی یاد میشود.
دستگاه سینماتوگراف سپس به ایران رسید و برای ثبت صحنههایی از دربار، باغوحش سلطنتی و مراسم مذهبی به کار رفت.
سینما در این مرحله سرگرمی تازهای در محدوده دربار بود و مردم به آن دسترسی نداشتند.
نمایش عمومی فیلم چند سال بعد شکل گرفت. میرزا ابراهیمخان صحافباشی در حدود سال ۱۲۸۳ یکی از نخستین سالنهای عمومی نمایش فیلم را در خیابان چراغگاز تهران راهاندازی کرد. فعالیت این سالن در پی مخالفتهای مذهبی و سیاسی دوام چندانی نداشت، اما راه را برای گسترش سینما در شهرهای ایران باز کرد.
روزی که از تقویم رفت و برگشت
جایگاه روز سینما در تقویم از مناقشههای فرهنگی و سیاسی در جمهوری اسلامی دور نماند.
در سال ۱۳۹۱، همزمان با بالا گرفتن اختلاف دولت محمود احمدینژاد و خانه سینما، نام این مناسبت از متن اصلی تقویم حذف و به بخش ضمیمه منتقل شد، تا اینکه «روز سینما» از سال ۱۳۹۴ بار دیگر به متن تقویم رسمی بازگشت.
۲۱ شهریور اکنون بیش از آن که یادآور یک روز دقیق در تاریخ ورود یا نمایش فیلم باشد، مناسبت حرفهای و فرهنگی سینمای ایران است. سینمایی که از سرگرمی دربار قاجار به یکی از مهمترین ابزارهای هنری و اجتماعی کشور تبدیل شد و تاریخ آن با موفقیتهای جهانی، سانسور، بحرانهای صنفی و رخدادهایی چون فاجعه سینما رکس پیوند خورد.
یک مقام استانداری خوزستان گفت عراق گذرگاههای شلمچه، چذابه و الطیب را بسته و تردد کالا و مسافر در آنها متوقف شده است. این تصمیم پس از حمله پهپادی از عراق به خط لوله شرقـغرب عربستان سعودی و کشف پرتابگرهای پهپاد در نقاط مرزی اتخاذ شده است.
ولیالله حیاتی، معاون امنیتی و انتظامی استانداری خوزستان، شنبه ۲۱ شهریور گفت مقامهای عراقی از بامداد شنبه مرزهای شلمچه و چذابه را تا اطلاع ثانوی بستهاند و اکنون هیچگونه تردد مسافر یا کالا از این دو گذرگاه انجام نمیشود.
خبرگزاری رویترز نیز به نقل از دو منبع امنیتی عراقی گزارش داد بغداد دستور بسته شدن گذرگاه شلمچه را بهعنوان اقدامی احتیاطی صادر کرده است.
این منابع گفتند همزمان عملیاتی گسترده برای شناسایی و تعقیب عاملان حمله پهپادی به عربستان سعودی در جریان است.
از سوی دیگر، شبکه عراقی دجله به نقل از «منبعی در فرودگاه بصره» گزارش داد پروازهای ورودی از ایران و خروجی به مقصد ایران، تا اطلاع ثانوی لغو شدهاند.
خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران، نیز نوشت در حالیکه مدیر سازمان فوتبال استقلال شامگاه ۲۰ شهریور گفته بود اعضای این تیم ساعت ۱۴ شنبه ۲۱ شهریور تهران را به مقصد بصره ترک میکنند، فرودگاه بینالمللی این شهر تمام پروازهای با مبدا و بهمقصد ایران را تا اطلاع ثانوی تعلیق کرد.
واکنش بغداد به حمله پهپادی
عربستان سعودی جمعه اعلام کرد پهپادهایی که از خاک عراق به پرواز درآمده بودند، خط لوله شرقـغرب این کشور را هدف قرار دادند.
حمله ۱۹ شهریور چند ایستگاه پمپاژ در مناطق ریاض و مدینه را هدف گرفت، شماری را زخمی کرد و فعالیت این سامانه انتقال نفت را موقتا متوقف ساخت.
هیچ گروهی مسئولیت حمله را بر عهده نگرفته است، اما مقامهای آمریکایی و سعودی، گروههای شبهنظامی همسو با جمهوری اسلامی در عراق را در شمار مظنونان احتمالی قرار دادهاند.
دولت عراق پس از تایید پرتاب پهپادها از استان میسان، فرمانده عملیات میسان را برکنار کرد و کمیتهای برای بررسی عملکرد این فرماندهی تشکیل داد.
سخنگوی فرماندهی کل نیروهای مسلح عراق گفت بغداد اجازه نخواهد داد خاک یا حریم هوایی این کشور پایگاهی برای حمله به کشورهای دیگر باشد و با هر فرد یا گروه دخیل برخورد خواهد کرد.
عربستان سعودی نیز به درخواست نخستوزیر عراق، اقدام تلافیجویانه خود را به تعویق انداخت تا بغداد برای شناسایی عاملان حمله و جلوگیری از تکرار آن فرصت داشته باشد.
افزایش فشار امنیتی بر عراق
بسته شدن دو گذرگاه مرزی نشان میدهد دامنه اقدامات امنیتی بغداد از استان میسان فراتر رفته و مسیرهای ارتباطی با ایران را نیز در بر گرفته است. با این حال، مقامهای عراقی هنوز اعلام نکردهاند این محدودیتها چه مدت ادامه خواهد داشت یا چه ارتباط مستقیمی میان عبور از مرزها و عاملان حمله یافتهاند.
حمله به خط لوله شرقـغرب در شرایطی صورت گرفت که کاهش تردد نفتکشها در تنگه هرمز، اهمیت این مسیر را برای صادرات نفت عربستان سعودی افزایش داده است.
این خط لوله روزانه حدود پنج میلیون بشکه نفت را به بندر ینبع در ساحل دریای سرخ منتقل میکند.
همزمان، پیشروی حوثیها در سواحل غربی یمن و تصرف بخش یمنی تنگه بابالمندب، مسیر دریای سرخ را نیز با تهدید بیشتری روبهرو کرده است.
مجموعه این تحولات، فشار بر دولت عراق را در آستانه پایان مهلت خلع سلاح گروههای شبهنظامی افزایش داده تا مانع استفاده دوباره از خاک این کشور برای حمله به همسایگان شود.
واکنش ترکیه
وزارت امور خارجه ترکیه با انتشار بیانیهای اعلام کرد حملات پهپادی از خاک عراق به عربستان سعودی را «به شدیدترین شکل» محکوم میکند.
آنکارا ضمن تاکید دوباره بر حمایت از حاکمیت و تمامیت ارضی عربستان، از رویکرد محتاطانه مقامهای سعودی برای جلوگیری از تشدید تنش تقدیر کرد.
وزارت امور خارجه ترکیه همچنین از محکومیت حملات از سوی دولت عراق و آغاز فوری تحقیقات برای روشن شدن ابعاد حادثه و شناسایی مسئولان آن استقبال کرد و خواستار توقف حملاتی شد که ثبات و امنیت منطقه را تهدید میکنند.