تودههای نفتی در چند نقطه از سواحل استان هرمزگان مشاهده شده و به دهانه برخی کانالهای پرورش میگو در سیریک رسیدهاند. مقامهای محیط زیست درباره آسیب این مواد به اکوسیستمهای ساحلی و دریایی هشدار دادند و اعلام کردند آلودگی ناشی از آنها ممکن است سالها در دریا باقی بماند.
این تودهها که «گلولههای نفتی» نامیده میشوند، مواد نفتی بهجاماندهای هستند که میتوانند در پهنه دریا جابهجا شوند و در نهایت به ساحل برسند.
احمدرضا لاهیجانزاده، معاون محیط زیست دریایی سازمان حفاظت محیط زیست، چهارشنبه اول مهر به خبرگزاری ایسنا گفت گلولههای نفتی میتوانند آسیبهای زیستمحیطی قابل توجهی به همراه داشته باشند و آلودگی ناشی از آنها میتواند بر اکوسیستمهای ساحلی و دریایی اثر بگذارد.
او افزود بخشی از مواد آلی و فلزات سنگین موجود در گلولههای نفتی بهتدریج وارد محیط آبی میشوند و از طریق تبادل با محیط دریایی میتوانند آلودگی را گسترش دهند.
به گفته لاهیجانزاده، آثار این نوع آلودگی به زمان مشاهده گلولههای نفتی در ساحل محدود نمیشود و ورود و تجمع این مواد میتواند باعث شود آلودگی برای مدت طولانی و حتی سالها در دریا باقی بماند.
او بر ضرورت پایش و انجام اقدامات لازم برای شناسایی و کنترل این آلودگی تاکید کرد.
۲۷ شهریور نیز آلودگی نفتی در ساحل روستای کندال سیریک گزارش شد.
مقامهای بنادر و دریانوردی اعلام کردند ورود آلودگی به ساحل مهار شده، اما عملیات پاکسازی و جمعآوری مواد نفتی ادامه دارد.
ادارهکل بنادر و دریانوردی هرمزگان ۲۶ مرداد از پایان پاکسازی سواحل سوزا و شیبدراز خبر داد، اما دو روز بعد موج تازهای از آلودگی در سوزا مشاهده شد.
بررسیها در ۲۴ مرداد نیز نشان داد ۳۲ هزار متر مربع از سواحل و ۹۰ هزار متر مربع از آبهای اطراف قشم آلوده شدهاند.
ایراناینترنشنال ۲۱ مرداد نیز گزارش داد که آلودگی نفتی به جنگلهای حرا رسیده است.
اکنون گلولههای نفتی در سورو و گلشهر بندرعباس مشاهده شدهاند و گزارشهایی نیز از مشاهده این مواد در هرمز و میناب منتشر شده است.
حبیب مسیحی تازیانی، مدیرکل حفاظت محیط زیست هرمزگان، با تایید مشاهده این مواد در نقاط مختلف استان گفت حجم گلولههای نفتی در سیریک قابل توجه است و بررسیهای کارشناسی برای برآورد دقیق وضعیت ادامه دارد.
به گفته او، اقدامات لازم برای مدیریت آلودگی با همکاری شیلات، فرمانداری سیریک، بنادر و دریانوردی و با هماهنگی مدیریت بحران استانداری هرمزگان آغاز شده است.
مسیحی تازیانی گفت جمعآوری گلولههای نفتی با ابزارهای مکنده دشوار است و تلاش برای مهار و محاصره این مواد و جمعآوری آنها با پدها و ابزارهای جاذب ادامه دارد.
او همچنین از مردم خواست از شنا در سواحل و آبهایی که گلولههای نفتی در آنها مشاهده شده است، خودداری کنند.
احسان دانشور، پژوهشگر ارشد زیست و انرژی، ۲۴ مرداد در گفتوگو با ایراناینترنشنال درباره آلودگی رسیده از سواحل عمان به قشم گفت آلودگی نفتی در سواحل جنوبی عمان احتمالا منشا واحدی ندارد.
این تصمیمها در آستانه اجرایی شدن موج تازه تحریمهای آمریکا علیه صنعت هوانوردی ایران اتخاذ شده و شبکه پروازهای خارجی ایران را بیش از پیش محدود کرده است.
سخنگوی سازمان هواپیمایی کشوری ایران گفت که فرودگاه بغداد از نیمهشب سهشنبه خدمات به پروازهای ایرانی ارائه نمیدهد و مقامهای ایرانی در حال رایزنی هستند تا پروازهای مقصد بغداد را به فرودگاه نجف هدایت کنند.
پروازها به نجف که مقصد زیارتی مهمی برای ایرانیان است، فعلا برقرار ماندهاند.
اخوان افزود پذیرش مسافران ایرانی در فرودگاه عمان نیز متوقف شده و مذاکرات برای حل این موضوع ادامه دارد.
او تاکید کرد سایر پروازهای خارجی طبق برنامه انجام میشود و از مسافران خواست پیش از سفر وضعیت پرواز خود را از شرکت هواپیمایی یا آژانس مسافرتی پیگیری کنند.
توقف پروازها به جمهوری آذربایجان
جمهوری آذربایجان نیز سهشنبه ۳۱ شهریور پروازهای شرکتهای هواپیمایی ایرانی را متوقف کرد.
خبرگزاری رسمی آذرتاج به نقل از شرکت هواپیمایی آذربایجان (آزال) گزارش داد که پروازهای ایرانی به این کشور از روز سهشنبه تعلیق شده است.
رسانههای آذربایجانی این اقدام را به تحریمهای جدید آمریکا علیه بخش هوانوردی ایران نسبت دادند. مسیرهای تهران، تبریز و مشهد به باکو از جمله خطوطی هستند که تحت تاثیر قرار گرفتهاند و زمان پایان این محدودیت اعلام نشده است.
این توقفها بخشی از پیامدهای تحریمهای گسترده آمریکا است که وزارت خزانهداری ایالات متحده در۱۷ شهریور تحت عنوان «عملیات طرد اقتصادی» علیه ۲۷ شرکت هواپیمایی ایرانی که پیشتر مشمول تحریم نبودند و همچنین ۹ نهاد خارجی مرتبط اعمال کرد.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، روز دوشنبه هشدار داد که ازاول مهر شرکتهای هواپیمایی ایرانی در سراسر جهان با مشکل جدی مواجه خواهند شد؛ زیرا ارائهدهندگان خدمات فرودگاهی، سوخترسانی و فروش بلیت در صورت همکاری با این شرکتها از نظام مالی دلاری کنار گذاشته میشوند.
او تصریح کرد که اگر هواپیمای ایرانی در فرودگاهی فرود بیاید، نمیتوان به آن سوخت داد، خدمات زمینی ارائه کرد یا بلیت فروخت.
با اجرای کامل تهدیدهای آمریکا از اول مهر، احتمال گسترش این محدودیتها به مقاصد دیگر نیز وجود دارد.
محدودیتهای فزاینده
اعمال محدودیت برای شرکتهای هواپیمایی ایرانی از هفتههای گذشته آغاز شده بود. شرکت هواپیمایی ماهان که از سالها پیش تحت تحریم آمریکا قرار دارد، پروازهای خود به مسقط را از ۲۶ شهریور و پروازهای استانبول و آنکارا را از ۳۰ شهریور تا اطلاع ثانوی متوقف کرد.
ماهان این تصمیم را به درخواست مقامهای هوانوردی عمان و ترکیه نسبت داد.
همزمان گرجستان از ۳۰ شهریور پرواز همه شرکتهای هواپیمایی ایرانی مشمول تحریم را متوقف کرد و آخرین پروازها روز ۲۹ شهریور انجام شد. سازمان هواپیمایی گرجستان اعلام کرده بود که مقررات تحریمی بینالمللی را رعایت میکند. مسیرهای تفلیس و باتومی که برای گردشگران ایرانی محبوب بودند، عملا بسته شدند.
ترکیه نیز محدودیتهای بیشتری اعمال کرده است. علاوه بر توقف پروازهای ماهان، شرکتهای ترکیش ایرلاینز، پگاسوس و ایجت پروازهای خود به ایران را از ۲۳ شهریور تا دستکم اسفند امسال به حالت تعلیق درآوردهاند.
شرکت هواپیمایی امارات نیز اعلام کرده است دیگر به تهران پرواز نمیکند. لوفتهانزا و هواپیمایی اتریش هم اعلام کردهاندپروازهای رفتوبرگشت به ایران دستکم تا دوم آبان، ۲۴ اکتبر ۲۰۲۶، متوقف میماند و ازسرگیری آنها پس از این تاریخ قطعی نیست.
هواپیمایی قطر نیز اعلام کرد پروازهایش به ایران بهدلیل محدودیتهای حریم هوایی متوقف شده است. بهگفته این شرکت، ازسرگیری این پروازها بهطور موقت برای هشتم آذر، ۲۹ نوامبر ۲۰۲۶، برنامهریزی شده اما این تاریخ ممکن است تغییر کند.
این اقدامات بهدلیل خطر تحریمهای ثانویه و نگرانی از قطعات آمریکایی هواپیماها صورت گرفته است. در روزهای اخیر بررسی سایتهای فروش بلیت نشان میداد که امکان صدور بلیت از تهران به مقاصدی مانند گرجستان، عمان، بحرین، قطر، کویت و عراق محدود یا قطع شده، در حالی که برخی مسیرها به ترکیه و امارات با قیمتهای بسیار بالا همچنان فعال ماندهاند.
صنعت هوانوردی ایران سالهاست با تحریمهای آمریکا در زمینه خرید هواپیما، قطعات یدکی، تعمیر و نگهداری و دریافت خدمات در فرودگاههای خارجی مواجه است. گسترش این تحریمها به همه شرکتهای فعال و تهدید فرودگاههای میزبان، شبکه بینالمللی پروازهای ایرانی را بهشدت کوچک کرده است. مسافران ایرانی که برای زیارت، تجارت یا گردشگری به کشورهای همسایه سفر میکردند، اکنون ناچار به استفاده از مسیرهای جایگزین، پروازهای غیرمستقیم یا شرکتهای خارجی هستند که خود با محدودیتهایی روبهرو شدهاند.
مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با انتقال پروازها به فرودگاههایی مانند نجف، بخشی از ظرفیت پروازی خود را حفظ کنند، اما کارشناسان هشدار میدهند که اگر کشورهای بیشتری از ترس تحریمهای ثانویه خدمات خود را قطع کنند، انزوای هوایی ایران تشدید خواهد شد.
سازمان هواپیمایی کشوری ایران اعلام کرده که رایزنیها ادامه دارد و مسافران باید آخرین وضعیت را بررسی کنند. این تحولات در شرایطی رخ میدهد که تنشهای منطقهای و جنگ اخیر نیز از ماهها پیش بر پروازهای بینالمللی ایران تاثیر گذاشته و ظرفیت پروازهای بینالمللی را به شکل قابل توجهی کاهش داده است.
امانوئل مکرون، رییسجمهوری فرانسه، سهشنبه ۳۱ شهریور در سخنرانی خود تاکید کرد آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز نباید به «ابزاری برای باجگیری» تبدیل شود.
او گفت: «این یک اصل اساسی حقوق بینالملل است و به نفع همه ماست که کشتیها بتوانند با امنیت از این تنگه عبور کنند و منافع انرژی همه کشورهای ما نیز تضمین شود.»
مکرون ادامه داد: «بازگشایی تنگه هرمز یک اولویت است. احترام به حقوق بینالملل هم یک اولویت است. این موضوع به نفع همه است و فرانسه به آن متعهد است.»
خبرگزاری رویترز ۳۱ شهریور به نقل از منابع دیپلماتیک گزارش داد فرانسه با هماهنگی ایالات متحده، در حال تدوین پیشنویس قطعنامهای در شورای امنیت سازمان ملل است که هدف آن ایجاد ماموریتی بینالمللی برای ازسرگیری تردد کشتیها در تنگه هرمز است.
در هفتههای اخیر، تنشهای دیپلماتیک میان تهران و پاریس افزایش یافته است. ۲۹ شهریور، دستگاه قضایی جمهوری اسلامی اعلام کرد مرکز آموزش زبان فرانسه، وابسته به سفارت فرانسه در تهران، با دستور دادستانی پلمب شده است.
در واکنش، وزارت خارجه فرانسه سفیر جمهوری اسلامی در پاریس را احضار کرد.
قطر: بازگشایی هرمز و احیای مذاکرات راه خروج از بحران است
تمیم بن حمد آل ثانی، امیر قطر، دیگر رهبری بود که در سخنرانی خود در مجمع عمومی سازمان ملل به موضوع تنگه هرمز پرداخت.
او گفت بحران خلیج فارس را میتوان از مسیر دیپلماسی، بازگشایی تنگه هرمز به روی کشتیرانی و احیای مذاکرات حل کرد تا از وقوع جنگ جلوگیری شود.
امیر قطر افزود بحران کنونی امکان بسته شدن آبراهی را فراهم کرده است که نزدیک به یکچهارم تجارت انرژی جهان از آن عبور میکند و شریانهای حیاتی اقتصاد جهانی را به «ابزاری برای فشار و چانهزنی» تبدیل کرده است.
او هشدار داد مردم در سراسر جهان، با وجود فاصله داشتن از عوامل شکلگیری این درگیری، هزینه آن را از جمله با افزایش قیمت مواد غذایی و دارو میپردازند.
امیر قطر همچنین خواستار ایجاد یک نظام منطقهای برای تامین امنیت جمعی شد؛ نظامی که به حاکمیت، امنیت و تمامیت ارضی کشورها احترام بگذارد، حل مسالمتآمیز اختلافات را ترویج کند و مانع مداخله در امور داخلی کشورها شود.
این اظهارات در حالی مطرح میشود که جمهوری اسلامی همچنان بر سیاستهای تنشآفرین خود در منطقه تاکید دارد.
خبرگزاری ایرنا ۳۱ شهریور به نقل از حسن قشقاوی، سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، گزارش داد مواد ۱۳، ۱۴ و ۱۵ طرح «اقدام راهبردی تامین امنیت و پیشرفت پایدار تنگه هرمز و خلیج فارس» در این کمیسیون به تصویب رسیده است.
قشقاوی گفت بر اساس ماده ۱۳ این طرح، شناورهایی که مقررات جمهوری اسلامی برای عبور از تنگه هرمز را رعایت نکنند، با مجازاتی معادل ۲۰ درصد محموله یا ارزش آن روبهرو خواهند شد و تا زمان پرداخت این مبلغ، بهطور موقت توقیف میشوند.
گوترش: آزادی کشتیرانی باید بهطور کامل احیا شود
آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، در سخنرانی خود از رهبران جهان خواست از فرصت مجمع عمومی برای کاهش تنشها استفاده کنند.
گوترش با اشاره به تشدید درگیریها در خاورمیانه گفت آنچه «آتشبس» خوانده میشود، چیزی بیش از کاهش شدت درگیریها نبوده و غیرنظامیان همچنان بهای آن را میپردازند.
او خواستار توقف جنگ، انتقال آزادانه کمکهای بشردوستانه و «احیای کامل حقوق و آزادیهای کشتیرانی مطابق با قوانین بینالمللی» شد.
در هفتههای اخیر، پیشروی حوثیهای یمن در مناطق اطراف تنگه بابالمندب و حملات آنها به عربستان سعودی، نگرانیها درباره امنیت مسیرهای انتقال انرژی و چشمانداز بازار جهانی نفت را افزایش داده است.
اردوغان: گسترش دامنه درگیری به سود هیچکس نیست
رجب طیب اردوغان، رییسجمهوری ترکیه، در سخنرانی خود در مجمع عمومی سازمان ملل به بحران خلیج فارس اشاره کرد و گفت: «تلاش خطرناک برای گسترش این درگیریها و منازعات به مناطق همجوار، به نفع هیچکس نیست.»
اردوغان افزود ترکیه برای پایان دادن به درگیریها در خلیج فارس با همه طرفها در تماس است.
او خواستار انجام اصلاحات در شورای امنیت شد و هشدار داد سازمان ملل دیگر قادر به انجام وظیفه خود در حفظ صلح نیست.
همزمان، در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل، گمانهزنیها درباره سرنوشت رویارویی تهران و واشینگتن بالا گرفته است.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، گفت مقامهای آمریکایی ۳۱ شهریور نشستی سهساعته با هیات جمهوری اسلامی داشتهاند.
ترامپ این نشست را «بسیار خوب» و «بسیار سازنده» توصیف کرد و افزود نشست دیگری نیز برای «آینده بسیار نزدیک» برنامهریزی شده است.
ایالات متحده در هفتههای اخیر کارزار فشار اقتصادی بر جمهوری اسلامی را تشدید کرده و در پی محدود کردن شریانهای مالی حکومت ایران بوده است.
بوژوویچ سهشنبه ۳۱ شهریور در مصاحبه با روزنامه وییِستی، از رسانههای معتبر و اصلی مونتهنگرو، گفت دادگاه عالی پودگوریتسا وزارت دادگستری مونتهنگرو را از این تصمیم مطلع کرده و این وزارتخانه نیز موضوع را به اطلاع وزارت دادگستری آمریکا رسانده است.
او افزود مراحل بعدی پرونده براتی با همکاری نهادهای پلیس انجام خواهد شد.
براتی که با سپاه پاسداران و وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی همکاری داشته، از سوی آمریکا به مشارکت در حملات سایبری گسترده و وارد آوردن بیش از ۳.۴ میلیارد دلار خسارت به زیرساختهای این کشور متهم شده است.
براتی که تابعیت ترکیه را نیز دارد، پنجم تیرماه در شهر ساحلی کوتور در مونتهنگرو بازداشت شد. به نوشته روزنامه وییستی، عملیات دستگیری او با همکاری پلیس مونتهنگرو و اداره تحقیقات فدرال آمریکا، افبیآی، انجام گرفت.
پلیس مونتهنگرو در آن زمان اعلام کرد براتی از افراد مهم تحت تعقیب در پروندههای جرائم سایبری و جرائم سازمانیافته بوده و برای رسیدگی به پروندهاش در آمریکا بازداشت شده است.
او در پروندهای در نیویورک با چندین اتهام، از جمله توطئه برای کلاهبرداری رایانهای، نفوذ غیرقانونی به سامانههای رایانهای و سرقت هویت روبهرو است.
اتهام حمله به صدها دانشگاه و نهاد آمریکایی
پلیس مونتهنگرو اعلام کرد براتی از سال ۲۰۱۳ در حملات گسترده هکری علیه زیرساختهای ایالات متحده نقش داشته و بیش از ۱۵۰ دانشگاه آمریکایی در این حملات هدف قرار گرفتهاند.
به گفته پلیس، دادههای سرقتشده و حسابهای دانشگاهی هکشده به نفع سپاه پاسداران و شماری دیگر از کاربران در ایران، از جمله دانشگاههای ایرانی، مورد استفاده قرار گرفتهاند.
۲۷ مرداد، وزارت دادگستری آمریکا اعلام کرد کیفرخواست تکمیلی ۱۴ فقرهای علیه ۱۷ عضو «موسسه مبنا»، شرکتی مستقر در ایران، از حالت محرمانه خارج شده است. نام امیر براتی نیز در این کیفرخواست دیده میشود.
بر اساس این پرونده، موسسه مبنا دستکم از سال ۲۰۱۳ یک کارزار هماهنگ را برای نفوذ به سامانههای رایانهای ۱۴۴ دانشگاه در آمریکا، ۱۷۸ دانشگاه در دیگر کشورها، دستکم ۴۲ شرکت خصوصی آمریکایی، ۱۱ شرکت خصوصی خارجی، پنج نهاد دولتی فدرال و ایالتی آمریکا و دستکم دو سازمان غیردولتی اجرا کرده است.
اطلاعات کیفرخواست حاکی از آن است که اعضای این شبکه بیش از ۳۱ ترابایت داده دانشگاهی و مالکیت فکری را به سرقت بردهاند و به حسابهای ایمیل کارکنان شرکتهای خصوصی، نهادهای دولتی و سازمانهای غیردولتی دسترسی پیدا کردهاند.
جمهوری اسلامی در سالهای اخیر دامنه عملیات سایبری خود را گسترش داده و هکرهای وابسته به آن بارها به اهدافی در کشورهای مختلف، بهویژه آمریکا و اسرائیل، حمله کردهاند.
برنامه «پاداش برای عدالت» وزارت خارجه آمریکا مردادماه برای ارائه اطلاعاتی درباره پنج هکر مرتبط با حکومت ایران تا ۱۰ میلیون دلار جایزه تعیین کرد.
از «کینگ لت» تا بازداشت در کوتور
یافتههای اختصاصی ایراناینترنشنال نشان میدهد امیر براتی، فرزند حسین، سوم اسفند ۱۳۶۴ در خانوادهای اهل قوچان، در مشهد متولد شد.
ایراناینترنشنال سابقهای از محل تحصیل او نیافت، اما یک سند قضایی مربوط به سال ۱۳۹۳، براتی را کارشناس امنیت سایبری معرفی کرده است.
براتی ۳۹ ساله سالها با نام هکری «کینگ لت» فعالیت میکرد. یک کارشناس سایبری که با ایراناینترنشنال مصاحبه کرد، گفت براتی اصرار داشت در میان هکرها با همین نام شناخته شود.
او افزود: «امیر خود را پادشاه این عرصه میدید و اینکه با وجود سالها فعالیت هکری از پیگیری و تعقیب قضایی جسته بود و نامش در هیچکدام از بیانیههای دولت آمریکا نیامده بود، این ذهنیت سَروری را در او تقویت کرده بود یا دستکم اینگونه وانمود میکرد.»
براتی اندکی پس از مهاجرت به ترکیه در نوروز ۱۴۰۰، با خرید ملکی گرانقیمت در یک برج مسکونی در استانبول، تابعیت ترکیه را به دست آورد.
او سپس بهدلیل نگرانی از افشای هویتش، نام و نام خانوادگی خود را بهطور قانونی در این کشور تغییر داد.
براتی ابتدای تیر امسال، پس از سالها پرهیز آشکار از سفر به اروپا، همراه همسرش برای گذراندن تعطیلات تابستانی راهی مونتهنگرو شد.
به احتمال زیاد او تصور میکرد سفر با گذرنامه و نامی متفاوت به مونتهنگرو، کشوری که هنوز عضو اتحادیه اروپا نیست و با آمریکا پیمان دوجانبه استرداد مجرمان ندارد، خطر چندانی برایش نخواهد داشت.
با این حال پلیس مونتهنگرو او را بازداشت کرد و اکنون دادگاه عالی پودگوریتسا نیز با استردادش به آمریکا موافقت کرده است.
مونتهنگرو، کشور کوچک ساحلی در جنوب اروپا و عضو ناتو، با ایالات متحده و دیگر کشورهای غربی همکاری حقوقی و امنیتی دارد و مقامهای آن پیش از این نیز بر اساس درخواستهای بینالمللی، افراد تحت تعقیب را بازداشت کرده و پرونده آنان را برای بررسی استرداد به دادگاه ارجاع دادهاند.
ایراناینترنشنال برای بررسی گزینههای باقیمانده پیش روی مسافران با چند شرکت هواپیمایی بینالمللی و چهار آژانس مسافرتی تماس گرفته است. پاسخهای این شرکتها و بررسیها نشان میدهد گزینههای سفر به ایران و خروج از کشور محدودتر شده و حتی پروازهایی که در حال حاضر امکان رزرو دارند، ممکن است لغو شوند.
یکی از نمایندگان شرکت هواپیمایی ترکیش به ایراناینترنشنال گفت این شرکت تمام پروازهای خود به ایران را دستکم تا مارس ۲۰۲۷ (اواسط اسفندماه) متوقف کرده است.
به گفته او، هیچ پروازی پیش از آن تاریخ برنامهریزی نشده و تضمینی هم برای ازسرگیری پروازها در مارس وجود ندارد.
شرکت هواپیمایی امارات نیز اعلام کرد دیگر به تهران پرواز نمیکند. لوفتهانزا و هواپیمایی اتریش هم گفتند پروازهای رفتوبرگشت به ایران دستکم تا ۲۴ اکتبر ۲۰۲۶ (دوم آبان) متوقف میماند و ازسرگیری آنها پس از این تاریخ قطعی نیست.
هواپیمایی قطر نیز اعلام کرد پروازهایش به ایران بهدلیل محدودیتهای حریم هوایی متوقف شده است. به گفته این شرکت، ازسرگیری این پروازها بهطور موقت برای ۲۹ نوامبر ۲۰۲۶ (هشتم آذر) برنامهریزی شده، اما این تاریخ ممکن است تغییر کند.
هشدار آمریکا درباره همکاری با شرکتهای هواپیمایی ایرانی
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، پیشتر اعلام کرد از اول مهر، فعالیت شرکتهای هواپیمایی ایران در خارج از کشور متوقف میشود و ارائه سوخت، خدمات فرودگاهی یا فروش بلیت به این شرکتها میتواند به حذف از نظام مالی دلار آمریکا بینجامد.
این تحریمها ورود هواپیماهای ایرانی به همه کشورها را بهطور خودکار ممنوع نمیکند و به معنای بسته شدن حریم هوایی کشورهای خارجی نیست.
با این حال، خطوط هوایی برای پروازهای بینالمللی به سوخت، خدمات زمینی، فروش بلیت و خدمات بانکی نیاز دارند و خطر تحریم ارائهدهندگان این خدمات میتواند فعالیت آنها را محدود کند.
بدین ترتیب، میزان اثرگذاری این محدودیتها به واکنش دولتها، فرودگاهها و شرکتهای خدماتی در کشورهای مختلف بستگی خواهد داشت.
سخنگوی وزارت خارجه چین ۳۱ شهریور تحریمهای آمریکا علیه شرکتهای هواپیمایی ایران را «غیرقانونی» خواند و گفت پکن همواره با «تحریمهای یکجانبه» که با قوانین بینالمللی مطابقت ندارند و به تایید شورای امنیت سازمان ملل نرسیدهاند، مخالفت است.
گزینههای پروازی کمتر میشود
چهار آژانس مسافرتی در آمریکای شمالی به ایراناینترنشنال گفتند امکان رزرو پرواز فعال شرکتهای هواپیمایی روسیه، چین، عمان، پگاسوس ترکیه و همچنین شرکتهایی که از ارمنستان به ایران پرواز میکنند، وجود ندارد.
بنا بر اعلام یکی از آژانسها، پگاسوس در برخی موارد همچنان برای مسیرهای ایران رزرو میپذیرد، اما پروازها کمی بعد لغو میشوند و مسافران ناچارند برنامه سفر خود را تغییر دهند.
بر اساس بررسی ایراناینترنشنال، ایران در سامانههای رزرو فلایدُبی و اکسپدیا بهعنوان مقصد قابل انتخاب نمایش داده نمیشد و جستوجوی مسیرهای دیگر نیز تا پیش از مارس ۲۰۲۷ گزینه قابل رزروی ارائه نداد.
وزارت خزانهداری آمریکا ۱۷ شهریور ۳۵ شرکت و یک فرد مرتبط با صنعت هوانوردی ایران را تحریم کرد. این بسته شامل ۲۷ شرکت هواپیمایی ایرانی بود.
نام شرکتهای هواپیمایی آتا، آسمان، ایرانایرتور، چابهار، زاگرس، سپهران، قشمایر، کیشایر، کارون، تابان و وارش در این فهرست دیده میشد.
هشت شرکت مستقر در امارات، بریتانیا، ترکیه، مالزی و قزاقستان نیز تحریم شدند و وزارت خزانهداری به ارتباط شماری از آنها با ماهانایر اشاره کرد.
سفر زمینی از ترکیه؛ جایگزینی طاقتقرسا
چند آژانس مسافرتی اعلام کردند محدود شدن پروازها کسبوکار آنها را بهشدت تحت تاثیر قرار داده و مسافران را به جستوجوی مسیرهای جایگزین واداشته است.
به گفته آنها، برخی مسافرانی که از کشورهای غربی راهی ایران هستند، ابتدا به ترکیه پرواز میکنند و سپس با اتوبوس سفری حدود ۱۷ ساعته را تا شهر وان، نزدیک مرز ایران، طی میکنند.
مسافران از آنجا از مرز زمینی وارد ایران میشوند. به گفته آژانسها، رسیدن از وان به تهران با اتوبوس یا خودرو ۱۶ تا ۱۷ ساعت دیگر طول میکشد. بنابراین تنها بخش زمینی سفر ممکن است بیش از ۳۰ ساعت زمان ببرد؛ بدون احتساب پرواز اولیه، عبور از مرز و زمان انتظار.
آژانسها افزودند ماهانایر پس از قطع دسترسی به خدمات زمینی در فرودگاههای ترکیه، فعالیت خود را در این کشور متوقف کرده است.
۲۵ شهریور، ماهانایر اعلام کرد پروازهای رفتوبرگشت خود به مسقط، استانبول و آنکارا را تا اطلاع ثانوی متوقف میکند.
ماهانایر این تصمیم را به محدودیتهای اعلامشده از سوی مراجع هوانوردی عمان و ترکیه نسبت داد.
گرجستان پروازها را متوقف کرد؛ ابهام درباره عراق
برخی کشورها از هماکنون محدودیتهایی را برای فعالیت شرکتهای هواپیمایی ایرانی اعمال کردهاند.
به گزارش رسانههای گرجستان، پرواز شرکتهای هواپیمایی ایرانی مشمول تحریمهای آمریکا به این کشور از ۳۰ شهریور متوقف شد.
سازمان هواپیمایی کشوری گرجستان پیشتر اعلام کرده بود هنگام صدور مجوز برای شرکتهای خارجی، سازوکارهای تحریمی آمریکا و اروپا را در نظر میگیرد.
خبرگزاری رویترز ۳۱ شهریور به نقل از دو منبع در سازمان هواپیمایی کشوری عراق گزارش داد دولت این کشور به مقامهای هوانوردی دستور داده است پروازهای ایران به بغداد را از چهارشنبه اول مهر تعلیق کنند.
بر اساس این گزارش، دولت عراق در حال بررسی انتقال پروازهای شرکتهای هواپیمایی ایران از بغداد به فرودگاه نجف است.
مجید اخوان، سخنگوی سازمان هواپیمایی کشوری، نیز از لغو پروازهای ایران به بغداد و مسقط خبر داد و گفت فرودگاه بغداد از بامداد اول مهر پروازهای ایرانی را نمیپذیرد.
او اضافه کرد: «در حال هماهنگی و رایزنی هستیم تا پروازهایی که مقصد آنها بغداد است، به سمت فرودگاه نجف هدایت شوند. همچنین پذیرش مسافران ایرانی در فرودگاه عمان انجام نمیشود و رایزنیها در این خصوص ادامه دارد.»
رسانه آی۲۴نیوز ۳۱ شهریور گزارش داد شرکت ایجت نیز پروازهای ورودی و خروجی خود به ایران را لغو کرده است.
