سخنگوی ارشد نیروهای مسلح: همه منافع و پایگاه‌های آمریکا در منطقه در تیررس ماست

مای ساتو، گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد در امور ایران، به همراه شماری از وکلا و گروه‌های حقوق بشری، به مناسبت هفتم اسفند، روز استقلال کانون وکلای دادگستری ایران، از برخوردهای جمهوری اسلامی با وکلای دادگستری انتقاد کردند.

ساتو در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد ماموریت او نشان می‌دهد وکلای دادگستری صرفا به دلیل پذیرش و دفاع از موکلانی که در فعالیت‌های مدنی و اعتراضی مشارکت داشته‌اند، با آزار، بازداشت و محرومیت از وکالت روبه‌رو می‌شوند.

او تاکید کرد بازداشت وکلا و محدود کردن فعالیت حرفه‌ای آنها، فضای مدنی را به‌طور جدی خدشه‌دار می‌کند.

به گفته این مقام سازمان ملل، در پی اعتراضات سراسری دو ماه گذشته در ایران، گزارش‌هایی درباره بازداشت دست‌کم ۱۶ وکیل در استان‌های مختلف دریافت شده است. او افزود بسیاری از این وکلا از جمله افرادی هستند که می‌خواهند از معترضان دفاع کنند.

جیسون برادسکی، مدیر سیاست‌گذاری سازمان «اتحاد علیه ایران هسته‌ای»، خبر دیدار جی دی ونس، معاون رییس‌جمهوری آمریکا با وزیر امور خارجه عمان را در شبکه اجتماعی ایکس به اشتراک گذاشت و آن را به معنای «نارضایتی» دونالد ترامپ از نتیجه مذاکرات ارزیابی کرد.

او نوشت: «من این دیدار را نشانه‌ای از نارضایتی ربیس‌جمهور از نتایج مذاکرات با حکومت ایران در ژنو می‌دانم.»

بدر البوسعیدی، وزیر امور خارجه عمان در جریان این مذاکرات وظیفه تبادل یادداشت‌ها و اطلاعات میان دو طرف و تسهیل گفت‌وگوهای غیرمستقیم را بر عهده دارد.

بنا بر اطلاعات رسیده به ایران‌اینترنشنال، بهادر مومنی‌زاده که از ۱۳ بهمن در بازداشت به سر می‌برد، پس از گذراندن مدتی در سلول انفرادی به زندان لاکان رشت منتقل شده است.

بر اساس این اطلاعات، او پس از بازجویی در اداره اطلاعات رشت به زندان این شهر انتقال یافته و در حال حاضر در وضعیت بلاتکلیف قرار دارد.

بهادر مومنی‌زاده برادر محمدرسول مومنی‌زاده، از کشته‌شدگان سال ۱۴۰۱ در رشت است. تاکنون هیچ مقام قضایی درباره وضعیت او توضیحی ارائه نکرده است.

درگیری‌ها پس از آن رخ داد که اداره طالبان اعلام کرد پنج‌شنبه هفتم اسفند حملات تلافی‌جویانه‌ای را به مواضع نظامی پاکستان انجام داده است، و در مقابل، اسلام‌آباد اعلام کرد که به تیراندازی‌های تحریک‌آمیز در این منطقه پاسخ می‌دهد.

خبرگزاری رویترز گزارش داد که نیروهای دو کشور بیش از دو ساعت در امتداد مرز تقریباً ۲۶۰۰ کیلومتری خود درگیر شدند که باعث شد آتش‌بس مورد توافق سال ۲۰۲۵ تهدید شود.

رویترز پیش‌تر گزارش داده بود که درگیری پس از آن رخ داد که نیروهای پاکستانی اوایل این هفته حملات هوایی در داخل افغانستان انجام دادند و مقامات طالبان از کشته شدن ۱۸ نفر در پی این حملات خبر دادند.

در همین حال، پاکستان اعلام کرد که مخفی‌گاه‌های شبه‌نظامیان را هدف قرار داده است و ادعاهای مربوط به هدف قرار گرفتن غیرنظامیان را رد کرد.

مقامات طالبان در ادامه از عملیات نظامی گسترده علیه مواضع ارتش پاکستان در پاسخ به این حملات خبر دادند.

ذبیح‌الله مجاهد، سخنگوی طالبان، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «در پاسخ به تحریکات مکرر، عملیات پیشگیرانه گسترده‌ای علیه مواضع نظامی پاکستان در امتداد خط دیورند آغاز شده است.»

وحیدالله محمدی، سخنگوی نظامی طالبان در ولایت ننگرهار، نیز در ویدیویی گفت که «عملیات تلافی‌جویانه» عصر پنج‌شنبه آغاز شد.

مجاهد در پست دیگری در ایکس، با اشاره به حملات قبلی، نوشت: «ارتش بزدل پاکستان برخی از نقاط کابل، قندهار و پکتیا را بمباران کرد» و کسی آسیب ندیده است.

در این میان، به نوشته روزنامه دیلی‌میل، وزیر دفاع پاکستان همزمان با حملات هوایی ارتش این کشور، «جنگ آشکار» علیه افغانستان را اعلام کرد.

این روزنامه اشاره کرد که کابل، پایتخت افغانستان، در ساعات اولیه جمعه هشتم اسفند شاهد انفجارهای متعدد بود.

مقامات پاکستان تایید کرده‌اند که حداقل سه استان افغانستان هدف قرار گرفته‌ است.

دو مقام ارشد امنیتی پاکستان گفتند که حملات هوایی «تاسیسات نظامی افغانستان» را در ولایات کابل، قندهار و پکتیا هدف قرار داده و ظاهراً دو پایگاه را نابود کرده‌اند.

دو کشور می‌گویند تلفاتی به طرف مقابل وارد کرده‌اند

وزارت اطلاعات پاکستان در ایکس اعلام کرد که به «اقدام بی‌دلیل» طالبان افغانستان در امتداد مرز دو کشور «پاسخ فوری و مؤثر» داده شده است.

این وزارت‌خانه اعلام کرد که نیروهای طالبان «اشتباه محاسباتی کردند و بی‌دلیل به چندین مکان» در امتداد مرز در استان خیبر پختونخوا تیراندازی کردند.

وزارت اطلاعات پاکستان گفت که این اقدام با «واکنش فوری و موثر نیروهای امنیتی پاکستان» مواجه شد.

این وزارت‌خانه اعلام کرد: «گزارش‌های اولیه، تلفات سنگین در سمت افغانستان را با تخریب چندین پست و تجهیزات تایید می‌کند» و اضافه کرد: «پاکستان تمام اقدامات لازم را برای تضمین تمامیت ارضی و ایمنی و امنیت شهروندان خود انجام خواهد داد.»

هر دو طرف ادعا کردند که خسارات قابل توجهی به طرف مقابل وارد کرده‌اند. وزارت دفاع طالبان گزارش داد که ۱۹ پاسگاه و دو پایگاه ارتش پاکستان را تصرف کرده، ۵۵ سرباز را کشته و تعدادی از سربازان آن کشور را نیز اسیر کرده است.

وزارت دفاع طالبان تلفات این کشور را هشت کشته و ۱۱ زخمی دیگر اعلام کرد.

اما پاکستان تصرف هرگونه پست مرزی یا اسارت سربازان به دست نیروهای طالبان را تکذیب کرد.

مشرف علی زیدی، سخنگوی نخست‌وزیر پاکستان، هم گفت که دست‌کم ۱۳۳ نیروی طالبان کشته و بیش از ۲۰۰ نفر زخمی شده‌اند.

او افزود ۲۷ پست نیروهای طالبان نابود و ۹ نفر اسیر شده‌اند. هیچ جزئیاتی در مورد محل این تلفات ارائه نشده است.

در همین حال، پلیس پاکستان اعلام کرد که ساکنان مناطق مرزی در حال تخلیه به مناطق امن‌تر هستند. همچنین برخی از پناهندگان افغانستانی که منتظر بازگشت به کشور خود بودند نیز به مکان‌های امن منتقل شده‌اند.

درگیری پس از اتهامات اسلام آباد مبنی بر اینکه طالبان به شبه‌نظامیان تحریک طالبان پاکستان پناه می‌دهد، روی داد. با این همه، طالبان افغانستان این ادعا را رد می‌کنند.

به گزارش رویترز، مقامات پاکستانی پیش از این گفته بودند که «شواهد غیرقابل انکاری» در اختیار دارند که نشان می‌دهد شبه‌نظامیان از خاک افغانستان حملاتی را انجام می‌دهند.

وزیر دفاع پاکستان: صبر ما لبریز شده است

روابط بین این دو کشور از زمان درگیری‌های مرگ‌بار در پاییز سال گذشته میلادی که بیش از ۷۰ کشته برجای گذاشت، رو به وخامت گذاشته است و خواجه آصف، وزیر دفاع پاکستان، ادعا کرد که اکنون اسلام‌آباد چاره‌ای جز این در پیش رو ندارد.

او اوایل جمعه گفت: «صبر ما لبریز شده است. اکنون یک جنگ آشکار در جریان است.»

آصف، طالبان را متهم کرد که به «نیروی نیابتی هند» تبدیل شده‌اند.

همچنین محمد شهباز شریف، نخست‌وزیر پاکستان، در ایکس نوشت: «مردم پاکستان و نیروهای مسلح همیشه آماده حفاظت از امنیت، حاکمیت و تمامیت ارضی کشور هستند. نیروهای مسلح پاکستان وظایف خود را با غیرت ملی انجام می‌دهند.»

او افزود: «هیچ مصالحه‌ای در دفاع از میهن عزیزمان صورت نخواهد گرفت و به هر تجاوز، پاسخی کوبنده داده خواهد شد.»

در همین حال، سخنگوی سازمان ملل متحد گفت آنتونیو گوترش، دبیرکل این نهاد جهانی، از هر دو طرف خواست که از غیرنظامیان محافظت کنند و «به تلاش برای حل هرگونه اختلاف از طریق دیپلماسی ادامه دهند.»

این تحلیل با مرور ریشه‌های ایدئولوژیک جمهوری اسلامی - از جمله شعارهای «مرگ بر آمریکا» و «مرگ بر اسرائیل» - به شکاف عمیق میان برداشت بسیاری از ایرانیان از این شعارها و واقعیت جنگ نیابتی تهران علیه اسرائیل اشاره می‌کند. به نوشته وای‌نت، سال‌ها طول کشید تا بخشی از جامعه ایران دریابد چه منابع عظیمی صرف تقابل منطقه‌ای شده و این هزینه‌ها مستقیماً از زندگی و آینده مردم ایران کسر شده است. در سال‌های اخیر نیز شعارهایی مانند «نه غزه، نه لبنان» در اعتراضات ایران بازتاب همین نارضایتی بوده است.

جمهوری اسلامی در بحران
نویسنده در این تحلیل می‌نویسد جمهوری اسلامی امروز با بحران‌های هم‌زمان روبه‌روست: از ورشکستگی اقتصادی و بحران آب گرفته تا فروپاشی دکترین امنیتی. به گفته او، اعتراضات گسترده اخیر و موج خشونت متعاقب آن، زمینه‌ساز تنش نظامی کنونی در خاورمیانه شده و این پرسش را مطرح کرده است که شکاف‌های ساختاری نظام تا چه حد می‌تواند گسترش یابد.

• 

  فرمانده ارشد سنتکام گزینه‌های نظامی علیه جمهوری اسلامی را به ترامپ داد

• چهار عملیات آمریکا؛ اما هیچ‌کدام شبیه امروز نیست
  وای‌نت چهار عملیات مهم آمریکا علیه حکومت ایران از زمان انقلاب اسلامی را مرور می‌کند:
• عملیات نافرجام «چنگال عقاب» در سال ۱۹۸۰ برای نجات گروگان‌های سفارت آمریکا؛
• عملیات «آخوندک دعاخوان» در سال ۱۹۸۸ علیه نیروی دریایی جمهوری اسلامی ایران؛
• ترور قاسم سلیمانی در سال ۲۰۲۰ به دستور دونالد ترامپ؛
• و عملیات «چکش نیمه‌شب» در ژوئن ۲۰۲۵ که طی آن تاسیسات هسته‌ای فردو، نطنز و اصفهان هدف قرار گرفت.

به نوشته این تحلیل، هیچ‌یک از این موارد با سناریوی کنونی قابل مقایسه نیست. گزینه‌ای که اکنون مطرح است، تهدیدی مستقیم علیه بقای رژیم ایران و حتی احتمال هدف قرار دادن شخص رهبر جمهوری اسلامی است؛ اقدامی که می‌تواند معادلات منطقه‌ای را به‌طور بنیادین تغییر دهد.

شکاف در واشینگتن و ترجیح ترامپ به «توافق»
وای‌نت همچنین به گزارش‌هایی درباره اختلاف‌نظر در رهبری آمریکا اشاره می‌کند. با این حال، نویسنده یادآور می‌شود ترامپ در مواردی مانند ونزوئلا، اوکراین و گرینلند نشان داده که به‌دنبال معامله است. از دید او، منطقی‌ترین راه برای تهران، پذیرش یک توافق گسترده و سپردن جزئیات به مذاکره‌کنندگان آمریکایی است؛ هرچند در غیر این صورت، حکومت ایران با رویارویی نظامی با قدرتمندترین ابرقدرت جهان مواجه خواهد شد.

• 

  گسترش هشدارهای سفر در خاورمیانه هم‌زمان با افزایش تنش میان آمریکا و جمهوری اسلامی

ریسک‌ها و سناریوهای پیش رو
تحلیل وای‌نت تاکید می‌کند که اقدام نظامی گسترده علیه حکومت ایران بدون ریسک نیست. یک خطای عملیاتی یا پاسخ موفق ایران می‌تواند هزینه سیاسی سنگینی برای واشینگتن ایجاد کند. در عین حال، ضربه‌ای جدی به رژیم - حتی بدون سرنگونی کامل - می‌تواند معادلات منطقه را تغییر دهد.

نویسنده با اشاره به تجربه سوریه در سال ۲۰۱۲، زمانی که اجرای نشدن «خط قرمز» آمریکا درباره سلاح‌های شیمیایی به ورود روسیه و جمهوری اسلامی انجامید و پیامدهای جهانی از جمله بحران مهاجرت اروپا را در پی داشت، هشدار می‌دهد تصمیم‌های ظاهراً محدود در خاورمیانه می‌تواند به تحولات جهانی گسترده منجر شود؛ همانند «اثر پروانه‌ای».

در جمع‌بندی این تحلیل آمده است: دونالد ترامپ باراک اوباما نیست، اما ایران نیز سوریه نیست. تصمیم پیش رو می‌تواند نه‌تنها آینده رژیم ایران، بلکه توازن قدرت در خاورمیانه و حتی سیاست جهانی را دگرگون کند.