بنیامین نتانیاهو در گفت‌وگو با روزنامه بریتانیایی دیلی‌میل، خطاب به ایرانیان مخالف جمهوری اسلامی گفت این حکومت سقوط خواهد کرد و محاصره آمریکا سپاه پاسداران را تضعیف کرده است. او همچنین بریتانیا را به مماشات با تهران متهم کرد و درباره پرونده پایگاه فرفورد و حادثه فلای‌دبی سخن گفت.
این مصاحبه با ناتالی لیسبونا، خبرنگار دیلی‌میل در خاورمیانه، پنجشنبه نهم مهر در دفتر نخست‌وزیر اسرائیل انجام شد و شنبه ۱۱ مهر انتشار یافت.
نتانیاهو: روز آزادی شما خواهد رسید
نتانیاهو در پیامی به ایرانیان مخالف حکومت گفت: «این حکومت سقوط خواهد کرد. سقوط این حکومت‌ها زمان می‌برد، اما سرانجام سقوط می‌کنند. اکنون بسیار ضعیف‌اند. محاصره رییس‌جمهور ترامپ واقعا سپاه پاسداران را به‌شدت تضعیف می‌کند. بنابراین می‌گویم امیدتان را از دست ندهید. روز آزادی شما خواهد رسید.»
محاصره دریایی و محدودیت دسترسی تهران به درآمدهای نفتی، از محورهای اختلاف در مذاکرات اخیر واشینگتن و تهران بوده است.
خبرگزاری رویترز دوم مهر گزارش داد مذاکره‌کنندگان دو طرف طرحی مرحله‌ای برای پایان محاصره و بازگشایی تنگه هرمز را بررسی می‌کنند اما دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، گفت که پیشنهاد ایران را رد کرده است.
نخست‌وزیر اسرائیل در توصیف رویارویی با جمهوری اسلامی و گروه‌های همسو با آن، گفت کشورش علاوه بر دفاع از خود، از کشورهای عربی در برابر «سلطه ایران و نیروهای نیابتی مرگبارش» نیز محافظت می‌کند.
اتهام مماشات بریتانیا با تهران
بخش دیگری از مصاحبه با دیلی‌میل به انتقاد نتانیاهو از سیاست دولت بریتانیا اختصاص یافت. او دولت اندی برنهام را به مماشات با «ائتلاف اسلام‌گرایان و چپ‌گرایان» متهم کرد و گفت لندن به جای مقابله با دشمنان مشترک، اسرائیل را هدف قرار می‌دهد.
نتانیاهو از معترضان به اسرائیل در بریتانیا پرسید: «چرا مقابل سفارت ایران اعتراض نمی‌کنید؟»
او همچنین پرسید چرا خشم دولت بریتانیا متوجه جمهوری اسلامی و نیروهای نیابتی آن نیست؟
به گفته نخست‌وزیر اسرائیل، اطلاعات ارائه‌شده از سوی این کشور مانع «حمله‌ای مرگبار» با حمایت جمهوری اسلامی، به پایگاه هوایی فرفورد شده است.
به گفته او، بدون این اطلاعات احتمالا حمله انجام می‌شد و معلوم نبود چند بریتانیایی جان می‌باختند.
برنهام هشتم مهر از نشانه‌های قوی نقش تهران در پرونده فرفورد سخن گفت، اما تاکید کرد تحقیقات پلیس ادامه دارد.
جمهوری اسلامی دخالت در این ماجرا را رد کرده است.
سرکوب داخلی، انرژی و برنامه هسته‌ای
نتانیاهو، جمهوری اسلامی را حکومتی خواند که «ده‌ها هزار نفر از شهروندان خود را کشته یا دچار آسیب‌های شدید کرده» و اکنون اقتصادهای غرب، تامین انرژی و آبراه‌های بین‌المللی را تحت فشار قرار می‌دهد.
او در انتقاد از حکومت ایران و گروه‌های همسو با آن، به محروم کردن زنان از حقوقشان، اعدام همجنس‌گرایان و کشتن مخالفان اشاره کرد و پرسید چرا شدت انتقادهای غرب از اسرائیل، متوجه این حکومت‌ها نیست؟
نخست‌وزیر اسرائیل همچنین گفت کشورش با کمک آمریکا علیه برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی اقدام کرده است: «اگر ایران اکنون سلاح هسته‌ای داشت، چه اتفاقی می‌افتاد؟ به کارهایی فکر کنید که بدون سلاح هسته‌ای انجام می‌دهد.»
او در پاسخ به پرسشی درباره انتخابات پیش رو، جلوگیری از دستیابی تهران به سلاح هسته‌ای را از دستاوردهای دولتش دانست و هشدار داد جمهوری اسلامی موشک‌های دوربرد توسعه می‌دهد و تهدید آن می‌تواند متوجه بریتانیا نیز بشود.
پاسخ محتاطانه درباره نقش ایران در حادثه فلای‌دبی
وقتی خبرنگار درباره احتمال دخالت تهران در حادثه پرواز فلای‌دبی از دبی به تل‌آویو از نتانیاهو سوال کرد، او مستقیما جمهوری اسلامی را مسئول معرفی نکرد.
نخست‌وزیر اسرائیل گفت: «با گذشت زمان، تصویر روشن‌تر می‌شود: مهاجم تحت افراطی‌گری اسلام‌گرایانه قرار گرفته بود و آمده بود هواپیما را همراه مسافرانش سرنگون کند. بررسی می‌کنیم که آیا کسی او را فرستاده است یا نه. هر کسی او را فرستاده باشد، بهای بسیار سنگینی خواهد پرداخت.»
سی‌ان‌ان ۱۱ مهر گزارش داد در حساب‌های شبکه‌های اجتماعی منتسب به کمک‌خلبان عمانی حمله‌کننده به خلبان این پرواز، تصاویری از چهره‌های القاعده منتشر شده است.
به گزارش این شبکه، او پیش‌تر به دلیل نگرانی درباره دیدگاه‌های افراطی‌اش از آموزش پرواز در عمان‌ایر کنار گذاشته شده بود.
دو مقام امنیتی اسرائیل پیش‌تر به رویترز گفته بودند مدرکی از دخالت جمهوری اسلامی به دست نیامده و ارزیابی اولیه، اقدام انفرادی کمک‌خلبان است اما تحقیقات همچنان ادامه دارد.
این نماینده مجلس، شنبه ۱۱ مهر در گفت‌وگو با خبرگزاری ایلنا گفت: «به جایی رسیده‌ایم که آرزو می‌کنیم مردم مریض نشوند زیرا اگر مریض شوند، انتهای این مریضی درمان نیست؛ مرگ است.»
فروش دارایی‌ها برای خرید دریچه قلب
اسحاقی از زوجی روستایی گفت که گوسفندها و خودروی پرایدشان را برای تامین هزینه درمان فروخته و یک میلیارد و ۳۰۰ میلیون تومان برای دریچه قلب پرداخت کرده‌اند، اما بعد به آن‌ها گفته شده دریچه مناسب نیست و باید دریچه دیگری تهیه کنند.
به گفته او، قیمت برخی دریچه‌های قلب به حدود چهار میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان می‌رسد و بیمه نیز هزینه آن‌ها را نمی‌پردازد.
از سوی دیگر، در گزارشی که هشتم مهر در ایران‌اینترشنال منتشر شد، بیماران از کاهش مصرف دارو به‌دلیل کمبود و گرانی خبر دادند. برخی نیز گفتند پس از قطع یا کاهش دوز، علائم بیماری‌شان بازگشته یا تشدید شده است.
با افزایش شدید قیمت و کمیاب یا نایاب شدن بسیاری از اقلام دارویی، شماری از شهروندان در پیام‌هایی به ایران‌اینترنشنال گفتند با وجود نیاز به داروی تخصصی و درمان تایید شده پزشکی، در مراجعه به داروخانه‌ها با پیشنهاد استفاده از داروهای گیاهی و روش‌های موسوم به طب سنتی مواجه شده‌اند.
روایت شهروندان و همچنین هشدارهای نهادهای صنفی حوزه دارو نشان می‌دهد قیمت برخی داروها طی ماه‌های گذشته تا ۴۰۰ درصد افزایش یافته است.
اسحاقی گفت که اکنون بیش از ۸۰ درصد هزینه درمان از جیب بیماران پرداخت می‌شود و بیمه‌ها عملا ورشکسته‌اند، اما این وضعیت را اعلام نمی‌کنند.
او همچنین از دریافت زیرمیزی، تحمیل هزینه آزمایش و تصویربرداری و ناکارآمدی طرح پزشک خانواده انتقاد کرد و درباره حذف ارز دولتی دارو و مواد اولیه تجهیزات پزشکی هشدار داد.
انتقاد از فساد و توجیه کمبودها با جنگ
سخنگوی کمیسیون بهداشت مجلس گفت آسیب تصمیم‌های نادرست به آمریکا و اسرائیل نسبت داده می‌شود، در حالی که «با اراده و مبارزه با فساد، تامین دارو و مواد اولیه آن ارتباطی به جنگ ندارد».
او با اشاره به روابط جمهوری اسلامی با روسیه و چین پرسید چرا از این کشورها دارو وارد نمی‌شود و گفت طبق آمار ارائه‌شده در جلسات، سود برخی شرکت‌های دارویی و تجهیزات پزشکی در زمان جنگ، ۱۰۰ درصد افزایش یافته است.
اسحاقی همچنین از تخصیص ارز برای واردات دستکش با وجود تولید داخلی انتقاد کرد و از پیشنهادی برای پرداخت سهم ۱۰ درصدی در قبال انجام واردات خبر داد.
رضا جباری، عضو دیگر کمیسیون بهداشت، نیز هفتم مهر از قیمت‌گذاری دارو انتقاد کرده و گفته بود قیمت برخی اقلام ۲۰۰ تا ۳۰۰ درصد بالاتر از قیمت واقعی است.
از سوی دیگر، اسحاقی تاکید کرد ۱۰۰ میلیارد دلار از نزد تراستی‌ها بازنگشته و ۲۰ میلیارد دلار آن در اختیار یک بانک است؛ بانکی که نامش را اعلام نکرد.
او از قوه قضاییه خواست این منابع را بازگرداند و گفت بخش سلامت سالانه به سه میلیارد و ۵۰۰ میلیون دلار نیاز دارد.
این شبکه شنبه ۱۱ مهر به نقل از دو منبع مطلع، مظنون حادثه پرواز «اف‌زد۱۰۷۳» از دبی به تل‌آویو را «حمام الحمامی» معرفی کرد.
اطلاعات حساب لینکدین منتسب به الحمامی نشان می‌دهد او پیش‌تر هفت سال در شرکت هواپیمایی عمان‌ایر فعالیت کرده و پس از آن، مدتی برای شرکت رویال‌ایر مراکش کار کرده است.
وال‌استریت ژورنال پیش‌تر گزارش داد مقام‌های عمانی به دلیل نگرانی از دیدگاه‌های افراطی این کمک‌خلبان، او را از پرواز منع کرده بودند، اما فلای‌دبی بعدا او را استخدام کرد.
هنوز مشخص نیست این نگرانی‌ها به شرکت‌های هواپیمایی یا دولت‌های دیگر منتقل شده بوده یا نه.
انتشار ویدیوها پس از حادثه
به گزارش سی‌ان‌ان، حدود ۹ ساعت پس از حادثه، دو پست در حساب لینکدین منتسب به الحمامی منتشر شد.
یکی از این پست‌ها شامل تصاویری از کابین هواپیما و هواپیماهای شرکت‌های اسرائیلی «ال‌عال» و «آرکیا» بوده که در پایان آن، تصاویر ایمن الظواهری، رهبر پیشین القاعده، و همام خلیل ابوملال البلاوی، عامل بمب‌گذاری انتحاری سال ۲۰۰۹ میلادی که به القاعده وفادار بود، دیده می‌شد.
همان ویدیوها تقریبا هم‌زمان در حسابی در اینستاگرام با نام و تصاویر مشابه منتشر شدند. هر دو حساب بعدا حذف شدند.
هنوز مشخص نیست چه کسی این مطالب را منتشر کرده و آیا انتشار آن‌ها از پیش زمان‌بندی شده بوده یا نه.
سی‌ان‌ان همچنین حدود سه هزار پست حذف‌شده از حساب ایکس منتسب به الحمامی در سال‌های ۲۰۲۱ و ۲۰۲۲ میلادی را بررسی کرده است.
این شبکه نوشت محتوای این پست‌ها نشان‌دهنده دیدگاه‌های «عمیقا مذهبی و زن‌ستیزانه» بوده است.
در برخی از آن‌ها، صاحب حساب با فعالیت زنان در محیط‌های کاری مختلط مخالفت کرده و استفاده از نقاب و ترک کار را از شروط خود برای همسر آینده‌اش اعلام کرده است.
حمله در کابین و تحقیقات امارات متحده عربی
حادثه پرواز فلای‌دبی چهارشنبه هشتم مهر رخ داد. بر اساس گزارش‌های پیشین، کمک‌خلبان با چاقو به کاپیتان هندی هواپیما حمله کرد و ظاهرا قصد داشت هواپیما را سرنگون کند.
اسمیت ماچهر، کاپیتان پرواز، بعدا شرح داد که با وجود جراحات توانست در کابین را باز کند تا مسافران و خدمه برای کمک وارد شوند.
پس از مهار کمک‌خلبان، هواپیما به‌سلامت در تبوک عربستان سعودی فرود آمد.
مظنون پس از بازداشت در عربستان سعودی به امارات متحده عربی منتقل شد. دادستان کل امارات پنجشنبه نهم مهر تحقیقاتی را آغاز کرد تا مشخص شود آیا حادثه با فعالیت تروریستی ارتباط داشته و آیا از پیش برنامه‌ریزی یا هدایت شده است یا نه.
بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، پیش‌تر گفت گمان می‌رود مظنون تحت «تلقین افراط‌گرایی اسلام‌گرایانه» قرار گرفته باشد. با این حال، هنوز ارتباط سازمانی الحمامی با یک گروه تروریستی مشخص نشده است.
این حادثه در شرایطی رخ داد که شرکت‌های هواپیمایی منطقه برای احیای پروازها پس از اختلال‌های ناشی از جنگ ایران تلاش می‌کردند.
مرکز رسانه قوه قضاییه شنبه ۱۱ مهر اعلام کرد حکم جمشیدی پس از فرجام‌خواهی و تایید دیوان عالی کشور اجرا شد، اما زمان و محل اجرای حکم را مشخص نکرد.
این گزارش همچنین نام شعبه دادگاه، قضات رسیدگی‌کننده، وکیل، تاریخ محاکمه و زمان صدور حکم را اعلام نکرد.
قوه قضاییه جمشیدی را با عنوان «اراذل و اوباش سطح یک» معرفی کرده و اعتراضات ضدحکومتی دی‌ماه را «کودتا» و «اغتشاشات» خوانده است.
روایت قوه قضاییه از بازداشت و اتهام‌ها
بر اساس روایت قوه قضاییه، ماموران گشت امنیتی ۱۸ دی‌ماه گزارش دادند فردی در خیابان ناصرخسرو شهرکرد به سوی ماموران مستقر در سمت مصلی «امام خمینی» تیراندازی کرده و سپس با یک خودروی پژو اس‌ال‌ایکس از محل گریخته است.
این نهاد مدعی شد «ماموران شلیک دست‌کم سه گلوله را مشاهده و شماره پلاک خودرو را ثبت کردند» و دو روز بعد، جمشیدی «با همان خودرو و یک قبضه سلاح کمری» بازداشت شد.
قوه قضاییه همچنین ادعا کرد «یک سلاح ام۴ همراه با دو خشاب کشف شده و جمشیدی مالکیت آن را تایید کرده» است.
این گزارش از کشته یا زخمی شدن افراد در تیراندازی منتسب به جمشیدی اطلاعاتی ارائه نکرد.
مرکز رسانه قوه قضاییه مجموعه‌ای از اتهام‌ها و سوابق، از جمله «کلاهبرداری، تهدید، سرقت، حمل و نگهداری سلاح جنگی غیرمجاز، مشارکت در آدم‌ربایی، قدرت‌نمایی و ایراد صدمه بدنی عمدی» را به جمشیدی نسبت داد.
تهدید با سلاح گرم و تیراندازی با سلاح کمری مقابل حوزه علمیه شهرکرد نیز در این فهرست آمده، اما جزییات احکام احتمالی مربوط به این موارد منتشر نشده است.
استناد به اعترافات و پیام‌های منتسب به جمشیدی
بخش عمده روایت قوه قضاییه بر اعترافات منتسب به جمشیدی، گزارش ماموران، اظهارات شهود و اطلاعات استخراج‌شده از تلفن همراه او استوار است.
این نهاد به نقل از جمشیدی نوشت او پس از بسته بودن مسیر بازگشت از یک مهمانی، «مسیرش را تغییر داده و در خیابان ناصرخسرو به سوی ماموران شلیک کرده» است.
در ادامه این اعترافات منتسب آمده است که او به باغ برادرش رفته، «سلاح کمری را تمیز کرده و سلاح ام۴ را زیر خاک پنهان کرده» است.
قوه قضاییه همچنین جمله «من اهل هر خلافی هستم» را به او نسبت داد.
به ادعای این نهاد، بررسی تلفن همراه جمشیدی نشان‌دهنده حضور مکرر او در اعتراضات و استفاده از سلاح بوده و او پیام‌هایی درباره تیراندازی و زمان «چکاندن کار آخر» فرستاده است.
این گزارش به نقل از متهم دیگری نیز مدعی شد جمشیدی درباره ماموران گفته بوده: «آیا بهتر نیست اینها را به گلوله ببندیم؟»
قوه قضاییه او را به ارتباط‌گیری در فضای مجازی برای سازمان‌دهی اقدامات «ضد امنیتی» و درخواست پرداخت یک میلیارد ریال به‌منظور «انجام ماموریت» متهم کرد، اما ماهیت این ماموریت و هویت مخاطبان را روشن نکرد.
این نهاد اعلام کرد پرونده پس از صدور کیفرخواست، با حضور وکیل رسیدگی شده و اتهام‌های «محاربه از طریق کشیدن سلاح گرم و شلیک با آن» و «اجتماع و تبانی علیه امنیت کشور» را به جمشیدی نسبت داد.
متن دادنامه، مدارک مورد استناد و جزییات دفاعیات در گزارش منتشر نشده است. اطلاعات مستقلی نیز درباره شرایط بازجویی و دسترسی جمشیدی به وکیل منتخب ارائه نشده است.
ادامه اعدام و صدور احکام مرگ برای معترضان
اعلام اجرای حکم جمشیدی پس از آن صورت گرفت که جمهوری اسلامی هشتم مهر علی همتی سیستانی و مجید نیک‌اندیش، دو بازداشت‌شده اعتراضات دی‌ماه در مشهد، را اعدام کرد.
وب‌سایت حقوق بشری هرانا نیز نهم مهر گزارش داد خسرو محمدی‌نیا، مسعود توشمالانی و سیروان شعبانی، سه بازداشت‌شده دیگر این اعتراضات، با حکم شعبه ۲۳ دادگاه انقلاب تهران به اعدام محکوم شده‌اند.
سازمان حقوق بشر ایران ۲۴ شهریور درباره خطر اعدام دست‌کم یک‌صد معترض هشدار داد و روند رسیدگی به این پرونده‌ها را فاقد حداقل استانداردهای دادرسی عادلانه توصیف کرد.
این سازمان گفت اعترافات گرفته‌شده با شکنجه و بدرفتاری، بارها مبنای احکام اعدام قرار گرفته‌اند.
در بیانیه مشترک ۴۶ کشور که هشتم مهر در شورای حقوق بشر سازمان ملل قرائت شد، از اعدام دست‌کم ۳۱ معترض پس از سرکوب اعتراضات دی‌ماه ابراز نگرانی شد.
امضاکنندگان این بیانیه با اشاره به گزارش‌های شکنجه، اعترافات اجباری و نقض حقوق دادرسی، خواستار توقف اعدام‌ها شدند.
این دو پرونده به بازداشت چند نفر در نزدیکی پایگاه هوایی فرفورد در انگلستان و حمله در کابین خلبان یک پرواز فلای‌دبی به مقصد اسرائیل مربوط می‌شود. بمب‌افکن‌های آمریکایی از پایگاه فرفورد برای حمله به اهداف حکومتی در ایران استفاده کرده‌اند.
تحقیقات هر دو پرونده در مراحل اولیه است. بریتانیا تاکنون مدرکی درباره ارتباط [حکومت] ایران با بازداشت‌های نزدیک پایگاه منتشر نکرده و مقامی که مجاز به گفت‌وگو با رسانه‌ها نبوده، به آسوشیتدپرس گفته است در حال حاضر شواهدی از ارتباط تهران با حمله در کابین خلبان وجود ندارد.
جمهوری اسلامی دخالت در پرونده بریتانیا را رد کرد
حکومت ایران هرگونه دخالت در رویدادهای منجر به بازداشت‌های روز یکشنبه نزدیک پایگاه فرفورد را رد کرده و با احضار سفیر بریتانیا، خواستار توضیح رسمی دولت این کشور شده است.
پلیس بریتانیا پنجشنبه یک شهروند ۲۵ ساله دوتابعیتی بریتانیایی‌ـ‌ایرانی را به ظن طراحی حمله تروریستی بازداشت کرد. پنج مظنون دیگر با قرار وثیقه آزاد شدند. به گفته کارآگاهان، در خودروهای ون نزدیک پایگاه مقداری بنزین پیدا شده، اما ماده منفجره‌ای کشف نشده است.
نخست‌وزیر بریتانیا گفته است «نشانه‌های قوی» از نقش داشتن [حکومت] ایران وجود دارد، اما جزئیاتی ارائه نکرده است.
دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، نیز درباره احتمال ارتباط کمک‌خلبان پرواز فلای‌دبی با [حکومت] ایران گفته است بر اساس اطلاعاتی که می‌شنود، پاسخ مثبت است، اما موضوع همچنان بررسی می‌شود. او توضیح بیشتری نداده و حکومت ایران نیز درباره این اظهارات واکنشی نشان نداده است.
بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، گفته است برای نتیجه‌گیری درباره نقش [حکومت] ایران هنوز زود است.
خلا اطلاعات، زمینه گمانه‌زنی را فراهم کرده است
آنتونیو جوستوتسی، پژوهشگر ارشد موسسه سلطنتی خدمات متحد در لندن، هشدار داده است که نبود شواهد کافی می‌تواند سیاستمداران و رسانه‌ها را به نسبت دادن همه رویدادها به ایران سوق دهد.
او به آسوشیتدپرس گفت: «بسیاری از این نسبت‌ها درست است، اما لزوما همه آن‌ها درست نیست.»
به ارزیابی این پژوهشگر، رویدادی مانند پرونده فرفورد می‌تواند با الگوی اقداماتی همخوانی داشته باشد که هدفشان اعمال فشار بر متحدان آمریکا و نشان دادن توانایی انجام حملات شدیدتر است. با این حال، او درباره دخالت [حکومت] ایران در حمله به پرواز فلای‌دبی تردید دارد و معتقد است کشاندن اسرائیل به ماجرا در شرایط کنونی، سود راهبردی برای تهران ندارد و وضعیت را پیچیده‌تر می‌کند.
آسوشیتدپرس می‌نویسد اگر ارتباط [حکومت] ایران با بازداشت‌های بریتانیا تایید شود، این پرونده نمونه‌ای از راهبرد دیرینه تهران برای ایجاد اختلال و فشار بر دشمنان قدرتمندتر با اقداماتی نسبتا کم‌هزینه خواهد بود. به ارزیابی این خبرگزاری، اثبات نقش [حکومت] ایران در هدف قرار دادن یک هواپیمای مسافربری، به معنای ورود این رویکرد به مرحله‌ای تازه و خطرناک است.
جنگ نامتقارن چگونه در راهبرد حکومت ایران جای گرفته است؟
مقام‌های نظامی حکومت ایران آشکارا از جنگ نامتقارن به‌عنوان یکی از پایه‌های راهبرد دفاعی خود یاد می‌کنند. ابوالفضل شکارچی، سخنگوی ارشد نظامی در ایران، هفته گذشته این شیوه را مقابله با تسلیحات سنگین و گران‌قیمت دشمن با تجهیزات ساده‌تر، کم‌هزینه‌تر و موثر توصیف کرد.
به نوشته آسوشیتدپرس، ایران پس از انقلاب ۱۳۵۷ و قطع حمایت‌های نظامی متحدان پیشین، از جمله آمریکا، به این رویکرد روی آورد. استفاده از پهپادها، قایق‌های تندروی تهاجمی، مین‌های دریایی و نیروهای نیابتی مسلح از ابزارهای این راهبرد بوده است.
این خبرگزاری حملات پهپادی به کشورهای منطقه میزبان پایگاه‌های آمریکا، حمله به کشتی‌های عبوری از تنگه هرمز و اقدامات گروه‌های مسلح همسو با حکومت ایران در لبنان، یمن، غزه و عراق را در همین چارچوب توصیف می‌کند.
اندیشکده «مرکز سوفان» نیز در تحلیلی در اوایل سال جاری نوشته بود که تهران توان شکست دادن آمریکا یا اسرائیل در یک جنگ متعارف و شدید را ندارد و به همین دلیل، پاسخی نامتقارن و فرسایشی را دنبال می‌کند که هدف اصلی آن دوام آوردن و بقاست.
اتهام استفاده از واسطه‌ها و شبکه‌های تبهکاری
حکومت ایران مسئولیت برخی حملات مستقیم نظامی یا شبه‌نظامی در جریان جنگ، از جمله حمله به ناوهای آمریکایی، را پذیرفته است. با این حال، اتهام‌های مطرح‌شده در دو پرونده اخیر به دخالت غیرمستقیم مربوط می‌شوند؛ موضوعی که اثبات آن را دشوارتر می‌کند.
متیو لویت، پژوهشگر موسسه واشینگتن برای سیاست خاور نزدیک، سال گذشته نوشته بود ماموران ایرانی برای کاهش خطر اقدامات تلافی‌جویانه علیه ایران، از واسطه‌های تبهکار برای اجرای حملات استفاده می‌کنند.
در یکی از پرونده‌های پیشین، وزارت دادگستری آمریکا در نوامبر ۲۰۲۴ از طرحی منتسب به [حکومت] ایران برای ترور ترامپ خبر داد. تهران این اتهام را رد کرد و آن را توطئه‌ای برای پیچیده‌تر کردن روابط خواند.
مقام‌های بریتانیایی نیز عوامل مرتبط با [حکومت] ایران را به دست داشتن در مجموعه‌ای از آتش‌افروزی‌های عمدی و حملات در بریتانیا و دیگر کشورهای اروپایی متهم کرده‌اند که بسیاری از آن‌ها جامعه یهودیان یا مخالفان جمهوری اسلامی را هدف گرفته‌اند. رییس ام‌آی۵، سرویس اطلاعات داخلی بریتانیا، در اکتبر ۲۰۲۵ گفته بود این نهاد طی یک سال بیش از ۲۰ طرح «بالقوه مرگبار» مورد حمایت حکومت ایران را رصد کرده است.
چند مظنون، از جمله نوجوانان، در ارتباط با حملات آتش‌افروزانه علیه کنیسه‌ها و آمبولانس‌های وابسته به جامعه یهودیان در بریتانیا متهم شده‌اند. به گفته مقام‌ها، عاملان این اقدامات گاه در برابر مبالغ اندک دست به کار می‌شوند و ممکن است از ارتباط ادعایی عملیات با حکومت ایران آگاهی چندانی نداشته باشند.
بریتانیا در ماه ژوئیه «جنبش اسلامی اصحاب یمین» را ممنوع اعلام کرد و آن را گروهی نیابتی وابسته به حکومت ایران و مسئول این حملات دانست. این گروه که اوایل سال جاری میلادی در فضای مجازی ظاهر شد، مسئولیت حمله به کنیسه‌هایی در بلژیک و هلند را بر عهده گرفته است.
با وجود این سوابق و اتهام‌ها، آسوشیتدپرس تاکید می‌کند که ارتباط احتمالی حکومت ایران با دو رویداد امنیتی اخیر همچنان موضوع تحقیق است و تا روز جمعه تایید نشده بود.
این گزارش پرسش‌هایی درباره چگونگی استخدام او در فلای‌دبی و تایید صلاحیتش برای پرواز به اسرائیل مطرح کرده است.
این روزنامه جمعه ۱۰ مهر به نقل از افراد آگاه نوشت مقام‌های عمانی به دلیل نگرانی از گرایش این کمک‌خلبان به افراط‌گرایی، او را از پرواز منع کرده بودند؛ با این حال، شرکت هواپیمایی فلای‌دبی بعدا او را استخدام کرد و به پروازهای میان امارات متحده عربی و اسرائیل اختصاص داد.
هنوز مشخص نیست عمان این نگرانی‌ها را با دولت‌ها یا شرکت‌های هواپیمایی دیگر در میان گذاشته بود یا نه. جزئیات دیدگاه‌های افراطی منتسب به این فرد نیز منتشر نشده است.
یک سخنگوی امارات متحده عربی از اظهارنظر درباره سوابق مظنون در عمان خودداری کرد و گفت مقام‌ها نمی‌خواهند درباره تحقیقات پیش‌داوری کنند یا در روند آن مداخله‌ای داشته باشند.
حمله در کابین و فرود اضطراری در عربستان سعودی
این حادثه روز چهارشنبه در پرواز شماره FZ1073 فلای‌دبی از دبی به تل‌آویو، با بیش از ۱۷۰ سرنشین، رخ داد. بر اساس گزارش، کمک‌خلبان در کابین به اسمیت ماچچار، کاپیتان هندی هواپیما، حمله کرد و تلاش کرد هواپیما را سرنگون کند.
کاپیتان با وجود جراحت توانست قفل درِ کابین را باز کند و به مسافران و خدمه امکان دهد وارد عمل شوند و کمک‌خلبان را مهار کنند. سپس خلبانان ذخیره‌ای که در میان مسافران بودند، کنترل هواپیما را به دست گرفتند و آن را به‌سلامت در تبوک عربستان سعودی فرود آوردند.
داده‌های فلایت‌رادار۲۴ نشان می‌دهد هواپیما در جریان این حادثه، در کمتر از ۳۰ ثانیه بیش از ۱۴ هزار پا، معادل حدود ۴۳۰۰ متر، ارتفاع از دست داد.
رسانه‌های آمریکایی نیز گزارش داده‌اند که کمک‌خلبان با بازرسان همکاری می‌کند و گفته است قصد داشته هواپیما را در اسرائیل سرنگون کند.
تحقیقات در امارات متحده عربی ادامه دارد
مظنون پس از بازداشت در عربستان سعودی به امارات متحده عربی منتقل شده و تحقیقات اکنون در این کشور جریان دارد. یک منبع آگاه گفته است انتظار می‌رود اداره امنیت کشور امارات، که مستقیماً زیر نظر محمد بن زاید، رییس این کشور، فعالیت می‌کند، از او بازجویی کند.
مقام‌های اسرائیلی امیدوارند این انتقال زمینه همکاری نزدیک‌تر با بازرسان اماراتی را فراهم کند. نقش دقیق اسرائیل در تحقیقات هنوز روشن نیست، اما مقام‌های این کشور انتظار دارند ابوظبی به‌طور منظم آن‌ها را در جریان یافته‌ها قرار دهد. بر اساس گزارش، انتظار می‌رود امارات متحده عربی هرگونه مشارکت اسرائیل را چندان علنی نکند.
دو مقام امنیتی اسرائیل به رویترز گفته‌اند تاکنون مدرکی از دخالت حکومت ایران به دست نیامده و ارزیابی اولیه این است که کمک‌خلبان به‌تنهایی عمل کرده است. با این حال، تحقیقات همچنان ادامه دارد.
بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، جمعه نهم مهر ماه در پیامی ویدئویی گفت احتمال هدایت یا کمک به مهاجم از سوی طرفی دیگر همچنان بررسی می‌شود. او با بیان اینکه مسافران و خدمه از فاجعه‌ای «در ابعاد ۱۱ سپتامبر» جلوگیری کرده‌اند، تامید کرد مهاجم به افراط‌گرایی اسلام‌گرایانه گرایش پیدا کرده بود و هشدار داد هر کسی که او را فرستاده باشد، «بهای بسیار سنگینی» خواهد پرداخت.
پرسش‌ها درباره بررسی سوابق کمک‌خلبان افزایش یافته است
گزارش ممنوعیت پیشین پرواز این فرد در عمان، توجه‌ها را به روند بررسی سوابق خدمه پروازهای عازم اسرائیل معطوف کرده است.
شرکت‌های هواپیمایی موظف‌اند پیش از پرواز، مشخصات مسافران و خدمه، از جمله هویت، تابعیت و اطلاعات مدارک سفر آن‌ها را از طریق سامانه ملی اطلاعات مسافران اسرائیل ارسال کنند. وزارت حمل‌ونقل، شین‌بت، موساد و پلیس از جمله نهادهایی هستند که در چارچوب اختیارات قانونی به این اطلاعات دسترسی دارند.
مقام‌های اسرائیلی ابتدا احتمال داشتن تابعیت دوم را بررسی کردند تا روشن شود چگونه یک شهروند عمانی به پروازی به مقصد اسرائیل اختصاص یافته است. بر اساس گزارش رسانه‌های اسرائیلی، این احتمال رد شده است.
از این رو، به نظر می‌رسد تابعیت عمانی او در اطلاعات ارسالی پیش از پرواز درج شده باشد. اکنون بررسی‌ها باید روشن کند او چگونه از مراحل کنترل سوابق عبور کرده و آیا نهادی مسئول شناسایی و اعلام خطر درباره او بوده است.
چند نماینده کنست، از جمله افرات رایتن، رام بن‌باراک، حیلی تروپر و عودد فورر، از بوعز بیسموت، رییس کمیسیون امور خارجی و دفاعی پارلمان، خواسته‌اند جلسه‌ای فوری با حضور رییس شین‌بت برگزار کند. این درخواست در پی گزارش‌هایی درباره هشدارهای پیشین امنیتی در ارتباط با پروازهای مبدا امارات متحده عربی مطرح شده است.
این نمایندگان خواستار بازبینی رویه‌های امنیت هوانوردی و تصمیم‌های گرفته‌شده پیش از پرواز شده‌اند.
در پی این حادثه، فلای‌دبی پروازهای خود به اسرائیل را تا اطلاع ثانوی متوقف کرده و دوره تعلیق فعلی را تا ۱۵ اکتبر تمدید کرده است. نخستین پرواز حامل اسرائیلی‌های سرگردان در دبی، جمعه پس از رفع اختلافات اجرایی با مقام‌های اماراتی، به اسرائیل رسید و قرار بود پرواز دیگری از شرکت «اسرایر» نیز انجام شود.
شرکت هواپیمایی اتحاد نیز اعلام کرده است برای کمک به بازگشت مسافران، شنبه دو پرواز اضافی در مسیر ابوظبی به تل‌آویو انجام می‌دهد.
