دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، گفت اگر حکومت ایران در حادثه پرواز فلای دبی دست باشد، به‌سختی مورد هدف قرار خواهد گرفت. بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، نیز گفت هنوز برای اظهار نظر درباره دخالت تهران در این حادثه زود است.
نتانیاهو پنج‌شنبه ۹ مهر به شبکه فاکس‌نیوز گفت کمک‌خلبان یک هواپیمای مسافربری که در مسیر دبی به تل‌آویو به خلبان حمله کرد، تحت «تلقینات اسلام‌گرایانه افراطی» بوده است.
به‌گفته مقام‌ها در حادثه روز چهارشنبه در پرواز شماره FZ1073 شرکت فلای‌دبی از دبی به تل‌آویو، کمک‌خلبان با چاقو به خلبان حمله کرد، اما خلبان مجروح موفق شد در کابین را باز کند و به مسافران امکان دهد مهاجم را مهار کنند.
یک گروه پروازی ذخیره که در هواپیما حضور داشت، پس از این حادثه کنترل پرواز را در دست گرفت و هواپیما را که بیش از ۱۷۰ سرنشین عمدتا اسرائیلی داشت، در فرودگاه تبوک عربستان سعودی به زمین نشاند.
تهدید ترامپ
دونالد ترامپ پنج‌شنبه ۹ مهر در پاسخ به خبرنگاران درباره حادثه هواپیمای فلای‌دبی و احتمال نقش جمهوری اسلامی در آن گفت: «بر اساس آنچه می‌شنوم، می‌توانم بگویم پاسخ مثبت است، اما در حال حاضر در حال بررسی آن هستیم.»
در ادامه از ترامپ پرسیده شد آیا ممکن است خلبان پرواز فلای‌دبی از سوی سپاه پاسداران در این پرواز قرار داده شده یا به شکل دیگری افراطی شده و سپس تلاش کرده باشد هواپیما را ساقط کند. ترامپ پاسخ داد: «ممکن است، بله.»
ترامپ در پاسخ به این سوال که آیا در صورت نقش داشتن جمهوری اسلامی در این حادثه، آمریکا تلافی خواهد کرد، گفت: «آنها به‌شدت هدف قرار خواهند گرفت. نگران نباشید.»
او درباره برنامه هسته‌ای ایران گفت: «می‌توانم بگویم ۱۰۰ درصد مردم، از جمله در سراسر جهان، می‌گویند ایران نباید سلاح هسته‌ای داشته باشد.»
ترامپ درباره مذاکرات با جمهوری اسلامی افزود: «حالا باید تصمیم بگیرم؛ یا ایران توافق را امضا می‌کند، یا دیگر وجود نخواهد داشت.»
او همچنین در پاسخ به سوالی درباره گروه‌های نیابتی جمهوری اسلامی از جمله حزب‌الله گفت: «همان‌طور که ایران پیش می‌رود، گروه‌های نیابتی نیز پیش می‌روند.»
تازه‌ترین اظهارات نتانیاهو
ساعاتی پیش از اظهارات دونالد ترامپ، بنیامین نتانیاهو در گفت‌وگو با شبکه فاکس‌نیوز گفت اطلاعات شخصی به‌دست‌آمده درباره کمک‌خلبان نشان می‌دهد که او تحت «تلقینات اسلام‌گرایانه افراطی» قرار گرفته بود.
نتانیاهو در پاسخ به پرسشی درباره احتمال دخالت جمهوری اسلامی در این حادثه گفت هنوز برای اظهارنظر در این زمینه زود است.
تاکنون هیچ مقام رسمی اسرائیلی مدرکی درباره نقش احتمالی حکومت ایران در این حادثه ارائه نکرده و دو مقام امنیتی اسرائیلی نیز گفتند تا این مرحله نشانه‌ای از دخالت تهران به دست نیامده است.
دو مقام امنیتی اسرائیلی گفتند ارزیابی اولیه این کشور این است که کمک‌خلبان، که اسرائیل او را شهروند عمان معرفی کرده، احتمالا به تنهایی عمل کرده است. با این حال، تحقیقات همچنان ادامه دارد. مقام‌های عمانی تاکنون در این‌باره اظهارنظر نکرده‌اند.
بر اساس داده‌های وب‌سایت ردیابی پرواز «فلایت‌رادار۲۴»، هواپیما هنگام عبور از آسمان عربستان سعودی در کمتر از ۳۰ ثانیه بیش از ۱۴ هزار پا، معادل حدود ۴ هزار و ۳۰۰ متر، ارتفاع از دست داد.
نتانیاهو گفت شواهد موجود نشان می‌دهد کمک‌خلبان قصد خودکشی داشته است. او افزود: «بسیار محتمل به نظر می‌رسد که قصد داشته هواپیما را ساقط کند.»
نخست‌وزیر اسرائیل گفت ترکیب این موضوع با آنچه او «گرایش‌های اسلام‌گرایانه» و «افراطی‌شدن» در پیشینه فرد مهاجم خواند، نشانه مهمی درباره انگیزه احتمالی اوست.
با این حال، نتانیاهو تاکید کرد که هنوز نمی‌خواهد نتیجه‌گیری نهایی کند و این موارد صرفا نشانه‌هایی است که تاکنون به دست آمده است.
امارات متحده عربی نیز تحقیقاتی را برای روشن شدن شرایط و انگیزه‌های این حادثه آغاز کرده است. خبرگزاری رسمی امارات گزارش داد تحقیقات از جمله به دنبال مشخص کردن این موضوع است که آیا حادثه با «فعالیت یا هدف تروریستی» ارتباط داشته و آیا از قبل برنامه‌ریزی یا هدایت شده بوده است.
تحقیقات درباره انگیزه مهاجم
یوسی شلی، سفیر اسرائیل در امارات، به رویترز گفت هنوز برای نتیجه‌گیری زود است و انگیزه مشخصی برای این اقدام تعیین نشده است.
یک مقام دیگر اسرائیلی گفت مقام‌های این کشور همه اطلاعات مورد درخواست خود را از عربستان سعودی دریافت نکرده‌اند و موساد و شین‌بت، دو نهاد اطلاعاتی و امنیتی اسرائیل، نیز در حال بررسی حادثه هستند.
دولت عربستان تاکنون بیانیه‌ای درباره تحقیقات خود منتشر نکرده است.
نخست‌وزیر اسرائیل گفت محدودیت‌هایی وجود دارد که بر اساس آنها خلبانان کشورهای فاقد روابط دیپلماتیک با اسرائیل نباید در چنین پروازهایی حضور داشته باشند و افزود که ظاهرا این فرد توانسته از این محدودیت عبور کند.
نتانیاهو در گفت‌وگویی جداگانه با فاکس‌نیوز گفت مهاجم در عربستان سعودی تحت تحقیق قرار دارد و به اعتقاد او در نهایت به امارات منتقل خواهد شد.
اسرائیل کاتز، وزیر دفاع اسرائیل، روز چهارشنبه گفته بود اطلاعات اولیه نشان می‌دهد هدف کمک‌خلبان سقوط هواپیما بوده و او را «تروریست» خواند. نتانیاهو اما از این رویداد به عنوان یک «حادثه امنیتی جدی» یاد کرد.
افزایش نگرانی‌های امنیتی در آستانه انتخابات اسرائیل
این حادثه در فاصله چند هفته مانده به انتخابات اسرائیل، نگرانی‌های امنیتی در این کشور را افزایش داده است. این نخستین انتخابات اسرائیل پس از حملات به رهبری حماس در هفتم اکتبر ۲۰۲۳ است و مسائل امنیتی جایگاه مهمی در کارزارهای انتخاباتی دارند.
آمریکا و اسرائیل در ماه فوریه حملاتی را علیه ایران آغاز کردند و درگیری پس از آن به سرعت به کشورهای حوزه خلیج فارس و لبنان گسترش یافت؛ جایی که اسرائیل با حزب‌الله، گروه مورد حمایت ایران، درگیر شده است.
نتانیاهو و نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، از «اسمیت ماچچار»، خلبان هندی پرواز FZ1073، به عنوان قهرمان یاد کرده است. سفارت اسرائیل در هند نیز از این خلبان تشکر و برای او بهبودی سریع آرزو کرده است. سفارت هند در امارات نیز اعلام کرد وضعیت جسمانی او رو به بهبود است.
مقام‌های اسرائیلی همچنین از مسافرانی که مهاجم را مهار کردند تقدیر کرده‌اند.
یانیو هایون، یکی از مسافرانی که در مهار مهاجم نقش داشت، پس از بازگشت به اسرائیل گفت هنگامی که هواپیما با سرعت در حال کاهش ارتفاع بود به سوی کابین خلبان دویده است.
او گفت: «مهاجم را بیرون کشیدیم؛ من او را بیرون کشیدم. بعد از آن کنترل هواپیما را در دست گرفتیم. فرمان هواپیما را بالا کشیدم و هواپیما را تا حدی صاف کردم.»
شش منابع از جمله دو مقام سوری، یک مقام آمریکایی و یک منبع ارشد امنیتی لبنان نزدیک به حزب‌الله پنج‌شنبه ۹ مهر گفتند مقام‌های اطلاعاتی و وزارت امور خارجه سوریه و نمایندگان حزب‌الله در ماه گذشته میلادی دست‌کم یک بار به‌صورت محرمانه با یکدیگر دیدار کردند.
به‌گزارش رویترز، این نشست به دعوت نهادهای امنیتی و اطلاعاتی ترکیه و با هدف کاهش تنش‌ها میان دو طرف برگزار شد.
منابع رویترز به‌دلیل حساسیت موضوع خواستند هویتشان فاش نشود.
این رسانه در ادامه نوشت جمهوری اسلامی که حامی اصلی حزب‌الله به شمار می‌رود، در این مذاکرات حضور نداشت.
منبع امنیتی لبنانی گفت حزب‌الله با اطلاع تهران در نشست حضور یافت، اما مقام‌های جمهوری اسلامی از اینکه به‌طور مستقیم در مذاکرات حضور نداشتند، ناراضی بودند.
او افزود احمد الشرع، رییس‌جمهوری سوریه، در شرایط کنونی برقراری هرگونه روابط مستقیم با حکومت ایران را رد کرده است.
به‌گفته این منبع لبنانی، نارضایتی تهران مهم‌ترین مانع دستیابی دو طرف به توافق نهایی و دلیل منتشر نشدن بیانیه‌ای درباره این نشست بود.
حزب‌الله در جریان جنگ داخلی سوریه، سال‌ها در کنار سپاه پاسداران برای دفاع از حکومت بشار اسد به این کشور نیرو اعزام می‌کرد.
پس از سرنگونی حکومت اسد در آذرماه ۱۴۰۳، تنش‌ها میان دولت جدید سوریه و حزب‌الله افزایش یافت.
دمشق این گروه نیابتی حکومت ایران را به انتقال تسلیحات از خاک سوریه متهم کرده است.
۲۵ تیر، وزارت کشور سوریه اعلام کرد محموله‌ای شامل موشک‌های دوربرد، موشک‌های هدایت‌شونده ضدزره و پهپادهای متعلق به حزب‌الله را پیش از ورود به خاک این کشور، در مرز عراق توقیف کرده است.
دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، در ماه‌های گذشته پیشنهاد کرده است مسئولیت مقابله با اقدامات بی‌ثبات‌کننده حزب‌الله به نیروهای دولتی سوریه سپرده شود.
در نشست حزب‌الله و دولت سوریه چه گذشت؟
رویترز در ادامه گزارش داد مذاکرات حزب‌الله و دمشق بر حل اختلافات و کاهش تنش‌ها متمرکز بود و «به‌خوبی پیش رفت».
یکی از مقام‌های سوری گفت دو طرف توافق کردند که خصومتی با یکدیگر ندارند. به‌گفته او، دمشق همچنین به حزب‌الله اطمینان داد برای خلع سلاح این گروه در لبنان مداخله نظامی نخواهد کرد.
در مقابل، مقام‌های سوری از حزب‌الله خواستند برای جلوگیری از قاچاق تسلیحات از مرز دو کشور همکاری کند و هسته‌های مخفی باقی‌مانده خود را، به‌ویژه در جنوب سوریه، منحل کند.
این مقام افزود نمایندگان حزب‌الله به درخواست دمشق برای توقف قاچاق تسلیحات و انحلال هسته‌های این گروه در سوریه پاسخ مستقیمی ندادند، اما متعهد شدند در امور داخلی سوریه دخالت نکنند.
دولت سوریه سه‌شنبه هفتم مهر از شناسایی و بازداشت اعضای یک هسته وابسته به حزب‌الله در جنوب این کشور خبر داد و اعلام کرد آنها برای شلیک راکت آماده می‌شدند.
در مقابل، حزب‌الله هشتم مهر هرگونه ارتباط با این هسته را رد کرد و گفت حضوری در خاک سوریه ندارد و در فعالیت‌های امنیتی یا نظامی در این کشور مشارکت نمی‌کند.
پیشرفت در مذاکرات بدون دستیابی به توافق نهایی
منبع امنیتی لبنانی به رویترز گفت دولت سوریه و حزب‌الله در زمینه مسائل امنیتی «پیشرفت زیادی» داشته‌اند.
او افزود حزب‌الله در پی محافظت از خود در برابر تهدیدهای احتمالی است. این منبع به‌طور مشخص به نگرانی این گروه از حمله احتمالی نیروهای سوری به مواضع حزب‌الله در خاک لبنان اشاره کرد.
با این حال، مقام سوری و منبع لبنانی تاکید کردند دو طرف هنوز به توافق نهایی نرسیده‌اند و برنامه‌ای برای انتشار بیانیه درباره این مذاکرات وجود ندارد.
بر اساس این گزارش، تماس‌های دولت سوریه و حزب‌الله با میانجیگری ترکیه از حدود دو ماه پیش آغاز شده بود.
رویترز نوشت ترکیه که از متحدان اصلی الشرع به شمار می‌رود، برای برگزاری این نشست تلاش کرد تا نقشی مستقیم در کاهش تنش‌ها میان دولت سوریه و حزب‌الله ایفا کند.
این خبرگزاری نتوانست تایید کند نشست اخیر در کدام شهر ترکیه برگزار شده، چه مدت طول کشیده و آیا پیش یا پس از آن، دیدارهای دیگری میان نمایندگان دولت سوریه و حزب‌الله صورت گرفته است یا خیر.
دو طرف پیش‌تر آمادگی خود را برای گفت‌وگو اعلام کرده بودند. اسعد شیبانی، وزیر امور خارجه سوریه، ماه ژوئیه گفته بود دمشق آماده دیدار با نمایندگان حزب‌الله است.
یک ماه بعد نیز نعیم قاسم، دبیرکل حزب‌الله، در یک سخنرانی تلویزیونی اعلام کرد این گروه مخالفتی با دیدار با رهبران سوریه ندارد.
دولان در این مطلب که پنج‌شنبه ۹ مهر منتشر شد، تاکید کرد حتی مطرح شدن احتمال بازگشت بریتانیا به اتحادیه اروپا می‌تواند بر ارزش پوند، سرمایه‌گذاری و بازارهای مالی این کشور تاثیر چشمگیری بگذارد.
به نوشته او، بهبود روابط با اتحادیه اروپا از زمان بازگشت حزب کارگر به قدرت در سال ۲۰۲۴، بخشی از سیاست‌های دولت بریتانیا بوده است، اما تحولات ژئوپلیتیکی ۱۸ ماه گذشته و تغییر نخست‌وزیر، اکنون به این سیاست شتاب تازه‌ای بخشیده‌اند.
دولان افزود در شرایطی که حتی کانادا برای تقویت همکاری میان «قدرت‌های میانی» جهان، احتمال عضویت وابسته در اتحادیه اروپا را بررسی می‌کند، تشدید رقابت میان قدرت‌های بزرگ اقتصادی و نظامی، خطر انزوای بریتانیا را افزایش داده است.
از گسترش روابط تا عضویت مجدد
برنهام که در همه‌پرسی سال ۲۰۱۶ از ماندن بریتانیا در اتحادیه اروپا حمایت کرده بود، هفتم مهر در کنفرانس سالانه حزب کارگر خواستار بررسی دوباره روابط بلندمدت کشورش با شرکای اروپایی شد.
او اعلام کرد تمامی گزینه‌ها، از گسترش همکاری‌ها گرفته تا بازگشت به بازار واحد اروپا و ارائه درخواست عضویت مجدد، باید مورد بررسی حزب کارگر و افکار عمومی قرار گیرند.
نخست‌وزیر بریتانیا در مصاحبه‌های بعدی نیز بر موضع خود تاکید کرد و گفت لغو کامل برگزیت همچنان یکی از گزینه‌هاست.
با این حال، بازگشت بریتانیا به اتحادیه اروپا با موانع متعددی مواجه است.
دولت‌های اروپایی تاکنون تمایل چندانی به آغاز دوباره مذاکرات عضویت نشان نداده‌اند، مخالفت‌های داخلی همچنان جدی است و چنین فرایندی می‌تواند سال‌ها طول بکشد و هزینه‌های قابل توجهی داشته باشد.
با وجود این موانع، دولان معتقد است چرخش سیاست بریتانیا، حتی پیش از تحقق عضویت مجدد، می‌تواند توجه سرمایه‌گذاران را جلب کند و بازارهای مالی را تحت تاثیر قرار دهد.
پیامدهای اقتصادی برگزیت؛ کاهش تولید و تجارت
برنهام در سخنرانی خود تاکید کرد: «برگزیت بیش از آنکه سودمند باشد، به کشور آسیب رسانده است.»
به نوشته سردبیر ارشد بخش مالی رویترز، بیش از یک دهه پس از همه‌پرسی خروج از اتحادیه اروپا، این دیدگاه در میان بخش قابل توجهی از افکار عمومی و بسیاری از اقتصاددانان طرفدار دارد.
هم‌زمان با سالگرد همه‌پرسی در ژوئن، گزارش‌های متعددی درباره پیامدهای اقتصادی برگزیت منتشر شده است.
اگرچه هم‌زمانی اجرای برگزیت با بحران همه‌گیری کرونا در سال ۲۰۲۰، تفکیک آثار اقتصادی این دو رویداد را دشوار کرده، اختلاف‌نظر اصلی اقتصاددانان اکنون بر سر میزان آسیب برگزیت به اقتصاد و تجارت بریتانیاست، نه اصل وقوع آن.
بر اساس برآوردهای دفتر مسئولیت بودجه بریتانیا، انتظار می‌رود برگزیت بهره‌وری این کشور را در مجموع چهار درصد و میزان واردات و صادرات را در بلندمدت ۱۵ درصد کاهش دهد.
برخی برآوردهای دیگر نشان می‌دهند برگزیت ممکن است تولید ناخالص داخلی بریتانیا را بین شش تا هشت درصد کاهش داده باشد.
دولان در ادامه به مشکلات تجاری و مالی ناشی از افزایش تشریفات اداری، محدودیت‌های رفت‌وآمد و ایجاد دوباره موانع تجاری میان بریتانیا و بزرگ‌ترین شریک تجاری این کشور اشاره کرد.
او افزود برگزیت حتی به یکی از اصلی‌ترین اهداف حامیانش، یعنی کاهش مهاجرت، نیز دست نیافت؛ زیرا شمار کلی مهاجران کاهش چشمگیری پیدا نکرد و عمدتا ترکیب کشورهای مبدا آنها دستخوش تغییر شد.
افزایش حمایت عمومی از بازگشت به اتحادیه اروپا
نظرسنجی‌های اخیر نشان می‌دهند بخش قابل توجهی از شهروندان بریتانیا از تصمیم خروج از اتحادیه اروپا پشیمان هستند؛ موضوعی که به اعتقاد سردبیر ارشد بخش مالی رویترز می‌تواند پشتوانه سیاسی برنهام برای مطرح کردن دوباره عضویت در این اتحادیه باشد.
بر اساس نظرسنجی موسسه یوگاو که اوایل سپتامبر منتشر شد، ۵۵ درصد پاسخ‌دهندگان برگزیت را تصمیمی اشتباه دانستند، در حالی که ۲۱ درصد نظر مخالف داشتند و ۱۱ درصد موضع مشخصی نگرفتند.
نظرسنجی دیگری حاکی از آن است که حدود ۵۵ درصد پاسخ‌دهندگان از پیوستن دوباره بریتانیا به اتحادیه اروپا حمایت می‌کنند.
همچنین نظرسنجی موسسه ایپسوس در اوایل سال جاری نشان داد ۵۲ درصد شهروندان موافق ارائه درخواست عضویت مجدد بودند و ۳۳ درصد ترجیح می‌دادند بریتانیا خارج از اتحادیه باقی بماند.
احتمال تغییر مسیر بازارهای مالی و تقویت پوند
به نوشته دولان، سخنرانی برنهام در ابتدا واکنش چشمگیری در بازارهای مالی ایجاد نکرد و توجه سرمایه‌گذاران بیشتر معطوف به اصلاحات نظام بازنشستگی، خدمات مراقبت اجتماعی و دیگر برنامه‌های داخلی دولت بود.
او یادآور شد پوند بزرگ‌ترین قربانی همه‌پرسی سال ۲۰۱۶ بود و شاخص نرخ موثر آن تنها در سه ماه پس از رای به خروج، ۱۴ درصد سقوط کرد.
حدود یک دهه طول کشید تا این شاخص بار دیگر به سطح پیش از همه‌پرسی نزدیک شود. با این حال، ارزش پوند همچنان در برابر دلار و یورو حدود ۱۰ درصد پایین‌تر از آن دوره است.
از نگاه دولان، چالش دشوارتر، جبران عملکرد ضعیف بازار سهام بریتانیا در دهه گذشته است. ارزش‌گذاری سهام شرکت‌های بریتانیایی همچنان در مقایسه با شرکت‌های منطقه یورو پایین‌تر است؛ شکافی که از آن با عنوان «تخفیف برگزیت» یاد می‌شود.
آناتول کالتسکی، اقتصاددان موسسه تحقیقاتی گِیوکال، معتقد است سخنرانی برنهام ممکن است به نقطه عطفی برای اقتصاد بریتانیا و آغاز دوره‌ای مثبت برای دارایی‌های مالی مبتنی بر پوند تبدیل شود.
او گفت: «این‌ها مسائل بزرگی هستند که تعیین خواهند کرد بریتانیا در دهه‌های آینده شکوفا خواهد شد یا با ناکامی روبه‌رو می‌شود.»
دولان در پایان نوشت شاید یک دهه سردرگمی در بریتانیا رو به پایان باشد؛ آن هم در زمانی که تحولات جهانی، تصمیم‌گیری درباره آینده این کشور را دشوارتر کرده‌اند.
فلای‌دبی اعلام کرد تعلیق پروازها به مقام‌های مسئول فرصت می‌دهد ابعاد حادثه را روشن کنند و با انتشار اطلاعات بیشتر، در این تصمیم بازنگری خواهد کرد. این شرکت همچنین بر همکاری با تحقیقات و هماهنگی نزدیک با مقام‌های دولتی، نهادهای ناظر و مسئولان فرودگاه‌ها تاکید کرد.
پرواز شماره FZ1073 فلای‌دبی صبح چهارشنبه در مسیر دبی به تل‌آویو، پس از درگیری خونین در کابین خلبان و کاهش شدید ارتفاع، تغییر مسیر داد و در فرودگاه تبوک عربستان سعودی به‌صورت اضطراری فرود آمد. مسافران پس از آن با پرواز جایگزین فلای‌دبی به اسرائیل منتقل شدند.
بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، گفت شواهد نشان می‌دهد یکی از خلبانان قصد داشته هواپیما را ساقط کند و مقام‌های سعودی در حال بازجویی از مظنون هستند. رسانه‌های اسرائیلی نیز از احتمال تروریستی بودن حادثه خبر دادند، اما تحقیقات درباره انگیزه و چگونگی وقوع آن همچنان ادامه دارد.
ساعاتی بعد نیز نتانیاهو در مصاحبه با فاکس، در پاسخ به پرسشی درباره احتمال دخالت حکومت ایران در این حادثه گفت: «هنوز نمی‌دانیم.»
مسافران مهاجم را مهار کردند
بر اساس گزارش‌های منتشرشده، کمک‌خلبان که تبعه عمان است، با چاقو به خلبان حمله کرد و او را به‌شدت مجروح کرد. نتانیاهو گفت خلبان مجروح، کاپیتان اسمیت ماچچار، با وجود جراحت مقاومت کرد و مانع از وقوع فاجعه شد.
مسافران سپس کمک‌خلبان را مهار کردند و بستند. یکی از مسافران گفت بازوی خود را دور گردن مهاجم حلقه کرده و پس از مهار او، برای پایدار کردن پرواز کنترل هواپیما را در دست گرفته است. به گزارش تایمز اسرائیل، دو خلبان دیگر که به‌عنوان مسافر در هواپیما حضور داشتند، هدایت آن را برای فرود اضطراری بر عهده گرفتند.
در گزارش تایمز اسرائیل آمده است که هواپیما در کمتر از ۳۰ ثانیه نزدیک به ۱۴ هزار پا ارتفاع از دست داد. داده‌های ردیابی پرواز که در گزارش دیگری به آنها استناد شده، کاهش ارتفاع ۱۷ هزار و ۴۰۰ پایی در کمتر از دو دقیقه را نشان می‌دهد.
ویدئوهای ضبط‌شده در هواپیما نیز مسافران و خدمه را در حال کمک به خلبان مجروح نشان می‌دهد.
احتمال اقدام انفرادی و کاستی‌های امنیتی بررسی می‌شود
مقام‌های امنیتی اسرائیل بررسی می‌کنند آیا کمک‌خلبان قصد داشته کنترل هواپیما را بر فراز اردن به دست بگیرد و آن را با سرعت زیاد در خاک اسرائیل به زمین بکوبد.
شبکه ۱۲ اسرائیل گزارش داد ارزیابی اولیه این است که مهاجم به‌تنهایی عمل کرده است و در حال حاضر نشانه‌ای از هدایت او از سوی حکومت ایران یا یک نهاد سازمان‌یافته دیگر وجود ندارد. با این حال، هنوز انگیزه مشخصی برای این اقدام احراز نشده است.
چگونگی تایید صلاحیت کمک‌خلبان برای هدایت هواپیما و دسترسی او به سلاح نیز از پرسش‌های اصلی تحقیقات است. یکی از همکاران او به شبکه ۱۶ اسرائیل گفته است این تبعه عمان هشت ماه پیش به فلای‌دبی پیوسته بود. همین فرد او را دارای گرایش‌های افراطی مذهبی توصیف کرده است.
در پی حادثه، مقام‌های ارشد سیاسی و نظامی اسرائیل نشست‌های اضطراری برگزار کردند. وزیر حمل‌ونقل اسرائیل نیز خواستار تعلیق پروازهای فلای‌دبی و بررسی توافق هوانوردی با امارات متحده عربی شد.
شبکه ۱۲ گزارش داد دیوید زینی، رییس شین‌بت، ماه‌ها درباره ناکافی بودن تدابیر امنیتی پروازهای مبدا امارات متحده عربی هشدار داده بود. به گفته این شبکه، در هفته‌های پیش از حادثه نیز بر سر محدودیت‌های امنیتی یکی از مسیرهای امارات، اختلاف شدیدی میان شین‌بت و شرکت‌های هواپیمایی اسرائیلی وجود داشت.
بر اساس این گزارش، با وجود افزایش هشدارهای امنیتی، نگرانی‌ها به‌طور عمده متوجه شلیک موشک یا حملات زمینی به فرودگاه‌ها بود و سناریویی مشابه حادثه چهارشنبه در نشست‌های رسمی مطرح نشده بود.
اسرائیل و امارات متحده عربی بر همکاری تاکید کردند
نتانیاهو شامگاه چهارشنبه با محمد بن زاید، رییس امارات متحده عربی، گفت‌وگو کرد. گیدئون ساعر، وزیر خارجه اسرائیل، نیز در تماس با عبدالله بن زاید آل نهیان، همتای اماراتی خود، درباره حادثه رایزنی کرد.
وزارت خارجه اسرائیل اعلام کرد دو وزیر بر تقویت روابط و همکاری علیه گروه‌ها و افرادی که امنیت و ثبات منطقه را تهدید می‌کنند، تاکید کردند. این وزارتخانه همچنین در پیامی به نمایندگی‌های دیپلماتیک خود، حادثه را اقدامی علیه اسرائیلی‌ها، امارات متحده عربی و پیمان ابراهیم توصیف کرد؛ توافق‌هایی که عادی‌سازی روابط دو کشور در سال ۲۰۲۰ با میانجیگری آمریکا در چارچوب آن انجام شد.
دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، گفت با نتانیاهو درباره تلاش احتمالی برای هواپیماربایی گفت‌وگو کرده و اقدام مسافران برای مهار مهاجم را «فوق‌العاده شگفت‌انگیز» خواند. تاد بلانش، دادستان کل آمریکا، نیز از هماهنگی نزدیک واشینگتن با مقام‌های خارجی، از جمله اسرائیل، درباره حادثه خبر داد.
سازمان کل هوانوردی غیرنظامی امارات متحده عربی اعلام کرد این پرواز با «یک رخداد امنیتی» روبه‌رو شده بود که تحت کنترل درآمد.
مسافران با پرواز جایگزین از عربستان سعودی به اسرائیل رفتند
مسافران گفتند مقام‌های سعودی در فرودگاه تبوک غذا، نوشیدنی و خدمات پزشکی در اختیار آنان گذاشتند. به گزارش وای‌نت، موساد نیز در طول حادثه با مقام‌های سعودی در تماس بود.
این رسانه گزارش داد عربستان سعودی با درخواست اسرائیل برای اعزام هواپیماهای نظامی جهت انتقال مسافران موافقت نکرد. در نهایت، همه مسافران با پرواز جایگزین فلای‌دبی به اسرائیل رفتند. دفتر رسانه‌ای دولت عربستان سعودی به درخواست نشریه تایمز اسرائیل برای اظهارنظر درباره این گزارش پاسخی فوری نداد.
هم‌زمان با توقف پروازهای فلای‌دبی، شرکت ال‌عال اعلام کرد برای ازسرگیری پروازهای مسیر تل‌آویو-دبی در نوامبر آماده می‌شود. به گفته این شرکت، پروازهای این مسیر به دلیل جنگ آمریکا و اسرائیل علیه حکومت ایران که اسفند سال گذشته آغاز شد، هشت ماه تعلیق شده بود.
آرکیا نیز اعلام کرد پس از فراهم شدن شرایط عملیاتی و تدارکاتی و دریافت مجوزهای دولتی و امنیتی، روزانه دو پرواز مستقیم در مسیر دبی برقرار خواهد کرد.
تحولات مرتبط با این حادثه را در بلاگ مرتبط با این موضوع بخوانید.
