تحلیل

دو پسر جوان و شاید نوجوان در مترو ترانه‌ای رپ می‌خوانند. صدایشان اعتراضی در فضای خفقان است: «ازم نخواه آروم بشم/ پر کابوس شب، چیزی نمونده تا نابود بشم. ... معترضم، اعتراض دارم/ می‌زنم حرف حقیقت و بهت نیاز دارم.»

بحران اقتصادی در ایران را دیگر نمی‌توان به از دست رفتن قدرت خرید تقلیل داد. آنچه امروز رخ می‌دهد، نمایش انسان‌زدایی و پایمال شدن کرامت شهروندانی است که برای بقا مبارزه می‌کنند. خرید پسماند تره‌بار و «میوه لکی»، روایت این روزهای بازار و میوه‌فروشی‌ها در ایران است.

مجتبی خامنه‌ای در پیام هفته دولت اعلام کرد «ارتکاب هر آنچه به ضرر انسجام اجتماعی باشد، ممنوع است». اما در حکومتی که هر جناح بقای خود را در متهم کردن دیگری می‌بیند، فرمان انسجام زود نقض می‌شود؛ به‌ویژه وقتی رهبر غایب نتواند برای سرپیچی از فرمانش، هزینه‌ای فوری ایجاد کند.

ایرانی‌ها راهی برای شکایت از گرانی پیدا کرده‌اند که دست هیچ دادستانی به آن نمی‌رسد: کنار خریدهایشان می‌رقصند، اظهار خوشحالی می‌کنند، و توضیح می‌دهند که اگر خوشحال نباشند، اعدام می‌شوند.

خیزش بی‌سابقه ال‌نینو زنگ خطر جهانی را به صدا درآورد. رویدادی که پیش‌بینی می‌شود با گرمای سوزان و طغیان آب‌وهوایی تا فوریه ۲۰۲۷ ادامه داشته باشد. دبیرکل سازمان ملل در هشداری بی‌سابقه اعلام کرد، زمین پا به پهنه‌ای ناشناخته گذاشته و این غول اقلیمی پیش چشمان ما در حال قد کشیدن است.

تازه‌ترین برآوردهای مبتنی بر داده‌های ردیابی نفتکش‌ها نشان می‌دهد که دست‌کم ۲۹ نفتکش حامل حدود ۳۶ میلیون و ۱۱۰ هزار بشکه نفت ایران، در انتظار عبور، انتقال یا یافتن خریدار در آب‌های منطقه متوقف مانده‌اند.

شامگاه سه‌شنبه، آمریکا حملات سنگینی را علیه اهدافی در ایران، عمدتا در نوار جنوبی آغاز کرد. فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، اعلام کرد در چندین موج حمله، به بیش از ۱۰۰ هدف در خاک ایران حمله کرده تا توان جمهوری اسلامی برای مین‌گذاری و شلیک به کشتی‌ها در تنگه هرمز را از بین ببرد.

پنج ماه پس از مسابقات جام قهرمانی زنان آسیا در استرالیا، جمهوری اسلامی در پی ساخت مستندی نمایشی برای روایت ماجرای پناهندگی اعضای تیم ملی فوتبال زنان ایران است.

رفتار چین در هفته‌های اخیر یک واقعیت مهم را آشکار کرده است: پکن در بازار نفت نه بر پایه وفاداری سیاسی، بلکه بر اساس محاسبه سود، قیمت، امنیت عرضه و امکان تحویل تصمیم می‌گیرد.

شش ماه پس از آغاز حمله‌های آمریکا و اسرائیل به ایران، هنوز سایه جنگ بر فراز کشور گسترده است. مقامات ایران پس از اعلام آتش‌بس، کشورهای منطقه و پایگاه‌های آمریکا را به جنگی دیگر تهدید می‌کنند و از بازگرداندن نبرد به سطح منطقه‌ای و حتی زمینی کردن آن سخن می‌گویند.

بر اساس آمار گمرکی که پس از ماه‌ها تاخیر منتشر شده، تجارت خارجی ایران از زمان آغاز درگیری جمهوری اسلامی با ایالات متحده به‌شدت کوچک شده و صادرات غیرنفتی و واردات این کشور حدود یک‌چهارم یا بیشتر کاهش یافته است.

جنگ ۱۲روزه مواد اولیه صنعت رنگ را گران کرد و پس از جنگ ۴۰روزه بسیاری از آن‌ها کمیاب یا نایاب شدند. یک مدیر صنعت رنگ می‌گوید این اختلال، تولید را کاهش داده، سفارش‌های داخلی و صادراتی را مختل کرده و خطر تعدیل نیرو یا توقف خطوط تولید را افزایش داده است.

اسرائیل هیوم می‌گوید تحریم‌ها، جنگ و سوءمدیریت، بحران معیشتی ایران را تشدید کرده‌اند؛ اما کارشناسان اسرائیلی هشدار می‌دهند این فشارها ممکن است به‌جای عقب‌نشینی حکومت، به سرکوب بیشتر یا واکنش نظامی منجر شود.

توافق تازه آمریکا و ونزوئلا می‌تواند آرایش بازار جهانی نفت، به‌ویژه بازار اروپا، را تغییر دهد. اهمیت این همکاری فقط در بزرگی ذخایر نفت ونزوئلا نیست، بلکه در مکمل‌بودن کیفیت نفت دو کشور است.

پروفسور اوزی رابی، پژوهشگر دانشگاه تل‌آویو، فشار اقتصادی را یکی از موثرترین ابزارهای آمریکا علیه حکومت ایران دانست. او گفت موفقیت این راهبرد به عزم واشینگتن و تداوم محدودیت‌ها بستگی دارد.

جمهوری اسلامی باورهای خرافی را از حاشیه جامعه به مرکز قدرت برد و برای این باورها با پول نفت، نهاد، بودجه و دستگاه تبلیغاتی ساخت تا حاکمان در «مملکت امام زمان» مشروعیت خود را از جهان غیب بگیرند و هزینه بقایشان را بر اقتصاد و زندگی مردم تحمیل کنند.

ترکیه‌تودی در یادداشتی تحلیلی نوشت فشار تازه آمریکا برای انزوای اقتصادی تهران، آنکارا را میان دوراهی روابط راهبردی با واشینگتن و تجارت و واردات گاز از ایران قرار داده است؛ انتخابی که هر دو مسیر آن برای اقتصاد ترکیه هزینه دارد.

پیام هفته دولت مجتبی خامنه‌ای با تمجید از پزشکیان آغاز شد، اما با ترسیم حدودی برای گفتار و تصمیم‌های مسئولان پایان یافت؛ حدودی که روایت مشکلات، اختلاف سیاسی و حفظ انسجام اجتماعی را دربر می‌گیرد.