شورای سردبیری روزنامه اورشلیمپست در مقالهای نوشت حمله اخیر حزبالله که به کشته شدن چهار نظامی اسرائیلی انجامید، محدودیتهای تفاهم اخیر میان واشینگتن و تهران را آشکار میکند و نشان میدهد اسرائیل همچنان در مرزهای شمالی خود با «تهدیدات فعال» روبهروست.
در این مقاله که دوشنبه اول تیر منتشر شد، آمده است: «مرگ آنها اثباتکننده بیفایده بودن دیپلماسی یا توجیهکننده جنگی بیپایان نیست، اما نشان میدهد میان توصیف کاخ سفید از تفاهمنامه اخیر با ایران و تهدیدی که اسرائیل همچنان در مرزهای شمالیاش با آن مواجه است، شکاف قابل توجهی وجود دارد.»
اورشلیمپست «جاهطلبی» تحرکات دیپلماتیک اخیر را «قابل درک» دانست و افزود پس از ماهها درگیری در منطقه، دولتها علاقهمندند مانع از تشدید تنشها شوند، از غیرنظامیان محافظت کنند و کشتیرانی تجاری را در تنگه هرمز به حالت عادی بازگردانند.
این روزنامه در عین حال هشدار داد هرگونه توافقی که در عمل اسرائیل را پیش از کاهش ملموس تهدید حزبالله، به توقف عملیات نظامی علیه این گروه نیابتی جمهوری اسلامی ملزم کند، بهطور کامل نیازهای امنیتی اسرائیل را در نظر نمیگیرد.
۲۹ خرداد، حزبالله یک تانک اسرائیلی را در روستای کفر تبنیت در جنوب لبنان هدف قرار داد که به کشته شدن چهار نظامی از جمله یک فرمانده گردان انجامید.
در روزهای اخیر و پس از توافق تهران و واشینگتن، گزارشها از افزایش اختلافنظر میان کاخ سفید و دولت اسرائیل حکایت دارند.
آمریکا و حکومت ایران ۲۵ خرداد از دستیابی به تفاهمی برای پایان جنگ خبر دادند. این یادداشت تفاهم ۲۸ خرداد به امضای دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده و مسعود پزشکیان، رییس دولت جمهوری اسلامی، رسید.
بر اساس این سند، یک دوره ۶۰ روزه برای گفتوگوهای تخصصی در نظر گرفته شده است. مذاکراتی که قرار است بر موضوعات حساسی همچون سرنوشت ذخایر اورانیوم غنیشده حکومت ایران و چگونگی رفع تحریمها تمرکز داشته باشد.
سازوکاری برای خلع سلاح حزبالله مشخص نشده است
شورای سردبیری اورشلیمپست در ادامه نوشت اسرائیل و حزبالله طرف یادداشت تفاهم اخیر نیستند و حضور ارتش اسرائیل در جنوب لبنان «نه یک ترجیح نظری یا تاکتیک مذاکره»، بلکه بازتابدهنده این ارزیابی است که امنیت مناطق شمالی را نمیتوان «صرفا با وعده» تامین کرد.
بر اساس این مقاله، تفاهمنامه اخیر سازوکار مشخصی برای خلع سلاح حزبالله یا جلوگیری از بازسازی توان نظامی آن ندارد و همچنین تضمینی ارائه نمیدهد که حملات علیه مناطق شمالی اسرائیل پس از برقراری آتشبس از سر گرفته نشود.
به گزارش اورشلیمپست، ترامپ تفاهم با تهران را بهعنوان یک «راهحل جامع» معرفی کرده و گفته «این توافق بزرگ» صلح و امنیت را برای کل منطقه به ارمغان خواهد آورد و به همین دلیل، ایالات متحده انتظار دارد آتشبس در «تمام جبههها» از جمله لبنان و اسرائیل برقرار شود.
ترامپ همچنین بارها از کاهش چشمگیر توان نظامی جمهوری اسلامی در پی جنگ اخیر خبر داده و تاکید کرده در دوره ۶۰ روزه آتشبس، تنگه هرمز بدون هیچگونه عوارضی باز خواهد بود.
اورشلیمپست افزود اولویتهای واشینگتن بر مهار گسترش دامنه درگیریها، بازگشایی یک گذرگاه راهبردی و «ادعای موفقیت دیپلماتیک» متمرکز است، اما این اولویتها با دغدغه اصلی اسرائیل درباره باقی ماندن تهدید حزبالله فاصله دارند.
در بند نخست تفاهمنامه آمده است ایالات متحده و جمهوری اسلامی و متحدان آنها در جنگ جاری پایان فوری و دائمی عملیات نظامی در تمامی جبههها، از جمله لبنان، را اعلام میکنند و متعهد میشوند دست به اقدام نظامی علیه یکدیگر نزنند و تمامیت ارضی و حاکمیت لبنان را تضمین کنند.
با این حال، مقامهای اسرائیلی در روزهای گذشته بارها تاکید کردهاند نیروهای این کشور از منطقه حائل در جنوب لبنان عقبنشینی نخواهند کرد.
توافق جامع امنیتی یا دیپلماسی ناتمام؟
شورای سردبیری اورشلیمپست نوشت تفاهم اخیر صرفا چارچوبی برای ادامه مذاکرات است و نمیتوان آن را یک توافق صلح نهایی تلقی کرد.
بر پایه این مطلب، جمهوری اسلامی با اجرایی شدن یادداشت تفاهم بلافاصله از برخی مزایا برخوردار میشود، در حالی که اجرای بخشی از تعهدات مهم تهران به مذاکرات و توافقهای بعدی موکول شده است.
همچنین پرونده هستهای در متن این تفاهم در اولویتهای بعدی قرار گرفته و تنها پس از مفاد مربوط به توقف درگیریهای نظامی و موضوعات اقتصادی به آن پرداخته شده است.
اورشلیمپست با استناد به صحبتهای اخیر مارک لوین، تحلیلگر سیاسی محافظهکار، افزود اسرائیل نباید مسیر دیپلماسی را کنار بگذارد یا منافع واشینگتن را نادیده بگیرد، اما باید تاکید کند که موفقیت هر توافق بلندمدت در گرو جلوگیری از حملات مجدد حزبالله، احیای توان این گروه و بازگشت تهدیدات علیه شمال اسرائیل است.
به نوشته این روزنامه، این امر مستلزم آن است که هرگونه توقف بلندمدت عملیات نظامی به شروط امنیتی مشخص و قابل راستیآزمایی گره بخورد؛ از جمله برچیده شدن زیرساختهای نظامی حزبالله از مناطق مرزی، ایجاد سازوکارهای نظارتی موثر، تعیین پیامدهای روشن برای نقض توافق و حفظ حق اسرائیل برای واکنش در صورت بروز تهدیدات قریبالوقوع.
اورشلیمپست در پایان تاکید کرد: «توافقی که امنیت مسیرهای کشتیرانی را تضمین کند، اما دست اسرائیل را در برابر حزبالله مسلح ببندد، هنوز یک توافق جامع امنیتی منطقهای نیست، بلکه دیپلماسی ناتمام است.»
پیشتر پایگاه خبری واینت نوشت ترامپ با راهبرد «چماق و هویج» بهدنبال پاسخ به انتقادات از توافق اخیر با جمهوری اسلامی است.
استارمر دوشنبه اول تیر ماه گفت: «از کمیته اجرایی ملی حزب کارگر خواهم خواست جدول زمانیای تعیین کند؛ بهطوری که نامزدها از ۹ ژوییه (۱۸ تیر) ثبتنام را آغاز کنند و روند تا تعطیلات تابستانی تکمیل شود.»
به این ترتیب، به گفته او این روند تضمین میکند در صورت برگزاری رقابت، رهبر جدید پیش از شروع کار پارلمان در ماه سپتامبر، در جای خود باشد.
انتظار میرفت استارمر امروز جدول زمانی خروج خود از نخستوزیری را اعلام و زمینه را برای انتقال قدرت به اندی برنهام، رقیبش، فراهم کند.
این اقدام راه را برای بر سر کار آمدن هفتمین نخستوزیر در بریتانیا در طول یک دهه گذشته، هموار خواهد کرد.
استارمر کمتر از دو سال پس از آن که با پیروزی قاطع در انتخابات وعده پایان دادن به آشفتگی سیاسی در بریتانیا را داد، از قدرت خارج میشود.
خبرگزاری رویترز به نقل از یک منبع نوشت نخستوزیر آخر هفته (شنبه و یکشنبه ۳۰ و ۳۱ خرداد) را صرف بررسی این موضوع کرد که آیا باید کنار برود یا در رقابت رهبری حزب کارگر مبارزه کند.
تهدید علیه جایگاه استارمر که ماهها در حال شکلگیری بود، ۲۹ خرداد بهطور چشمگیری شدت گرفت؛ زمانی که اندی برنهام، شهردار منچستر، در انتخابات پارلمانی پیروزی قاطعی به دست آورد و برای بازگشت به وستمینستر موفق شد نامزد حزب اصلاح بریتانیا (ریفرم) به رهبری نایجل فاراژ را شکست دهد. حزبی که بیش از یک سال است در نظرسنجیهای سراسری پیشتاز بوده است.
این پیروزی به نمایندگان حزب کارگر امید داد که برنهام، سیاستمدار باسابقه که به مهارتهای ارتباطی خود مشهور است، بتواند وضعیت حزبی را که در دوران رهبری استارمر بخشی از حمایت عمومی خود را از دست داده، متحول کند.
اما تغییر رهبری که بسیاری آن را محتمل میدانند، بدون خطر نیست.
برنهام تاکنون فراتر از تاکید بر نیاز کشور به تغییرات بنیادین و کاهش هزینههای زندگی، دیدگاه خود را درباره سیاست خارجی، اقتصاد و دفاع بهطور روشن بیان نکرده است.
او نیز مانند استارمر ممکن است دریابد که فضای مانور چندانی ندارد. برنهام از یک سو با سرمایهگذاران بازار اوراق قرضه روبهروست که با هرگونه استقراض بیشتر مخالفاند و از سوی دیگر با رایدهندگانی خشمگین مواجه است که معتقدند کشور بهدرستی اداره نمیشود.
بریتانیا هماکنون به دلیل بدهی بالا، هزینههای سنگین بهره، سالها رشد اقتصادی ضعیف، دشواری در کاهش هزینههای عمومی و نیاز به سرمایهگذاری در حوزههایی مانند دفاع، بالاترین هزینه استقراض را در میان کشورهای عضو گروه هفت دارد.
اقتصاددانهای سیتیبانک معتقدند: «از نظر ما، دولت برنهام با وضعیت مالی شکننده روبهرو خواهد شد و ابزارهای اندکی برای ایجاد تغییرات معنادار در اختیار خواهد داشت.»
استارمر ۲۹ خرداد گفته بود در هر رقابت رسمی برای رهبری حزب کارگر که با هدف جایگزینی او برگزار شود شرکت خواهد کرد، اما به نظر میرسد این موضع در طول آخر هفته (شنبه و یکشنبه) تغییر کرده باشد.
این میزان جابهجایی در نخستوزیری - که بالاترین سطح در بریتانیا طی نزدیک به دو قرن گذشته است - نشاندهنده دشواری حفظ حمایت رایدهندگانی است که از ناکامیهای پیاپی دولتها در بهبود سطح زندگی، ارتقای خدمات عمومی و مقابله با مهاجرت غیرقانونی، خشمگین هستند.
