نخستوزیر هند بر اهمیت حفاظت از آزادی دریانوردی تاکید کرد
نارندرا مودی، نخستوزیر هند، اعلام کرد که در گفتوگوی تلفنی با مسعود پزشکیان، رییس دولت جمهوری اسلامی، «حملات به زیرساختهای حیاتی در منطقه که ثبات منطقه را تهدید و زنجیرههای تأمین جهانی را مختل میکند»، محکوم کردهاند.
مودی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که همراه با پزشکیان «بر اهمیت حفاظت از آزادی دریانوردی و اطمینان از باز و امن ماندن خطوط کشتیرانی» تأکید کردهاند.
جمهوری اسلامی در روزهای اخیر مانع عبور و مرور کشتیهای تجاری از تنگه هرمز شده است. این اقدام با انتقادهای گسترده در منطقه و جهان مواجه شده است.
ارتش اردن اعلام کرد که از نهم اسفند تاکنون، ۲۴۰ موشک و پهپاد این کشور را هدف قرار دادهاند که بیشتر آنها رهگیری و منهدم شدهاند.
ارتش اردن در بیانیهای گفت: «نیروی هوایی با موفقیت ۲۲۲موشک و پهپاد را رهگیری و منهدم کرد، در حالی که ۱۸موشک و پهپاد توسط پدافند هوایی رهگیری نشدند.»
در همین حال، دفتر رسانهای ارتش اردن گفت که ۳۶موشک و پهپاد طی هفته گذشته این کشور را هدف قرار دادند و افزود: «۱۴ موشک و ۲۱پهپاد رهگیری و منهدم شدند، در حالی که پدافندها نتوانستند یک حمله را خنثی کنند.»
پیشتر مقامات بهداشتی اردن از زخمی شدن ۲۹نفر خبر داده بودند که همگی از بیمارستان مرخص شدند.
از زمان آغاز حملات ایالات متحده و اسرائیل به ایران، جمهوری اسلامی به کشورهای سراسر منطقه، از جمله اردن، حمله کرده است.
بر اساس اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال، برخی مقامهای ارشد سپاه پاسداران از مجید موسوی، فرمانده نیروی هوافضای سپاه انتقاد میکنند که در جریان درگیریها از صحنه غایب بوده و نیروهایش را تنها گذاشته است.
به گفته این منابع، با افزایش تلفات در نیروی هوافضا که مسئولیت شلیک موشکها را بر عهده دارد، غیبت فرمانده بهعنوان یکی از عوامل اصلی وضعیت بحرانی مطرح شده است.
در این گزارشها، فضای عملیاتی بهگونهای توصیف شده که هر ماموریت شلیک، عملا به یک عملیات با ریسک بسیار بالا و نزدیک به ماموریت انتحاری تعبیر میشود.
بر اساس اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال، اصلیترین انتقاد متوجه عدم حضور میدانی فرمانده در شرایطی است که از آغاز جنگ، فشار حملات بهشدت افزایش یافته است.
همچنین گزارشهایی درباره طرح اتهاماتی از جمله سوءمدیریت و ارائه آمار نادرست درباره میزان اصابتها و تعداد شلیکهای نیروی موشکی منتشر شده است.
همزمان، گفته میشود خانواده برخی نیروها با طرح شکایت نزد مقامهای ارشد سپاه، اعلام کردهاند که فرمانده در شرایط خطر حضور موثری نداشته است و نیروها عملا بدون پشتیبانی رها شدهاند.
سید حسین موسوی افتخاری، معروف به مجید موسو، سرتیپ سپاه پاسداران انقلاب اسلامی است که ۲۳ خرداد ۱۴۰۴ و پس از کشته شدن امیرعلی حاجیزاده در حملهای منتسب به اسرائیل، بهعنوان فرمانده نیروی هوافضای سپاه منصوب شد.
او پیش از این، از سال ۱۳۸۸ تا ۱۴۰۴، بهمدت بیش از یک دهه جانشین فرمانده نیروی هوافضای سپاه بود و در این جایگاه در توسعه و مدیریت برنامههای موشکی و پهپادی جمهوری اسلامی نقش داشت.
نیروی هوافضای سپاه یکی از مهمترین بازوهای نظامی جمهوری اسلامی محسوب میشود که مسئولیت برنامه موشکهای بالستیک، پهپادهای تهاجمی و بخشهایی از سامانههای پدافند هوایی را بر عهده دارد.
موسوی افتخاری در فهرست تحریمهای ایالات متحده قرار دارد. وزارت امور خارجه آمریکا در ۱۸ دسامبر ۲۰۲۴ اعلام کرد او بهدلیل نقش در توسعه برنامه موشکی بالستیک و پهپادی جمهوری اسلامی تحریم شده است.
انتصاب موسوی افتخاری در شرایطی انجام شد که نیروی هوافضای سپاه تحت فشار شدید عملیاتی و امنیتی قرار داشت. این نیرو در جنگ جاری نیز نقشی محوری ایفا میکند.
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، در پی اعلام خبر حمله به سایت هستهای نطنز، خواستار «خویشتنداری نظامی برای جلوگیری از هرگونه خطر حادثه هستهای» شد.
آژانس بینالمللی انرژی اتمی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که جمهوری اسلامی به این نهاد وابسته به سازمان ملل متحد اطلاع داده است که شنبه اول فروردین به سایت هستهای نطنز حمله شده است.
آژانس اشاره کرد: «هیچ افزایشی در سطح تشعشعات خارج از سایت گزارش نشده است» و «در حال بررسی این گزارش است.»
پیشتر رادیو ملی اسرائیل به نقل از منابع خود اعلام کرده بود که این حمله توسط آمریکا انجام شده است.
در همین ارتباط، شبکه خبری العربیه به نقل از یک مقام اسرائیلی نوشت حملات به نطنز با مشارکت آمریکا و با استفاده از مهمات سنگین انجام شد.
در پی انتشار یک بیانیه مشترک از سوی پنج کشور اروپایی و ژاپن، اکنون ۱۶ کشور دیگر با امضای این بیانیه اعلام کردهاند که برای تثبیت بازارهای انرژی اقدام خواهند کرد و به «تلاشهای مناسب» برای بازگشایی تنگه هرمز، گلوگاه نفتی خلیج فارس، خواهند پیوست.
آلمان، بریتانیا، فرانسه، ایتالیا، هلند و ژاپن پنجشنبه ۲۸ اسفند با انتشار بیانیه مشترکی، بستن تنگه هرمز از سوی جمهوری اسلامی را بهشدت محکوم کردند.
دو روز پس از انتشار این بیانیه، اکنون ۲۲ کشور، از جمله امارات متحده عربی و بحرین آن را امضا کردهاند.
علاوه بر این کشورها کانادا، کره جنوبی، نیوزیلند، دانمارک، لتونی، اسلوونی، استونی، نروژ، سوئد، فنلاند، چک، رومانی، لیتوانی و استرالیا نیز با امضای این بیانیه مشترک از جمهوری اسلامی خواستهاند که فورا تهدیدها، مینگذاری، حملات پهپادی و موشکی و سایر تلاشها برای مسدود کردن تنگه هرمز برای کشتیرانی تجاری را متوقف و براساس قطعنامه ۲۸۱۷ شورای امنیت سازمان ملل متحد عمل کند.
در این بیانیه مشترک گفته شده است: « مطابق با قطعنامه ۲۸۱۷ شورای امنیت سازمان ملل، تاکید میکنیم که چنین مداخلاتی در کشتیرانی بینالمللی و اختلال در زنجیرههای تامین جهانی انرژی، تهدیدی علیه صلح و امنیت بینالمللی محسوب میشود. در این راستا، خواستار تعلیق فوری و جامع حملات به زیرساختهای غیرنظامی، از جمله تاسیسات نفت و گاز، هستیم.»
۲۲ کشور امضاکننده این بیانیه همچنین با اشاره به اینکه پیامدهای اقدامات حکومت ایران از سوی مردم در همه نقاط جهان، بهویژه آسیبپذیرترین اقشار، احساس خواهد شد، تاکید شده است: «آزادی کشتیرانی یکی از اصول بنیادین حقوق بینالملل از جمله کنوانسیون حقوق دریاها سازمان ملل متحد است.»
امضاکنندگان این بیانیه همچنین افزودهاند: «ما آمادگی خود را برای مشارکت در تلاشهای مناسب جهت تضمین عبور ایمن از تنگه اعلام و از تعهد کشورهایی که در حال برنامهریزی مقدماتی در این زمینه هستند استقبال میکنیم.»
انتشار این بیانیه و پیوستن کشورهای دیگر به آن پس از حملات متقابل به تاسیسات انرژی و تشدید شدید جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی صورت میگیرد.
پیشتر دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا از کشورهایی که بیش از همه از جریان آزاد نفت در تنگه هرمز سود میبرند اما به کارزار آزاد کردن این آبراهه حیاتی نپیوستهاند بهتندی انتقاد کرده بود.
او جمعه ۲۹ اسفند نیز متحدان آمریکا در ناتو را به همین دلیل سرزنش کرد و آنان را «بزدل» خواند.
پس از آنکه شرکت دولتی قطر انرژی از خسارات گسترده ناشی از حملات موشکی جمهوری اسلامی به شهر صنعتی رأس لفان خبر داد، اقتصادهای بزرگ جهان در تلاش بودهاند تا اثر افزایش شدید قیمت نفت را مهار کنند.
رأس لفان حدود یکپنجم گاز طبیعی مایع جهان را فرآوری میکند. بندر اصلی عربستان در دریای سرخ، که این کشور توانسته بخشی از صادرات خود را برای دور زدن بسته شدن تنگه هرمز به آنجا منتقل کند، نیز مورد حمله جمهوری اسلامی قرار گرفته است.
این حملات نشان داد که با وجود ضربات سهمگین اسرائیل و آمریکا، جمهوری اسلامی هنوز قادر به ادامه حملات خود به کشورهای همسایه ایران بوده است.
بهگزارش خبرگزاری رویترز این حملات همچنین محدودیت سامانههای دفاعی در حفاظت از یکی از باارزشترین و راهبردیترین داراییهای انرژی منطقه خلیج فارس را نمایان کرده و در عین حال حاکی از نبود هماهنگی در راهبرد و اهداف جنگی، تقریبا سه هفته پس از آغاز جنگ، است.
در بیانیه مشترک اعلام آمادگی برای تضمین عبور امن کشتیهای تجاری از تنگه هرمز همچنین گفته شده است که این کشورها از تصمیم آژانس بینالمللی انرژی برای مجاز کردن آزادسازی هماهنگ ذخایر استراتژیک نفت استقبال میکنند.
آنها افزودهاند: « ما همچنین اقدامات دیگری برای تثبیت بازارهای انرژی انجام خواهیم داد و از جمله با برخی کشورهای تولیدکننده برای افزایش تولید همکاری خواهیم کرد.»
امضاکنندگان بیانیه همچنین گفتهاند: «ما همچنین برای حمایت از کشورهایی که بیشترین آسیب را دیدهاند، از جمله از طریق سازمان ملل متحد و موسسات مالی بینالمللی، تلاش خواهیم کرد.»
در پایان این بیانیه مشترک با تاکید بر اینکه امنیت دریایی و آزادی کشتیرانی به نفع همه کشورهاست، از همه دولتها خواسته شده به حقوق بینالملل احترام بگذارند و اصول بنیادین رفاه و امنیت بینالمللی را حفظ کنند.
از زمان آغاز جنگ، جمهوری اسلامی به اسرائیل، تاسیسات دیپلماتیک و نظامی آمریکا در سراسر خلیج فارس و دستکم ۱۲ کشور همسایه حمله کرده است.
در همین حال، گزارشهای متعددی از بررسی احتمال نیروی نظامی بیشتر آمریکا به منطقه منتشر شده است. این نیروها میتوانند برای کمک به بازگرداندن عبور و مرور کشتیها در تنگه هرمز مورد استفاده قرار گیرند و حتی ممکن است برای تصرف جزیره خارک یا برخی مناطق دیگر در سواحل جنوبی ایران به کار گرفته شوند.
رهبران امارات متحده عربی و بیش از ۲۰ کشور دیگر در بیانیه مشترکی در مورد تنگه هرمز، از جمهوری اسلامی خواستند تا تلاشهایش برای مسدود کردن تنگه به روی کشتیهای تجاری را متوقف کند.
آنها همچنین آمادگی خود را برای مشارکت در تلاشهای مناسب برای تضمین عبور ایمن از تنگه هرمز اعلام کردند.
در این بیانیه، «حملات اخیر ایران به کشتیهای تجاری غیرمسلح در خلیج فارس، حملات به زیرساختهای غیرنظامی از جمله تأسیسات نفت و گاز و بسته شدن عملی تنگه هرمز توسط نیروهای ایرانی» به «شدیدترین لحن» محکوم شد.
امارات متحده عربی، بریتانیا، فرانسه، آلمان، ایتالیا، هلند، ژاپن، کانادا، کره جنوبی، نیوزیلند، دانمارک، لتونی، اسلوونی، استونی، نروژ، سوئد، فنلاند، جمهوری چک، رومانی، بحرین، لیتوانی و استرالیا «نگرانی عمیق خود را در مورد تشدید درگیری» ابراز داشتند.
کشورهای امضاکننده بیانیه از جمهوری اسلامی خواستند که «فوراً تهدیدات، مینگذاری، حملات پهپادی و موشکی و سایر تلاشهای خود برای مسدود کردن تنگه به روی کشتیهای تجاری را متوقف کند و به قطعنامه ۲۸۱۷شورای امنیت سازمان ملل متحد پایبند باشد.»
آنها تاکید کردند که آزادی دریانوردی یک اصل اساسی حقوق بینالملل، از جمله طبق کنوانسیون سازمان ملل متحد در مورد حقوق دریاها است.
در بیانیه آمده است که تأثیرات اقدامات جمهوری اسلامی توسط مردم در تمام نقاط جهان، به ویژه آسیبپذیرترین افراد، احساس خواهد شد.
کشورهای امضاکننده بیانیه با استناد به قطعنامه ۲۸۱۷شورای امنیت سازمان ملل، تأکید کردند: «چنین دخالتهایی در کشتیرانی بینالمللی و اختلال در زنجیرههای تأمین انرژی جهانی، تهدیدی برای صلح و امنیت بینالمللی محسوب میشود.»
آنها در این ارتباط خواستار توقف فوری و جامع حملات به زیرساختهای غیرنظامی، از جمله تأسیسات نفت و گاز، شدند و افزودند: «ما آمادگی خود را برای مشارکت در تلاشهای مناسب برای تضمین عبور ایمن از تنگه هرمز ابراز میکنیم.»
در بیانیه اضافه شده است: «ما از تعهد کشورهایی که در برنامهریزی مقدماتی مشارکت دارند، استقبال میکنیم.»
آنها در ادامه از تصمیم آژانس بینالمللی انرژی برای صدور مجوز آزادسازی هماهنگ ذخایر استراتژیک نفت استقبال کردند و نوشتند: «ما اقدامات دیگری را برای تثبیت بازارهای انرژی، از جمله همکاری با برخی از کشورهای تولیدکننده برای افزایش تولید، انجام خواهیم داد.»
کشورهای امضاکننده بیانیه اشاره کردند که برای ارائه پشتیبانی به کشورهای آسیبدیده، از جمله از طریق سازمان ملل متحد و نهادهای مالی بینالمللی، تلاش خواهند کرد.
در پایان بیانیه با تاکید بر اینکه امنیت دریایی و آزادی ناوبری به نفع همه کشورها است، از همه کشورها خواسته شد که به قوانین بینالمللی احترام بگذارند و اصول اساسی رفاه و امنیت بینالمللی را رعایت کنند.
