این اقدام پس از حملات متقابل به تاسیسات انرژی و تشدید شدید جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی صورت میگیرد.
پیشتر دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا از نپیوستن دیگر کشورهایی که بیش از همه از جریان آزاد نفت در تنگه هرمز سود میبرند به کارزار آزاد کردن این آبراهه حیاتی بهتندی انتقاد کرده بود.
پس از آنکه شرکت دولتی قطر انرژی از خسارات گسترده ناشی از حملات موشکی جمهوری اسلامی به شهر صنعتی رأس لفان خبر داد، اقتصادهای بزرگ جهان در تلاش بودهاند تا اثر افزایش شدید قیمت نفت را مهار کنند.
رأس لفان حدود یکپنجم گاز طبیعی مایع جهان را فرآوری میکند. بندر اصلی عربستان در دریای سرخ، که این کشور توانسته بخشی از صادرات خود را برای دور زدن بسته شدن تنگه هرمز به آنجا منتقل کند، نیز مورد حمله جمهوری اسلامی قرار گرفته است.
این حملات نشان داد که با وجود ضربات سهمگین اسرائیل و آمریکا، جمهوری اسلامی هنوز قادر به ادامه حملات خود به کشورهای همسایه ایران بوده است.
بهگزارش خبرگزاری رویترز این حملات همچنین محدودیت سامانههای دفاعی در حفاظت از یکی از باارزشترین و راهبردیترین داراییهای انرژی منطقه خلیج فارس را نمایان کرده و در عین حال حاکی از نبود هماهنگی در راهبرد و اهداف جنگی، تقریبا سه هفته پس از آغاز جنگ، است.
با این حال، پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، پنجشنبه در یک نشست خبری گفت که اهداف آمریکا در جنگ «بدون تغییر، در مسیر درست و مطابق برنامه» است.
رهبران بریتانیا، فرانسه، آلمان، ایتالیا، هلند و ژاپن در بیانیه مشترک خود خواستار «تعلیق فوری و جامع حملات به زیرساختهای غیرنظامی، از جمله تاسیسات نفت و گاز» شدند.
آنها پس از چند روز درنگ سرانجام اعلام کردند که آماده مشارکت در تلاشهای مناسب برای تضمین عبور ایمن از تنگه هرمز هستند.
رهبران این شش کشور در بیانیه خود افزودند: «گامهای دیگری برای تثبیت بازارهای انرژی برخواهیم داشت، از جمله همکاری با برخی کشورهای تولیدکننده برای افزایش تولید.»
نگرانی اروپا از نرخ بهره و قیمت انرژی
بانک مرکزی اروپا و بانک انگلستان نرخ بهره را بدون تغییر نگه داشتند و به خطرات تورمی ناشی از جنگ ایران اشاره کردند.
بانک مرکزی اروپا اکنون تورم سال ۲۰۲۶ را در سناریو پایه ۲.۶ درصد پیشبینی میکند، که بالاتر از ۱.۹ درصد پیشبینیشده در دسامبر است. سرمایهگذارانی که پیشتر انتظار کاهش نرخ داشتند، اکنون افزایش نرخ تا پایان سال را در نظر گرفتهاند.
در نشست بروکسل، رهبران اتحادیه اروپا کوشیدند راههایی برای جبران افزایش هزینههای انرژی پیدا کنند، در حالی که گزینههای آسانی در دسترس نیست.
قیمت گاز اروپا ۲۵ درصد افزایش یافته و معاملات آتی نفت برنت نیز نزدیک به شش درصد افزایش پیدا کرد ظهر پنجشنبه به بشکهای ۱۱۳ دلار رسید. قیمت گاز اروپا از زمان آغاز جنگ در ۹ اسفند بیش از ۶۰ درصد افزایش یافته است.
شاخصهای سهام ژاپن و کره جنوبی حدود سه درصد کاهش یافتند و شاخص پاناروپایی ۲.۵ درصد افت کرد و به پایینترین سطح خود در بیش از سه ماه رسید. انتظار میرود والاستریت نیز با کاهش آغاز به کار کند.
گسترش حملات و تشدید تنشها
حملات موشکی و پهپادی جمهوری اسلامی از روز چهارشنبه همچنین امارات را مجبور کرد تاسیسات گازی حبشان را تعطیل کند. این حملات همچنین باعث آتشسوزی در پالایشگاههای نفتی مینای الاحمدی و بندر عبدالله در کویت شد.
عربستان سعودی نیز یک موشک بالستیک را که به سمت شهر بندری ینبع — تنها مسیر صادرات نفت خام این کشور پس از بسته شدن موثر تنگه هرمز شلیک شده بود، رهگیری کرد.
وزارت دفاع عربستان هم اعلام کرد که یک پهپاد نیز در پالایشگاه آرامکو-اکسون (SAMREF) در ینبع سقوط کرد، هرچند یک منبع به رویترز گفت که خسارت این حمله اندک بوده است.
قرارگاه خاتمالانبیا که ستاد فرماندهی جنگ جمهوری اسلامی محسوب میشود هشدار داده که با حملات به زیرساختهای انرژی ایران، جنگ وارد مرحله جدیدی شده و تهران نیز در پاسخ، تاسیسات انرژی مرتبط با ایالات متحده را هدف قرار داده است.
دونالد ترامپ گفت ایالات متحده از پیش از حمله اسرائیل به میدان گازی ایران اطلاعی نداشته و قطر، شریک نزدیک آمریکا و میزبان بزرگترین پایگاه هوایی آمریکا در خلیج فارس، در این حمله دخیل نبوده است.
او در شبکه ایکس نوشت: «اسرائیل، از سر خشم نسبت به آنچه در خاورمیانه رخ داده، بهشدت به تاسیسات بزرگی به نام میدان گازی پارس جنوبی در ایران حمله کرده است.»
او افزود که حکومت ایران سپس «بهطور ناعادلانه و غیرمنصفانه» بخشی از تاسیسات گاز مایع قطر را هدف قرار داده است.
با این حال سه منبع اسرائیلی به رویترز گفتند که این حمله با رضایت ترامپ انجام شده، اما احتمالا تکرار نخواهد شد.
ترامپ هشدار داد که اگر ایران دوباره به قطر حمله کند، «ایالات متحده آمریکا، با یا بدون کمک یا رضایت اسرائیل، کل میدان گازی پارس جنوبی را بهشدت منهدم خواهد کرد.»
اسرائیل اعلام کرده است که فشار نظامی مستمر بر حکومت ایران، از جمله ترور مقامات ارشد، میتواند جمهوری اسلامی را آنقدر تضعیف کند که به قیام مردمی منجر شود.
از آغاز درگیری، جمهوری اسلامی به اسرائیل، تاسیسات دیپلماتیک و نظامی آمریکا در سراسر خلیج فارس و دستکم ۱۲ کشور همسایه حمله کرده است.
در همین حال، یک مقام آمریکایی و سه فرد آگاه از برنامهریزیها به رویترز گفتند که ترامپ در حال بررسی اعزام هزاران نیروی بیشتر به خاورمیانه است.
این نیروها میتوانند برای کمک به بازگرداندن عبور و مرور کشتیها در تنگه هرمز مورد استفاده قرار گیرند و حتی ممکن است برای تصرف جزیره خارک یا برخی مناطق دیگر در سواحل جنوبی ایران به کار گرفته شوند.
