در پی فراخوان شاهزاده رضا پهلوی برای حضور بر مزار جاویدنامان در آخرین پنجشنبه سال، گزارشهای دریافتی حاکی از آن است که شهروندان در شهرهای مختلف ایران در این مراسم حضور یافتند.
یکی از شهروندان با ارسال ویدیویی به ایراناینترنشنال گفت: «به فرمان شاهزاده بر سر مزار جاویدنامها، از جمله معین خشایاری، آمدیم تا با آنها عهد ببندیم که قسم به خون یاران، ایستادهایم تا پایان. جاوید شاه، پاینده ایران، تا ابد.»
جاویدنام معین خشایاری، ۳۳ ساله و اهل بندرعباس، در جریان اعتراضات ۱۹ دی، بر اثر شلیک مستقیم سلاح ساچمهای ماموران جمهوری اسلامی جان خود را از دست داد.
شماری از شهروندان در کنار خانواده سپهر شکری بر مزار این جاویدنام حضور یافتند و علیرغم استقرار ماموران امنیتی، یاد او را گرامی داشتند و شعارهایی از جمله «ما ملت کبیریم، ایران رو پس میگیریم» سردادند.
گزارشها حاکی از آن است که ماموران حکومت قصد داشتند با لگدمال کردن سنگ آرامگاه سپهر شکری، ضربوشتم خانوادهاش و تهدید حاضران به «تجاوز گروهی»، این تجمع را بر هم بزنند.
بر اساس ویدیو رسیده به ایراناینترنشنال، مادر سپهر در این مراسم خطاب به نیروهای سرکوب فریاد زد: «شما اسلحه دارید، بچه من سینه داشت.»
تهدید ماموران به «تجاوز گروهی» در حالی مطرح میشود که در روزهای اخیر، خبر تجاوز و شکنجه دو تن از بازداشتشدگان در جریان انقلاب ملی، احساسات عمومی را جریحهدار کرده است.
بر اساس اطلاعات اختصاصی رسیده به ایراناینترنشنال، دو پرستار بیمارستان رجایی قلب تهران که ۱۸ دیماه بهدلیل تلاش برای مداوای معترضان بازداشت شده بودند، به شدیدترین شکل ممکن مورد شکنجه و تجاوز جنسی قرار گرفتند.
در اوایل بهمنماه، ویدیویی ۱۲ دقیقهای از تلاش پدر سپهر شکری برای یافتن فرزندش در پزشکی قانونی کهریزک منتشر شد که در آن، او با صدایی آکنده از اضطراب و اندوه پیدرپی فریاد میزد: «سپهر بابا، کجایی؟»
این صحنه به یکی از تکاندهندهترین نمادهای انقلاب ملی بدل شد و نگاه رسانههای جهانی را به ابعاد واقعی سرکوب در ایران معطوف کرد.
شهروندان همچنین بر مزار جاویدنامان عابدین خزایی، عرفان خزایی و ابوالقاسم بابایی در وحیدیه شهریار حاضر شدند و یاد آنان را گرامی داشتند.
شماری از خانوادههای زندانیان سیاسی اعدامشده در دهه ۶۰ خبر دادند هنگام مراجعه به آرامستان خاوران تهران برای گرامیداشت یاد عزیزان خود در آخرین پنجشنبه سال، با درهای بسته این مکان روبهرو شدند.
آنها ناچار شدند دستهگلها و تصاویر عزیزانشان را پشت درهای بسته آرامستان بگذارند.
مزار جاویدنامان مجید زنگنه و آرین نباتی در روستای نغندر مشهد نیز پنجشنبه ۲۸ اسفند میزبان شماری از هموطنان بود.
گرامیداشت یاد جاویدنامان در سفره هفتسین
ایرانیان در داخل کشور و نقاط مختلف جهان میکوشند در کنار پاسداشت نوروز و سنتهای دیرینه ایرانی، روح اعتراض را زنده نگه دارند و آرمان آزادی ایران و رهایی از استبداد را به شکلهای مختلف به نمایش بگذارند.
ویدیوی رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهد یکی از ایرانیان پرچم شیروخورشید را در کنار دیوان حافظ در سفره هفتسین قرار داده است.
این مخاطب ویدیوی خود را با جملهای از شاهزاده رضا پهلوی صداگذاری کرده است که میگوید: «امیدوارم این آخرین نوروز در تبعید باشد.»
بر اساس یکی دیگر از ویدیوهای ارسالی به ایراناینترنشنال، یک شهروند سبزه سفره هفتسین خود را با عکسهای جاویدنامان انقلاب ملی آراسته است.
شورای سردبیری ایراناینترنشنال پیشتر در بیانیهای اعلام کرد بیش از ۳۶ هزار و ۵۰۰ نفر در جریان سرکوب هدفمند انقلاب ملی ایرانیان به دستور علی خامنهای کشته شدند.
۲۳ بهمن، پارلمان اروپا در قطعنامهای ضمن محکوم کردن سرکوب خشونتبار مردم ایران هشدار داد کشتار معترضان از سوی جمهوری اسلامی میتواند مصداق «جنایت علیه بشریت» باشد.
گرگ رومان، مدیر اجرایی اندیشکده «انجمن خاورمیانه»، در گفتوگو با برنامه «واشینگتن واچ» به تشریح آخرین وضعیت میدانی در خاک ایران و راهکارهای پنتاگون برای مقابله با مسدودسازی تنگه هرمز پرداخت.
او در این مصاحبه تاکید کرد که از آغاز عملیات «خشم حماسی»، آرایش سیاسی و نظامی در تهران بهکلی تغییر کرده است.
رومان با اشاره به حذف فیزیکی بیش از ۴۰ مقام ارشد نظامی و امنیتی، خاطرنشان کرد که «نیمکت ذخیره» جمهوری اسلامی برای جایگزینی نیروهای وفادار و ایدئولوژیک، اکنون بسیار خالیتر از گذشته است.
گزارشهای میدانی حاکی از آن است که نیروهای میانی، از جمله فرماندهان استانی و اعضای بسیج، برای حفظ بقای خود به تاکتیکهای پنهانکاری روی آوردهاند.
استفاده از لباس شخصی و خودروهای غیرنظامی به جای گشتهای رسمی، نشاندهنده هراس جدی از شورشهای احتمالی و حملات هدفمند است.
همچنین، نشانههایی از تمایل مقامها در بخشهای غیرنظامی مانند وزارتخانههای نفت و کشاورزی برای جدایی از بدنه قدرت و همکاری با نیروهای بینالمللی دیده میشود.
پنج گزینه روی میز برای بازگشایی تنگه هرمز
با توجه به تلاطم در بازار جهانی انرژی و جهش بیسابقه قیمت نفت، رومان پنج راهبرد کلیدی را که در اسناد اخیر ستاد فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) و نیروی دریایی آمریکا برای شکستن بنبست تنگه هرمز تدوین شده، تشریح کرد:
نخست، حمایت همهجانبه از قیامهای داخلی با تمرکز ویژه بر استانهای عربنشین و مناطق پیرامونی تنگه هرمز که دههها تحت فشارهای ساختاری بودهاند.
این مناطق میتوانند به عنوان نقاط فشار استراتژیک علیه سپاه پاسداران عمل کنند.
دوم ، قرا گرفتن استفاده از اهرم فشار علیه چین در دستور کار ؛ چرا که تا زمانی که پکن فشار دیپلماتیک و اقتصادی ناشی از اختلال در تامین انرژی را حس نکند، انگیزهای برای واداشتن تهران به عقبنشینی نخواهد داشت.
سوم، فعالسازی فوری مسیرهای جایگزین زمینی برای انتقال نفت؛ چنین کاری اجازه میدهد تا با بهرهگیری از مسیرهای غربی و انتقال سوخت از طریق خاک عراق به سمت ترکیه و دریای سرخ، خلیج فارس بهطور کامل دور زده شود.
چهارم، اعمال مجازاتهای مستقیم و هدفمند علیه عاملان انسداد؛ این اقدام شامل هدف قرار دادن مستقیم آن دسته از مقامها و فرماندهانی میشود که مسئولیت عملیاتی بستن تنگه هرمز را بر عهده دارند.
در نهایت، اجرای عملیات گسترده اسکورت با بازگشت به الگوهای تاریخی موفق، مشابه عملیات «آخوندک» (Praying Mantis) در پایان جنگ ایران و عراق، برای تضمین امنیت تردد کشتیهای تجاری و ثبات در بازارهای جهانی پیشبینی شده است.
چشمانداز نبرد؛ تداوم درگیریهای فرسایشی
اگرچه برخی ناظران امیدوار به پایان سریع درگیریها هستند، اما مدیر اجرایی اندیشکده انجمن خاورمیانه پیشبینی میکند که جنگ تمامعیار ممکن است هفتهها طول بکشد.
به گفته او، حتی پس از فروکش کردن نبردهای سنگین، احتمالا دورهای طولانی از عملیاتهای با شدت کم، مشابه دوران منطقه پرواز ممنوع در عراق، برای ماهها ادامه خواهد داشت تا ثبات کامل به منطقه بازگردد.
روزنامه والاستریت ژورنال در گزارشی به بررسی راهکارهای عملیاتی برای رفع انسداد تنگه هرمز پرداخت.
در حالی که صعود قیمت بنزین فشارهای سیاسی را بر واشینگتن دوچندان کرده، ترامپ در پی راهی برای برقراری دوباره جریان آزاد انرژی در این آبراه کلیدی است.
در این میان، یگان سیویکم تفنگداران دریایی آمریکا به عنوان اصلیترین ابزار نظامی مطرح شده است.
این نیرو که یک واحد واکنش سریع ۲۲۰۰ نفره است، طبق گزارش این روزنامه، سوار بر ناو «یواساس تریپولی» از ژاپن راهی خاورمیانه شده و انتظار میرود تا هفته آینده به منطقه برسد.
استراتژی تصرف جزایر؛ چگونه نیروی دریایی آمریکا میتواند تنگه هرمز را باز کند؟
طبق تحلیل والاستریت ژورنال، یکی از گزینههای استراتژیک، تصرف یک یا چند جزیره در نزدیکی سواحل جنوبی ایران است.
مقامهای فعلی و سابق آمریکایی به این روزنامه گفتند که واشینگتن میتواند از این جزایر به عنوان اهرم فشار در مذاکرات یا پایگاههایی برای مقابله با حملات به کشتیهای تجاری استفاده کند.
یگان واکنش سریع سیویکم تفنگداران که از چهار عنصر اصلی رزمی (زمینی، هوایی، فرماندهی و لجستیک) تشکیل شده، تخصص ویژهای در انجام حملات برقآسا از دریا و هوا دارد.
شکار موشکها و پهپادها؛ نبرد در گلوگاه انرژی جهان
والاستریت ژورنال گزارش داد که نیروهای آمریکایی در تلاشاند تا با هدف قرار دادن سایتهای پرتاب، کارگاههای تولید پهپاد و انبارهای مینهای دریایی، توانایی تهران را برای تحدید تنگه هرمز نابود کنند.
ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، اخیرا از بمبهای نفوذکننده پنج هزار پوندی برای انهدام پناهگاههای بتنی موشکهای ضدکشتی ایران استفاده کرده است.
با این حال، کارشناسان در گفتوگو با والاستریت ژورنال تاکید کردند علیرغم هزاران سورتی پرواز، هنوز اطمینان کاملی از نابودی تمام توانمندیهای دفاعی ایران وجود ندارد.
جزیره خارک و قشم؛ اهداف حیاتی برای تغییر موازنه قدرت
در بخش دیگری از گزارش والاستریت ژورنال، به اهمیت استراتژیک جزیره خارک اشاره شده که شاهرگ صادراتی نفت ایران است.
ژنرال بازنشسته، فرانک مککنزی، به این روزنامه توضیح داد که تصرف این جزیره از سوی یگان سیویکم تفنگداران دریایی آمریکا - به جای نابودی زیرساختهای آن - میتواند یک اهرم بزرگ برای چانهزنی به آمریکا بدهد؛ بدون اینکه به اقتصاد جهانی آسیب دائمی بزند.
همچنین جزایر قشم، کیش و هرمز، به دلیل موقعیت جغرافیایی و میزبانی از شناورهای تندرو، اهداف احتمالی دیگر این یگان هستند.
میانبر سیاسی
نکته پایانی و حائز اهمیت در گزارش والاستریت ژورنال، جنبه سیاسی این مانور نظامی است: «استقرار یگان سیویکم تفنگداران دریایی آمریکا در جزایر ایرانی خلیج فارس، یک راهکار دیپلماتیک برای ترامپ ایجاد میکند.»
این اقدام به او اجازه میدهد مدعی شود که به وعده خود مبنی بر عدم ورود به جنگ زمینی در داخل ایران وفادار مانده است، در حالی که همزمان با حضور در جزایر کلیدی، کنترل مسیر تردد انرژی در تنگه هرمز را بهدست میگیرد.
ظهر چهارشنبه ۲۷ اسفند، تاسیسات پتروشیمی در میدان پارس جنوبی عسلویه هدف قرار گرفت. در پی این حمله، شماری از شهروندان در پیامهایی، نگرانی خود را از پیامدهای آن بر زیرساختهای حیاتی و زندگی روزمره مردم ابراز کردند.
برخی مخاطبان با تاکید بر نقش کلیدی این تاسیسات در تامین انرژی کشور، گفتند با توجه به نقش این تاسیسات در تامین گاز و برق مصرفی خانهها، تاثیر مستقیم آن بیشتر بر زندگی مردم است.
از نگاه این گروه از شهروندان، هدف قرار دادن این زیرساختها میتواند پیامدهای گستردهای برای معیشت مردم داشته باشد.
شماری دیگر از شهروندان نسبت به آسیبهای بلندمدت این حمله برای منابع انرژی کشور هشدار دادند.
یک مخاطب نوشت: «از اینکه نفت ما و تاسیسات نفتی مثل میدان پارس جنوبی هدف قرار میگیرد ناراحت هستیم. ما در ایران فردا به نفت کشورمان نیاز داریم.»
در کنار این نگرانیها، برخی نیز ضمن حمایت از تداوم حملات اسرائیل و آمریکا به سران جمهوری اسلامی و مقرهای نظامی و پایگاههای سرکوب، خواستار تفکیک میان مردم و حکومت شدند.
در یکی از پیامها به ایراناینترنشنال آمده است: «حساب ملت ایران را از حکومت جدا کنید .... عسلویه و پارس جنوبی متعلق به ملت ایران است، لطفا نزنید.»
در سوی دیگر، شهروندی با اشاره به این نگرانیهای عمومی گفت در حمله عراق به کویت، صدام حسین، رییسجمهوری عراق، بخش بزرگی از چاههای نفت کویت را آتش زد، اما طی حدود دو سال این کشور توانست به ظرفیت تولید نفت خود در پیش از جنگ برگردد.
با گذشت نزدیک به یک روز از بمباران این تاسیسات، هنوز جزییات دقیقی از اهداف و میزان خسارتهای احتمالی منتشر نشده است.
مقامهای استان بوشهر ۲۷ اسفند و ساعاتی بعد از حمله، اعلام کردند فازهای سه، چهار، پنج و شش در پالایشگاه پارس جنوبی هدف قرار گرفتهاند.
شهروندان نیز از همان دقایق نخست انفجار، در گزارشهایی به گمانهزنی درباره آسیب دیدن چندین فاز و پالایشگاه پرداختند.
مخاطبی گفت بخشی از ترکشهای ناشی از انفجار به نیروگاه کناری اصابت کرده و باعث آتشسوزی در انبار ضایعات شده است.
شهروندی دیگر ضمن ابراز نگرانی از هدف قرار گرفتن تاسیسات نفت و گاز، گفت این حمله آسیب جدی در پی نداشته است.
هرچند که بر اساس گزارش منابع رسمی، هدف قرار گرفتن پارس جنوبی منجر به مرگ کسی نشده است، اما برخی مخاطبان نسبت به خطرات انسانی احتمالی در چنین حملاتی هشدار دادند.
در یکی از پیامها آمده است که «به مهندسان اجازه خروج ندادند» و در صورت تکرار حمله، «افراد و متخصصان قربانی میشوند».
زیرساختها، زجر شهروندان و آنچه باقی خواهد ماند
گروهی دیگر از شهروندان، نگاه متفاوتی به پیامدهای این حمله دارند.
یکی از شهروندان که خود را دارای سابقه کار در عسلویه معرفی کرده، گفته است به دلیل وابستگی پالایشگاهها به سکوهای فراساحلی، وقتی پالایشگاه را بزنند، جمهوری اسلامی مجبور میشود سکوها را برای مدتی غیرفعال کند و در نتیجه، «منابع گاز و میعانات گازی ایران حفظ میشود».
برخی دیگر نیز با نگاهی انتقادیتر، این تحولات را در چارچوبی سیاسی تحلیل کردند و گفتند هدف قرار گرفتن زیرساختها میتواند به تشدید فشار بر مردم منجر شود.
در یکی از این پیامها آمده است: «این بازی حکومت است تا زیرساختها از دست برود و کسی نتواند چیزی ببیند یا منتشر کند.»
شهروندی دیگر نیز گفت: «متاسفانه جمهوری اسلامی هيچ تعلقی به اين كشور ندارد. اگر تمام زيرساختهای ايران را بزنند و کشور در تاریکی مطلق فرو برود، خوشحالتر هم خواهند شد.»
مخاطبی نیز معتقد است جمهوری اسلامی از این حمله رضایت دارد، زیرا «زجر شهروندان» همان هدف مطلوب حکومت است.
اثرات و پیامدهای منطقهای
در کنار این روایتها، برخی شهروندان نیز با اشاره به پیامدهای منطقهای این حمله، از آن انتقاد کردند.
یکی از مخاطبان نوشت: «حمله اسرائیل به تاسیسات عسلویه بسیار غلط بود .... این کار ثبات منطقه را به خطر میاندازد و برای اقتصاد ایران در آینده بسیار بد است.»
جمهوری اسلامی و قطر به طور مشترک از پارس جنوبی که بهعنوان بزرگترین میدان گازی جهان شناخته میشود، بهرهبرداری میکنند.
ساعتی پس از این حمله، سپاه پاسداران اعلام کرد به تاسیسات مهم نفتی، گازی و پتروشیمی در قطر، عربستان سعودی و امارات متحده عربی، حمله خواهد کرد.
شامگاه چهارشنبه ۲۷ اسفند و بامداد پنجشنبه ۲۸ اسفند، شهر صنعتی «راس لفان» و تاسیسات گازی در قطر هدف قرار گرفتند.
پنجشنبه نیز پالایشگاههای کویت، بندر ینبع و پالایشگاه سامرف شرکت آرامکوی عربستان سعودی، تاسیسات گازی حبشان و میدان باب امارات متحده عربی هدف قرار گرفتند اما به گفته مقامهای این کشورها، آسیبها حداقلی بودند.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، همزمان با این حملات گفت آمریکا از حمله اسرائیل به تاسیسات پارس جنوبی هیچ اطلاعی نداشت و به جمهوری اسلامی در مورد حمله به قطر هشدار داد.
او تاکید کرد اسرائیل به شدت به میدان گازی پارس جنوبی در ایران حمله کرده است و اضافه کرد تنها بخش نسبتا کوچکی از این مجموعه هدف قرار گرفت.
ترامپ همچنین تاکید کرد دوحه به هیچ وجه و به هیچ شکل در این حمله دخالت نداشته و از وقوع آن نیز بیاطلاع بوده است.
