دادههای شرکت کپلر نشان میدهد که صادرات نفت خام ایران به پایینترین سطح خود در دو سال گذشته رسیده است. رییس بخش انرژی خاورمیانه در کپلر گفت این کاهش در شرایطی رخ داده که میزان نفت ارسالی جمهوری اسلامی به چین بهطور قابل توجهی کند شده است.
آمنه بکر، رییس بخش انرژی خاورمیانه و اوپک پلاس در کپلر، به سیانان گفت این کاهش در شرایطی رخ داده که میزان نفت ارسالی ایران به چین بهطور قابل توجهی کند شده است.
او افزود: «در پی افزایش تنشهای ژئوپولیتیک و تشدید تحریمهای غرب علیه تجارت نفت ایران، بارگیری نفت خام ایران در پایان ماه روندی کاهشی داشته است.» به گفته بکر، صادرات نفت خام ایران در ماه ژانویه احتمالا به کمتر از یک میلیون و ۳۵۰ هزار بشکه در روز کاهش مییابد؛ سطحی که از ژانویه ۲۰۲۴ تاکنون مشاهده نشده است.
چین بزرگترین خریدار نفت ایران است و صادرات نفت به این کشور نقش مهمی در حفظ اقتصاد تحریمشده تهران دارد.
بر اساس این گزارش، تشدید حملات علیه نیروهای حزبالله، پرتابگرهای موشک و انبارهای تسلیحاتی این گروه انجام شده است.
روزنامه معاریو نیز گزارش داد از آغاز ماه فوریه، ارتش اسرائیل ۱۲ عضو حزبالله و جهاد اسلامی را در لبنان کشته است.
ارتش اسرائیل دوشنبه ۲۷ بهمن اعلام کرد لشکر ۹۱ این ارتش در هفته گذشته چهار عضو حزبالله را که در حال بازسازی زیرساختهای این گروه در لبنان بودند، کشت.
آخرین حمله به یکی از این افراد که در حال فعالیت برای احیای زیرساختهای این گروه بود، همان روز دوشنبه در منطقه طلوسه در جنوب لبنان رخ داد.
ارتش اسرائیل اعلام کرد: «[این فرد] در چارچوب نقش خود، مسئول ارتباط میان سازمان و ساکنان روستا در مسائل نظامی و اقتصادی بود و برای گرفتن املاک خصوصی بهمنظور اهداف تروریستی فعالیت میکرد.»
ارتش افزود او دومین فردی بود که طی یک بازه ۱۲ ساعته در روز دوشنبه در لبنان کشته شد.
پیشتر و در اول دی، شبکه کان اسرائیل از موافقت جمهوری اسلامی با پرداخت یک میلیارد دلار به حزبالله خبر داد.
ششم آذر، روزنامه والاستریت ژورنال گزارش داد جمهوری اسلامی طی یک سال گذشته صدها میلیون دلار درآمد نفتی را از طریق صرافیها، شرکتهای خصوصی و شبکه حواله در دبی به حزبالله لبنان منتقل کرده است.
حکومت ایران حزبالله را یکی از ارکان اصلی «محور مقاومت» میداند.
«محور مقاومت» عنوانی است که مقامها و رسانههای جمهوری اسلامی برای گروههای مسلح مورد حمایت تهران در منطقه، نظیر جهاد اسلامی، حزبالله، حشد شعبی، حماس و حوثیهای یمن، استفاده میکنند.
پشتیبانی جمهوری اسلامی از حزبالله و دیگر گروههای نیابتی در حالی ادامه دارد که شهروندان ایران زیر فشار فقر، تورم فزاینده و بحرانهای معیشتی زندگی میکنند و سیاست خارجی حکومت را در تعارض با اولویتهای داخلی کشور میدانند.
اقدام ارتش اسرائیل در پی نقض آتشبس از سوی حزبالله
لبنان در راستای توافق آتشبسی که در نوامبر ۲۰۲۴ با میانجیگری آمریکا و برای پایان دادن به جنگ میان اسرائیل و گروه شیعه حزبالله، که مورد حمایت حکومت ایران است، حاصل شد، در تلاش است تمامی سلاحها را تحت کنترل دولت قرار دهد.
در جریان درگیری میان اسرائیل و حزبالله، اقدامات نظامی اسرائیل بهشدت نیروها و رهبری ارشد حزبالله را تضعیف کرد.
از زمان اجرای آتشبس، ارتش اسرائیل به حمله به نیروهای این گروه که در فعالیتهای ناقض شرایط آتشبس مشارکت داشتهاند ادامه داده است.
نوامبر سال گذشته، ارتش اسرائیل اعلام کرد از زمان آغاز آتشبس بیش از ۳۷۰ نیروی حزبالله را کشته است.
یک ماه بعد، ارتش اعلام کرد این گروه حدود ۱۹۰۰ مورد نقض آتشبس مرتکب شده است.
۲۳ بهمن، پل مورکوس، وزیر اطلاعرسانی لبنان، اعلام کرد دولت این کشور درباره نحوه اجرای مرحله دوم طرح گسترش حاکمیت دولت و قرار دادن تمامی سلاحها تحت کنترل دولت در مناطق شمال رود لیتانی تصمیمگیری خواهد کرد.
ارتش لبنان در ماه ژانویه اعلام کرده بود کنترل عملیاتی منطقه میان رود لیتانی و مرز اسرائیل را در دست گرفته است.
کابینه دولت لبنان نیز از ارتش خواسته بود در اوایل فوریه درباره چگونگی پیشبرد روند خلع سلاح در سایر مناطق کشور توضیح دهد.
بیبیسی وِریفای سهشنبه ۲۸ بهمن از قول جاستین کرامپ، مدیرعامل شرکت اطلاعاتی و ارزیابی ریسک «سیبیلین»، نوشت که او ارزیابی میکند انباشت ناوهای جنگی و هواپیماها در منطقه به آمریکا امکان میدهد روزانه حدود ۸۰۰ ماموریت پروازی با «شدت نسبتا بالا و بهطور پیوسته» انجام دهد.
این کارشناس نظامی هدف از استقرار این حجم از تجهیزات امنیتی در منطقه را «بیاثر» کردن «هرگونه واکنش» از سوی جمهوری اسلامی عنوان کرد.
از سوی دیگر، لیندسی گراهام، سناتور جمهوریخواه، در سفر به اسرائیل گفت تصمیم واشینگتن درباره «اقدام علیه ایران» ظرف چند هفته گرفته میشود.
او ۲۷ بهمن تاکید کرد ناو هواپیمابر جرالد فورد برای نمایش قدرت یا هواخوری به منطقه اعزام نشده است.
این سناتور آمریکایی که حمایت چشمگیر و قابل توجهی از انقلاب ملی ایرانیان کرده است و در تجمع عظیم «روز جهانی اقدام» در مونیخ نیز حضور داشت، گفت: «رژیم ایران در ضعیفترین نقطه تاریخ خود قرار دارد و بین ترامپ و نتانیاهو در مورد ایران اختلافی وجود ندارد.»
همزمان، سیانان بهنقل از منابع آگاهی که نام آنان را اعلام نکرد، گزارش داد جابهجاییهای تجهیزات نظامی آمریکا، با هدف افزایش فشار بر تهران و همچنین فراهم کردن گزینههای حمله در صورت شکست مذاکرات هستهای انجام میشود.
ایالات متحده و جمهوری اسلامی، سهشنبه ۲۸ بهمن در ژنو، با هدف حلوفصل اختلاف طولانیمدت خود بر سر برنامه هستهای، دور دیگری از مذاکره را که در روزهای گذشته از مسقط آغاز شد، پیش میبرند.
بر اساس گزارش سیانان، همزمان تجهیزات نیروی هوایی آمریکا مستقر در بریتانیا، از جمله هواپیماهای سوخترسان و جنگندهها، در حال انتقال به نقاطی نزدیکتر به خاورمیانه هستند.
همچنین سامانههای پدافند هوایی بیشتری به منطقه اعزام شده و ماموریت برخی یگانهای نظامی آمریکا که قرار بود در هفتههای آینده جایگزین شوند، تمدید شده است.
دادههای رهگیری پرواز نشان میدهند در هفتههای اخیر دهها هواپیمای ترابری نظامی آمریکا تجهیزات را به اردن، بحرین و عربستان سعودی منتقل کردهاند.
تنها بر اساس دادههای عمومی، بیش از ۲۵۰ پرواز باری نظامی آمریکا به منطقه ثبت شده است.
تصاویر ماهوارهای نیز نشان میدهند ۱۲ فروند جنگنده اف-۱۵ آمریکا از ۲۵ ژانویه در پایگاه هوایی موفق السالتی اردن مستقر شدهاند.
همچنین جنگندههای بیشتری مجوز دیپلماتیک ورود به حریم هوایی اردن را دریافت کردهاند.
بیبیسی نیز بر اساس دادههای عمومی رهگیری پرواز، گزارش داد که دستکم شش فروند هواپیمای سوخترسان هوایی کیسی-۱۳۵ (KC-135) نیروی هوایی آمریکا، ۲۷ بهمن پایگاه هوایی «راف میلدنهال» در سافک، شرق انگلستان را ترک کردند و به سمت جنوب شرق، از فراز فرانسه و سپس دریای مدیترانه حرکت کردند.
در متن این دستورالعمل که نسخهای از آن دوشنبه ۲۷ بهمن در اختیار ایراناینترنشنال قرار گرفت، خطاب به مدیران و سردبیران رسانهها آمده است که در آستانه برگزاری مذاکرات ژنو، نکات و ملاحظات مطرحشده در این دستورالعمل بهطور دقیق رعایت شود.
شورایعالی امنیت ملی در متنی که به رسانهها ابلاغ کرده، نوشته است: «جمهوری اسلامی ایران بر اساس سیاست اعلامشده و قطعی خود، با جدیت و در عین پایبندی کامل به خطوط قرمز اساسی ـ صرفا در موضوع هستهای، و نه در موضوعات موشکی و منطقهای ـ در مذاکرات حضور یافته است. هدف، دستیابی به تفاهمی موثر و حداکثری در چارچوب منافع ملی، در فضایی مبتنی بر احترام متقابل، پرهیز از اتلاف وقت و در چارچوب اصول عزت، حکمت و مصلحت است.»
در این دستورالعمل، رسانهها از انتقاد به تیم مذاکرهکننده یا منع شدهاند و حمایت از این تیم «تکلیفی ملی و راهبردی» خوانده شده است.
مذاکرات ژنو که سهشنبه ۲۸ بهمن برگزار میشود، دور دوم مذاکراتی است که با میانجیگری عمان بین آمریکا و جمهوری اسلامی شکل گرفته و قرار است در جریان آن همانند دور اول که در مسقط پایتخت عمان برگزار شد، استیو ویتکاف و جرد کوشنر نمایندگان دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا و عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی شرکت کنند.
در دستورالعمل شورایعالی امنیت ملی گفته شده است: «حمایت و تقویت تیم مذاکرهکننده به سرپرستی وزیر محترم امور خارجه، تکلیفی ملی و راهبردی محسوب میشود. انتظار میرود، رسانهها با رویکردی مسئولانه، حرفهای و همافزا این ماموریت ملی را پشتیبانی کرده، از هرگونه حاشیهسازی، تحلیلهای تضعیفکننده یا پرداختهایی که شائبه تخریب یا ایجاد دوگانگی در فضای داخلی ایجاد کند، اجتناب ورزند.»
شورایعالی امنیت ملی در دستورالعمل خود به رسانهها، از این هم فراتر رفته و به رسانهها هشدار داده که در پوشش خبری خود از چه منابعی استفاده کنند و چه نوع مطالبی را منتشر کنند.
این نهاد به رسانهها دستور داده است: «انتشار یا بازنشر اخبار جهتدار به نقل از منابع صهیونیستی، معاند یا رسانههای مغرض، همچنین ضریب دادن به اظهارات تخریبی برخی مقامات یا چهرههای رسانهای خارجی، مغایر با مصالح کشور و اصل بنیادین تامین منافع ملی است. بهویژه انتشار اخبار مبتنی بر «منابع آگاه»، «شنیدهها» یا گمانهزنیهای غیرمستند، اقدامی غیرحرفهای و ناسازگار با الزامات پیشگفته تلقی میشود و باید از آن پرهیز شود.»
شورایعالی امنیت ملی، همچنین خواستار آن شده که گزارش رسانههای دیگر را برجسته نکنند و در پوشش اخبار به سوابق این رسانهها در انتشار اخبار مغایر با روایت جمهوری اسلامی اشاره کنند.
در این دستورالعمل گفته شده است: «با توجه به نقش آفرینی فعال رسانههایی همچون آکسیوس، رویترز و والاستریت ژورنال در راستای عملیات روانی در موضوع مذاکرات هستهای، و شدت گرفتن انتشار اخبار غیرواقعی و خلاف واقع در این رسانهها، ضروری است همکاران محترم مراقبت فرمايند اخبار منابع مذکور در رسانههای کشور برجسته نشده و در صورت نقل خبر از آنان، به سوابق این رسانهها در نشر اخبار خلاف واقع و مغایر منافع ملی ایران اشاره شود.»
این نخستین بار نیست که شورایعالی امنیت ملی، آشکارا رویکردهای رسانهای در ایران را تعیین میکند و با مشخص کردن بایدها و نبایدها میکوشد جریان اطلاعرسانی در مورد مهمترین اموری را که به سرنوشت مردم و منافع ملی ایران گره خورده، بهطور کامل تحت کنترل خود درآورد.
بر اساس اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال، شورایعالی امنیت ملی جمهوری اسلامی چند هفته پیش نیز به مدیران مسئول روزنامهها و رسانههای آنلاین دستور داد تا از انتشار هرگونه خبر مستقل درباره شمار کشتهشدگان انقلاب ملی ایرانیان خودداری کنند و صرفا به آمارهای اعلامی نهادهای حکومتی ارجاع دهند.
بنابراین اطلاعات، این دستور در نشستی با حضور مدیران رسانههای داخلی به آنها ابلاغ و در آن، بهصراحت تاکید شد که هیچگونه مصاحبه یا گفتوگویی با خانوادههای کشتهشدگان انجام نشود.
به گفته منابع مطلع، این تصمیم در راستای جلوگیری از انتشار ابعاد واقعی کشتار معترضان که به دستور مستقیم علی خامنهای رخ داد، اتخاذ شده است.
قبل از آن نیز ایراناینترنشنال به نسخهای از دستورالعمل شورایعالی امنیت ملی دست یافت که در آن از رسانهها خواسته شده بود در پوشش سخنرانی دونالد ترامپ در پارلمان اسرائیل، از «برداشتهای خوشبینانه» و «ذوقزدگی رسانهای» خودداری و مواضع او را در چارچوب «رفتارهای خصمانه گذشته» تحلیل کنند.
در این دستورالعمل که شورایعالی امنیت ملی شامگاه دوشنبه ۲۱ مهر صادر کرد، تاکید شده بود که هدف، جلوگیری از «جنگ روانی دشمن» و «مدیریت برداشت افکار عمومی از تغییر احتمالی رویکرد آمریکا» است.
در دستور شورایعالی امنیت ملی، که ریاست آن با مسعود پزشکیان رییس دولت در جمهوری اسلامی است، خطاب به مدیران و سردبیران رسانهها گفته شده بود: «اظهارات دونالد ترامپ در پارلمان رژیم صهیونیستی و طرح برخی ادعاها نظیر پیگیری صلح و انجام معامله با ایران ایجاب میکند همکاران محترم با مراقبت لازم نسبت به جنگ روانی دشمن، در پوشش خبری رویکردی متوازن، دقیق و مبتنی بر واقعیتهای میدانی در پیش گیرند.»
در بخش نخست این دستور، از رسانهها خواسته شده «تحلیلمحوری به جای واکنشمحوری» در پیش گیرند و به جای بازنشر مستقیم سخنان ترامپ، سابقه اقدامات او از جمله «حمایت بیقید از رژیم صهیونیستی در جنگ ۱۲ روزه»، «حمله به تاسیسات هستهای ایران» و «ترغیب کشورهای اروپایی به اجرای مکانیسم ماشه» را یادآوری کنند.
والتر راسل مید در یادداشتی که دوشنبه ۲۷ بهمن در روزنامه والاستریت ژورنال منتشر کرد، نوشت گروه ضربتی ناو هواپیمابر «یواساس جرالد آر. فورد» ماه گذشته در دریای کارائیب گشت میزد، زمانی که نیروهای آمریکایی نیکولاس مادورو، رییسجمهوری پیشین ونزوئلا، را بازداشت کردند. اکنون و در حالی که بنبست طولانیمدت میان ایران و ایالات متحده وارد مرحلهای تازه و خطرناک میشود، بزرگترین ناو هواپیمابر جهان راهی خاورمیانه شده است.
بهنوشته راسل مید، ممکن است که برای برخی دولت ترامپ بیپروا، ناکارآمد و حتی دلقکمآب به نظر برسد، اما در عین حال این دولت میتواند به شکلی شگفتانگیز موثر هم باشد.
کاراکاس از زمانی که هوگو چاوز در سال ۱۹۹۹ ونزوئلا را به مسیر فروپاشی برد—آن هم با تشویق بخشهایی از چپ آمریکا که چاویسم را «سوسیالیسمی که بالاخره جواب میدهد» میدانستند—به معضلی برای روسایجمهوری آمریکا بدل شد. در حالی که افول اقتصادی موجی از پناهجویان را به آنسوی مرزها راند و پیوند دولت با کارتلهای مواد مخدر بحران را تشدید کرد، ونزوئلا به کوبای سوسیالیستی یارانه داد و به پناهگاهی برای رقبای روسی و ایرانی آمریکا تبدیل شد.
در برابر این تحولات، بیل کلینتون، جورج بوش پسر، باراک اوباما و جو بایدن پاسخی موثر نداشتند. اما در دوره ترامپ، مادورو دستگیر و زندانی شد، جریان نفت به هاوانا قطع شد و دولت ونزوئلا پیش از هر تصمیم مهم با نگرانی به واشینگتن مینگرد.
بهنوشته والاستریت ژورنال اکنون که ابزار اصلی سقوط مادورو به سوی ایران در حرکت است، توجه جهان به برنامههای ترامپ برای قدیمیترین و سرسختترین دشمن آمریکا در خاورمیانه معطوف شده است و تحلیلگران با تبوتاب درباره تصمیم و اقدام ترامپ گمانهزنی میکنند.
نویسنده این یادداشت تاکید کرده که پیشبینی نتیجه بحران ناممکن است و حتی خود دونالد ترامپ نیز احتمالا نمیداند در نهایت چه خواهد کرد.
بهنوشته والتر راسل مید، یکی از کلیدهای روش دیپلماتیک او ایجاد موقعیتهایی است که تنها خودش قدرت اتخاذ تصمیمی سرنوشتساز را داشته باشد؛ تصمیمی که برای دیگر کشورها اهمیتی حیاتی دارد و آنها را به رقابت برای جلب رضایت او وامیدارد.
او نوشت در حال حاضر، ترامپ در موقعیتی ایدهآل قرار دارد. در قبال ایران دستش باز است و میتواند به هر سو حرکت کند. میتواند به سمت تغییر رژیم برود. میتواند توافقی ضعیف با تهران بپذیرد و آن را پیروزی جلوه دهد. میتواند مانند جنگ ۱۲روزه، اجازه دهد اسرائیل بخش عمده کار سخت را انجام دهد و در پایان برای کسب اعتبار وارد صحنه شود. حتی میتواند به روحانیون حاکم در تهران فرصتی تازه برای بقا بدهد.
همه کسانی که دغدغه ایران یا نفت آن را دارند، میدانند ترامپ قدرت آن را دارد که معادلاتشان را برهم بزند. مخالفان و حامیان توافق با ایران، اسرائیلیها، قطریها، روسها، چینیها، اروپاییها و ترکها، همه در انتظار تصمیم ترامپ هستند.
بهنوشته راسل مید، موضوع فقط اهرم فشار نیست، بلکه جایگاه است. وقتی سرنوشت کشوری که برای منطقه و بازار جهانی نفت حیاتی است به تصمیم او وابسته باشد، ترامپ به قابلمشاهدهترین و قدرتمندترین رهبر جهان بدل میشود. دیگران حرف میزنند؛ او تصمیم میگیرد.
مساله همچنین «امتیاز رسانهای» است. هرچه تحلیلگران بیشتر درباره نیت او گمانهزنی کنند و بازارهای مالی و سیاستگذاران جهانی بیشتر بکوشند مقصود او را از میان سخنانی—که اغلب عامدانه گمراهکننده است—استخراج کنند، سلطه ترامپ بر اخبار بیشتر میشود. پس از نزدیک به یک دهه حضور پررنگ در سیاست جهانی، باید پذیرفت که این سلطه برای او قدرتآفرین است.
بهنوشته والاستریت ژورنال، در حالی که ترامپ پیشنهادهای مختلف را میسنجد و از اعتباری که بحران برایش به همراه دارد لذت میبرد، دشوار است تصور کنیم بخواهد این نمایش را بهسرعت پایان دهد. از دید او، شاید تنها نقطهضعف بحران ایران این باشد که نمیتواند تا ابد ادامه یابد.
او میتواند با حفظ وضعیت موجود هم سود ببرد، اما در نهایت باید انتخاب کند. اما انتخابها با خطر و هزینه همراهاند. به محض آنکه مسیری را برگزیند، گزینههای باقیمانده محدود میشوند. حمله به ایران خطر یک جنگ طولانی را دارد. پذیرفتن توافقی که از ترس جنگ طولانی تحمیل شود، میتواند او را در داخل ضعیف و در خارج بیاعتبار جلوه دهد.
بهنوشته والاستریت ژورنال در چنین شرایطی، اعزام بزرگترین ناو هواپیمابر آمریکا به خاورمیانه منطقی به نظر میرسد. ترامپ بهتدریج تنش را بالا میبرد، در حالی که یک گروه ضربتی ناو هواپیمابر بهآرامی از دو اقیانوس عبور میکند. این روند گزینههای او را باز نگه میدارد و همزمان برتری روانی و نظامیاش را بر حاکمان کشورهای خلیج فارس، اسرائیلیها و هرکسی که نگران قیمت نفت یا امنیت دریاهاست افزایش میدهد.
والتر راسل مید در پایان تحلیل خود تاکید کرده که ترامپ در ایران با برخی از زیرکترین و سرسختترین رقبای خود روبهروست و در مقابل، روحانیون حاکم در تهران با غیرقابلپیشبینیترین و تهاجمیترین رهبر آمریکا از زمان به قدرت رسیدنشان مواجهاند.
