«صنف مستقل دانشجویان بهشتی» با انتشار فراخوانی برای پیوستن به اعتراضات، از دانشجویان دانشگاه بهشتی تهران خواست در تجمع اعتراضی ساعت ۱۲ ظهر سهشنبه ۹ دیماه، «روبروی سلف مرکزی» شرکت کنند.
نویسندگان این فراخوان با اشاره به «وضع معیشت مردم» و «فساد گسترده» در جمهوری اسلامی نوشتهاند که زندگی برای مردم و خانوادهها دشوارتر شده و در عین حال «برادران و پدران» آنان در اعتراضات خیابانی جان خود را به خطر میاندازند.
در متن فراخوان آمده است دانشجویان با آغاز اعتراضات در دانشگاه، «همراه و صدای بلند خانوادهها» خواهند شد و تاکید شده دانشجویان در محیط دانشگاه نسبت به معترضان خیابانی «از امنیت بیشتری برخوردارند» و باید در کنار آنها بایستند.
در پایان این متن از دانشجویان خواسته شده «ابتدا حلقه اولیه اجتماع» را با کنار هم ایستادن شکل دهند و سپس اعتراضات را آغاز کنند.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در آستانه دیدار با دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در فلوریدا با پیت هگست، وزیر جنگ ایالات متحده، دیدار و گفتوگو کرد.
دفتر نخستوزیری اسرائیل با انتشار تصاویر این نشست اعلام کرد دو طرف در فضایی دوستانه با یکدیگر دیدار کردهاند و در بخشی از گفتوگوها، مقامهای دیگر نیز حضور داشتهاند.
رکود شدید قدرت خرید را از مردم گرفته است و تورم در حال بالا بردن قیمتها است. نرخ ارز، افسار گسیخته و هر روز در حال فتح رکوردی جدید است. وعدههای مسئولان، هرسال بازیافت و تکرار میشود اما در واقع سال به سال، دریغ از پارسال.
تلاش بازاریان برای زنده نگه داشتن کسب و کارشان به نبردی ناامیدانه تبدیل شده است؛ آنها در حالیکه نقش و سودی در بالا رفتن قیمتها ندارند، به گرانفروشی متهم میشوند و اگر جنس را به قیمتهای دستوری نفروشند، به احتکار و اختلال در بازار متهم میشوند. اگر هم بفروشند، باید همان کالا را با قیمتی به مراتب بالاتر از نرخ فروش قبلی جایگزین کرده و زیان کنند.
هزینه اجاره و سرقفلی املاک تجاری در ایران، مدتهاست که از حاشیه سود کسب و کارها سبقت گرفته است. در همین حال، فرآیند تخصیص ارز برای واردات ماهها طول میکشد و فشار برای فروش ارزانقیمت ارز صادراتی به ضرر منتهی میشود.
در سالهای اخیر، جمهوری اسلامی کوشیده تا بازار را از طریق سامانههای حکومتی رصد کرده و به مرور تمام حلقههای زنجیره تامین و تولید و توزیع را به کنترل خود در بیاورد. سامانههای ناکارآمد و پیچدرپیچی که جریان سیال و پرخروش تجارت را پشت سدی از قوانین و مقررات حکومتی و امنیتی متوقف کردهاند. سدی که البته خودیها به راحتی از آن میگذرند.
این سامانهها، ریز و درشت اطلاعات تجاری کسبه را جمعآوری کرده و عملا شبیه راهزنان سرگردنه هیچ فرصتی را برای تیغ زدن خریدار و فروشنده از دست نمیدهند.
در سالهای اخیر، علیرغم مقاومت کسبه، این هزینههای سربار و مضاعف بر مشکلات جاری بنگاهها افزودهاند و قوانین تاریخگذشته و مقررات متورم اقتصادی، وضعیتی آفریده که در آن رقابت در ایران، از «کیفیت و قیمت» به «پیدا کردن رانت و دور زدن سامانه» تقلیل یافته است.
در سمت مقابل، دولت همواره سکوت مردم را نشان رضایت تلقی کرده و به عنوان نمونه سیاست جدید بنزین پس از چند دور نشت و انکار، با احتیاط اعلام شد، اما پس از آنکه اعتراضی راه نیفتاد، دولت بلافاصله اولین مرحله را اجرا کرد.
کمتر از یک هفته بعد، انتشار بودجه ۱۴۰۵ نشان داد که اولویتهای حکومت تغییری نکرده و قرار است سیاستهای فاجعهبار کنونی در سال آینده نیز ادامه یابد.
حذف ناگهانی ارز ترجیحی در کنار سیاستهای انقباضی مالیاتی، یعنی انتقال تمام فشار کسری بودجه به سفره مردم. اقتصاد ایران دیگر نمیتواند زیر بار هزینه سنگینی که جمهوری اسلامی میتراشد، کمر راست کند چراکه فساد سیستماتیک و ناکارآمدی به نقطهای غیرقابل بازگشت رسیده است.
واکنش دولت به این فروپاشی، طبق معمول قابل پیشبینی و نمایشی بود؛ برگزاری جلسات فوری و قربانی کردن رییس کل بانک مرکزی. تغییر محمدرضا فرزین ماهها مطرح بود، اما حکومت این کارت را برای «روز مبادا» نگه داشته بود. درست در لحظهای که کارد به استخوان رسیده، آنها با برکناری یک مقام عالیرتبه، وعدهی تغییر میدهند.
اما به نظر میرسد مردم ایران بازی را خواندهاند و میدانند رییس کل بانک مرکزی در این ساختار، نه یک سیاستگذار مستقل، بلکه تنها مباشری است که اوامر را اجرا میکند. جایگزینی او با فردی مثل همتی (رییسی که پیشتر عزل شده بود)، مصداق چرخیدن در یک دایره باطل است و هیچ متغیر واقعی اقتصادی را تغییر نخواهد داد.
چنانکه از شعارهای مردم نیز برمیآید، نارضایتی مردم و بازاریان محدود به مسائل اقتصادی نیست و ساختار حاکم را هدف گرفته است.
حقیقت این است که دو راه بیشتر پیش روی حکومت نیست: راه اول، دست برداشتن از ماجراجوییهای نظامی، توقف بازسازی برنامه موشکی و بازگشت واقعی به میز مذاکره برای رفع تحریمهاست. راه دوم، اصرار بر اولویتهای پرهزینه فعلی و توسل به دستگاه سرکوب برای خفه کردن صدای اعتراض است. راهی که تجربه تاریخی نشان میدهد در بلندمدت نمیتواند نتیجه بدهد.
تا جایی که چشم کار میکند و از شلیک مستقیم به معترضان برمیآید، جمهوری اسلامی راه دوم را انتخاب کرده است. پیام اعتراض بازار روشن است: مردم خواهان تغییرات بنیادین در شیوه حکمرانی هستند، اما حکومت پاسخ این مطالبه را نه با اصلاحات، که با گلوله میدهد.
ویدیوهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهد کاسبان در شهر درگهان جزیره قشم، شامگاه دوشنبه هشتم دی در اعتراض به وضعیت بد اقتصادی و آشفتگی بازار ارز ، مغازهها را بسته و به خیابان آمدند.
آنها از گروههای مختلف مردم خواستهاند به اعتراضات و اعتصابات بپیوندید.
در پی گزارش حمله اوکراین به اقامتگاه متعلق به ولادیمیر پوتین در روسیه، سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه،اعلام کرد که موضع مسکو در مورد مذاکره صلح تغییر خواهد کرد. ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، این ادعا را تلاشی از سوی کرملین برای منحرف کردن روند پیشرفت با واشینگتن رد کرد.
لاوروف روز دوشنبه گفت موضع مذاکراتی روسیه پس از آنچه حمله پهپادی اوکراین به ویلای پوتین در منطقه نووگورود توصیف کرد، تغییر میکند.
او به خبرگزاری اینترفکس گفت: «چنین اقدامات بیپروا بدون پاسخ نخواهد ماند» و اوکراین را متهم کرد که بامداد دوشنبه با ۹۱ پهپاد دوربرد اقامتگاه دولتی ریاستجمهوری، موسوم به والدای، را هدف قرار داده است.
لاوروف مشخص نکرد آیا پوتین در زمان حمله ادعایی در این اقامتگاه حضور داشته یا نه. زلنسکی در واکنش، ادعاهای مسکو را «دروغی دیگر از سوی فدراسیون روسیه» خواند.
او بعدازظهر دوشنبه در گفتوگو با خبرنگاران گفت: «روشن است که دیروز با دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، دیدار داشتیم و روشن است که برای روسها اگر میان ما و آمریکا جنجالی نباشد و پیشرفت کنیم، این یک شکست است.»
زلنسکی افزود: «آنها نمیخواهند این جنگ را پایان دهند و فقط از مسیر فشار میتوان آن را تمام کرد. مطمئنم بهدنبال بهانه بودند.»
او همچنین هشدار داد ادعای وزیر خارجه روسیه میتواند مقدمهای برای حملات بیشتر به اهداف غیرنظامی در اوکراین، از جمله ساختمانهای دولتی مهم در کییف، باشد.
زلنسکی گفت: «همه باید اکنون هوشیار باشند. همه. ممکن است حملهای به پایتخت انجام شود، بهویژه که این فرد، اگر بتوان او را چنین نامید، گفت اهداف مناسبی را انتخاب خواهند کرد که یک تهدید است.»
رسانههای آمریکایی و اسرائیلی خبر اختصاصی ایراناینترنشنال مبنی بر توسعه کلاهکهای غیرمتعارف موشکهای دوربرد از سوی سپاه پاسداران را مورد توجه قرار دادند.
رسانههایی چون فاکسنیوز، واینت، آی۲۴، معاریو و اسرائیل هیوم، این خبر را دوشنبه هشتم دی بازتاب دادند.
فاکسنیوز در گزارش خود به نقل از ایراناینترنشنال نوشت تهران در حال توسعه کلاهکهای شیمیایی و بیولوژیک برای موشکهای بالستیک خود است؛ حتی در حالی که این کشور با ناآرامیهای فزاینده داخلی ناشی از سقوط ارزش پول ملی و تورم شدید روبهروست.
این رسانه تاکید کرد که چنین تحولی میتواند نگرانیهایی جدی در واشینگتن و اسرائیل ایجاد کند؛ آن هم در شرایطی که تهران با اعتراضها و نارضایتیهای رو به افزایش داخلی مواجه است.
علاوه بر فاکسنیوز، در گزارش دیگر رسانهها نیز به همزمانی این ماجرا با دیدار بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، و دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، اشاره شده است.
نتانیاهو دوشنبه در فلوریدای آمریکا با ترامپ دیدار میکند.
پیشتر ایراناینترنشنال گزارش داد جمهوری اسلامی در حال توسعه کلاهکهای غیرمتعارف شامل کلاهکهای بیولوژیک و شیمیایی برای موشکهای بالستیک دوربرد خود است.
منابع نظامی مطلع به ایراناینترنشنال گفتند که نیروی هوافضای سپاه پاسداران، همزمان با انتقال پرتابگرهای موشکی به مناطق شرقی ایران، در حال کار روی کلاهکهای بیولوژیک و شیمیایی برای موشکهای بالستیک است.
رسانههای اسرائیلی تاکید کردند نتانیاهو در دیدار با ترامپ قصد دارد گزینههایی را برای اقدامات آتی علیه جمهوری اسلامی به او ارائه دهد.
به گزارش خبرنگار ایراناینترنشنال در اسرائیل، تقریبا تمام تحلیلگران اسرائیلی گفتهاند چه از نظر محتوا و چه از نظر زمان انتشار، این خبر مستقیما وارد فضای گفتوگوی راهبری بین اسرائیل و آمریکا خواهد شد.
بر اساس این گزارش، برداشت رسانههای اسرائیلی این است که ابعاد غیرمتعارف تهدیدهای جمهوری اسلامی، یکی از محورهای اصلی دیدار نتانیاهو و ترامپ خواهد بود.
هنوز در سطح رسمی، واکنشی از سوی دولت یا ارتش اسرائیل به این خبر منتشر نشده است، اما به گفته خبرنگار ایراناینترنشنال، این سکوت به معنای نادیده گرفتن این خبر نیست.
آی۲۴ در گزارش خود با اشاره به دیدار ترامپ و نتانیاهو نوشت که انتظار میرود دو طرف درباره تهدید جمهوری اسلامی گفتوگو کنند.
این رسانه اسرائیلی افزود بناست نتانیاهو در این دیدار تاکید کند «اسرائیل بهدنبال دورهای تازه جنگ نیست، اما سرنگونی رژیم آیتاللهها را بهعنوان راهحلی دائمی برای تهدید موجود میداند».
پیشتر ایراناینترنشنال در گزارشی اختصاصی خبر داده بود نهادهای اطلاعاتی غربی، تحرکهای «غیرمعمول» نیروی هوافضای سپاه پاسداران را شناسایی کردهاند و بر اساس این دادهها، سطح پایش و رصد این فعالیتها افزایش یافته است.
بر اساس آن گزارش، سرویسهای اطلاعاتی در حال ردیابی سیگنالهای فرماندهی و کنترل و همچنین استقرار و جابهجاییهای لجستیکی مرتبط با این نیرو هستند.
