وزارت خارجه اسرائیل رای مشورتی دیوان بینالمللی دادگستری درباره آنروا را «کاملا قابلپیشبینی» و «تلاشی سیاسی برای اعمال فشار بر اسرائیل با پوشش حقوق بینالملل» توصیف کرد.
وزارت خارجه اسرائیل، اعلام کرد: «دیوان بینالمللی دادگستری باید به فعالیتهای تروریستی اونروا اشاره میکرد. کارکنان اونروا مستقیماً در کشتار هفت اکتبر مشارکت داشتند و همچنان به عملیات تروریستی حماس کمک میکنند. همه این اقدامها تحت لوای سازمان ملل انجام میشود.»
گروسی چهارشنبه ۳۰ مهر در گفتوگو با روزنامه سوییسی لوتانو تاکید کرد: «سانتریفیوژهای ایران که میتوانند برای غنیسازی اورانیوم به کار روند نیز قابل بازسازی هستند.»
او افزود: «در هر حال، ایران همچنان اورانیوم غنیشده در اختیار دارد، از جمله حدود ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای ۶۰ درصد، که اندکی کمتر از سطح لازم برای ساخت سلاح هستهای است.»
این در حالی است که دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، بارها از نابودی کامل تاسیسات اصلی هستهای در ایران سخن گفته است. او ۲۸ مهر در اظهاراتی حمله هوایی به تاسیسات هستهای ایران را «یکی از بزرگترین عملیاتهای نظامی تاریخ» توصیف کرد و گفت که این اقدام، مسیر دستیابی به توافق صلح در خاورمیانه را هموار کرد.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی ۲۸ مهر در نشست خبری خود گفته بود: «تا زمانی که آژانس بینالمللی انرژی اتمی طبق صلاحیتها و اختیارات خود و به دور از نظارت و فشار سیاسی آمریکا و تروئیکای اروپایی عمل کند، مورد احترام جمهوری اسلامی است.»
او ادامه داد: «ما معترض و منتقد این موضوع بودیم و باز تکرار میکنیم که آژانس باید استقلال خود را حفظ کند و نگذارد برخی کشورها از فعالیتها، تصمیمگیریها و گزارشدهیهای فنیاش سوءاستفاده کنند.»
علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی نیز ۲۸ مهر درباره گزارش آینده گروسی به شورای حکام گفت: «آقای گروسی کار خود را کرده است و گزارشهایش دیگر تاثیری نخواهد داشت.»
گروسی همچنین تاکید کرد: «هیچ شواهدی نداریم که تهران قصد ساخت بمب داشته باشد. برای اطمینان از این موضوع، بازرسیها باید از سر گرفته شود. ما معتقدیم بیشتر اورانیوم با غنای بالا همچنان در اصفهان، نطنز و فردو نگهداری میشود.»
مدیرکل آژانس اضافه کرد: «پس از جنگ ۱۲ روزه، جمهوری اسلامی میتوانست ارتباط خود را با جامعه جهانی قطع کند، از پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای خارج شود و مانند کره شمالی به یک کشور منزوی بدل شود. اما چنین نکرد. من این انتخاب را تحسین میکنم و برای حفظ فضای دیپلماتیک، تماس منظم خود را با عراقچی ادامه میدهم.»
او افزود: «تهران فقط بهصورت محدود و تدریجی اجازه ورود بازرسان را میدهد. این محدودیتها بهدلیل ملاحظات امنیتی است که من آن را درک میکنم، اما اگر دیپلماسی شکست بخورد، نگران بازگشت دوباره به استفاده از زور هستم.»
وزارت امور خارجه مصر ۲۶ مهر اعلام کرد در تماسهایی که با مقامهای جمهوری اسلامی، آمریکا و آژانس بینالمللی انرژی اتمی داشته است، طرفها توافق کردهاند به پیگیری تماسها در زمینه مذاکرات هستهای ادامه دهند.
به گفت این وزارتخانه، تماسها در چارچوب «تلاشهای انجامشده برای حمایت از امنیت و ثبات و کاهش تنش در منطقه» و بر اساس «شتابی» برقرار شده است که پس از امضای توافق قاهره بین تهران و آژانس بهوجود آمد.
محمد اسلامی، رییس سازمان انرژی اتمی جمهوری اسلامی، ۲۳ مهر گفته بود بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی (IAEA) در حال حاضر در ایران حضور ندارند.
دنی دنون، سفیر اسرائیل در سازمان ملل تصمیم دیوان بینالمللی دادگستری درباره وضعیت غزه را «شرمآور» خواند و گفت: «انتظار داریم دیوان لاهه به اقدامات حماس در غزه توجه کند، نه متهمکردن اسرائیل.»
او گفت: «آنها اسرائیل را به عدم همکاری با نهادهای سازمان ملل متهم میکنند… باید خودشان را سرزنش کنند. این نهادها به کانون پرورش تروریستها بدل شدند. نمونهاش آنروا… سازمانی که سالها از حماس حمایت کرد.»
دیوان بینالمللی دادگستری اعلام کرد اسرائیل نتوانسته ادعای خود مبنی بر عضویت «بخش قابلتوجهی» از کارکنان آژانس امدادرسانی و کاریابی سازمان ملل برای آوارگان فلسطینی (آنروا) در حماس را اثبات کند.
یوجی ایواساوا، رییس دیوان بینالمللی دادگستری، گفت: «دیوان احراز میکند که اسرائیل ادعاهای خود را مبنی بر اینکه بخش قابلتوجهی از کارکنان آنروا «عضو حماس… یا دیگر گروههای تروریستی» هستند، اثبات نکرده است.»
اسرائیل پس از نسبتدادن نقش به برخی کارکنان آنروا در حمله هفتم اکتبر ۲۰۲۳، فعالیت این نهاد را در خاک خود ممنوع کرد.
با وجود طرح برخی «مسائل مرتبط با بیطرفی» در تحقیقات مستقل — از جمله گزارش به سرپرستی کاترین کولونا در آوریل ۲۰۲۴ — این بررسیها نیز تاکید کردهاند که اسرائیل هنوز «شواهد پشتیبان» برای ادعای عضویت گسترده کارکنان آنروا ارائه نداده است.
دیوان بینالمللی دادگستری اعلام کرد اسرائیل باید برنامههای امدادی سازمان ملل در غزه ـ از جمله برنامههای آنروا ـ را تسهیل کند و «نیازهای اساسی» جمعیت غزه را تضمین کند.
یوجی ایواساوا، رییس دیوان بینالمللی دادگستری، گفت اسرائیل موظف است نیازهای اساسی جمعیت محلی را ـ از جمله تدارکات ضروری برای بقای آنان ـ تامین کند.
ایواساوا در ادامه جلسه دیوان در لاهه گفت اسرائیل مجاز نیست «گرسنگی را بهعنوان شیوهای برای جنگ» به کار گیرد.
مجمع عمومی سازمان ملل، سال گذشته و پس از آنکه اسرائیل عملا فعالیت آژانس امداد و کار سازمان ملل برای آوارگان فلسطینی را ممنوع کرد، از دیوان خواست یک «نظر مشورتی» درباره تعهدات حقوقی اسرائیل ارائه دهد.
اسرائیل در ژانویه عملا فعالیت آنروا ــ اصلیترین نهاد تامینکننده کمک به غزه ــ را در این سرزمین ممنوع کرد.
نظرهای مشورتی دیوان از وزن حقوقی قابلتوجهی برخوردارند و کارشناسان میگویند این پرونده میتواند پیامدهای گستردهتری برای سازمان ملل و ماموریتهای آن در سراسر جهان داشته باشد.
