سناتور جونی ارنست: جمهوری اسلامی باید در قبال گروههای نیابتیاش پاسخگو باشد
مرضیه حسینی
ایراناینترنشنال
جونی ارنست، سناتور جمهوریخواه، در گفتوگو با ایراناینترنشنال گفت جمهوری اسلامی باید بداند که در قبال گروههای نیابتیاش پاسخگو خواهد بود.
ایراناینترنشنال
جونی ارنست، سناتور جمهوریخواه، در گفتوگو با ایراناینترنشنال گفت جمهوری اسلامی باید بداند که در قبال گروههای نیابتیاش پاسخگو خواهد بود.
او همچنین هشدار داد که جمهوری اسلامی باید از روند آتشبس در غزه دور نگه داشته شود.
سناتور ارنست گفت:«هشداری روشن باید داده شود. حکومت ایران باید از اسرائیل فاصله بگیرد و پرداخت پول به حماس را متوقف کند.»
در حالیکه گفتوگوهای فشرده برای تثبیت آتشبس میان اسرائیل و حماس با میانجیگری آمریکا، مصر و قطر ادامه دارد، سناتور جونی ارنست تاکید کرد که هرگونه توافق برای برقراری آرامش در اسرائیل تنها زمانی موفق خواهد بود که تمامی گروگانها، زنده یا درگذشته، به خانوادههایشان بازگردانده شوند و عاملان این جنایات پاسخگو باشند.
او بهایراناینترنشنال گفت: «ما میدانیم که این آتشبس برای ثبات و موفقیت اسرائیل حیاتی است. من امیدوارم بتوانیم مسیر را تا پایان پیش ببریم، اما همه طرفها باید مسئول اعمال خود باشند. گروگانها باید به خانههایشان برگردند، و هیچ استثنایی وجود ندارد.»
سناتور جونی ارنست افزود: «ما باید شاهد بازگشت گروگانها به خانههایشان باشیم و اطمینان یابیم که آتشبس واقعی، بر پایه عدالت و مسئولیتپذیری استوار شده است.»
پیشرفتهای آتشبس و نقاط تنش
با وجود توقف نسبی درگیریها، هر دو طرف یکدیگر را به نقض آتشبس متهم کردهاند. ارتش اسرائیل مدعی است نیروهای حماس در برخی مناطق جنوبی غزه اقدام به شلیک پراکنده کردهاند، در حالیکه مقامات در غزه میگویند حملات هوایی اسرائیل همچنان بهطور موردی ادامه دارد.
از سوی دیگر، مسئله بازگرداندن اجساد گروگانهای اسرائیلی که در جریان درگیریها کشته شدند، به یکی از حساسترین موضوعات مذاکرات بدل شده است.
طبق گزارشها، تنها بخشی از اجساد با نظارت صلیب سرخ تحویل داده شده و اسرائیل خواستار بازگرداندن تمامی قربانیان است. مقامات حماس میگویند برخی از اجساد در تونلها و مناطق ویرانشده باقی مانده و شرایط امنیتی مانع انتقال آنهاست.
با وجود این چالشها، نمایندگان آمریکا، مصر و قطر همچنان در تلاشاند تا مسیر اجرای کامل آتشبس و مبادلهی نهایی را هموار کنند.
نقش و نفوذ جمهوری اسلامی؛ محور اختلاف واشینگتن و متحدان منطقهای
مواضع سناتور جونی ارنست در قبال جمهوری اسلامی بازتابدهنده نگاه بخش قابلتوجهی از سناتورهای جمهوریخواه و برخی مقامات دولت پیشین آمریکا در این زمینه است که نقش جمهوری اسلامی را در بیثباتی منطقهای محوری میدانند.
به باور آنان، حمایت مالی و تسلیحاتی حکومت ایران از گروههای مسلح مانند حماس و حزبالله لبنان، بزرگترین مانع در مسیر هرگونه توافق پایدار است.
اما در سوی دیگر، تحلیلگران نزدیک به جریانهای دیپلماتیک واشنگتن هشدار میدهند که فشار بیش از حد بر جمهوری اسلامی، بدون باز گذاشتن مسیر گفتوگو، ممکن است تهران را به تخریب روند آتشبس سوق دهد.
برخی منابع در اندیشکدههای آمریکایی از جمله «چتم هاوس» و «استیمسون سنتر» گفتهاند که در صورت دوام آتشبس، حکومت ایران احتمالاً خواهد کوشید از فضای جدید برای تقویت جایگاه خود در مذاکرات غیرمستقیم با غرب بهره گیرد.
اظهارات ترامپ درباره پیوستن عربستان به توافق ابراهیم
از سوی دیگر دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در گفتوگویی تازه با رسانههای آمریکایی بار دیگر از احتمال پیوستن عربستان سعودی به توافق ابراهیم سخن گفت.
او تاکید کرد که ریاض «بهزودی به این پیمان خواهد پیوست».
ترامپ افزود: «من امیدوارم عربستان وارد این فرآیند شود و وقتی عربستان وارد شود، دیگران هم خواهند آمد.»
ترامپ گفت که در روزهای اخیر تماسهایی با مقامات سعودی داشته و آنها «علاقهمندی خود را برای حضور در توافق اعلام کردهاند».
به گفته او، پیوستن عربستان میتواند نقشی تعیینکننده در تثبیت روابط دیپلماتیک میان اسرائیل و جهان عرب ایفا کند و «دروازه صلح گستردهتری را در خاورمیانه باز کند».
در همین حال، گزارشها از مذاکرات میان واشنگتن و ریاض برای دستیابی به یک توافق دفاعی حکایت دارد. این توافق میتواند شامل همکاریهای نظامی و اطلاعاتی گسترده، تضمینهای امنیتی برای عربستان، و تعهد آمریکا به واکنش در برابر هرگونه تهدید خارجی باشد.
چنین توافقی، در صورت نهاییشدن، میتواند همزمان با پیوستن رسمی عربستان به توافق ابراهیم اعلام شود.
کارشناسان مسائل خاورمیانه میگویند ورود عربستان به توافق ابراهیم نقطه عطفی در موازنه قدرت منطقهای خواهد بود و احتمالاً فشار دیپلماتیک و امنیتی بر جمهوری اسلامی و گروههای نیابتیاش را افزایش میدهد.
با این حال، برخی تحلیلگران هشدار دادهاند که بدون پیشرفت واقعی در مسئله فلسطین و تعیین وضعیت غزه، پیوستن عربستان بیش از آنکه تغییر بنیادینی در منطقه ایجاد کند، جنبه نمادین خواهد داشت.
چشمانداز پیشرو
با وجود نشانههایی از ثبات نسبی، روند آتشبس همچنان شکننده است. بازگرداندن اجساد گروگانها و توقف کامل درگیریها دو پیششرط حیاتی برای تداوم آن بهشمار میروند.
همزمان، نقش جمهوری اسلامی در حمایت از گروههای مسلح و واکنش اسرائیل به هرگونه تهدید احتمالی از جانب این کشور میتواند آینده سیاسی و امنیتی منطقه را تعیین کند.
در ایالات متحده، کارلایل ریورا، ۴۹ ساله، یکی از متهمان پرونده توطئه برای قتل علینژاد، روز جمعه در دادگاه فدرال منهتن اتهامات خود را پذیرفت. او سال گذشته در بروکلین نیویورک بازداشت شده بود و طبق اعلام مقامهای قضایی، حکم نهاییاش قرار است در ۲۸ ژانویه ۲۰۲۶ صادر شود.
ریورا یکی از سه متهم اصلی این پرونده است. دو متهم دیگر عبارتند از فرهاد شاکری، فردی که گفته میشود از عوامل نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بوده و در حال حاضر در تهران بهسر میبرد، و جاناتان لادهولت از استاتن آیلند (یکی از مناطق پنجگانه شهر نیویورک) که همچنان در بازداشت است.
به گفته وزارت دادگستری آمریکا، این افراد با دستور و پشتیبانی مالی سپاه پاسداران مأمور شده بودند تا علینژاد را در نیویورک تحت نظر بگیرند و در نهایت به قتل برسانند. این پرونده جدا از پرونده دو متهم دیگر، رفعت و پولاد امیروف، است که در پروندهای مشابه گناهکار شناخته شدهاند و قرار است حکم آنان تا پایان ماه جاری صادر شود. به گفته مقامهای آمریکایی، این سومین طرح جمهوری اسلامی برای ترور علینژاد در خاک آمریکا است که توسط نهادهای امنیتی خنثی شده است.
در نوامبر سال گذشته، وبسایت دیلیمیل در گزارشی فاش کرده بود که فرهاد شاکری، ۵۱ ساله، همان فردی است که نهتنها در این پرونده دست داشته، بلکه به طراحی نقشهای جداگانه برای ترور دونالد ترامپ، رئیسجمهوری فعلی آمریکا نیز اعتراف کرده است. بر اساس اسناد منتشرشده در آن گزارش، شاکری طی چند تماس تلفنی با افبیآی اذعان کرده بود که در هماهنگی طرحی برای کشتن ترامپ و چند مخالف ایرانی در خاک آمریکا نقش داشته است.
در گزارش سال گذشته دیلیمیل آمده بود که شاکری، که سابقه محکومیت به سرقت مسلحانه و آدمربایی در نیویورک دارد، پس از اخراج از آمریکا به ایران رفته و از طریق فعالیت در بخش سوخت و انرژی با فردی به نام مجید سلیمانی از اعضای ارشد سپاه پاسداران ارتباط گرفته است. بنا بر همان گزارش، او در ازای دریافت مبلغی کلان مأمور شده بود تا علینژاد را تعقیب و در نهایت ترور کند، و برای اجرای این نقشه از کارلایل ریورا به عنوان همدست خود کمک گرفته بود.
مریک گارلند، دادستان کل ایالات متحده، در بیانیهای که همزمان با بازداشت متهمان منتشر شده بود، اعلام کرد: «در جهان بازیگران اندکی وجود دارند که به اندازه جمهوری اسلامی ایران تهدیدی جدی برای امنیت ملی ایالات متحده به شمار روند. ما در برابر تلاشهای رژیم ایران برای تهدید شهروندان و امنیت ملی آمریکا سکوت نخواهیم کرد.»
پرونده ریورا و همدستانش همچنان در مرحله صدور حکم قضایی است. منابع قضایی میگویند همکاری احتمالی او با مأموران فدرال ممکن است در تعیین میزان محکومیتش تاثیر بگذارد، اما تحقیقات درباره ارتباطهای مالی و عملیاتی میان متهمان و سپاه پاسداران ادامه دارد.
او نوشت: «درباره همه کسانی که به خاطر گفتن نه، شکنجه میشوند، درباره کسانی که حتی اجازه فریاد زدن نداشتند، خواهم نوشت.»
رشاش که حدود دو هفته پیش به دست نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی بازداشت شده بود، در استوری خود به زبان عربی و فارسی نوشت: «نمیخواستم درباره آنچه اتفاق افتاده صحبت کنم اما سکوت در برابر بیعدالتی نوع دیگری از خیانت است. خیانت به کسانی که هنوز آنجا هستند. پشت درهای بسته، شکنجه میشوند صرفا به این دلیل که میخواستند آزاد زندگی کنند.»
او اضافه کرد: «در سلولها معنای درد واقعی را آموختم. شکنجه فقط کتک زدن یا فریاد نیست، بلکه تلاشی برای کشتن انسان درون شما، شکستن اراده شما، ایجاد شک در شما نسبت به خودتان و هر آنچه به آن اعتقاد دارید، است.»
سازمان حقوق بشری کارون که خبر بازداشت رشاش را منتشر کرد، نوشته بود او در آثارش «از فقر، تبعیض، نژادپرستی و محرومیتهای اعمال شده بر شهروندان عرب در اهواز» میخوانده است.
این هنرمند ۲۲ ساله جمعه ۱۸ مهر،در خانه خود به دست ماموران امنیتی جمهوری اسلامی بازداشت شد. ماموران امنیتی همچنین تلفن همراه و تجهیزات ضبط موسیقیاش را توقیف کردند.
رشاش در استوری خود در اینستاگرام افزود: «آنها سعی کردند صدای مرا ساکت کنند، مرا وادار به امضای سکوتم کنند، قول دهم که درباره درد آواز نخوانم یا از رنجهایمان حرفی نزنم. اما نمیدانستند صدایی که از زمین زاده میشود را نمیتوان خفه کرد.»
او در ادامه نوشت: «با بدنی خسته اما با روحی قویتر بیرون آمدم. چهرههای فراموشنشدنی دیدم،نالهای شنیدم که تا آخر عمر در قلبم خواهد ماند. بنابراین، نه تنها درباره خودم خواهم نوشت، بلکه درباره همه کسانی که به خاطر گفتن نه، شکنجه میشوند، درباره کسانی که حتی اجازه فریاد زدن نداشتند، خواهم نوشت.»
رشاش که در استوری خود از هشتگ حسن ساعدی، «فعال عرب اهوازی، که در اثر شکنجه شدید در سلولهای اداره اطلاعات اهواز» کشته شد؛ و همچنین دلو و مشکی، دو رپر بازداشتشده، استفاده کرده است، افزود: «نمیگویم خوبم، اما هنوز ایستادهام و هنوز چیزی در سینهام هست که شایسته گفتن است.»
سازمان حقوق بشری کارون به نقل از منابع محلی در اهواز نوشت که رشاش در زمان بازداشت در «بازداشتگاه یکی از نهادهای امنیتی در تهران» نگهداری میشد و در بازجوییها «تحت فشار برای ضبط اعترافات و امضای تعهدنامه سکوت» قرار داشت.
سرکوب خوانندگان رپ
در روزهای گذشته دستکم دو رپر و یک آهنگساز بازداشت شدند. آرش صیادی، اشکان شکاریان مقدم، رپر و رسام سهرابی، اهنگسازانی بودند که بهدلیل آنچه «درگیری فیزیکی و فحاشی در یک فضای عمومی» عنوان شده بود، بازداشت شدند.
این سه نفر پس از بازداشت مجبور به اعتراف اجباری شدند. در ویدیوهای منتشر شده از اعترافات، آنها برهنه و با سر تراشیده دیده میشوند و به اجبار متنی مشترک را «در ابراز ندامت و عذرخواهی» میخوانند. اتفاقی که با واکنش اعتراضی توماج صالحی هم مواجه شد.
پس از آن رسانههای ایران با پخش ویدیو اعترافات اجباری، از بازداشت سه رپر دیگر به نامهای دانیال فرجی ملقب به «مشکی» و اردلان، ملقب به «دلو» و سجاد شاهی بهدلیل آنچه «انتشار محتوای نامتعارف و آثار بحثبرانگیز در شبکههای اجتماعی» خوانده شده، خبر دادند.
در بین این سه رپر، دانیال فرجی سابقه انتشار آثاری سیاسی در کارنامه خود دارد و در ویدیو اعترافات خود نیز مجبور شده از علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، عذرخواهی کند.
انتشار ویدیوهای اعتراف اجباری از سوی جمهوری اسلامی، سابقهای طولانی دارد و از بدو انقلاب ۵۷ وجود داشته است. حکومت همچنین از ابتدای رشد موسیقی رپ در ایران، با این پدیده برخورد کرده است.
بیش از ۹۰۰ تن از فعالان سیاسی و مدنی چهارشنبه ۲۳ مهر در بیانیه مشترکی با عنوان «به اعترافات اجباری پایان دهید»، تاکید کردند که هیچ اعتراف و اظهارنظر یا گفتوگویی که در سایه تهدید، فشار، اجبار یا محرومیت از حقوق بنیادین صورت گیرد، نمیتواند از هیچگونه وجاهت اخلاقی یا اعتبار حقوقی برخوردار باشد.
در این بیانیه که نسخهای از آن به دست ایراناینترنشنال رسیده، آمده است: «تجربههای تلخ دهههای گذشته نشان داده است که پخش اعترافات تلویزیونی و بازتاب سخنان افرادی که در شرایط بازداشت و در بی خبری، انفرادی و تحت فشارهای روانی و جسمی قرار دارند، نهتنها کمکی به کشف حقیقت نمیکند، بلکه بهگونهای آشکار، ناقض اصول دادرسی عادلانه و حقوق شهروندی است.»
صالحی که در زمان امضای برجام، رییس سازمان انرژی اتمی ایران بود، در گفتوگویی در ۱۱ شهریور ۱۴۰۴ گفت: «یادم است در یکی از جلسات آقای لاوروف اعتراض کرد و گفت این دارد حق وتو ما را میگیرد.»
این سخنان در تناقض کامل با اظهارات محمد جواد ظریف قرار داد که در واکنش به سخنان وزیر امور خارجه روسیه، او را به دروغگویی و وارونه کردن حقیقت متهم کرد.
علی اکبر صالحی در این گفتوگو که پیش از سخنان لاوروف و تکذیب آن از سوی ظریف انجام شده، گفت: «آمریکاییها میخواستند بندی در برجام باشد (مکانیسم ماشه) که اگر از دید آنها ما به هر دلیلی به تعهدات خود در برجام عمل نکردیم، آنها با یک شمشیری بالای سر ما باشند.»
وزیر سابق امور خارجه جمهوری اسلامی افزود: «با اسنپ بک حق وتو را به طور زیرکانهای از پنج کشور گرفته بودند تا اگر خواستند اسنپبک اجرا شود کسی نتواند آن را وتو کند.»
صالحی تاکید کرد: «این پیشنهاد هوشمندانه را آمریکاییها مطرح کردند.»
لاوروف ۲۳ مهر درباره مکانیسم ماشه و بازگشت تحریمهای جمهوری اسلامی گفت که این بند در برجام یک «تله حقوقی» بوده و از پذیرفتن آن در زمان مذاکرات، متعجب شده است.
وزیر امور خارجه روسیه افزود «تله حقوقی مکانیسم ماشه» در توافق هستهای سال ۲۰۱۵ موسوم به برجام، تا «حد زیادی» نتیجه عملکرد محمد جواد ظریف، وزیر امور خارجه پیشین جمهوری اسلامی، بود.
او اضافه کرد که این بند در مرحله نهایی مذاکرات، «مستقیما میان ظریف و کری مورد توافق قرار گرفته بود».
پس از این اظهارات لاوروف، محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه پیشین جمهوری اسلامی، گفت ادعاهای لاوروف درباره مکانیسم ماشه «نادرست» است و در جریان مذاکرات برجام، پیشنهادهای مسکو و پاریس برای قطعنامههای شورای امنیت «به زیان ایران» بود.
خبرگزاری ایرنا جمعه ۲۵ مهر به نقل از ظریف نوشت: «نه تنها اسنپبک مربوط به روزهای پایانی مذاکرات نبود، بلکه اصلا بحث من و جان کری (وزیر امور خارجه وقت آمریکا) هم نبود. آقای لاوروف و فرانسویها پیشنهادی داده بودند که بسیار بد بود و ما با تلاش زیاد آن را کنار گذاشتیم.»
جنجال بر سر مکانیسم ماشه در شرایطی بالا گرفته که با فعال شدن این روند به خواست بریتانیا، آلمان و فرانسه، سازمان ملل متحد تحریمهای تسلیحاتی و سایر محدودیتها علیه جمهوری اسلامی را بازگردانده است.
روسیه اعلام کرده است که این اقدام را به رسمیت نمیشناسد.
جمهوری اسلامی پس از فعال شدن مکانیسم ماشه در تلاش برای گسترش همکاری نظامی با روسیه و چین است.
یک منبع آگاه ۱۴ مهر به ایراناینترنشنال گفت سپاه پاسداران و ستاد کل نیروهای مسلح از طریق شبکههای تجاری خود در چین از جمله دلالان نفتی، در حال مذاکره برای دریافت تسلیحات چینی همچون موشک، پهپاد و سامانههای پدافند هوایی هستند.
