مطالب بیشتر
آلن ایر، مذاکرهکننده سابق دولت اوباما، در گفتوگو با ایراناینترنشنال هشدار داد که پس از جنگ ۱۲ روزه، آمریکا عملاً سیاست خود در قبال ایران را به اسرائیل واگذار کرده است. او گفت که دولت ترامپ اکنون مسئله هستهای ایران را پایانیافته میداند، هرچند خطرات باقیمانده همچنان جدی است.
در تاریخ ۲۲ ژوئن، ایالات متحده به کمپین نظامی اسرائیل علیه ایران پیوست و با حملاتی هوایی، تاسیسات کلیدی هستهای ایران در فردو، نطنز و اصفهان را هدف قرار داد.
ایر در پادکست انگلیسی «چشمانداز ایران» شبکه ایراناینترنشنال گفت: «رئیسجمهوری ترامپ گفت برنامه هستهای ایران نابود شده است. به نظر میرسد آن را در دستهبندی “ماموریت انجام شد” قرار دادهاند.»
او با اشاره به تلاشهای زمان اوباما افزود: «در آن زمان، وندی شرمن، معاون وزیر خارجه، با هماهنگی قدرتهای جهانی، برای حفظ برجام (توافق هستهای سال ۲۰۱۵) تلاش میکرد و از طریق دیپلماسی پیچیده، منافع متعددی را متعادل نگه میداشت؛ اما امروز همهچیز به هماهنگی یکطرفه با اسرائیل تقلیل یافته است.»
مذاکرهکننده سابق در دولت اوباما گفت: «در حال حاضر در حوزه سیاست خارجی، تنها کسی که هماهنگی واقعی با او صورت میگیرد، نخستوزیر نتانیاهو است. آقای ویتکوف، که مسئول این پرونده معرفی شده، درگیر مسائل دیگری مثل غزه و اوکراین است. بهطور واقعی، توجهی به پرونده ایران نمیشود و عملاً آن را به اسرائیل سپردهایم.»
نشانههایی از بازگشت به درگیری
تصمیم تهران برای احیای «شورای عالی دفاع» — نهادی که از زمان جنگ ایران و عراق تشکیل جلسه نداده بود — از سوی بسیاری بهعنوان نشانهای تلقی میشود که ایران آتشبس با اسرائیل را موقتی میداند.
این اقدام حاکی از آن است که رهبران حکومت ایران خود را برای درگیری مجدد آماده میکنند و به گفته آلن ایر، به دنبال بازسازی «نوعی بازدارندگی راهبردی» هستند؛ از جمله با بازسازی پدافند هوایی و احیای توان موشکی و هستهای.
تهران در دو راهی تصمیمگیری
جنگ و بنبست دیپلماتیک، نهاد حاکم ایران را به نقطهای بحرانی رسانده است. رهبران روحانی اکنون با انتخابی سخت روبهرو هستند: یا در برابر فشارها برای توقف فعالیت هستهای مقاومت کنند و خطر حمله دوباره از سوی اسرائیل و آمریکا را بپذیرند، یا تسلیم شوند و خطر شکاف در درون رهبری نظام را به جان بخرند.
آتشبس شکنندهای که به جنگ ۱۲ روزه در ماه ژوئن پایان داد، هرچند از سوی هر دو طرف پیروزی قلمداد شد، اما آسیبپذیریها را نمایان ساخت و تصویر بازدارندگی ایران را خدشهدار کرد.
سه منبع مطلع در داخل ایران به خبرگزاری رویترز گفتهاند که اکنون در سطح حاکمیت، مذاکره هستهای با واشینگتن تنها راه برای جلوگیری از تشدید درگیری و خطر نابودی ارزیابی میشود. حملات اسرائیل تنها یک روز پیش از دور ششم مذاکرات برنامهریزیشده با آمریکا آغاز شد.
رهبر جمهوری اسلامی، علی خامنهای، و دیگر مقامات عالیرتبه حکومت ایران، در اصل با ازسرگیری مذاکرات هستهای با آمریکا موافقت کردهاند و دیپلماسی را راهی ضروری برای جلوگیری از حملات مجدد آمریکا و اسرائیل میدانند.
تهدید بازگشت تحریمهای شورای امنیت
بریتانیا، فرانسه و آلمان — موسوم به E3 — هشدار دادهاند که اگر ایران تا پایان ماه اوت به مذاکرات بازنگردد، آمادهاند مکانیسم «بازگشت خودکار تحریمها» در سازمان ملل را فعال کنند.
آلن ایر تاکید میکند که ایران، با وجود حملات اخیر، همچنان ظرفیت صنعتی، اورانیوم غنیشده و دانش فنی لازم برای تولید سلاح هستهای را در اختیار دارد. او افزود: «ایران اکنون در یک دو راهی قرار دارد؛ آیا میخواهد آنچه پیشتر داشت را بازسازی کند یا به سمت چیزی دیگر حرکت کند… مثل گامبرداشتن بهسوی ساخت سلاح هستهای؟»
ویدیوی منتشرشده عبور جنگندههای آمریکایی به همراه یک بمبافکن رادارگریز بی-۲ را بر فراز محل دیدار دونالد ترامپ و ولادیمیر پوتین نشان میدهد.
پیشتر شبکه ایبیسی نیوز گزارش داده بود مدل بمبافکنهای بی-۲ اعزام شده به آلاسکا همان مدلی هستند که آمریکا در جنگ اخیر جمهوری اسلامی با اسرائیل برای حمله به تاسیسات اتمی جمهوری اسلامی استفاده کرده بود.
هالینا یانچنکو، نماینده پارلمان اوکراین، گفت این که ترامپ تاکید کرده هر تصمیمی درباره امتیازات سرزمینی باید با حضور اوکراین گرفته شود، بسیار مهم است.
او به اظهارات ترامپ در هواپیمای ریاستجمهوری (ایرفورس وان) اشاره داشت، زمانی که خبرنگاری از او پرسید آیا مبادلات سرزمینی در گفتوگو با پوتین مطرح خواهد شد یا نه.
ترامپ در پاسخ گفت: «این مسائل مطرح خواهد شد، اما باید اجازه بدهم اوکراین این تصمیم را بگیرد.»
یانچنکو در مصاحبهای با سیانان این موضع را برای حفاظت از غیرنظامیان اوکراینی حیاتی دانست.
او گفت: «اینکه او به این موضوع اشاره کرد، بسیار مهم است. وقتی درباره مبادله زمینها صحبت میکنیم، در واقع داریم درباره مبادله مردم حرف میزنیم.»
او تأکید کرد سرزمینهایی که مسکو در پی تصرف آنهاست، محل زندگی غیرنظامیان اوکراینی است؛ مردمی که در صورت هرگونه توافق سرزمینی، مجبور خواهند شد تحت کنترل روسیه زندگی کنند.
یانچنکو افزود: «معامله کردن با سرنوشت این مردم، بهسادگی ناعادلانه است. من معتقدم هیچکس در ایالات متحده نمیخواهد رئیسجمهور آمریکا تصمیم بگیرد که کشورشان باید به کجا تعلق داشته باشد، و اوکراینیها هم چنین چیزی را نمیخواهند.»
اظهارات او در بحبوحه گمانهزنیها درباره چارچوب احتمالی مذاکرات صلح بیان میشود.
یانچنکو هشدار داد که هرگونه سازش بر سر تمامیت ارضی میتواند دیگر رهبران اقتدارگرا را جسورتر کند.
او افزود که رهبران جهان نباید اجازه دهند افرادی مانند «پوتین یا دوستانش در ایران، کره شمالی یا چین» مردم کشورهای دموکراتیک را همچون مهرههای چانهزنی تلقی کنند.
رسانههای آمریکا نوشتند چهار جنگنده اف۲۲ رپتور که بر فراز فرودگاه آلاسکا و محل دیدار اولیه ترامپ و پوتین به پرواز در آمدند، همان نوع جنگندههایی هستند که بهطور معمول برای رهگیری هواپیماهای روسی در نزدیکی سواحل آلاسکا به پرواز درمیآیند.
سیانان نوشت این جنگندهها معمولاً در پایگاه مشترک المندورف–ریچاردسون مستقر هستند.
بر اساس این گزارش، این جنگندهها بارها بمبافکنها و جنگندههای دوربرد روسیه را که در منطقه شناسایی دفاع هوایی آلاسکا فعالیت میکنند رهگیری کردهاند.
در اقدامی غیرمعمول، پوتین هنگام ترک فرودگاه برای رفتن به جلسه، به همراه ترامپ سوار لیموزین ریاستجمهوری آمریکا شد.
این در حالی بود که لیموزین پوتین، یک خودروی ساخت روسیه از برند «آوروس»، در باند پایگاه المندورف-ریچاردسون آماده بود، اما او خودروی ترامپ، موسوم به «هیولا» را انتخاب کرد.
برخی رسانهها نوشتند که با این اقدام، رئیسجمهور روسیه به همتای آمریکایی خود این پیام را میداد که به او اعتماد دارد.
همچنین لبخند پوتین در تضاد آشکار با سالها دشمنی میان دو کشور بود.
