میثم مهرانی، تحلیلگر سیاسی به ایران اینترنشنال گفت: «دانشمندانی که در حملات اخیر اسرائیل کشته شدند، افراد عادی نبودند؛ آنها توانایی ساخت سلاح از تئوری را داشتند.»
او افزود: «شناسایی دقیق این افراد و حذف هدفمند آنها با پهپادهای نقطهزن، پیامی روشن به جمهوری اسلامی ارسال میکند: ساختار اطلاعاتی ایران بسیار ضعیف است و نفوذ اطلاعاتی اسرائیل از ساختار امنیتی جمهوری اسلامی قویتر است.»
مهرانی گفت: «این دانشمندان در لیست سیاه آمریکا قرار داشتند، و ناتوانی جمهوری اسلامی در حفاظت از آنها، نکتهای کلیدی است. اسرائیل تنها نفرات اول هرم را هدف قرار نمیدهد، بلکه با حذف لایههای بعدی، تاکتیکها و زنجیرههای تصمیمگیری را نیز از بین میبرد.»
این تحلیلگر افزود: «اسرائل تنها تاسیسات هستهای را هدف قرار نداده، بلکه دانشمندان هستهای نیز هدف قرار میگیرند تا پروژه بهطور کامل مختل شود. همچنین، حمله به ساختمانهای سپاه پاسداران نشان میدهد که برای اسرائیل، نهفقط فعالیتهای فنی، بلکه ساختار تصمیمگیری پروژه نیز اهمیت دارد.»
مهرانی گفت: «در همین حال، پرواز مداوم پهپادهای اسرائیلی بر فراز ایران و فعالشدن سامانههای پدافندی، نشان از تداوم عملیات دارد. شاید جمهوری اسلامی همچنان امکان غنیسازی داشته باشد، اما با از دست دادن این مهرههای کلیدی، رسیدن به بمب هستهای عملاً غیرممکن شده است.»
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، بار دیگر توافق هستهای برجام را مورد انتقاد قرار داد و تاکید کرد برخلاف دولت باراک اوباما، هیچ امتیازی به جمهوری اسلامی نمیدهد.
ترامپ دوشنبه ۹ تیر با انتشار پستی در شبکه اجتماعی تروث سوشال با اشاره به انتقادات اخیر کریس کونز، سناتور دموکرات، نوشت: «من برخلاف اوباما که در چارچوب توافق احمقانه برجام میلیاردها دلار به آنها پرداخت کرد (توافقی که اگر ادامه یافته بود، اکنون منقضی شده بود)، هیچ امتیازی به ایران ندادهام.»
رییسجمهوری آمریکا تاکید کرد حتی با مقامهای جمهوری اسلامی مذاکره نمیکند، زیرا تاسیسات هستهای حکومت ایران «کاملا نابود» شدهاند.
این اظهارات در شرایطی مطرح میشوند که ترامپ پس از برقراری آتشبس میان جمهوری اسلامی و اسرائیل، مواضع متناقضی در قبال گفتوگو و رفع تحریمهای حکومت ایران اتخاذ کرده است.
شبکه خبری سیانان پنجم تیر گزارش داد دولت ترامپ در چارچوب تلاش برای بازگرداندن تهران به میز مذاکره، پیشنهادهایی از جمله دسترسی به ۳۰ میلیارد دلار سرمایه، آزادسازی داراییهای بلوکهشده و راهاندازی یک برنامه هستهای غیرنظامی را مطرح کرده است. ترامپ این گزارش را رد کرد و آن را «دروغ» خواند.
در روزهای اخیر گمانهزنیها درباره سرنوشت ذخایر اورانیوم غنیشده جمهوری اسلامی پس از حمله آمریکا بالا گرفته است.
کونز پنجم تیر هشدار داد هنوز برای ارائه «برآوردی قطعی» از میزان آسیبی که حملات هوایی آمریکا به برنامه غنیسازی حکومت ایران وارد کرده، زود است.
این سیاستمدار دموکرات که عضو کمیته روابط خارجی سنای آمریکا است، در مصاحبه با شبکه اماسانبیسی گفت: «مهم است که افراد حرفهای باسابقه جامعه اطلاعاتیمان را وارد بازیهای سیاسی نکنیم.»
کونز سخنان ترامپ در خصوص نابودی کامل تاسیسات اتمی ایران را «شتابزده» خواند و افزود صحبت درباره سایتها و توانمندیهای هستهای جمهوری اسلامی و آسیبی که به آنها وارد شده، نیازمند «دقت» بیشتری است.
در یکی از آخرین گزارشها درباره میزان موفقیت عملیات نظامی اخیر آمریکا، خبرگزاری آسوشیتدپرس ۹ تیر نوشت رییس سازمان سیا در جلسهای محرمانه گفته که حمله ایالات متحده ضربهای سنگین به برنامه هستهای تهران وارد کرده که جبران آن سالها به طول خواهد انجامید.
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، هشتم تیر گفت با وجود آسیب به تاسیسات هستهای جمهوری اسلامی در حملات آمریکا و اسرائیل، تهران احتمالا ظرف چند ماه قادر خواهد بود تولید اورانیوم غنیشده را آغاز کند.
دونالد ترامپ رییسجمهور آمریکا گفت که با جمهوری اسلامی مذاکره نمیکند و هیچ پیشنهادی به مقامات تهران نخواهد داد.
او در شبکه اجتماعی تروث خطاب به سناتور دموکرات، کریس کونز، نوشت: «من به ایران هیچ چیزی پیشنهاد نمیدهم — برخلاف اوباما که میلیاردها دلار به آنها پرداخت کرد تحت توافق احمقانه «برجام، جادهای بهسوی دستیابی به سلاح هستهای» (که حالا منقضی شده هم هست!)»
ترامپ افزود: «و حتی هیچ گفتوگویی هم با آنها ندارم، چرا که ما تاسیسات هستهایشان را کاملا نابود کردیم.»
شبکه البیسیآی لبنان به نقل از منابع آگاه گزارش داد سوریه در مذاکرات مربوط به توافق صلح با اسرائیل، بازپسگیری بلندیهای جولان را بهعنوان پیششرط عادیسازی روابط میان دو کشور مطرح نکرده است. اسرائیل از سال ۱۹۶۷ کنترل بخشهایی از این منطقه را در اختیار دارد.
بر اساس این گزارش که دوشنبه ۹ تیر منتشر شد، سوریه در مذاکرات از اسرائیل خواسته است حکومت کنونی این کشور به رهبری احمد الشرع را به رسمیت بشناسد.
سوریه همچنین خواستار خروج اسرائیل از مناطقی در جنوب سوریه است که پس از سرنگونی حکومت بشار اسد، نیروهای اسرائیلی در آن مستقر شدهاند.
یسرائیل کاتز، وزیر دفاع اسرائیل، اسفند ۱۴۰۳ از حضور نظامی در جنوب سوریه دفاع کرد و گفت اسرائیل اجازه نخواهد داد «جنوب سوریه به جنوب لبنان تبدیل شود».
اسرائیل بلندیهای جولان را در جریان جنگ شش روزه سال ۱۹۶۷ به تصرف درآورد و در سال ۱۹۸۱ بهصورت رسمی آن را ضمیمه خاک خود کرد.
این اقدام با مخالفت جامعه جهانی روبهرو شده و تنها ایالات متحده آمریکا آن را به رسمیت شناخته است.
در روزهای اخیر، گمانهزنیها درباره احتمال پیوستن دمشق به پیمان ابراهیم شدت گرفته است.
دادگاه منطقهای اورشلیم هشتم تیر اعلام کرد جلسه ادای شهادت بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، که قرار بود این هفته در چارچوب محاکمه کیفریاش برگزار شود، لغو شده است.
کان، رسانه دولتی اسرائیل، در همین رابطه گزارش داد تصمیم دادگاه پس از آن اتخاذ شد که مقامهای امنیتی اسرائیل در جلسهای غیرعلنی به قضات گفتند فرصتی برای تغییر چهره خاورمیانه و گسترش توافقات صلح میان اسرائیل و کشورهای منطقه، از جمله سوریه، به وجود آمده است.
سوریه بهدنبال تضمینهای امنیتی در مرز با اسرائیل و اردن
شبکه البیسیآی لبنان در ادامه گزارش داد سوریه در مذاکرات صلح، خواهان تدوین ساز و کارهای امنیتی شفاف در جنوب این کشور و در نقطه اتصال مرزهای سوریه، اردن و اسرائیل شده است.
بر اساس این گزارش، دمشق همچنین از واشینگتن درخواست حمایت کرده، اما ماهیت این حمایت هنوز روشن نیست.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، هشتم تیر اعلام کرد برخی کشورها تمایل خود را برای پیوستن به پیمان ابراهیم و عادیسازی روابط با اسرائیل ابراز کردهاند.
کارولین لویت، سخنگوی مطبوعاتی کاخ سفید، نیز بهتازگی خبر داد سوریه از جمله کشورهایی است که ترامپ تمایل دارد به پیمان ابراهیم بپیوندد.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، پنجم تیر اعلام کرد موفقیت کارزار نظامی این کشور علیه جمهوری اسلامی، زمینه را برای عادیسازی روابط اسرائیل با سایر کشورها فراهم آورده است.
اسرائیل ابتدا در سپتامبر ۲۰۲۰ در چارچوب پیمان ابراهیم با دو کشور امارات متحده عربی و بحرین روابط سیاسی و دیپلماتیک برقرار کرد و سپس در اکتبر همان سال با مراکش و در دسامبر ۲۰۲۲ با سودان پیمان عادیسازی روابط به امضا رساند.
تهران همواره از مخالفان سرسخت عادیسازی روابط اسرائیل با کشورهای منطقه بوده است.
علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، مهرماه ۱۴۰۲ عادیسازی روابط اسرائیل و کشورهای منطقه را به «شرطبندی روی اسب بازنده» تشبیه کرد و آن را قماری «محکوم به باخت» خواند.
