اکثر مردم دورههایی از نفخ دستگاه گوارش را تجربه میکنند که شامل احساس سفتی و پُری در معده میشود و اغلب با گاز معده نیز همراه است. چرا دچار نفخ میشویم و چطور میتوانیم آن را برطرف کنیم؟ اگرچه این مشکل بسیار شایع است و در کل جدی محسوب نمیشود اما میتواند سبب ناراحتی مدام باشد.
وبسایت فاکس نیوز به نقل از متخصصان گوارش به بررسی علل، راهحلها و نکات پیشگیری از بروز نفخ معده پرداخته است.
تعریف دقیق نفخ
احساس سفتی در روده و احساس سیری بیش از حد، معمولا از اولین نشانههای نفخ هستند.
لیلا کیا، استادیار دانشکده پزشکی دانشگاه نورث وسترن در شیکاگو و سخنگوی انجمن گوارش آمریکا به فاکس گفت: «نفخ به احساس پُری شکم فرد اشاره دارد. این عارضه زمانی اتفاق میافتد که هوای اضافی در دستگاه گوارش به دام میافتد و باعث ناراحتی میشود.»
چه عواملی باعث بروز نفخ میشوند؟
دلایل مختلفی برای نفخ وجود دارد؛ از جمله این محرکها، غذاهای تولیدکننده گاز مانند لوبیا، عدس، سبزیجات و نوشیدنیهای گازدار هستند که میتوانند در طول هضم غذا باعث تولید گاز شوند.
کایل استالر، مدیر آزمایشگاه بیمارستان عمومی ماساچوست و دانشکده پزشکی هاروارد به فاکس نیوز گفت: «این امر یا از طریق تخمیر باکتریهای روده یا با کشیدن احتباس مایع در دستگاه گوارش اتفاق میافتد.»
۱- تحمل ناپذیری لاکتوز
استالر که سخنگوی انجمن گوارش آمریکاست، گفت: «افراد مبتلا به تحمل ناپذیری لاکتوز، اغلب پس از مصرف لبنیات دچار نفخ، گاز و اسهال میشوند.»
او گفت: «مکملهای آنزیم لاکتاز میتوانند به تجزیه لاکتوز کمک کنند و این علایم را کاهش دهند.»
برخی از بیماریها مانند بیماری سلیاک یا بیماریهای التهاب روده میتوانند منجر به تحمل ناپذیری لاکتوز ثانویه شوند.
۲- سیکلهای قاعدگی
استالر گفت: «در طول چرخههای قاعدگی زنان، سطوح هورمونها به ویژه استروژن و پروژسترون برای تنظیم این روند در نوسان است.»
این پزشک افزود: «در روزهای منتهی به قاعدگی، بدن آب بیشتری در خود نگه میدارد و این امر میتواند منجر به بروز نفخ شود.»
۳- پرخوری یا کند بودن عملکرد دستگاه گوارش
هنگامی که فردی پرخوری میکند، دستگاه گوارش وظیفه دارد مقدار بیشتری غذا را نسبت به آنچه که به پردازش آن عادت دارد، مدیریت کند.
استالر گفت: «سیستم گوارشی خود را بهعنوان تیمی از کارگران در یک کارخانه تصور کنید. این تیم مسوول تجزیه غذای بلع شده به ذرات کوچکتر، جذب مواد مغذی و حذف مواد زائد است.»
او ادامه داد: «وقتی بیش از نیاز بدنتان غذا میخورید، مانند فرستادن حجم زیادی از کار برای این تیم گوارش است.»
ممکن است در نتیجه این حجم کاری، فرآیند گوارش کند شود زیرا غذای زیادی برای تجزیه وجود دارد.
همانطور که سیستم گوارشی برای تجزیه مواد غذایی اضافی بیشتر کار میکند، گاز بیشتری نیز بهعنوان یک محصول جانبی طبیعی تولید میشود. این گاز اضافی در معده و روده جمع میشود و سبب بروز نفخ میشود.
بزرگ شدن معده همچنین میتواند به اندامها و ساختارهای مجاور فشار وارد کند و منجر به احساس پری و نفخ شود.
به گفته این متخصص، یبوست نیز میتواند در نتیجه این روند اتفاق بیفتد.
چگونه نفخ را کاهش دهیم؟
در وهله اول، تغییر در سبک زندگی میتواند از بروز نفخ جلوگیری کند.
استالر گفت که اصلاح رژیم غذایی میتواند موثر باشد.
او توصیه کرد افراد غذاهایی را که باعث ایجاد گاز و نفخ میشوند شناسایی و محدود کنند.
همانطور که قبلا ذکر شد، برخی دلایل رایج در ایجاد نفخ عبارتند از مصرف لوبیا، سبزیجات خاص، نوشیدنیهای گازدار و شیرین کنندههای مصنوعی.
به گفته این پزشک، خوردن وعدههای غذایی کوچکتر و مکرر و جویدن کامل غذا برای کاهش میزان هوای بلعیده شده میتواند مفید باشد.
استالر همچنین نوشیدن مقدار زیادی آب را برای کمک به حفظ حرکات منظم روده و جلوگیری از یبوست توصیه کرد.
ورزش منظم میتواند هضم مناسب غذا را تقویت و به کاهش نفخ کمک کند.
درمانهای نفخ شکم
استالر تاکید کرد: «داروهای ضد گاز با شکستن حبابهای گاز میتوانند موجب تسکین دستگاه گوارش شوند؛ اگرچه بر اساس شواهد، اثربخشی آنها نسبتا محدود است.»
اگر یک علت زمینهای مانند سندرم روده تحریکپذیر (IBS) یا بیماری التهابی روده (IBD) باعث نفخ شود، ممکن است پزشک داروهایی را برای مدیریت علایم تجویز کند.
مکملهای فیبر نیز ممکن است مفید باشند اگرچه استالر خاطرنشان کرد همه فیبرها یکسان عمل نمیکنند.
او گفت: «من به طور کلی فیبر محلول را بهعنوان بهترین درمان برای IBS توصیه میکنم که یکی از شایعترین علل نفخ است. فیبر محلول و موجود در غذاهایی مانند جو، لوبیا و میوهها میتواند برای نفخ مفید باشد.»
به گفته این پزشک، داروهای ضد گاز بدون نسخه ممکن است با شکستن حبابهای گاز در دستگاه گوارش، آن را تسکین دهند؛ اگرچه شواهد مبنی بر اثربخشی آنها نسبتا محدود است.
هر چند فیبرها میتوانند به کاهش نفخ کمک کنند اما میتوانند باعث بروز بیماری نیز بشوند. از این رو توصیه میشود مکملهای فیبر را به تدریج وارد رژیم غذاییتان کنید تا سیستم گوارشی به آرامی به وجود آنها عادت کند.
استالر به فاکس نیوز گفت: «شروع با دوز کم و افزایش آن در طول زمان میتواند به کاهش عوارض جانبی احتمالی فیبرها مانند گاز و نفخ کمک کند.»
اگر تغییر سبک زندگی کمکی نکرد چه؟
نفخ معمولا عارضهای بیضرر است اما اگر علایم نفخ با تغییر رژیم غذایی و سبک زندگی بهبود نیافت یا اگر علایم مرتبط دیگری نیز وجود داشت، بهتر است با پزشک مشورت کنید.
نفخ میتواند به دلیل اختلالات گوارشی مانند سندرم روده تحریکپذیر (IBS)، بیماری سلیاک یا بیماری التهابی روده (زخم التهابی روده بزرگ یا بیماری کرون) نیز باشد.
همچنین نفخ میتواند در اثر یبوست مزمن، انسداد روده، رشد بیش از حد باکتریها یا سرطانهای دستگاه گوارش دیده شود.
نفخ معمولا زمانی بهبود مییابد که علت زمینهای بروز آن برطرف شود. در صورت ادامه نفخ یا همراه شدن آن با درد، مدفوع خونی یا کاهش وزن، مراجعه به پزشک مهم است.
اگر به پزشک مراجعه کردید، ممکن است آزمایشهایی مانند اسکن شکم، کولونوسکوپی، آندوسکوپی فوقانی یا آزمایش خون و مدفوع برای تعیین علت اصلی نفخ تجویز شود.
بر اساس گزارش وب سایت پرونشن، در این مطالعه شرکت کنندگان به مدت بیش از دو دهه مورد مطالعه قرار گرفتند.
این مطالعه که در جاما نورولوژی منتشر شد، ۵۸۶ مورد کالبد شکافی که به طور متوسط تا ۹۱ سال زندگی کردند را مورد بررسی قرار داد.
در این مطالعه شرکت کنندگان در پروژه «راش مموری اند ایجینگ پروجکت» شرکت کردند که شامل انجام آزمایشات ذهنی و جسمی منظم همراه با پرسشنامه سالانه سبک زندگی برای مدت زمان بیش از ۲۰ سال بود.
در این مطالعه محققان ارتباط مستقیمی میان رعایت عادات سالم و کاهش خطر زوال عقل در روند افزایش سن را مشخص کردند. این یافته حتی در مورد افرادی که علائم بارز ابتلا به بیماری آلزایمر یا زوال عقل را داشتند نیز صادق بود.
دکتر کلودیان دانا، استادیار درمان بیماری های سالمندان و تسکین درمانی از موسسه راش، گفت که هدف این مطالعه بررسی تاثیر عادات سبک زندگی بر میزان احتمال ابتلای فرد به زوال عقل بود.
دانا که نویسنده اصلی این مطالعه است به پرونشن گفت: «با افزایش سن، شاهد تجمع تدریجی بافت های مرتبط با بیماری های زوال عقل در مغز هستیم. هرچند این تغییرات در مغز همه افراد منجر به بروز زوال عقل نمی شوند.»
عوامل بهبود سلامت مغز
در این مطالعه مشخص شد شرکت کنندگانی که موارد زیر، سبک زندگی کم خطر یا سالم، را رعایت کردند، از سلامت مغزی بالاتری برخوردار بودند.
سیگار کشیدن ممنوع
حداقل ۱۵۰ دقیقه ورزش متوسط تا شدید در هفته
کاهش مصرف الکل به یک نوشیدنی در روز برای زنان و دو نوشیدنی در روز برای مردان
شرکت در فعالیت های محرک مغز، مانند مطالعه، بازی کردن و بازدید از موزه ها
تنوعی از رژیم غذایی MIND را دنبال کنید.
محققان دریافتند که به ازای افزایش هر یک امتیاز در نمره سبک زندگی سالم، میزان پلاک های بتا آمیلوئید کمتر می شود در نتیجه امتیاز این افراد در تست های شناختی که عواملی مانند حافظه و دقت در توجه را بررسی می کنند، بالاتر می رود.
پلاکهای بتا آمیلوئید بر اساس وب سایت انستیتوی ملی افزایش سن، مولکولهاییاند که با قرار گرفتن میان نورون ها عملکرد مغز را مختل می کنند.
چرا این عادات برای مغز مفید است؟
دکتر آمیت ساچدف، مدیر بخش نورولوژی در دانشگاه ایالتی میشیگان گفت: «پیروی از یک سبک زندگی سالم برای سلامت مغز مفید است.»
رژیم غذایی «مایند» یکی از انواع رژیم های غذایی گیاهی است که با داشتن مغز سالم تر ارتباط مستقیم دارد، این رژیم غذایی شامل مصرف مقدار زیادی میوه، سبزیجات، آجیل، لوبیا، روغن زیتون و غلات کامل است.
کوردینگ گفت: «مطالعات قبلی روی الگوهای رژیم غذایی مشابه نشان داده اند که این سبک غذایی غنی از پلی فنول ها، ترکیبات گیاهی قدرتمند است، که دارای خواص محافظتی عصبی هستند.»
کوردینگ افزود که این رژیم غذایی میتواند به کاهش التهاب بدن و ارتقای سلامت روده و قلب کمک کند.
او گفت: «آنچه برای قلب و رگ های خونی مفید است، عموما برای مغز نیز مفید است، زیرا در مغز هزاران رگ خونی وجود دارد.»
کلیفورد سگیل، متخصص مغز و اعصاب در مرکز درمانی پراویدنس کالیفرنیا، نیز گفت: «پیروی از سبک زندگی سالم، سلامت قلب و سلامت مغز را افزایش میدهد. یک قلب سالم میتواند به سلامت مغز شما کمک کند.»
تحقیقات همچنین نشان داده اند که انجام فعالیتهای تحریک کننده ذهنی با کاهش خطر ابتلا به زوال عقل مرتبطند.
دکتر سگیل گفت: «چیزی که من اغلب به بیماران برای سلامت مغزشان توصیه می کنم، تمرینات شناختی ساختار یافته است. این تمرینات می توانند مانند شرکت در کلاس های کالج در سن جوانی تاثیرگذار باشند.»
دکتر سگیل با تاکید بر اهمیت عادات سبک زندگی سالم برای سلامت مغز خاطر نشان کرد که اصلاح شیوه زندگی برای کاهش خطر زوال شناختی بهتر از مصرف برخی داروها عمل می کند.
روز اول سال نو چینی هر سال تغییر میکند اما بازه زمانی آن همیشه بین ۲۱ ژانویه تا ۲۰ فوریه است. هر چند این رویداد با نام سال نوی چینی شناخته میشود اما علاوه بر چین، مردم بسیاری از کشورهای آسیایی مانند ویتنام، برونئی، کامبوج، اندونزی، مالزی، میانمار، فیلیپین، سنگاپور و تایلند هم آن را جشن میگیرند.
سال نوی چینی با قصهها و افسانههای زیادی گره خورده و جشنهایش نیز با آیین و رسوم خاصی همراه است.
سیانان در گزارشی به سال نوی چینی، ویژگیهایش و برخی از سنتهای رایج مرتبط با آن پرداخت.
چرا اژدها؟
تقویم زودیاک چینی اگرچه بسیار پیچیده است اما بهترین چرخه ۱۲ ساله را با نمادی از ۱۲ حیوان مختلف نمایش میدهد که به این ترتیب تکرار میشوند: موش، گاو، ببر، خرگوش، اژدها، مار، اسب، بز، میمون، خروس، سگ و خوک.
علامت حیوان زودیاک شخصی شما بر اساس سال تولدتان تعیین میشود. بنابراین سال ۲۰۲۴ تعداد زیادی بچه اژدها به دنیا خواهند آمد و متولدان سال ۲۰۲۵ مار خواهند بود.
پیروان این آیین باور دارند شانس هر علامت زودیاک چینی تا حد زیادی به موقعیت تای سویی بستگی دارد.
تای سویی نامی برای خدایان ستارهای است که تصور میشود به شکل موازی و در جهت مخالف مشتری میچرخند.
چرا باید ترقه روشن کرد و قرمز پوشید؟
داستانهای عامیانه زیادی در رابطه با سال نو قمری وجود دارد که یکی از محبوبترین آنها اسطوره «نیان» است.
افسانهها میگویند نیان یک جانور وحشی با دندانها و شاخهای تیز بود که هر شب سال نو، از آب بیرون میآمد تا اهالی دهکدههای مجاور را به وحشت بیندازد. یک سال، وقتی روستاییان با وحشت در حال فرار و مخفی شدن بودند، پیرمردی مرموز به روستا آمد و کمک کرد تا آنها بر تهدیدهای نیان غلبه کنند. در کمال تعجب، پیرمرد و روستاییان کاملا سالم ماندند.
پیرمرد گفت که نیان را با نصب بنرهای قرمز رنگ روی درها، روشن کردن ترقه و آتشافشانی و پوشیدن لباسهای قرمز ترسانده است. به همین دلیل است که مردم هنوز هم در سال نو چینی قرمز میپوشند، بنرهای قرمز آویزان میکنند و ترقهبازی یا آتشبازی راه میاندازند.
آمادهسازی
جدای از سرگرمیهایش، آماده شدن برای جشن فرا رسیدن سال نو چینی میتواند کار زیادی داشته باشد. این جشنها یک هفته قبل از شروع سال جدید شروع میشوند و معمولا ۱۵ روز و گاهی بیشتر طول میکشند.
کیکهای و پودینگهای جشن در بیست و چهارمین روز از آخرین ماه سال درست میشوند.
کلمههای کیک و پودینگ در ماندارین و کانتونی، دو زبان رایج چینیها و کشورهای آسیای شرقی با کلمه «بلند» یکسان است و در نتیجه مردم اعتقاد دارند خوردن این خوراکیها منجر به بهبود شرایط و رشد در سال آینده میشود.
علاوه بر اینها نیان را هم نباید فراموش کرد، چون هیچ آمادهسازی سال نویی بدون آویزان کردن بنرهای قرمز رنگ حاوی عبارات و اصطلاحات فرخنده در خانه کامل نمیشود.
این بنرها جلوی درهای خانهها نصب میشوند تا نیان را دور نگه دارند و برای اهالی خانه خوششانسی و خوشبختی بیاورند.
اما همه کارهای آمادهسازی جشن اینقدر هم سرگرمکننده نیستند.
طبق سنت، در بیستوهشتمین روز از آخرین ماه سال که امسال مصادف با هفتم فوریه (۱۸ بهمن) بود، باید یک پاکسازی بزرگ در خانهها انجام شود.
هدف این است که خانهها از شر هر بدشانسیای که در سال گذشته انباشته شده بوده خلاص شوند و دیگر هیچ چیزی تا روز ۱۲ فوریه نیازمند تمیز شدن نباشد. در غیر این صورت تمام اقبالهای خوبی که در آغاز سال جدید وارد شدهاند از بین میروند.
برخی هم اعتقاد دارند در روز اول سال نو نباید موهای خود را بشویند یا کوتاه کنند چون با این کار ثروت را خواهند شست و از بین خواهند برد.
همچنین در کل این ماه باید از خرید کفش نو خودداری کرد؛ اگر نه اموال از دست خواهند رفت.
جشن بزرگ شب سال نو
شام بزرگ گردهمایی خانوادگی معمولا در شب سال نو برگزار میشود که امسال مصادف با ۹ فوریه (۲۰ بهمن) بود.
منوی غذای این شام با دقت انتخاب میشود تا شامل غذاهایی مرتبط با شانس و اقبال باشد. از جمله ماهی، پودینگ و کوفتهها که نماد پیشرفت یا شبیه شمشهای طلا هستند.
در چین، غذاهایی که در این شامهای کلاسیک سرو میشوند، از شمال تا جنوب متفاوتند. به عنوان مثال، چینیهای ساکن شمال دوست دارند کوفته و رشته فرنگی بخورند اما جنوبیها بدون برنج بخارپز نمیتوانند زندگی کنند.
مهم نیست کدام غذاها را برای شام شب سال نو ترجیح میدهند چون همه خوراکیهای این فهرست، جشن بازی با کلمات محسوب میشوند.
آیینهای روز اول سال نو
چند روز اول سال نو و به ویژه دو روز نخست آن، اغلب آزمایشی برای استقامت، اشتها و مهارتهای اجتماعی فرد محسوب میشوند زیرا بسیاری از افراد مجبورند در این روزها به مسافرت بروند و از خانواده نزدیک، سایر اقوام و دوستان خود دیدن کنند.
در این دیدارها، میزبان و مهمان کیسههایی شامل هدایا و میوه به یکدیگر میدهند.
متاهلها باید بستههای قرمز رنگی را به کسانی که هنوز ازدواج نکردهاند - شامل کودکان و جوانان - هدیه بدهند.
اعتقاد بر این است که این پاکتها میتوانند با دفع ارواحی شیطانی به نام sui از کودکان محافظت کنند.
روز سوم: بازدید از معبد
روز سوم سال نوی چینی که امسال برابر با ۱۲ فوریه (۲۳ بهمن) است، دهان قرمز نامیده میشود.
اعتقاد بر این است که مشاجره در این روز بیشتر رخ میدهد. بنابراین مردم از تعامل اجتماعی اجتناب میکنند و در عوض به معابد میروند.
برخی از این فرصت به منظور ارائه پیشنهاداتی برای جبران بدشانسیهای احتمالی استفاده میکنند چون بسیاری از مردم معتقدند سال نو فرصتی برای مشورت با ستارههاست تا بفهمند در ماههای آینده چه چیزی در پیش است.
هر سال برخی از نشانههای زودیاک چینی با ستارگان برخورد منفی میکنند. بنابراین بازدید از معبد راهی مناسب برای حل این درگیریها و ایجاد صلح در ماههای آینده در نظر گرفته میشود.
روز هفتم: روز تولد بشریت
هفتمین روز سال نوی چینی امسال برابر با ۱۶ فوریه (۲۷ بهمن) است.
این روز زمانی است که نووا، الهه مادر چینی، بشریت را آفرید. بنابراین به آن روز تولد بشریت میگویند.
کشورها و مناطق گوناگون آسیا در این روز غذاهای مختلفی سرو میکنند. به عنوان مثال در مالزی غذایی متشکل از ماهی خام و سبزیجات خرد شده استفاده میشود.
مردم کانتونی هم در این روز توپهای برنج شیرین میخورند.
روز پانزدهم: جشنواره فانوس
مهمترین رویداد کل جشن بهار و سال نوی چینی، جشنواره فانوس است که در پانزدهمین و آخرین روز آن برگزار میشود.
در جشنواره فانوس، نخستین ماه کامل سال جشن گرفته میشود و نشانه خروج زمستان و آغاز بهار است.
در این روز، مردم فانوسهایی را روشن میکنند تا نمادی از بیرون راندن تاریکی و آوردن امید به سال جدید باشد.
در چین باستان، این تنها روزی بود که دختران جوان اجازه داشتند برای تحسین فانوسها و ملاقات با پسران بیرون بروند. در نتیجه، از آن با عنوان روز ولنتاین چینی نیز یاد میشود.
امروزه شهرهای بسیاری در سراسر جهان در روز پایانی جشنواره سال نوی چینی، فانوسها و نمایشگاههایی عظیم برپا میکنند.
برخی شهرهای چین مانند چنگدو، میزبان رقصهای دراماتیک اژدهای آتش هستند.