رسانههای اسرائیل از مجروح شدن چهار نفر در حمله به خودروهایی در نزدیکی شهرک عتنائيل در کرانه باختری خبر دادند.
بر اساس گزارش این رسانهها، سه نفر از زخمیشدگان به طور جزیی آسیب دیدهاند و نفر چهارم که جوانی ۲۰ ساله است، وضعیت چندان وخیمی ندارد.
در این گزارش آمده است مهاجم در محل حادثه به وسیله نیروهای ارتش اسرائیل به ضرب گلوله کشته شده است.
زعفران گرانترین ادویه جهان است و ایران بزرگترین تامینکننده آن. بر اساس گزارشها، تغییرات شدید آب و هوایی تولید این محصول ارزشمند را در کشور به نصف کاهش داده است.
فایننشیال تایمز در گزارشی نوشت شهر تربت جام ایران به دارا بودن هکتارها مزرعه رنگارنگ زعفران مشهور است. شرایط این شهر امسال برای یک کشاورز محلی به نام رضا که کیسههای نارنجی و قرمز زعفران را به بازار شلوغ ادویه شهر میبرد، فاجعه بوده است: «خانواده من در این فصل فقط ۹۰۰ کیلو برداشت کردند که نسبت به هزار و ۵۰۰ کیلو برداشت سال گذشته، بسیار کمتر است.»
طلای سرخ صحرا
ایران بیشترین زعفران جهان را تولید میکند. این گیاه به دلیل توانایی رشد در آب و هوای خشک، عطر و طعم غنی و رنگ زندهاش به عنوان «طلای سرخ صحرا» شناخته میشود.
به گفته تولیدکنندگان و بازرگانان، تغییر الگوهای آب و هوا و کمبود آب تاثیر زیادی بر تولید زعفران در ایران گذاشته و منجر به کاهش قابل توجه بازدهی زمینهای کشاورزی شده است. این شرایط، قیمتِ گرانترین ادویه جهان را به بالاترین حد خود رسانده است.
کشاورزان منطقه خراسان که شامل تربت جام هم میشود، گفتهاند محصول امسال کمتر از نصف سال ۲۰۲۲ خواهد بود.
علی شریعتی مقدم، مدیر اجرایی «شرکت نوین زعفران» بهعنوان یکی از تولیدکنندهها و صادرکنندههای پیشرو در این صنعت، گفته است: «پیشبینی میشود کل تولید سال جاری از نزدیک به ۴۰۰ تن در سال گذشته، به حدود ۱۷۰ تن کاهش یابد.»
مجتبی پیام عسگری، مدیر بورس زعفران تربت جام نیز گفته است: «یخبندان زمستان و به دنبال آن خشکی بهار و تابستان که دمای هوا را به ۵۰ درجه سانتیگراد رساند، تاثیر مخربی بر منطقه شمال شرق ایران نزدیک به مرز افغانستان داشت؛ بهطوری که همه دو هزار حلقه چاه سطحی محلی به طور کامل خشک شدند.»
کارشناسان هشدار میدهند چنین تغییرات آب و هوایی شدیدی، رخداد زودگذر نیستند بلکه نتیجه تغییرات الگوهای آب و هوا در سراسر جهان هستند.
محمد درویش، کارشناس محیط زیست در ایران گفت: «ایران از میانگین جهانی به ویژه در مناطق خشک و نیمه خشک [محل کشت زعفران] آسیبپذیرتر است.»
او افزود: «بارندگی در حال کاهش، دما و در نتیجه تبخیر در حال افزایش است.»
در نتیجه این تغییرات، قیمت زعفران ممتاز افزایش یافته و به هزار و ۴۰۰ دلار در هر کیلوگرم در داخل کشور رسیده است که دو برابر قیمت سال گذشته است.
به گفته تامینکنندگان، این مبلغ در خارج از کشور میتواند هزار و ۸۰۰ دلار باشد.
کاربردهای زعفران
استفاده از زعفران یکی از ویژگیهای بارز غذاهای کلاسیک ایرانی است و در انواع دستور پختها از جمله تهچین، خورشتهایی مانند قیمه و دسرهایی از جمله حلوا و شلهزرد استفاده میشود.
برخی میگویند زعفران خواص دارویی برای تقویت خلقوخو، کاهش سطح قند خون و بهبود بینایی، حافظه و سلامت قلب دارد.
فرمانروایان ایران باستان به منظور افزایش مهارتهای جنگآوری سربازان به آنها زعفران میدادند.
در حال حاضر دانشمندان در حال بررسی فواید زعفران در درمان سرطان و افسردگی هستند.
از این ادویه بهعنوان رنگساز در لوازم آرایشی و صنعت عطرسازی نیز استفاده میشود.
قیمت بالای زعفران تا حدودی به دلیل پرزحمت بودن برداشت محصول است بهطوری که برای تولید یک کیلوگرم زعفران به ۱۷۰ هزار گل نیاز است.
گلهای شکننده زعفران، کروکوس ساتیووس (crocus sativus)، در سپیدهدم ماههای اکتبر و نوامبر، قبل از اینکه سه کلاله زرشکی آن با دقت خشک شوند، با دست چیده میشوند.
ارزش زعفران ایران در دهههای اخیر با گسترش کشت و معرفی روشهای جدید فرآوری، افزایش یافته است.
بورس زعفران پس از اعمال استانداردهای کیفیت بینالمللی در سال ۲۰۱۷ راهاندازی شد و بازار آتی زعفران و صندوق سرمایهگذاری آن شروع به کار کردند.
فرهاد سحرخیز، رییس «زعفران سحرخیز» تقریبا یکسوم بازار زعفران ایران را در اختیار دارد و یکی از کسانی است که به راهاندازی این بورس کمک کرد.
به گفته او، شروع کار بورس زعفران باعث جذب تاجران و خریدارانی از بخش خانگی شد که بهطور سنتی در بازارهای طلا و ارز خارجی سرمایهگذاری میکردند.
اکنون بحران در این صنعت در حالی رخ میدهد که جمهوری اسلامی با تورم سرسامآور دست و پنجه نرم میکند و اثرات تحریمهای غرب که به دنبال جاهطلبیهای هستهایاش اعمال شده، اقتصاد را فلج کرده است.
گردانندگان صنعت ادویه از کاهش تقاضا برای زعفران در بازار داخلی که حدود یکچهارم تولید سالانه را تشکیل میدهد بیم دارند؛ زیرا مصرفکنندگان ایرانی در بحبوحه بحران هزینههای زندگی، با تورم بالای ۴۰ درصد دست و پنجه نرم میکنند.
احمد اکبری، یکی از دلالان شهر مشهد که قطب تجارت زعفران است، به فایننشال تایمز گفت: «تقاضای داخلی به شدت کاهش یافته است. ما شاهد کاهش ۵۰ درصدی در فروش هستیم. قدرت خرید مردم کاهش یافته و بسیاری توان خرید زعفران را با قیمت فعلی ندارند.»
غلامرضا میری، رییس اتحادیه صادر کنندگان زعفران خراسان رضوی هم گفت: «تحریمهای آمریکا بر سر برنامه هستهای ایران و متعاقبش محدود کردن دسترسی به سیستم مالی جهانی نیز به تجارت غیرقانونی زعفران دامن زده است.»
میری ادامه داد: «قاچاقچیان، زعفران ایران را با نرخ پایینتری به کشورهای دیگر میفروشند و سپس با تغییر نام تجاری، آن را بهعنوان محصول خود در بازار عرضه میکنند.»
افزایش قیمت زعفران بر صادرات آن از جمله به چین، بزرگترین خریدار زعفران ایران نیز تاثیرگذار بوده است.
خریداران چینی ۴۵ درصد از محصول زعفران ایران را خریداری میکنند. کشورهای عربی، اسپانیا و ایتالیا نیز از مصرفکنندگان بزرگ زعفران ایران هستند.
پیام عسگری از صرافی تربت جام گفت: «بسیاری از دلالان چینی از افزایش قیمت زعفران شوکه و از خرید منصرف شدهاند.»
او افزود: «اگر آنها مجددا تصمیم به خرید بگیرند باید هزینه بیشتری بپردازند چون محصول بسیار کم و انبارها خالی هستند.»
زعفران تنها درصد کمی از کل درآمد حاصل از تولیدات کشاورزی ایران را به خود اختصاص میدهد اما برای حدود ۱۰۰ هزار خانواده ساکن مناطق کویری مانند خراسان، تنها راه تامین مخارج زندگی است.
یکی از فروشندگان محلی گفت معاش خانوادهها به چند کیلو زعفرانی که میکارند وابسته است.
او تاکید کرد که دولت باید از آنان محافظت و حمایت کند.
وزارت بهداشت حماس در غزه روز جمعه اعلام کرد از زمان آغاز جنگ کنونی در روز هفتم اکتبر، تا کنون ۲۱ هزار و ۵۰۷ فلسطینی در غزه کشته شدهاند.
این وزارتخانه اعلام کرد این تعداد شامل ۱۸۷ نفری است که در ۲۴ ساعت گذشته کشته شدهاند.
حماس همچنین اعلام کرد از هفتم اکتبر تا امروز ۵۵ هزار و ۹۱۵ نفر در غزه زخمی شدهاند.
در حمله حماس به اسرائیل در روز هفت اکتبر (۱۵ مهر)، هزار و ۲۰۰ نفر کشته شدند که اغلب غیرنظامی بودند.
شبهنظامیان حماس در آن روز ۲۴۰ نفر را نیز گروگان گرفتند.
جمعی از دانشجویان و دانشآموختگان دانشگاه هنر در بیانیهای در مورد صدور حکم چهار سال حبس برای سپیده رشنو نوشتند: «ناگفته پیداست چهار سال اسارت سیاه، تغییری در حقیقت تو ایجاد نخواهد کرد. در حقیقت شجاعت و آزادگی تو، حقیقت شوریدگی و رهایی تو. کنار تو ایستادهایم؛ همراهیم و همدرد.»
امضاکنندگان این بیانیه که با عنوان «شما به آگاهی و ارادهها باختهاید» نوشته شده، تاکید کردند: «سپیده به جرم ایستادن پای یکی از اولیهترین حقوق انسانی یعنی حق انتخاب نوع پوشش به چهار سال حبس محکوم شده است.»
سپیده رشنو، فعال مدنی مخالف حجاب اجباری، روز چهاردهم آذر در واکنش به صدور احکام حبس علیه خود در ارتباط با دو پرونده، در اینستاگرامش نوشت: «چهار سال حبس به خاطر داشتن مو به همان اندازه بلاهت محض است که انگار کسی را به خاطر داشتن دست یا پا زندانی کنند.»
او در ادامه نوشت: «فقط کاش میتوانستم به خانوادهام بفهمانم که سرافکنده نیستم. رنجشان را نمیخواستم. به پدرم بفهمانم که زندانی شدن دخترش مایه ننگ نیست و آدمهای آن روستای ما هم دارند تغییر میکنند. به خواهرم بگویم که زندانی شدن من را از دوقلوها قایم نکن.»
رشنو با تاکید بر ادامه ایستادگی برای حقوق خود و آینده مردم ایران، خطاب به صادرکنندگان این احکام گفت: «شما هم خوشحال نباشید. چهار سال اسارت سیاه نمیتواند تغییری در حقیقت ایجاد کند. شما به آگاهی و ارادهها باختهاید.»
اکنون جمعی از دانشجویان و دانشآموختگان دانشگاه هنر در بیانیه خود خطاب به سپیده رشنو نوشتهاند که حکم صادر شده در حقیقت شجاعت و آزادگی او و حقیقت شوریدگی و رهاییاش تاثیری نخواهد داشت.
آنها در پایان این بیانیه، جملهای از کتاب «التفهیم»، نوشته ابوریحان بیرونی را نقل کردهاند که میگوید: «زیرا که چون آفتاب فرو شود افق سرخ بماند از پس او. آن گاه سرخی برود و آن سپیدی بر پهنا بماند که برابر سپیده صبح است.»
میلاد پناهیپور، وکیل سپیده رشنو، روز چهاردهم آذر با اعلام خبر تشکیل پرونده سوم برای موکلش به شبکه شرق گفت دادگاه تجدید نظر او را به اتهام «انتشار تصاویر مبتذل در فضای مجازی» به چهار ماه حبس قطعی محکوم کرد. او مجموعا در دو پرونده به سه سال و ۱۱ ماه حبس قطعی محکوم شده است.
تیر ماه سال ۱۴۰۱ ویدیویی در رسانههای اجتماعی منتشر شد که مقاومت یک زن را در مقابل تذکر حجاب زنی دیگر در یک اتوبوس بیآرتی در تهران نشان میداد که در نهایت مسافران فرد تذکردهنده را از اتوبوس بیرون کردند.
سپیده رشنو همان زن مخالف حجاب اجباری بود که در پی انتشار این ویدیو، شامگاه ۲۵ تیر سال گذشته بازداشت شد.
رشنو سال گذشته و پس از پخش اعتراف اجباری او در شهریور ۱۴۰۱ با وثیقه آزاد شد.
در پی پخش اعتراف اجباری این داستاننویس از تلویزیون جمهوری اسلامی، موجی از محکومیت این اقدام و همدلی با رشنو در شبکههای اجتماعی به راه افتاد.
این داستاننویس معترض به حجاب اجباری هفتم خرداد ماه امسال از پروندهسازی جدید جمهوری اسلامی علیه خود خبر داد و گفت از او خواسته شده برای دفاع از «اتهام انتسابی»، در دادسرای اوین حاضر شود.
حدود دو هفته قبل از این ابلاغیه، رشنو با نشر عکسی بدون حجاب اجباری در اینستاگرامش نوشت که دانشگاه الزهرا به دلیل نداشتن «پوشش تحمیلی»، دو ترم او را تعلیق کرده است.
این فعال ضد حجاب اجباری همچنین در اینستاگرام خود نوشت هر قدر تلاش کرده، هیچ مکانی حاضر نشده برای مراسم رونمایی از کتاب شعرش میزبان او باشد که احتمالا این کار به دلیل ترس از پلمب شدن بوده است.
«درخت نام اوست» عنوان مجموعه شعر رشنو است که پس از انتشار در مدت کوتاهی به چاپ هفتم رسید.
آژانس آوارگان فلسطینی سازمان ملل متحد (اونروا) روز جمعه اعلام کرد ارتش اسرائیل به یکی از کاروانهای کمکرسانی این آژانس در نوار غزه شلیک کرده است.
بر اساس این گزارش، این شلیک هیچ تلفات انسانیای نداشته است.
توماس وایت، مدیر این سازمان در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «امدادگران هرگز نباید هدف قرار بگیرند.»
پاکستان جشنهای عمومی سال نو میلادی را به دلیل آنچه همبستگی با فلسطینیهای غزه خواند، ممنوع اعلام کرد.
دولت پاکستان از پاکستانیها خواست که این مراسم را «با سادگی» جشن بگیرند.
روز آغازین سال نو میلادی در پاکستان تعطیل است و هر سال آتشافشانیها و شلیکهای هوایی برای جشن سال نو انجام میشود.