شهروندان بازداشتی در خاکسپاری مهرشاد شهیدی‌نژاد در اراک به شلاق و زندان محکوم شدند

به گزارش مجتبا پورمحسن، عضو هیات تحریریه ایران‌اینترنشنال، در حالی که قوه قضاییه تلاش می‌کند با انتشار فیلم برخی از دوربین‌های مدار بسته، مرگ جواد روحی را طبیعی جلوه دهد، اما اینکه حال این زندانی معترض ۱۷ ساعت پیش از جان باختن خوب بوده، نه تنها دلیلی بر طبیعی بودن مرگش نیست، بلکه پرونده جان باختن او را مشکوک‌تر نیز می‌کند.

مقام‌های جمهوری اسلامی مانند سایر موارد قتل‌های حکومتی قبلی، علت جان باختن مشکوک جواد روحی را «تشنج» عنوان کرده‌اند.

در این میان، رسانه‌های وابسته به سپاه در گزارش‌های مختلف تلاش‌ کرده‌اند جان باختن این زندانی معترض را مرگ طبیعی جلوه دهند. از جمله خبرگزاری قوه قضاییه، میزان، فیلمی از آنچه دیدار رییس زندان نوشهر با زندانیان، از جمله جواد روحی، حدود ۲۴ ساعت پیش از جان باختن او عنوان کرده، منتشر کرده است.

خبرگزاری قوه قضاییه در گزارش خود گفت که حال جواد روحی در این دیدار خوب بوده و هیچ شکایتی نداشته است.

فیلم دیگری نیز از دیدار جواد روحی با خانواده‌اش در زندان منتشر شده که گفته می‌شود ۲۱ دقیقه پیش از دیدار او با رییس زندان بوده است.

پزشکی قانونی تا کنون گزارشی درباره مرگ جواد روحی منتشر نکرده، ولی قوه قضاییه با انتشار سوابق پزشکی او، مدعی شده که این زندانی قبلا مشکل پزشکی داشته است.

مسئولان زندان نوشهر می‌گویند جواد روحی ساعت پنج و نیم عصر هشتم شهریور ماه به بهداری زندان رفته و پس از گزارش علائم بی‌حالی خود، داروی سرماخوردگی دریافت کرده است.

به گفته مسئولان زندان، روحی ساعت سه و نیم بامداد ۹ شهریور در بند دچار تشنج شد و پس از انتقال به بیمارستان جان سپرد.

مشخص نیست زندان نوشهر که فیلم‌های ملاقات جواد روحی با رییس زندان و خانواده‌اش را منتشر کرده، چرا فیلم‌های پنج و نیم عصر تا سه و نیم بامداد را منتشر نمی‌کند و معلوم نیست در آن بازه برای این زندانی خیزش انقلابی چه اتفاقی افتاده است.

از سوی دیگر، تلویزیون جمهوری اسلامی نیز با پخش گزارشی مدعی شد که جواد روحی به شیشه و دیگر مواد روان‌گردان معتاد بوده و متادون مصرف می‌کرده است.

اما فرض صحت این ادعا نیز تناقض‌گویی‌های مقام‌های قضایی را حل نمی‌کند. بر اساس گفته این مقام‌ها، معلوم نیست که آیا جواد روحی ۱۷ ساعت قبل از مرگ سالم بوده یا معتاد و در آستانه مرگ. همچنین مشخص نیست این دو سناریو چه ارتباطی به مرگ ناگهانی این زندانی معترض دارد.

طبق اعلام عفو بین‌الملل، جواد روحی در زندان به شدت هدف ضرب و شتم قرار گرفته و شلاق خورده بود. مسئولان زندان همچنین به او شوک الکتریکی داده و او را در سرمای بسیار شدید نگه داشته بودند و با قرار دادن یخ بر روی بیضه‌های او به مدت ۴۸ ساعت، او را تحت آزار جنسی قرار داده بودند.

طبق اطلاعات عفو بین‌الملل، ماموران سپاه بارها با تفنگ سر جواد روحی را نشانه گرفته و او را تهدید کرده بودند اگر اعتراف نکند، به او شلیک می‌کنند.

به گفته عفو بین‌الملل، جواد روحی در اثر شکنجه دچار عدم کنترل ادرار، آسیب مفصل شانه، اختلال حرکت و اختلال گفتار شده بود و با وجود این، مسئولان زندان از ارائه خدمات درمانی کافی به او جلوگیری می‌کردند.

عفو بین‌الملل خاطرنشان کرد از ژانویه ۲۰۱۰ موارد متعددی را مستندسازی کرده که نشان می‌دهند مسئولان جمهوری اسلامی از انجام تحقیق و تفحص مناسب درباره ده‌ها مرگ مشکوک زندانیانی که طبق گزارش‌های معتبر، تحت شکنجه و بدرفتاری قرار گرفته بودند، خودداری کرده است.

جواد روحی شهریور سال گذشته و در جریان تجمع اعتراضی مردم در نوشهر بازداشت و از سوی دادگاه انقلاب ساری به «سه بار اعدام» محکوم شد، اما خرداد ماه امسال دیوان عالی کشور این حکم را نقض و پرونده‌ را برای رسیدگی مجدد به شعبه هم‌عرض دادگاه انقلاب ساری ارسال کرد.

روحی ۹ شهریور در حالی جان باخت که با گذشت ۱۰۰ روز از نقض حکمش در دیوان عالی کشور، در بی‌خبری از دادرسی دوباره و تعیین زمان دادگاه، در وضعیتی بلاتکلیف در زندان بود.

به جواد روحی اتهام ارتداد از طریق هتک حرمت به قرآن با آتش زدن آن و توهین به مقدسات هم بسته شده بود.

روحی در طول دوران بازداشتش وکیل انتخابی نداشت اما بنا بر اعلام حبیب‌الله قزوینی، وکیل تسخیری‌اش، طبق تصاویر دوربین مدار‌بسته، او تنها در محل تجمع حضور داشته و هیچ مدرکی دال بر این‌که اموال عمومی را آتش زده و تخریب کرده وجود ندارد و موکلش از سوختن قرآن هم خبر ندارد.

مجید کاوه، وکیل انتخابی روحی هم پس از آن اعلام کرده بود موکلش «ایرادات اساسی و حائز اهمیتی نسبت به تحقیقات مقدماتی داشته است».

جمعی از دانشجویان و فارغ‌التحصیلان دانشگاه صنعتی شریف تهران روز هفتم شهریور در واکنش به اخراج علی شریفی زارچی، استاد این دانشگاه کارزاری را به راه انداختند که تا روز شنبه ۱۱ شهریور از مرز ۱۳ هزار امضا فراتر رفته است.

نویسندگان این کارزار، حذف استادهای «خبره و دلسوز» را از جامعه دانشگاهی، علاوه بر آسیب رساندن مستقیم به پایه استادان، موجب «دلسردی دانشجویان و تشویق آنان به مهاجرت» خواندند.

شریفی زارچی که عضو هیات علمی دانشکده مهندسی کامپیوتر دانشگاه صنعتی شریف بود، روز پنجم شهریور در حساب خود در شبکه اجتماعی اکس اعلام کرد از دانشگاه شریف اخراج شده است.

او در جریان خیزش انقلابی از سوی نهادهای امنیتی احضار شده و چندی پیش نیز به سندی اشاره کرده بود که نشان می‌داد دولت ابراهیم رئیسی جذب ۱۵ هزار عضو هیات علمی همسو را به صورت «سهمیه‌ای، فوری و خارج از چارچوب علمی» موجود دانشگاه‌ها آغاز کرده است.

باوجود شکل‌گیری کارزار دانشجویان و حمایت صریح حمید ضرابی‌زاده، رییس دانشکده مهندسی کامپیوتر دانشگاه شریف از شریفی زارچی، روزنامه کیهان که زیرنظر رهبر جمهوری اسلامی فعالیت می‌کند به اخراج او بسنده نکرده و خواهان «بازداشت و محاکمه» این استاد دانشگاه شد.

کیهان با اشاره به مخالفت ضرابی‌زاده با اخراج شریفی زارچی، آن را «اظهارنظر غیرحرفه‌ای و تامل‌برانگیز» خواند و نوشت: «شریفی زارچی از سوی مراجع ذی‌ربط فاقد صلاحیت علمی برای تدریس در دانشگاه شریف شناخته شده است.»

این روزنامه همچنین از شریفی زارچی با عناوینی چون «حامی اوباش و تروریست‌ها در اغتشاشات سال گذشته» یاد کرد و گفت این استاد دانشگاه «با سوءاستفاده از جایگاه خود، در آتش اغتشاشات دمیده» و به دلیل «فعال بودن» در جریان خیزش انقلابی باید «بازداشت و محاکمه» شود.

کیهان در حالی مدعی شد شریفی زارچی به دلیل «عدم صلاحیت علمی» از مسند استادی دانشگاه کنار گذاشته شده که رییس دانشکده مهندسی کامپیوتر دانشگاه شریف به تازگی از «نیاز جدی» گروه بیوانفورماتیک و هوش مصنوعی دانشکده به «دانش و تخصص» این استاد اخراج‌شده خبر داده بود.

علاوه بر شریفی زارچی، ده‌ها استاد دیگر نیز به دلیل رویکرد انتقادی خود و حمایت از دانشجویان و مردم معترض در هفته‌ها و ماه‌های گذشته از دانشگاه اخراج شده‌اند و هر روز خبر جدیدی درباره حذف دیگر استادان نیز منتشر می‌شود.

اخراج و ممنوعیت از تحصیل دست‌کم پنج استاد دیگر

اخراج سمیه سیما، استاد گروه مهندسی آب دانشکده عمران از دانشگاه تربیت مدرس یکی از جدیدترین این حذف‌هاست.

سیما روز جمعه دهم شهریور با اعلام این خبر در شبکه اجتماعی خود، نوشت: «شاید بتوان این تصمیم‌های معنی‌دار و مغرضانه را نشانه اثربخش بودن بخشی از تلاش‌ها برای عدم همراهی با مسببان این شرایط دانست.»

شوراهای صنفی دانشجویان کشور نیز از اخراج حمدرضا نظری‌نژاد، استادیار گروه حقوق دانشگاه گیلان و رییس پیشین کانون وکلای استان گیلان با حکم هیات عالی جذب دانشگاه، خبر داد.

این تشکل صنفی همچنین از «ممنوع‌التدریسی» حسن باقری‌نیا، عضو هیات علمی گروه روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه حکیم سبزواری خبر داد و آن را «روش جدید سرکوب» خواند.

بر اساس این گزارش، باقری‌نیا که پیش‌تر تعلیق و حقوقش قطع شده بود، همچنان بدون هیچ توضیحی و با وجود مختومه شدن پرونده‌اش در دادگاه‌های مشهد و بجنورد، محروم از تدریس‌ است و در نیم‌سال تحصیلی جدید، درسی به او اختصاص نیافته است.

به نوشته شوراهای صنفی دانشجویان کشور، امیر مازیار و مسعود علیا، از اعضای هیات علمی فلسفه هنر دانشگاه هنر نیز با همین فرمول، از تدریس در دانشگاه منع شده‌اند.

این دو استاد درحالی از تدریس در دانشگاه هنر منع شده‌اند که در جریان خیزش انقلابی نسبت به سرکوب دانشجویان واکنش نشان داده و بیانیه‌ای در اعتراض به سرکوب‌ها نیز امضا کرده بودند.

بیانیه دانشجویان دانشگاه هنر: در کلاس‌ها شرکت نمی‌کنیم

تلاش حکومت برای سرکوب دانشگاهیان در حالی ادامه دارد که جمعی از دانشجویان فلسفه هنر دانشگاه هنر با انتشار بیانیه‌ای اعلام کردند که در اعتراض به اخراج اساتید و ممنوعیت تدریس امیر مازیار و مسعود علیا، در کلاس‌های درس حاضر نمی‌شوند.

در این بیانیه آمده است: «پیش از این هرچه لازم بود را گفته‌ایم. ما، دانشجویان رشته فلسفه هنر دانشگاه هنر، نه شما را به رسمیت می‌شناسیم، نه تصمیم‌هایتان را. مترسک‌های تازه شما، در نظر ما وزنِ کافی را برای به رسمیت شناخته شدن ندارند.»

این دانشجویان در ادامه تاکید کردند: «حرف کوتاه است؛ انتخاب واحد نمی‌کنیم، سر کلاس‌ها شرکت نمی‌کنیم.»

آن‌ها در پایان خاطرنشان کردند: «استادهای جایگزین، توهین به شان کلاس‌ها و دانش و دانشگاه‌اند. ما در این توهین، هم‌دست شما نخواهیم بود. تا بازگشت دکتر علیا و دکتر مازیار به کلاس‌های درس، پاسخ ما، به شما و کلاس‌های خالی‌تان یک کلمه‌ست: نه.»

کلمه «نه» این بیانیه، یادآور کمپین اعتراضی دانشجویان دانشگاه هنر در خرداد امسال در واکنش به اجبار دانشجویان دختر به سر کردن مقنعه است که تحصن و تجمع جمعی از دانشجویان را نیز در پی داشت.

نماینده دائم آمریکا در شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد در بیانیه خود اضافه کرد که جمهوری اسلامی و مقام‌هایش با کارنامه فاحش حقوق بشری و بی‌توجهی مطلق به اصول اعلامیه جهانی حقوق بشر نامزدی نامناسب برای هرگونه جایگاه رسمی در سازمان ملل هستند.

میشل تیلور همچنین در شبکه اجتماعی اکس گفت: بازداشت مهدی یراحی و تعداد زیادی از ایرانیان شجاع، مثالی دیگر از بی‌احترامی آشکار رژیم ایران به حقوق بشر و آزادی بیان است.

پس از خیزش انقلابی مردم ایران، شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد در سوم آذر ۱۴۰۱ در نشستی ویژه قطعنامه‌ای را به تصویب رساند که بر اساس بندی از آن، یک کمیته حقیقت‌یاب بین‌المللی درباره اعتراضات ایران تشکیل می‌شود.

به گفته سارا حسین، رییس این کمیته حقیقت‌یاب، قربانیان جمهوری اسلامی می‌توانند اطلاعات خود را به کمیته حقیقت‌یاب بفرستند تا این اطلاعات در گزارش این کمیته در ماه مارس ۲۰۲۴ استفاده شود.

با این حال در اواسط اردیبهشت ماه، رییس شورای حقوق بشر سازمان ملل اعلام کرد علی بحرینی، نماینده دائم جمهوری اسلامی در دفتر سازمان ملل در ژنو، به عنوان رییس مجمع اجتماعی این شورا در ۱۱ و ۱۲ آبان تعیین شده است.

تعیین نماینده جمهوری اسلامی به این سمت که همزمان با تداوم سرکوب خیزش انقلابی مردم ایران صورت گرفت، با انتقادات گسترده همراه شد.نمایندگی آمریکا در شورای حقوق بشر سازمان ملل، در بیانیه‌ای با ابراز انزجار از تصمیم این شورا گفت: تعیین ایران با سابقه‌ای اسف‌بار در زمینه حقوق بشر، به ریاست این مجمع، اعتبار شورای حقوق بشر سازمان ملل را به شدت تضعیف می‌کند.

این بیانیه با تاکید بر اینکه چنین اقدام‌هایی نباید به سابقه‌ای اشتباه در شورای حقوق بشر تبدیل شوند، خاطرنشان کرد آنچه که جاوید رحمان، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل در امور ایران ارائه کرده واقعیت خشنی را از نقض حقوق بشر در این کشور، از جمله در ارتباط با حقوق زنان، اعدام معترضان و سرکوب آزادی بیان نشان می‌دهد که می‌تواند به منزله جنایت علیه بشریت در ایران باشد.

در نامه بهاره هدایت آمده است: «من به تبعیت از وجدان و برای محافظت از آن، برای آزادی الهه [محمدی] و نیلوفر [حامدی] به عنوان نمادهایی از جنبش سربلند زن، زندگی، آزادی، در اعتراض به کشتن محمدجواد روحی در زندان، و در حمایت از یک سال مقاومت بی‌امان زنان آزادی‌خواه کشورم، از عصر روز پنجشنبه ۹ شهریور دست به اعتصاب غذا می‌زنم. باشد کهاین ادای سهم کوچکی باشد بر آستان آزادی ایران؛ این سرزمین خسته از استبداد.»

او افزود: « در آستانه سالگرد قتل «دختر ایران» مهسا (ژینا) امینی، قاتلانش دست به سرکوب مضاعف زده‌اند تا نام اویی را که «اسم رمز ما» شد از خاطرمان و از وجدانمان بزدایند. چه آنکه خیال می‌کنند نام آزادی زدودنی‌ست و سودای به بند کشیدن وجدان‌ها محقق شدنی.»

این زندانی سیاسی خاطرنشان کرد «حکومت توتالیتر» در تلاش است در آستانه سالگرد مهسا با «دستکاری و مخدوش» کردن وجدان‌ها، «به خاک و خون کشیدن» صدها و هزاران جوان کشور، سرکوب دانشگاهیان و «قلع و قمع» اساتید و دانشجویان و قرار دادن خانواده‌های داغدار «زیر ضرب بی‌امان سرکوب» را عادی جلوه دهد.

بهاره هدایت با اشاره به اتهام همکاری با دولت‌های خارجی علیه نیلوفر حامدی و الهه محمدی، دو روزنامه‌نگار زندانی که خبر جان باختن مهسا امینی را گزارش کردند، این اتهامات را تلاش حکومت برای «به قفس درآوردن همان وجدانی» خواند که این دو روزنامه‌نگار بر مبنای آن وظیفه روزنامه‌نگاری خود را انجام داده بودند.

هدایت افزود: «این وجدان بیدار جمعی‌ست که تا به امروز به محاکمه کشیده شده و در آن سوی میز محکمه، محاکمه‌کنندگان که همان قاتلانند، نشسته‌اند.»

این زندانی سیاسی دربند بودن فعالان سیاسی، مدنی و محیط زیستی را «ترجمه دردمندانه‌ای‌ از وجدان‌های لگدمال‌شده‌» جامعه ایران و «ناحقیقتی» خواند که جمهوری اسلامی قصد عادی‌سازی آن را دارد.

نامه بهاره هدایت از زندان اوین در حالی منتشر می‌شود که در آستانه سالگرد خیزش انقلابی، جان باختن جواد روحی، بازداشت مهدی یراحی و افزایش سرکوب‌ها علیه فعالان مدنی و خانواده‌های معترضان کشته‌شده، واکنش‌های گسترده‌ای را در سطح داخلی و بین‌المللی به همراه داشته است.

مردم زاهدان در چهل‌وهشتمین جمعه اعتراضی خود پس از نماز جمعه راهپیمایی کرده و با سر دادن شعارهایی خواستار آزادی مولوی فتحی محمد نقشبندی، امام جمعه بازداشت‌شده راسک و دیگر زندانیان سیاسی شدند.

در مهرستان سیستان و بلوچستان نیز شماری از مردم معترض پس از نماز جمعه، با سر دادن شعارهایی خواستار آزادی مولوی فتحی محمد نقشبندی شدند.

در راسک اما بر اساس گزارش‌ها، نیروی امنیتی و نظامی هم‌زمان با نماز جمعه این هفته به صورت گسترده در معابر این شهر حضور داشتند و با خودرو در سطح شهر تردد می‌کردند.

نیروهای سپاه پاسداران علاوه بر حضور گسترده در سطح شهر راسک، در خروجی این شهر به سمت چابهار نیز مانند هفته گذشته ایست-بازرسی برپا کردند.

شامگاه گذشته (پنج‌شنبه ۹ شهریور) نیز سایت حال‌وش خبر داد شهرداری راسک بنا به دستور نهادهای امنیتی و نظامی، برای جلوگیری از تظاهرات مردم در این شهر و مسدود کردن جاده‌ها، اقدام به جمع‌آوری لاستیک‌های فرسوده خودرو از تمامی آپارات‌های سطح شهر کرده است.

زخمی شدن کودک سه ساله در پی تیراندازی ماموران به راهپیمایی اعتراضی مردم راسک

هفته گذشته مردم در شهرهای مختلف استان سیستان و بلوچستان، با آتش زدن لاستیک و بستن محورهای مواصلاتی، نسبت به بازداشت مولوی فتحی محمد نقشبندی اعتراض کردند.

کمپین فعالین بلوچ نیز گزارش داد که در تجمع اعتراضی هفته گذشته، یک کودک سه ساله بلوچ با تیراندازی مستقیم ماموران سپاه به مردم زخمی شده است.

«عبدالمنان درستاران»، کودکی سه سال و نیمه اهل روستای چراغان شهرستان راسک است که در جریان تجمع اعتراضی مردم در روز سوم شهریور زخمی شد.

کمپین فعالین بلوچ به نقل از یک منبع مطلع نوشت مادر این کودک قصد داشته از راهپیمایی اعتراضی مردم فیلم بگیرد که ماموران نظامی بدون هشدار قبلی به سمت آن‌ها تیراندازی کرده‌اند و دست عبدالمنان سه ساله زخمی شده است.

ماموران همچنین پدر این کودک را نیز مورد ضرب و شتم قرار داده و تلفن همراه او را با خود برده‌اند.

بر اساس آنچه کمپین فعالین بلوچ به نقل از این منبع آگاه نوشته است، ماموران برای جلوگیری از پخش خبر «زخمی شدن این کودک در پی تیراندازی»، خانواده او را تهدید کرده‌اند که در صورت مراجعه به مراکز درمانی دیگری به غیر از بیمارستان راسک و رسانه‌ای کردن موضوع، بازداشت می‌شوند.

جمعه هفته گذشته (سوم شهریور) علاوه بر راسک، در زاهدان، خاش، سرباز، سیب و سوران نیز شهروندان معترض تجمع کرده و خواهان آزادی مولوی فتحی محمد نقشبندی، امام جمعه دستگیرشده شهرستان راسک شدند.

مولوی فتحی محمد که پدر مولوی عبدالغفار نقشبندی، امام جمعه پیشین راسک و از مخالفان جمهوری اسلامی است، روز ٢٩ مرداد از سوی نیروهای نظامی با «توهین و تحقیر» بازداشت و به «تشویش اذهان عمومی از طریق سخنرانی‌های کذب، تهمت و افترا به نظام جمهوری اسلامی و اقدام علیه امنیت ملی» متهم شد.

علاوه بر او، تاکنون شماری دیگر از ائمه جمعه اهل سنت سیستان و بلوچستان و نزدیکان آن‌ها و نیز عده‌ای از شهروندان بازداشت شده‌اند و فشار و تلاش حکومت برای سرکوب آن‌ها به روش‌های مختلف ادامه دارد.

تخریب دکه کسبه بلوچ در ایرانشهر

کمپین فعالین بلوچ اما روز جمعه ۱۰ شهریور خبر داد که بیش از ۲۰۰ دکه فروش محصولات متعلق به شهروندان در خیابان کلات شهرستان ایرانشهر، بدون اطلاع قبلی تخریب شده است.

این کمپین به نقل از یک شهروند خبر داد که اداره‌کل میراث فرهنگی و ارگان‌های دیگر، بدون اطلاع قبلی و تعیین کردن مکان جایگزین برای دست‌فروشان، دکه‌هایشان را تخریب کردند.

این شهروند در ادامه گفت: «بیش از ۲۰۰-۳۰۰ نفر هستیم که از راه دست‌فروشی امرار معاش می‌کردیم و الان نمی‌دانیم چکار کنیم.»