روبیو در نشست گروه ۷: واشینگتن به تحمیل هزینههای اقتصادی «ویرانگر» بر تهران ادامه میدهد
رویترز بهنقل از منابع آگاه گزارش داد مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، در نشست وزیران خارجه گروه هفت هشدار داد ایالات متحده همچنان هزینههای اقتصادی «ویرانگری» بر حکومت ایران تحمیل خواهد کرد و گزینههای واشینگتن به ازسرگیری جنگ یا پذیرش خواستههای غیرقابلقبول تهران محدود نمیشود.
منابع دیپلماتیک گروه هفت سهشنبه ۱۹ آبان به رویترز گفتند روبیو برای توصیف مقامهای جمهوری اسلامی از تعابیری تند استفاده کرد و آنها را «دیوانه» خواند.
بر اساس این گزارش، روبیو افزود واشینگتن میتواند سیاست کنونی خود را ادامه دهد، زیرا تحریمهای سخت اقتصادی نتیجه داده و توان تهران را برای تامین مالی فعالیتهای منطقهای و نیروهای نیابتیاش محدود کرده است.
این منابع به شرط فاش نشدن هویتشان با رویترز گفتوگو کردند.
در روزهای اخیر، گمانهزنیها درباره چشمانداز مذاکرات تهران و واشینگتن و احتمال ازسرگیری کارزار نظامی علیه جمهوری اسلامی بالا گرفته است.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، ۱۸ آبان پس از دیدار با محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخستوزیر قطر، در کاخ سفید اعلام کرد بهدنبال درخواست کشورهای منطقه، فعلا حملات نظامی تازه علیه حکومت ایران را به تعویق میاندازد.
دوحه از میانجیهای اصلی در مذاکرات تهران و واشینگتن به شمار میرود.
رییس سازمان اطلاعات ترکیه ۱۸ آبان خبر داد قرار است جیدی ونس، معاون رییسجمهوری آمریکا و محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی، در قطر دیدار کنند. خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران، این خبر را تکذیب کرد.
خوشبینی محتاطانه دوحه در قبال دیپلماسی
نخستوزیر قطر پس از دیدار با ترامپ، ۱۹ آبان در سفری از پیش اعلامنشده به پاریس رفت و در حاشیه نشست گروه هفت با وزیران امور خارجه کشورهای اروپایی و عربستان سعودی دیدار کرد.
رویترز بهنقل از دو دیپلمات اروپایی گزارش داد این مقام قطری پس از مذاکراتش در واشینگتن محتاطانه ابراز امیدواری کرد که هنوز میتوان از راه دیپلماسی به بحران پایان داد و از تشدید درگیریها جلوگیری کرد.
بهگفته یکی از این دیپلماتها، شماری از مقامهای ارشد دولت ترامپ، از جمله اسکات بسنت، وزیر خزانهداری، استیون میلر، رییس جدید دفتر کاخ سفید و روبیو، از ادامه فشار سنگین اقتصادی بر حکومت ایران حمایت میکنند.
این دیپلمات افزود ونس که جنگ ایران را عامل شکست جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای اخیر معرفی کرده، توافق با تهران را ترجیح میدهد.
به گزارش رویترز، این در حالی است که ترامپ فعلا دستیابی به توافقی پایدار با جمهوری اسلامی را امکانپذیر نمیداند.
روبیو در حاشیه نشست وزیران امور خارجه گروه هفت در پاریس به خبرنگاران گفت تحریمهای اقتصادی و محاصره دریایی «چنان موثر بودهاند» که ترامپ نیازی به عملیات نظامی گسترده علیه حکومت ایران ندارد.
او خبر داد فشار اقتصادی واشینگتن بر تهران با گذشت زمان سنگینتر میشود.
روبیو شروط جمهوری اسلامی در مذاکرات را «نامعقول» خواند و افزود ایالات متحده همچنان برای دستیابی به یک «توافق واقعی» آمادگی دارد.
تشدید فشارهای آمریکا در ماههای اخیر به وخامت اوضاع اقتصادی در ایران دامن زده و بلاتکلیفی درباره سرنوشت جنگ نیز بر زندگی مردم سایه انداخته است.
با این حال، مقامهای جمهوری اسلامی همچنان سیاست خارجی تنشآفرین خود را دنبال میکنند و به لفاظیهای تهدیدآمیز ادامه میدهند.
مجید موسوی، فرمانده نیروی هوافضای سپاه پاسداران، ۱۹ آبان در ویدیویی که با عنوان «رونمایی از شهر موشکی جدید سپاه پاسداران» منتشر شده، تهدید کرد «اگر ضرورت پیدا کند»، جمهوری اسلامی «تمام ظرفیتهای دشمن را در منطقه و فرامنطقه زیر آتش خواهد گرفت».
علیرضا آقایوسفی، رییس سازمان نظام روانشناسی و مشاوره کشور، سوم آبان درباره نزدیک شدن جامعه ایران به وضعیت اضطراری در حوزه سلامت روان و آسیبهای اجتماعی هشدار داد و اعلام کرد بلاتکلیفی ناشی از شرایط «نه جنگ و نه صلح» فشار شدیدی بر مردم وارد میکند.
معاون امیر منطقه ریاض در بازدید از ساختمان آسیبدیده آرامکو، ۱۹ آبان ۱۴۰۵
محمد بن عبدالرحمن بن عبدالعزیز، معاون امیر منطقه ریاض، از ساختمان اداری شرکت آرامکو در پایتخت عربستان سعودی که در حمله حوثیهای مورد حمایت جمهوری اسلامی آسیب دید، بازدید کرد و دستور داد امکانات لازم برای تسهیل فعالیت کارکنان این شرکت فراهم شود.
خبرگزاری دولتی عربستان سعودی (واس) سهشنبه ۱۹ آبان گزارش داد این ساختمان در حمله حوثیها خسارت محدودی دیده است.
معاون امیر منطقه ریاض گفت این حمله نشاندهنده هدف قرار گرفتن تاسیسات غیرنظامی از سوی حوثیهاست و از تلاش کارکنان بخشهای غیرنظامی، نظامی و امنیتی قدردانی کرد.
او همچنین در جریان بازدید، گزارشی درباره اقدامات انجامشده از سوی مسئولان شرکت آرامکو و مقامهای منطقه دریافت کرد.
به گزارش واس، شماری از فرماندهان امنیتی منطقه ریاض نیز او را در این بازدید همراهی کردند.
عربستان سعودی ۱۸ آبان اعلام کرد خط لوله نفت شرق به غرب این کشور در منطقه مدینه هدف حمله قرار گرفت و آتشسوزی محدودی در پی داشت که مهار شد.
به گزارش واس، این حمله تلفات جانی نداشت و فعالیت خط لوله را مختل نکرد.
وزارت انرژی عربستان سعودی ۱۷ آبان اعلام کرد برج آرامکو در منطقه مالی ریاض هدف حمله قرار گرفته و بر اثر اصابت ترکشها خسارت محدودی دیده است.
این وزارتخانه بدون معرفی عامل حمله گفت این حادثه کشته یا زخمی نداشته است.
خبرگزاری رویترز به نقل از یک شاهد عینی گزارش داد شیشههای چند طبقه این برج شکستهاند.
حوثیها مسئولیت حمله را بر عهده گرفتند. ائتلاف نظامی به رهبری عربستان سعودی نیز اعلام کرد پنج موشک بالستیک و کروز و یک پهپاد را که به سوی نقاط مختلف این کشور شلیک شده بودند، رهگیری و منهدم کرده است.
در جریان جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی، حملات حوثیها به زیرساختهای عربستان سعودی، از جمله تاسیسات آرامکو، افزایش یافته و این گروه در هفتههای اخیر دفتر مرکزی این شرکت نفتی در ظهران، واقع در استان شرقی عربستان سعودی، را نیز هدف قرار داده است.
قطر، بحرین، اردن و شورای همکاری خلیج فارس حملات حوثیها به عربستان سعودی را محکوم کردند.
درگیری میان حوثیها و ائتلاف حامی دولت بهرسمیتشناختهشده یمن نیز پس از پیشروی این گروه در ماه سپتامبر به سوی تنگه بابالمندب شدت گرفته است.
تنگه بابالمندب و تنگه هرمز از گذرگاههای راهبردی کشتیرانی به شمار میروند. بابالمندب در جنوب غربی یمن قرار دارد و هرمز میان ایران و عمان، خلیج فارس را به دریای عمان متصل میکند.
از زمان ازسرگیری درگیریها در تیرماه، حوثیها حملات موشکی و پهپادی به فرودگاهها، بنادر و تاسیسات نفتی عربستان سعودی را افزایش دادهاند و عربستان سعودی نیز مواضع این گروه در یمن را بمباران کرده است.
درگیریهای تازه به آرامش نسبی ناشی از آتشبس سال ۲۰۲۲ با میانجیگری سازمان ملل پایان داده است. این آرامش با وجود پایان رسمی آتشبس در مهر همان سال، ادامه یافته بود.
والاستریت ژورنال گزارش داد در پی تهدیدی از سوی جمهوری اسلامی، ارتش آمریکا هواپیماهای خود را از یک پایگاه نظامی دیگر در بریتانیا خارج کرد. این اقدام چند هفته پس از خروج بمبافکنهای آمریکایی از پایگاه فرفورد در پی نگرانیها درباره طرح احتمالی حمله به این پایگاه صورت گرفت.
والاستریت ژورنال سهشنبه ۱۹ آبان به نقل از افراد آگاه گزارش داد هواپیماهای آمریکایی دوشنبه از پایگاه نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا در میلدنهال خارج شدند.
به گفته این افراد، ماهیت دقیق تهدید علیه پایگاه میلدنهال همچنان میان مقامهای آمریکایی محل بحث است و هنوز روشن نیست این تهدید قریبالوقوع بوده است یا ماهیتی کلیتر دارد.
بر اساس دادههای ردیابی پروازها و اظهارات یک مقام آگاه، دو هواپیمای سوخترسان آمریکایی که از میلدنهال استفاده میکردند، صبح ۱۸ آبان مسیر خود را به سمت آلمان تغییر دادند. چند سوخترسان دیگر نیز در ادامه روز از این پایگاه به آلمان و نقاط دیگر منتقل شدند.
سخنگوی نیروی هوایی آمریکا از ارائه جزییات درباره این جابهجاییها خودداری کرد و گفت هواپیماهای آمریکایی به دلایل مختلف میان تاسیسات و محلهای عملیاتی جابهجا میشوند.
کاخ سفید نیز درخواست اظهار نظر را به پنتاگون ارجاع داد.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، دوشنبه احتمال ازسرگیری جنگ با جمهوری اسلامی را «بعید» دانست و گفت: «در حال حاضر، اقدام نظامی چندان ضروری به نظر نمیرسد.»
او به پیشرفت مذاکرات با جمهوری اسلامی اشاره کرد و گفت متحدان آمریکا در خاورمیانه ادامه محاصره تجاری را به تشدید رویارویی ترجیح میدهند.
ترامپ تاکید کرد آمریکا در صورت تغییر شرایط «مسلح و آماده عمل» است.
این اظهارات در حالی مطرح شد که ترامپ در حال بررسی حملات بیشتر علیه جمهوری اسلامی است و همزمان تلاشهایی برای استیضاح پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، بهدلیل جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی شکل گرفته است.
هگست از این جنگ دفاع کرده و گفته است در برابر استیضاح ایستادگی میکند.
افزایش آمادهباش امنیتی در پایگاههای آمریکا در بریتانیا
به گفته یک مقام آمریکایی، سطح آمادهباش امنیتی در دو پایگاه میلدنهال و لیکنهیث که ارتش آمریکا از آنها استفاده میکند، افزایش یافته است.
سطح جدید، «وضعیت حفاظت از نیروی چارلی» (FPCON Charlie) است که در صورت وجود اطلاعات درباره احتمال وقوع یک اقدام تروریستی اعلام میشود.
وبسایت خبری نظامی «وار زون» نیز این تغییرات امنیتی را گزارش کرده بود.
والاستریت ژورنال پیش از این گزارش داده بود نگرانی مقامهای واشینگتن درباره طرحی پیچیده با حمایت جمهوری اسلامی برای کشتن خلبانان آمریکایی و حمله به هواپیماها با پهپاد و روشهای دیگر، به خروج بمبافکنها از پایگاه فرفورد منجر شد.
تهران هشدار داده است اقدامات تلافیجویانهاش در برابر هرگونه حمله آمریکا به جمهوری اسلامی، فراتر از مرزهای خاورمیانه خواهد رفت.
پلیس بریتانیا در شهریورماه پنج مرد را در جریان تحقیقات درباره یک حادثه امنیتی در نزدیکی پایگاه فرفورد بازداشت کرد. دو مرد دیگر نیز ۲۸ مهر به ظن همکاری با دستگاه اطلاعاتی جمهوری اسلامی بازداشت شدند.
وزیران خارجه ۳۵ کشور نیز در بیانیهای مشترک که ۲۰ مهر منتشر شد، از ارزیابی دولت بریتانیا درباره نقش جمهوری اسلامی در این طرح حمایت کردند.
این تحولات پس از آن رخ داد که پنتاگون در مهرماه بمبافکنهای بی-۱ را از پایگاه فرفورد در جنوب غربی انگلستان به آمریکا بازگرداند.
گزارش محرمانه درباره تهدیدهای جمهوری اسلامی به رهبران کنگره آمریکا
والاستریت ژورنال به نقل از فردی آگاه گزارش داد «گروه هشت» کنگره آمریکا دوشنبه گزارشی محرمانه درباره تهدیدهای جمهوری اسلامی دریافت کرد. این گروه شامل ارشدترین رهبران سیاسی و اطلاعاتی کنگره است.
جی کلیتون، مدیر اطلاعات ملی آمریکا، مهرماه هشدار داد جمهوری اسلامی تلاشهای خود را برای هدف قرار دادن نیروهای آمریکایی افزایش داده و طرحهای مرگبار علیه شهروندان آمریکایی در خاورمیانه و برخی کشورهای دیگر به «مراحل پیشرفته» رسیده است.
این تهدیدها دلیل تخلیه ناگهانی دیپلماتهای آمریکایی از نمایندگیهای این کشور در خاورمیانه عنوان شده بود.
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، دوشنبه در پاسخ به پرسشی درباره این نگرانی گفت: «با دور کردن افراد از معرض تهدید، به آن رسیدگی کردهایم.»
نیروگاه دیویس-بسی در ایالت اوهایو آمریکا، ۳۰ اکتبر ۲۰۲۶. عکس: رویترز
پروژه جهانی کربن پیشبینی کرد انتشار دیاکسید کربن ناشی از سوختهای فسیلی در جهان در سال ۲۰۲۶ چهار دهم درصد کاهش یابد. پژوهشگران عامل اصلی این افت را اختلال در عرضه انرژی بر اثر جنگ ایران و بستهشدن تنگه هرمز دانستند و هشدار دادند این کاهش لزوما پایدار نیست.
برآورد سالانه این پروژه که سهشنبه ۱۹ آبان در نشریه «دادههای علوم سامانه زمین ـ مباحثات» منتشر شد، میزان انتشار دیاکسید کربن ناشی از سوختهای فسیلی را در سال جاری میلادی ۳۸ میلیارد و ۲۰۰ میلیون تن پیشبینی کرد. این ارقام برآورد کل سال است و دادههای ماههای پایانی هنوز قطعی نیست.
گلن پیترز، از نویسندگان این پژوهش و پژوهشگر مرکز بینالمللی تحقیقات اقلیمی «سیسرو» در نروژ، به خبرگزاری آسوشیتدپرس، گفت: «روند کاهشی است که خوب به نظر میرسد، اما این کاهش عمدتا ناشی از جنگ ایران و اتفاقاتی است که در تنگه هرمز افتاده است. بنابراین، از یک نظر، کمی خبر خوب داریم، اما به دلایلی نامطلوب.»
بر اساس یافتههای پژوهش، انتشار ناشی از نفت نزدیک به دو درصد و گاز طبیعی سهدهم درصد کاهش مییابد، اما انتشار ناشی از زغالسنگ شش دهم درصد افزایش خواهد یافت. اختلال در تردد از تنگه هرمز بیشترین تاثیر را بر عرضه نفت گذاشته است.
پیترز توضیح داد زمان و شکل افت انتشار نشان میدهد شوک ناشی از جنگ ایران نقش تعیینکننده داشته است. به گفته او، اگر کاهش مصرف سوختهای فسیلی حاصل گسترش انرژیهای تجدیدپذیر و تغییرات ساختاری بود، انتشار ناشی از نفت بهآرامی به اوج میرسید و سپس کاهش مییافت، اما امسال روند افزایشی ناگهان جای خود را به افتی نزدیک به دو درصد داد.
در صورت تحقق این پیشبینی، سال ۲۰۲۶ سومین سال این قرن خواهد بود که انتشار ناشی از سوختهای فسیلی کاهش مییابد. دو مورد قبلی در سال ۲۰۰۹، پس از بحران مالی جهانی، و سال ۲۰۲۰، در جریان همهگیری کرونا، رخ داد.
پروژه جهانی کربن، شبکهای بینالمللی از دانشمندان و مراکز پژوهشی، در سال ۲۰۰۱ برای مطالعه چرخه کربن زمین شکل گرفت. این شبکه میزان انتشار کربن در جو، جذب آن بهوسیله اقیانوسها و پوشش گیاهی و مقدار باقیمانده در جو را بررسی میکند.
کاهش انتشار فسیلی، افزایش مجموع انتشار
پروژه جهانی کربن تاکید کرد انرژی خورشیدی، بادی و خودروهای برقی نیز رشد انتشار را مهار کردهاند و اکنون حدود دو سوم افزایش تقاضای انرژی جهان را پوشش میدهند. با این حال، سرعت گسترش فناوریهای پاک هنوز برای ایجاد روندی پایدار در کاهش انتشار کافی نیست.
کاهش پیشبینیشده شامل مجموع انتشار دیاکسید کربن نمیشود. با احتساب تغییر کاربری زمین، از جمله جنگلزدایی، انتشار جهانی در سال ۲۰۲۶ به ۴۳ میلیارد و ۳۰۰ میلیون تن میرسد؛ در حالی که این رقم در سال پیش ۴۲ میلیارد و ۸۰۰ میلیون تن بود.
سیسرو، مرکز بینالمللی تحقیقات اقلیمی، نیز اعلام کرد دامنه عدم قطعیت برآورد انتشار فسیلی، از کاهش یکونیم درصدی تا افزایش شش دهم درصدی است؛ بنابراین حتی کاهش اندک امسال هنوز قطعی نیست.
توماس ماسی، نماینده جمهوریخواه کنگره آمریکا، روند بررسی استیضاح پیت هگست، وزیر دفاع، را با اتهامهایی از جمله آغاز جنگ با ایران بدون مجوز کنگره به جریان انداخت. در مقابل، دونالد ترامپ رییسجمهوری آمریکا بر حمایت از وزیر دفاع کابینهاش تاکید کرد.
ماسی، نماینده ایالت کنتاکی، دوشنبه ۱۸ آبان قطعنامهای شامل هشت بند استیضاح را در مجلس نمایندگان مطرح کرد. به گزارش نیویورکتایمز، او با این اقدام، طرح پیشین خود را دوباره به جریان انداخت و مهلتی دو روزه برای تصمیمگیری مجلس درباره آن آغاز شد.
در این قطعنامه، هگست به «نادیده گرفتن اراده کنگره» در هدایت جنگ ایران و دیگر عملیاتهای نظامی، نقض قانون اساسی و قوانین فدرال و به خطر انداختن جان نیروهای مسلح آمریکا متهم شده است.
با این حال، رایگیری مستقیم درباره بندهای استیضاح هنوز قطعی نیست.
ماسی هشدار داد رهبران جمهوریخواه ممکن است با استفاده از سازوکار آییننامهای، قطعنامه را کنار بگذارند. او گفت: «ما باید بر سر این هشت بند استیضاح، هم مناظرهای جدی داشته باشیم و هم رایگیری کنیم.»
این اقدام پس از شکست جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای و در شرایطی صورت گرفت که اختلافات درون این حزب بر سر جنگ ایران شدت گرفته است. جمهوریخواهان تا آغاز کار کنگره جدید در ۱۳ دی، همچنان کنترل مجلس نمایندگان را در اختیار دارند.
حمایت ترامپ و روبیو از هگست و مخالفت رهبران جمهوریخواه با استیضاح
ترامپ دوشنبه ۱۸ آبان در مصاحبه با رویترز، با اشاره به عملیات ارتش آمریکا در ایران و ونزوئلا، از هگست دفاع کرد و گفت: «خب، او در دو جنگ پیروز شده است. نمیدانم چطور میتوانید او را استیضاح کنید.»
او سپس در نشست خبری کاخ سفید تاکید کرد حتی در صورت استیضاح نیز از هگست حمایت خواهد کرد و ماسی را «بازنده تمامعیار» خواند.
ترامپ در گفتوگو با رویترز پرسید: «خُب، چرا کسانی را که مربوط به جنگهای ویتنام، افغانستان، عراق و همه آنجاها بودند استیضاح نکردند؛ جاهایی که تا ابد جنگیدیم و هیچ اتفاقی نیفتاد؟»
مایک جانسون، نماینده جمهوریخواه و رییس مجلس نمایندگان، نیز با استیضاح مخالفت کرد و گفت چنین اقدامی در میانه درگیریهای نظامی در خارج از کشور، «تصویر وحشتناکی برای متحدان و دشمنان ما به نمایش میگذارد».
هگست کارزاری را در شبکههای اجتماعی به راه انداخته و هفته گذشته در یک پیام ویدئویی با لحنی سرسختانه اعلام کرد که عقبنشینی نخواهد کرد.
به گزارش رویترز، هگست دوشنبه ۱۸ آبان در پاسخ به اینکه آیا از حمایت کافی جمهوریخواهان برای خنثی کردن این تلاش استیضاح برخوردار است یا خیر، گفت: «ما نگران این موضوع نیستیم.»
وزیر دفاع آمریکا که قرار است سهشنبه ۱۹ آبان نشست خبری برگزار کند، پیشتر در پیامی ویدیویی با اشاره به دو بار استیضاح ترامپ گفته بود: «این حربه علیه پرزیدنت ترامپ جواب نداد و علیه من هم کارساز نخواهد بود.»
مارکو روبیو، وزیر خارجه ایالات متحده که همزمان سمت مشاور امنیت ملی کاخ سفید را نیز بر عهده دارد، این تلاش برای استیضاح را «غیرمنصفانه» خواند و به خبرنگاران گفت: «به نظر من پیت کارش را خوب انجام داده است؛ واقعا اینطور فکر میکنم.»
احتمال تصویب در مجلس و مانع محکومیت در سنا
نیویورکتایمز دوشنبه ۱۸ آبان در گزارشی درباره احتمال استیضاح هگست نوشت با توجه به اکثریت شکننده جمهوریخواهان در مجلس کنونی، همراهی تنها سه نماینده این حزب با دموکراتها یا غیبت شماری از نمایندگان میتواند برای تصویب استیضاح کافی باشد. حکیم جفریز، رهبر دموکراتهای مجلس نمایندگان، گفته است رای او «قطعا مثبت» خواهد بود.
منابع کنگره نیز به رویترز گفتند قطعنامه ممکن است آرای لازم را به دست آورد. با این حال، این خبرگزاری محکومیت هگست در سنا را بعید دانست؛ تصمیمی که به اکثریت دوسوم نیاز دارد و جمهوریخواهان در ترکیب فعلی سنا ۵۳ کرسی از ۱۰۰ کرسی را در اختیار دارند.
چاک شومر، سناتور دموکرات نیویورک، خواستار محاکمه هگست در سنا شد و او را به پیشبرد غیرقانونی جنگ، برخلاف قانون اساسی و قطعنامههای کنگره برای پایان دادن به درگیریها متهم کرد.
اتهامهای مطرحشده در قطعنامه ماسی، علاوه بر جنگ ایران، موارد دیگری از سوءاستفاده از قدرت، از جمله نقض حق آزادی بیان مارک کلی، سناتور دموکرات آریزونا، را در بر میگیرد.
هگست سال گذشته پس از آنکه کلی و پنج عضو دیگر کنگره با سوابق نظامی و اطلاعاتی از نظامیان خواستند از اجرای دستورهای غیرقانونی خودداری کنند، برای پیگرد کلی تلاش کرد و این گروه را به «فتنهانگیزی و خیانت» متهم کرد.
ماسی از ترامپ خواست پیش از آغاز کار کنگره جدید، هگست را برکنار و برای جانشین او از سنا رای اعتماد بگیرد. دموکراتها نیز وعده دادهاند درباره عملکرد هگست، از جمله برکناری فرماندهان ارشد ارتش، تحقیق کنند.
دونالد ترامپ با تاکید بر «گفتوگوی مودبانه مقامهای جمهوری اسلامی با آمریکا»، روند پایان درگیری را مثبت خواند و گفت منافع در همه شرایط حفظ خواهد شد. در مقابل، محسن رضایی اخبار مذاکرات را «جعلی» و «خیالی» خواند و خواستار تسلیم واشینگتن در برابر شروط تهران شد.
رییسجمهوری آمریکا دوشنبه ۱۸ آبان، در کاخ سفید به خبرنگاران گفت آغاز مجدد کارزار نظامی علیه جمهوری اسلامی «ضروری به نظر نمیرسد»، اما پایان درگیری را تضمین نکرد.
او هم در این نشست رسانهای و هم در گفتوگوی کوتاهی که پیش از آن با خبرگزاری رویترز داشت بر «حفظ وضعیت موجود» و ادامه «بزرگترین محاصره نظامی تاریخ» تاکید کرد.
او گفت: «کاری که اکنون انجام میدهیم، در واقع حفظ وضعیت موجود است.»
ترامپ افزود: «ما این وضعیت را ادامه میدهیم. بزرگترین محاصره نظامی تاریخ را داریم. عملیات جدید دروازه آهنین را داریم که هم در خشکی و هم در دریا اجرا میشود و کار را پیش خواهیم برد.»
آمادگی نظامی و تاکید بر امنیت متحدان
رییسجمهوری آمریکا با اشاره به لزوم تامین امنیت متحدان آمریکا و جلوگیری بلندمدت از دستیابی ایران به سلاح هستهای گفت: «من هیچ چیزی را تضمین نمیکنم، اما اگر مجبور شویم برگردیم، آماده و مجهز هستیم.»
ترامپ در توضیح آمادگی نظامی آمریکا گفت: «در حال ساخت سامانههای جدید پاتریوت، موشکهای تاماهاوک و سامانههای تاد هستیم و روشن است که این تجهیزات را ابتدا برای خودمان برمیداریم.»
او در پاسخ به این پرسش که چرا با وجود اعلام جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای، پایان درگیری را اعلام نمیکند، گفت آمریکا باید از امنیت متحدانش در منطقه و دستیابی به راهحلی بلندمدت مطمئن شود.
ترامپ افزود متحدان آمریکا اکنون بسیار امنتر از شش ماه پیش هستند، زیرا ایران بهشدت تضعیف شده، اما هنوز تا حدی «قلدر خاورمیانه» است.
ترامپ: کشورهای منطقه خواهان ادامه محاصره ایران هستند
ترامپ که عصر دوشنبه محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخستوزیر قطر، را در کاخ سفید ملاقات کرده بود، پیش از این نشست رسانهای در مصاحبه با رویترز همین موضع را تکرار کرد. او گفت قطر و عربستان سعودی حل مسالمتآمیز موضوع ایران را ترجیح میدهند، اما واشینگتن در صورت لزوم آماده حمله است.
رییسجمهوری آمریکا پیش از آغاز نشست رسانهای در تروث سوشال نوشت نوشت قطر، عربستان سعودی، امارات متحده عربی، بحرین، کویت و دیگر کشورهای منطقه خواهان حفظ وضعیت موجود، از جمله ادامه محاصره دریایی ایران و عملیات «دروازه آهنین» در خشکی و دریا هستند. او جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای را غیرقابل مذاکره خواند و گفت روند تحولات به سوی پایان درگیری مثبت است.
ترامپ در این پیام که بامداد سهشنبه ۱۹ آبان به وقت ایران منتشر شد، نوشت: «گفتوگوی بسیار خوبی با شیخ محمد بن عبدالرحمن بن جاسم آل ثانی، نخستوزیر قطر، داشتم که در جریان آن درباره مسائل بسیاری در ارتباط با جمهوری اسلامی ایران صحبت کردیم.»
او افزود: «مهمتر از همه، قطر، عربستان سعودی، امارات متحده عربی، بحرین، کویت و دیگر کشورها ترجیح میدهند وضعیت موجود ادامه یابد. به عبارت دیگر، بزرگترین محاصره دریایی تاریخ و عملیات جدید دروازه آهنین ادامه پیدا کند؛ بنابراین، هم محاصره در خشکی و هم در دریا.»
ترامپ ادامه داد: «اگر تحولات خاورمیانه تغییری کند، ایالات متحده آمریکا کاملا آماده و مهیای اقدام است. با این حال، در شرایط کنونی وقوع چنین تغییری بسیار بعید به نظر میرسد.»
او همچنین در این پیام از محافظت از اسرائیل و سراسر خاورمیانه در برابر آنچه خطرها و تهدیدهای ایران خواند، سخن گفت و نوشت: «اسرائیل و سراسر خاورمیانه در برابر خطرها و تهدیدهای ایران محافظت میشوند.»
باراک راوید، خبرنگار وبسایت آمریکایی اکسیوس، در شبکه اجتماعی ایکس به نقل از یک دیپلمات که در جریان جزییات دیدار ترامپ و نخستوزیر قطر قرار دارد، نوشت ترامپ در این جلسه بهصراحت به آل ثانی اعلام کرد خواهان توافق است و به مذاکرات فرصت خواهد داد. این دیپلمات افزود که ترامپ همچنین خاطرنشان کرد اگر ایرانیها مذاکرات را جدی نگیرند، او ممکن است رویکرد خود را تغییر دهد.
در مقابل، محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی، در تازهترین پیام خود در شبکه ایکس از آمریکا خواست انتشار آنچه را «اخبار جعلی درباره مذاکرات خیالی» خواند، متوقف کند.
رضایی نوشت: «زمان آن رسیده است که آمریکا در برابر هفت شرطی که ایران بارها مطرح کرده، تسلیم شود.»
لغو تحریمها، پایان محاصره دریایی، آزادسازی داراییهای مسدودشده، پایان جنگ در همه جبههها، تضمین تکرار نشدن حملات و پرداخت غرامت به جمهوری اسلامی از جمله این شروط است.
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، ۱۷ آبان برخی از این خواستهها را «زیادهخواهانه، مضحک و کاملا غیرواقعبینانه» توصیف کرده بود.
رایزنیهای کشورهای منطقه و تلاش برای مهار جنگ
گفتوگوی ترامپ با نخستوزیر قطر در ادامه تلاشهای میانجیگران برای پایان جنگ انجام شد. اکسیوس پیش از این دیدار گزارش داده بود که دستیابی به آتشبسی تازه و ازسرگیری مذاکرات هستهای محور رایزنیها خواهد بود و آل ثانی خواستار فرصت بیشتر برای دیپلماسی خواهد شد. تا زمان انتشار این گزارش جزئیات بیشتری درباره محتوای مسائل مطرح شده در این جلسه منتشر نشده است.
دفتر ریاستجمهوری مصر نیز دوشنبه اعلام کرد عبدالفتاح السیسی، رییسجمهوری مصر و اندی برنهام، نخستوزیر بریتانیا، در تماسی تلفنی بر کاهش تنش، جلوگیری از گسترش جنگ ایران و دستیابی به راهحل سیاسی تاکید کردند. بر اساس این بیانیه، سیسی خواستار اولویت دادن به دیپلماسی شد و برنهام بر فراهم کردن شرایط توافق سیاسی تاکید کرد.
در ترکیه، ابراهیم کالین، رییس سازمان اطلاعات این کشور، دوشنبه در نشستی در آنکارا از برنامه میزبانی قطر برای دیدار ونس و رضایی در هفته بعد خبر داد. با این حال، تسنیم، رسانه وابسته به سپاه، به نقل از یک مقام ارشد امنیتی در تهران، برنامهریزی برای این دیدار را تکذیب کرد.
کالین همچنین گفت رجب طیب اردوغان، رییسجمهوری ترکیه، در تماس تلفنی ۱۶ آبان با ترامپ، از او خواسته است از آغاز دور تازه حملات علیه ایران خودداری کند.
در مسیر دیگری از رایزنیها، سفیر عراق در تهران دوشنبه سفر محرمانه علی فالح الزیدی، نخستوزیر عراق، به ایران را تایید کرد. این سفر پس از تماس تلفنی ۱۴ آبان زیدی با ترامپ و سفر تام باراک، فرستاده ویژه آمریکا، به بغداد انجام شد.
فارس به نقل از یک منبع آگاه گزارش داد زیدی در این سفر چندساعته با محمدباقر قالیباف دیدار کرد و درباره تلاشهای عراق برای پایان جنگ گفتوگو کرد. الحدث نیز به نقل از منابع خود گزارش داد هیات عراقی پیام آمریکا را به مقامهای جمهوری اسلامی رسانده است.
به گزارش الحدث، زیدی در تماس با ترامپ خواستار خودداری از حمله دوباره به ایران شده بود و رییسجمهوری آمریکا با پیشنهادهای او برای پایان جنگ موافقت کرده و خواستار میانجیگری بغداد شده بود.