ترامپ و نخستوزیر قطر درباره «آتشبس» با جمهوری اسلامی گفتوگو میکنند
اکسیوس گزارش داد دونالد ترامپ دوشنبه ۱۸ آبان با نخستوزیر قطر دیدار میکند تا درباره آتشبسی تازه و ازسرگیری مذاکرات هستهای با حکومت ایران گفتوگو کند. میانجیها طرحی دو روزه پیشنهاد کردهاند که شامل رفع محاصره دریایی ایران و بازگشایی تنگه هرمز است.
به گزارش اکسیوس شیخ محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخستوزیر قطر و میانجی اصلی میان تهران و واشینگتن در هفتههای اخیر، میخواهد ترامپ به تلاشهای دیپلماتیک فرصت بیشتری بدهد. به گفته منابع آگاه، ترامپ همچنان مایل است امکان دستیابی به توافق را بررسی کند، اما روشن نیست چه مدت برای نتیجه مذاکرات صبر خواهد کرد.
یک منبع آگاه به اکسیوس گفت انتظار میرود آل ثانی پیش از دیدار با ترامپ، جداگانه با جیدی ونس، معاون رییسجمهوری آمریکا، گفتوگو کند. ونس در دو هفته گذشته مستقیما در روند مذاکرات غیرمستقیم با حکومت ایران مشارکت داشته و تقریبا هر روز با نخستوزیر قطر در تماس بوده است.
طرح دو روزه راه را برای ازسرگیری مذاکرات هستهای باز میکند به گزارش اکسیوس، میانجیهای قطری با همراهی پاکستان، عربستان سعودی، مصر و ترکیه، گفتوگو با تهران و کاخ سفید درباره پیشنویس طرح را ادامه دادهاند. هدف از اقدامات پیشنهادی، اعتمادسازی برای دستیابی به توافقی گستردهتر است.
به گفته منابع منطقهای، در روز نخست اجرای طرح، آمریکا محاصره دریایی ایران را لغو و بخشی از داراییهای مسدودشده این کشور را آزاد میکند. جمهوری اسلامی نیز در مقابل، بر اساس توافقی که یک سال پیش در قاهره حاصل شد، رسما از آژانس بینالمللی انرژی اتمی دعوت میکند تا بازرسانش را به تاسیسات هستهای بمبارانشده بفرستد.
در روز دوم، تنگه هرمز بازگشایی میشود و پس از آن مذاکرات هستهای با تمرکز بر ذخایر اورانیوم با غنای بالای ایران از سر گرفته خواهد شد. به گفته منابع اکسیوس، انتخابات میاندورهای آمریکا روند مذاکرات غیرمستقیم را کند کرده است.
تهران منتظر پاسخ است و واشینگتن از پیشرفت اندک میگوید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه حکومت ایران، یکشنبه گفت تهران همچنان منتظر پاسخ واشینگتن به تازهترین پیشنهاد است. او در شبکه اجتماعی ایکس نوشت پیشنهاد دو روزه همچنان پابرجاست و پایان جنگ در همه جبههها را از شروط آن دانست.
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، همان روز پیش از سفر به پاریس برای شرکت در نشست وزیران خارجه گروه هفت گفت مذاکرات غیرمستقیم تا اینجا نتیجه چندانی نداشته و طرفین در آستانه گشایش نیستند. او برخی خواستههای تهران را «غیرقابل قبول» خواند.
ترامپ نیز در مصاحبهای با برنامه «۶۰ دقیقه» که یکشنبه پخش شد، گفت بهدنبال تشدید جنگ نیست و دلیلی برای آن نمیبیند. به گزارش اکسیوس، اگر او دستور ازسرگیری حملات را صادر کند، ارتش آمریکا آماده است در مدت کوتاهی وارد عمل شود.
هاآرتص در تحلیلی نوشت که توافق احتمالی تهران و واشینگتن برای بازگشایی تنگه هرمز میتواند حملات مستقیم دو طرف را متوقف کند، اما حکومت ایران همچنان میتواند از طریق گروههای همپیمانش بر کشورهای خلیج فارس فشار وارد کند.
تسوی بارئل، تحلیلگر هاآرتص، نوشت در حالی که دونالد ترامپ و عباس عراقچی از آمادگی برای دیپلماسی و جنگ سخن میگویند، کشورهای خلیج فارس همچنان هزینه تنش را میپردازند. به نوشته او، نفتکشها در خلیج فارس هدف حمله قرار میگیرند و حملات پهپادی حوثیها به تاسیسات کلیدی عربستان سعودی ادامه دارد. دو فرودگاه اصلی عربستان سعودی نیز با بخشی از ظرفیت خود فعالیت میکنند.
ناامنی در تنگه هرمز برنامهریزی برای تحویل نفت را دشوار کرده است یک دیپلمات غربی مستقر در یکی از کشورهای خلیج فارس به هاآرتص گفت نرخ بیمه کشتیها هر روز تغییر میکند و دشواری هماهنگی برای عبور کشتیها از تنگه هرمز، تعیین زمان تحویل نفت را ناممکن کرده است. او افزود که شماری از ساکنان خانوادههایشان را به کشورهای دیگر میفرستند و دولت متبوعش، مانند بیشتر دولتهای غربی، حضور دیپلماتیک خود را در آن کشور کاهش داده است.
به نوشته تحلیگر هاآرتص، تلاش مقامهای دفاعی عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه برای رسیدن به تفاهم با تهران نتیجه ملموسی نداشته است. گفتوگوهای عربستان سعودی با حوثیها برای کاهش تنش در دریای سرخ نیز، به ارزیابی او، پیشرفت محسوسی نداشته است.
خلع سلاح گروههای مسلح در عراق به بنبست رسیده است هاآرتص بنبست خلع سلاح گروههای مسلح در عراق را نمونهای از دشواری مهار نفوذ منطقهای تهران دانست. دولت علی الزیدی در توافقی با واشینگتن متعهد شد این گروهها را خلع سلاح کند. خروج نیروهای آمریکایی از عراق در ۳۰ سپتامبر تکمیل شد و دو طرف ژوئن ۲۰۲۷ را برای پایان خلع سلاح تعیین کردند.
به نوشته هاآرتص، دولت عراق قرارداد اداره بخشهایی از فرودگاه موصل را با سه شرکت مرتبط با شبهنظامیان لغو کرد و به درخواست آمریکا دستور بستن یکی از گذرگاههای مرزی با ایران را داد. این اقدامات با واکنش تند گروههای مسلح، از جمله کتائب حزبالله، روبهرو شد. مذاکرات دولت با این گروهها به بنبست رسید و مقامهای ارشد عراقی برای جلوگیری از درگیری خیابانی مداخله کردند.
بارئل نوشت گروههای مسلح عراقی، علاوه بر دریافت پول و سلاح از حکومت ایران، از بودجه دولت عراق نیز استفاده میکنند و بخشی از منابع درآمدی آن را در اختیار دارند. به نوشته او، این گروهها در جنگ به پایگاههای آمریکا و اهدافی در کشورهای خلیج فارس، اقلیم کردستان عراق و اردن حمله کردهاند.
توافق بر سر تنگه هرمز میتواند جبهههای دیگر را باز بگذارد به ارزیابی بارئل، بازگشایی تنگه هرمز بهخودیخود به خلع سلاح حزبالله لبنان یا از میان رفتن توان حوثیها برای تهدید کشتیرانی در تنگه بابالمندب نمیانجامد. او نوشت حفظ توان گروههای مسلح عراقی نیز به تهران امکان میدهد تاسیسات نفت و گاز، پایگاههای آمریکا و مسیرهای تجاری منطقه را همچنان در معرض تهدید قرار دهد.
دونالد ترامپ گفت جنگ با [حکومت] ایران و گرانی بنزین به جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای ضربه زد، اما دلیل اصلی شکست حزب را غیبت نام خودش از برگه رای دانست. او در گفتوگو با برنامه «۶۰ دقیقه» گفت بهدنبال تشدید جنگ نیست و سیاست اخراج مهاجران بیش از حد سختگیرانه بوده است.
جمهوریخواهان در انتخابات سهشنبه، ۱۲ آبان، بیش از ۴۰ کرسی مجلس نمایندگان و دستکم هفت کرسی سنا را از دست دادند و نتیجه شماری از رقابتها هنوز مشخص نشده بود. در نظرسنجی سیبیاس نیوز از رایدهندگان هنگام خروج از حوزهها، حدود ۶۳ درصد گفتند از عملکرد ترامپ ناراضیاند و ۴۴ درصد ابراز مخالفت با او را یکی از دلایل رای دادنشان دانستند.
ترامپ که پیش از انتخابات از هوادارانش خواسته بود طوری رای بدهند که گویی نام خودش روی برگه است، در مصاحبه با راس دوتت گفت به باور او، شماری از هوادارانش پای صندوق نرفتند و برخی هم از نامزدها خوششان نمیآمد. او گفت حمایتهای انتخاباتیاش شماری از نامزدها را به پیروزی نزدیکتر کرد.
ترامپ گفت اگر دوباره تصمیم میگرفت، باز هم به ایران حمله میکرد جیدی ونس، معاون رییسجمهوری آمریکا، پس از انتخابات، مخالفت گسترده با جنگ ایران را دلیل اصلی شکست جمهوریخواهان دانست. ترامپ گفت با بخش عمده تحلیل ونس موافق است، اما وقتی از او پرسیدند اگر دوباره در همان موقعیت قرار بگیرد به ایران حمله میکند، پاسخ داد «قطعا بله».
ترامپ گفت حملات آمریکا توان نظامی متعارف حکومت ایران را تضعیف کرده و برنامه هستهای آن را به عقب رانده است. او پیشبینی کرد مورخان تصمیمش را مساعدتر از رایدهندگان ارزیابی کنند.
ترامپ گفت به باور او حکومت ایران به توافق نزدیک است، هرچند نتیجه انتخابات به تهران «کمی امید» داده است. قطر میان دو طرف میانجیگری میکند. به نوشته سیبیاسنیوز، جمهوری اسلامی و آمریکا از سپتامبر عمدتا از حملات گسترده خودداری کردهاند، هرچند آمریکا اوایل هفته چند حمله محدود به اهدافی در ایران انجام داد.
ترامپ گفت دولت پیام اقتصادیاش را بهخوبی منتقل نکرد ترامپ در مصاحبهای که چند ساعت پس از انتشار گزارش اشتغال بهتر از انتظار انجام شد، آمار اقتصادی را «فوقالعاده» خواند و به افزایش ارزش حسابهای بازنشستگی اشاره کرد. او گفت دولت نتوانسته پیامش را درباره اقتصاد به مردم منتقل کند و پیشبینی کرد آمریکاییها در چند ماه آینده اثر سیاستهایش را بر اشتغال در بخش تولید احساس کنند.
در نظرسنجی سیبیاسنیوز، سهچهارم رایدهندگان وضعیت اقتصاد را بد یا نهچندان خوب ارزیابی کردند. ۷۰ درصد از این گروه به نامزدهای دموکرات مجلس نمایندگان رای دادند. قیمت بنزین و مواد غذایی، قبوض خدماتی و هزینههای درمان از نگرانیهای اصلی رایدهندگان بود و دو سوم آنها گفتند تعرفههای ترامپ به اقتصاد آسیب زده است.
ترامپ پذیرفت که در اخراج مهاجران سختگیری کرده است ترامپ گفت سیاست مهاجرتیاش هم به او کمک کرده و هم به او ضربه زده است. او از بستن مرز دفاع کرد، اما گفت دولت افرادی را هم اخراج کرده که شغل داشتند و به گفته او، تنها تخلفشان ورود غیرقانونی به کشور بود. ترامپ درباره سیاست اخراج گفت «فکر میکنم بیش از حد سختگیرانه بود» و ابراز تمایل کرد با دموکراتهای کنگره در زمینه مهاجرت همکاری کند.
بر اساس نظرسنجی سیبیاسنیوز، ۵۸ درصد از رایدهندگان معتقد بودند دولت ترامپ در اجرای سیاستهای مهاجرتی زیادهروی کرده است. در ایالتهایی مانند تگزاس، نگرانی از این سیاستها باعث شد بسیاری از رایدهندگان لاتینتبار که دو سال پیش به ترامپ روی آورده بودند، دوباره به دموکراتها رای دهند.
استیون میلر جای سوزی وایلز را میگیرد ترامپ در مصاحبه گفت ممکن است پس از انتخابات چند تغییر در دولتش ایجاد کند. یک ساعت بعد اعلام کرد سوزی وایلز از ریاست دفتر کاخ سفید کنار میرود و استیون میلر، از طراحان سیاستهای سختگیرانه مهاجرتی دولت، جای او را میگیرد. به گزارش سیبیاسنیوز، وایلز پنجشنبه شب استعفایش را ارائه کرده بود.
سیبیاسنیوز همچنین گزارش داد ترامپ از دستیارانش پرسیده بود آیا پیت هگست باید در سمت وزیر جنگ بماند. ترامپ در مصاحبه گفت به هگست اعتماد دارد و درخواست دموکراتها برای استیضاح او را «بسیار ناعادلانه» خواند.
ترامپ احتمال حمایت از یک نامزد در انتخابات ۲۰۲۸ را مطرح کرد ترامپ گفت «احتمالا» از یکی از نامزدهای انتخابات مقدماتی جمهوریخواهان در سال ۲۰۲۸ حمایت خواهد کرد، اما هنوز تصمیم نگرفته است. ونس و مارکو روبیو، وزیر خارجه، از چهرههاییاند که ممکن است رهبری جنبش سیاسی او را به دست بگیرند. ترامپ گفت چند سناتور را هم شایسته میداند.
ترامپ گفت قصد دارد افراد زیادی را عفو کند ترامپ گفت تا پایان دوره ریاستجمهوریاش بهطور گسترده از اختیار عفو استفاده خواهد کرد. او گفت بعید میداند برای عفو خودش اقدام کند، اقدامی که از نظر حقوقی هنوز آزموده نشده است.
ترامپ همچنین از عفو افراد مرتبط با حمله ششم ژانویه به کنگره دفاع کرد. در پاسخ به پرسشی درباره کسانی که به ماموران پلیس حمله کردند، گفت برخی رفتار خشنی داشتند و گفت با خودشان نیز با خشونت رفتار شده است.
ترامپ گفت پسرانش شرکت او را اداره میکنند ترامپ در پاسخ به پرسشی درباره گزارش فوربس مبنی بر افزایش چشمگیر ارزش خالص داراییهایش پس از بازگشت به کاخ سفید، گفت تقریبا هیچ وقتی صرف بررسی ثروتش نمیکند. او این موضوع را که منافع مالی شخصیاش را در اولویت قرار میدهد رد کرد و گفت سرمایهگذاریهایش بر شاخصهای گسترده بازار متمرکز است و پسرانش شرکت او را اداره میکنند. سیبیاسنیوز گزارش داد فعالیتهای خانواده ترامپ در حوزه رمزارزها در افزایش ثروت او نقش داشته است.
ترامپ از روایت خلبانان گفت و بعید دانست دشمنانش را ببخشد ترامپ گفت خلبانان نیروی هوایی درباره اشیای پرنده ناشناس چیزهایی برایش تعریف کردهاند که «خیلی عجیباند». او اوایل سال فرمان انتشار پروندههای مربوط به این مشاهدات را امضا کرده بود و پنتاگون در پی آن عکسها، ویدیوها و گزارشهای تحقیقاتی منتشر کرد.
در پایان مصاحبه، دوتت پرسید آیا ترامپ میتواند دشمنان سیاسیاش را ببخشد. ترامپ گفت بعید میداند بتواند چنین کاری کند و افزود «واقعا از بعضی از دشمنانم متنفرم و همیشه هم خواهم بود».
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، گفت مذاکرات با تهران پیشرفتی نداشته و واشینگتن ممکن است به تهدیدها علیه نیروهایش یا کشتیرانی در منطقه پاسخ دهد. همزمان، اکسیوس از گفتوگوی ترامپ و نتانیاهو درباره جنگ ایران و طرح صلح غزه خبر داد.
روبیو یکشنبه ۱۷ آبان، پیش از عزیمت به فرانسه برای شرکت در نشست وزیران خارجه گروه هفت، به خبرنگاران گفت چند کشور همچنان با [حکومت] ایران در تماساند و پیشنهادهایی مطرح میکنند، اما مذاکرات در آستانه گشایش نیست.
او گفت دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، همچنان حلوفصل دیپلماتیک را ترجیح میدهد و اگر فرصتی برای آن فراهم شود، واشینگتن آن را بررسی خواهد کرد. روبیو خواستههای جمهوری اسلامی را مانعی جدی بر سر راه توافق دانست و گفت برخی از این خواستهها «زیادهخواهانه، مضحک و بهدور از واقعیتاند».
وزیر خارجه آمریکا در پاسخ به پرسشی درباره احتمال حملات دوباره به ایران گفت: «اگر تهدیدی روشن و فوری متوجه کشتیرانی یا نیروهای ما در منطقه باشد، حق داریم از خود دفاع کنیم.» او افزود که تصمیم واشینگتن به شدت تهدید و به اقدام یا قصد اقدام علیه آمریکا بستگی دارد.
ترامپ و نتانیاهو درباره ایران و غزه گفتوگو کردند باراک راوید، خبرنگار اکسیوس، گزارش داد روبیو، جرد کوشنر و استیو ویتکاف، فرستاده ویژه ترامپ، در تماس تلفنی رییسجمهوری آمریکا با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، حضور داشتند.
به گفته یک منبع آگاه که اکسیوس به او استناد کرد، تماس به ابتکار نتانیاهو انجام شد و سازنده بود. دو طرف درباره جنگ با حکومت ایران و طرح صلح غزه گفتوگو کردند.
شبکه ۱۳ اسرائیل از حمایت فرمانده سنتکام از حملات تازه خبر داد شبکه ۱۳ اسرائیل گزارش داد دریاسالار برد کوپر، فرمانده ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام)، در پیامی به فرماندهان ارشد ارتش اسرائیل از ازسرگیری حملات به ایران حمایت کرده است.
به گزارش این شبکه، کوپر معتقد است دور سوم حملات آمریکا، از جمله حمله به پلها، نیروگاهها و زیرساختهای اقتصادی، میتواند موضع تهران را تغییر دهد. این شبکه گزارش داد که کوپر دیدگاه خود را با مقامهای ارشد دولت آمریکا نیز در میان گذاشته است.
شبکه ۱۳ این خبر را در حالی منتشر کرد که به گزارش این شبکه، ارتش اسرائیل برای ورود سومین ناو هواپیمابر آمریکا به منطقه آماده میشود. پیشتر، والاستریت ژورنال گزارش داده بود که کوپر و پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، از ازسرگیری عملیات نظامی گسترده علیه حکومت ایران حمایت کردهاند.
ترامپ گفت عملیات «دروازه آهنین» با تمام توان ادامه دارد ترامپ یکشنبه عصر به وقت شرق آمریکا در شبکه اجتماعی تروت سوشال نوشت که عملیات نیروی ویژه «دروازه آهنین» در ایران «با تمام توان» در حال اجراست. او محاصره دریایی ایران را «بزرگترین محاصره دریایی تاریخ» خواند و تاکید کرد که تقریبا هیچچیز وارد ایران نمیشود یا از آن خارج نمیشود.
روبیو از تصمیم ترامپ برای ورود به جنگ دفاع کرد روبیو گفت ایرانِ مجهز به سلاح هستهای برای اسرائیل، خاورمیانه، آمریکا و دیگر نقاط جهان خطر خواهد داشت. او گفت ترامپ با تهدیدی روبهرو شد که روسایجمهوری پیشین نتوانسته بودند با آن مقابله کنند و افزود: «گاهی انجام کار درست ممکن است محبوبیت نداشته باشد، اما ضروری است.»
روبیو درباره اینکه آیا جنگ در شکستهای جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای آمریکا نقش داشته است، اظهارنظر نکرد.
مراسم اعطای حکم ماموریت تشکیل دولت از سوی اسحاق هرتزوگ، رییسجمهوری اسرائیل، به گادی آیزنکوت، رهبر حزب یاشار، مقر ریاستجمهوری در اورشلیم، ۱۷ آبان ۱۴۰۵. عکس: رویترز
اسحاق هرتزوگ، رییسجمهوری اسرائیل، با هشدار درباره ادامه تهدیدهای جمهوری اسلامی، ماموریت تشکیل دولت را به گادی آیزنکوت واگذار کرد. آیزنکوت نیز با تاکید بر باز بودن جبهههای جنگ و محقق نشدن اهداف آن، خواستار تشکیل فوری دولت اضطراری ملی شد.
هرتزوگ یکشنبه ۱۷ آبان در مراسم واگذاری ماموریت تشکیل دولت به رهبر حزب یاشار گفت: «ایران حتی برای یک لحظه نیز از تهدیدها و توطئههای خود دست نمیکشد.»
او تاکید کرد اسرائیل باید در کنار مقابله با تهدیدهای جمهوری اسلامی، برای ایجاد چشماندازی سیاسی در منطقه و تعیین آینده پس از جنگ تلاش کند.
رییسجمهوری اسرائیل خواستار پیشبرد طرح ۲۰ مادهای درباره غزه و ادامه مذاکرات با لبنان و دیگر کشورهای همسایه شد و گفت این اقدامات باید در کنار مبارزه قاطع با «تروریسم و امپراتوری شرارت» در تمامی جبههها دنبال شوند.
هرتزوگ مقابله با تحریمها و تهدیدهای سیاسی، رسیدگی به وضعیت جدید سیاسی در آمریکا، حل مساله خدمت نظامی و تقویت اقتصاد را از دیگر اولویتهای دولت آینده برشمرد. او از آیزنکوت خواست دولتی باثبات تشکیل دهد که در خدمت همه شهروندان، از جمله مخالفان سیاسی او، باشد.
این اظهارات یک روز پس از آن مطرح شد که بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، با درخواست تشکیل دولت وحدت ملی، گفت چنین دولتی تهدید هستهای جمهوری اسلامی را برای همیشه از میان خواهد برد.
آیزنکوت پس از دریافت ماموریت تشکیل دولت، گفت جبهههای جنگ همچنان باز است و اهداف جنگ هنوز محقق نشده است. او تاکید کرد اسرائیل فرصتی برای وقتکشی یا برگزاری انتخابات پیاپی ندارد و باید در کوتاهترین زمان ممکن دولت اضطراری ملی تشکیل شود.
رهبر حزب یاشار اعلام کرد بهزودی از همه احزاب حاضر در کنست، پارلمان اسرائیل، برای مشارکت در روند تشکیل دولت دعوت میکند.
او پذیرش اسرائیل بهعنوان کشوری یهودی و دموکراتیک، پایبندی به ارزشهای اعلامیه استقلال و خدمت نظامی یا خدمت ملی و مدنی برای همه شهروندان را از شروط مشارکت در دولت آینده دانست.
آیزنکوت همچنین به رسمیت شناختن حماس بهعنوان سازمانی «تروریستی» و تعهد به نابودی توان حکمرانی این گروه را از دیگر شروط پیوستن احزاب به دولت اضطراری ملی عنوان کرد.
حمایت از نامزدی آیزنکوت، بدون توافق بر سر ائتلاف
هرتزوگ اعلام کرد در رایزنیهای پس از انتخابات، فراکسیونهایی با مجموع ۶۷ کرسی آیزنکوت را برای تشکیل دولت پیشنهاد کردند، ۴۶ نماینده از نتانیاهو حمایت کردند و هفت نماینده نامزدی معرفی نکردند.
او گفت با وجود اینکه لیکود بزرگترین حزب کنست است، آیزنکوت بیشترین شانس را برای تشکیل دولتی دارد که رای اعتماد پارلمان را به دست آورد.
با این حال، حمایت از معرفی آیزنکوت به معنای توافق بر سر تشکیل ائتلاف نیست. در انتخابات پنجم آبان، بلوک نتانیاهو ۵۳ کرسی، چهار حزب مخالف او ۴۸ کرسی و دو فهرست احزاب عرب ۱۹ کرسی به دست آوردند و هیچیک از دو بلوک اصلی به اکثریت ۶۱ کرسی نرسید.
رییس فهرست مشترک عربی نیز یکشنبه در گفتوگو با الجزیره گفت تماسهای این ائتلاف با آیزنکوت رسمی نبوده است، اما برای همکاری با هدف جلوگیری از بازگشت نتانیاهو به ریاست دولت آمادگی دارد.
او تاکید کرد احزاب عرب نه درخواست حضور در ترکیب دولت را مطرح کردهاند و نه چنین درخواستی از این احزاب شده است. به گفته او، برکناری دولت نتانیاهو، ایتامار بنگویر و بتسلائل اسموتریچ در صدر برنامههای سیاسی این ائتلاف قرار دارد.
به گزارش رویترز انتظار میرود پس از مامور شدن آیزنکوت، هفتهها مذاکرات طولانی و دشوار آغاز شود. او ۲۸ روز فرصت دارد برای تشکیل دولت تلاش کند و این مهلت ممکن است ۱۴ روز دیگر تمدید شود.
مسیرهای احتمالی آیزنکوت برای دستیابی به قدرت شامل تلاش برای تشکیل دولت اقلیت با حمایت احزاب عرب از خارج از دولت، تشکیل ائتلاف با احزاب یهودی افراطی ارتدوکس که او و متحدانش پیشتر از همکاری با آنها خودداری کردهاند، یا ایجاد دولت وحدت ملی با مشارکت نتانیاهو است.
همزمان با تشدید تنشها در تنگه هرمز و تشکیل کارگروه «دروازه آهنین» آمریکا، دونالد ترامپ، رییسجمهوری این کشور، گفت در صورت پیشرفت مذاکرات درباره برنامه هستهای جمهوری اسلامی و بازگشایی این تنگه هرمز، حمله دوباره به ایران «بسیار بعید» است.
ترامپ یکشنبه ۱۷ آبان در گفتوگویی تلفنی و ۲۰ دقیقهای با سیانان، احتمال حمله مجدد را به امضای «توافقی بسیار محکم» با تهران مرتبط دانست و پنج بار تاکید کرد بعید است چنین اقدامی ضروری شود. او در عین حال گفت در صورت لزوم، دستور حمله را صادر خواهد کرد.
رییسجمهوری آمریکا با اشاره به استقرار سه ناو هواپیمابر در منطقه گفت نیروهای آمریکایی برای حمله آمادهاند. او افزود آمریکا اهداف زیرساختی مشخصی، از جمله نیروگاهها و پلها، را برای حملات احتمالی شناسایی کرده است.
ترامپ گفت: «۳۸ پل را در تیررس داریم که میتوانیم همه آنها را ظرف فقط یک ساعت تخریب کنیم.» با این حال، تاکید کرد ترجیح میدهد زیرساختهای ایران را نابود نکند، زیرا بازسازی چنین تاسیساتی سالها طول میکشد.
در ادامه فشارهای آمریکا، سنتکام شنبه ۱۶ آبان از تشکیل کارگروه «دروازه آهنین» خبر داد. این کارگروه با حدود ۲۰ نیروی نظامی و غیرنظامی در تامپا، فلوریدا، با دیگر نهادهای دولت آمریکا برای جلوگیری از انتقال تسلیحات پیشرفته، فناوریهای دارای کاربرد دوگانه، کالاهای تحریمی و جریانهای درآمدی غیرقانونی از مرزهای زمینی ایران و دریای خزر همکاری میکند.
سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا در جمعبندی خود از وضعیت تنگه هرمز در ۷۲ ساعت گذشته که عصر یکشنبه ۱۷ آبان به وقت ایران منتشر شد، از ثبت دو حمله به کشتیها در تنگه هرمز خبر داد. این نهاد همچنین اعلام کرد پرواز پهپادهای سپاه پاسداران، نظارت بر کشتیهای تجاری و ایجاد مزاحمت برای شناورها ادامه یافته است.
بر اساس این گزارش، یک نفتکش پنجشنبه ۱۴ آبان هنگام خروج از تنگه هرمز از وقوع انفجار در خط آب بدنه خود خبر داد و نفتکشی نیز شنبه ۱۶ آبان در مسیر خروج از این آبراه هدف پرتابهای ناشناس قرار گرفت. در حمله شنبه، همه خدمه سالم بودند و پیامد زیستمحیطی گزارش نشد.
در اطلاعیهای که بعدتر منتشر شد، نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی اعلام کرد یک نفتکش پیش از ظهر یکشنبه، در شرق تنگه هرمز، بر اثر برخورد با مین آتش گرفت. این نیرو گفت تنگه تا زمان رفع تهدیدها به روی کشتیهایی که «متخلف» میخواند، بسته خواهد ماند.
روشن نیست اطلاعیههای سپاه، ارتش و سازمان دریایی بریتانیا تا چه اندازه به شناورهای یکسان اشاره دارند و نمیتوان از جمع این گزارشها شمار قطعی کشتیهای آسیبدیده را به دست آورد.
پیش از این اطلاعیهها، نیروی دریایی سپاه پاسداران یکشنبه اعلام کرده بود از ساعات ابتدایی بامداد، سه نفتکش در مسیری که «غیرمجاز» خواند، دچار انفجار و آتشسوزی شدهاند. این نیرو خاموش کردن سامانههای ناوبری و شناسایی و «همراهی با ارتش آمریکا» را دلیل این حوادث عنوان کرد.
سپاه در اطلاعیه قبلی خود، از برخورد دو نفتکش با مین در تنگه هرمز و شرق آن و آتشسوزی گسترده در این شناورها خبر داده بود.
سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا نیز ظهر یکشنبه به وقت ایران اعلام کرده بود گزارشی با تاخیر درباره آتشسوزی یک نفتکش در هشت مایل دریایی شمالغرب خصب عمان و تخلیه خدمه آن دریافت کرده است.
این خبرها پس از آن منتشر شد که صدا و سیما شامگاه شنبه ۱۶ آبان از شنیده شدن صداهایی شبیه انفجار در قشم، جاسک، سیریک و بندرعباس خبر داد. علت این صداها روشن نشد و تسنیم، به نقل از یک منبع آگاه، ارتباط انفجارهای قشم با اصابت به جزیره را رد کرد.
دقایقی پیش از انتشار این خبر از صدا و سیما، فرماندهی مرکزی ارتش ایالات متحده (سنتکام) اعلام کرد یک هواپیمای نظامی آمریکا شنبه به بخش عقب کشتی باری «هودا» در دریای عمان شلیک کرد و آن را از حرکت بازداشت.
به گفته این فرماندهی، کشتی پس از توقف در یکی از بنادر ایران، به اخطارهای مکرر توجه نکرده بود و میکوشید از محاصره دریایی عبور کند. گارد ملی امارات متحده عربی یکشنبه از نجات ۲۲ نفر پس از آتشسوزی یک کشتی باری در دریای عمان خبر داد. در اطلاعات منتشرشده مشخص نشد این کشتی همان «هودا» بوده است یا نه.
هشدار عراقچی، پیام آمریکا و خوشبینی محتاطانه امارات
عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، شامگاه یکشنبه ۱۷ آبان در پیامی در شبکه ایکس خطاب به کاخ سفید نوشت: «جنگ را انتخاب کنید و شاهد باشید که نیروهای آمادهباش و آبدیده ما چگونه جهنم را بر سر شما فرود میآورند.»
او در همین پیام گفت «پیشنهاد دو روزه» تهران همچنان پابرجاست و خواستار برآورده شدن خواستههای حکومت، از جمله پایان جنگ در همه جبههها، شد. عراقچی با اشاره به نتیجه انتخابات میاندورهای آمریکا افزود: «رایدهندگان آمریکایی انتخاب خود را کردهاند. اکنون زمان آن رسیده است که کاخ سفید نیز انتخاب خود را انجام دهد.»
پیشنهاد دو روزه نسخه فشردهشده از طرح هفتروزه جمهوری اسلامی برای بازگشایی تنگه هرمز و ازسرگیری مذاکرات میان تهران و واشینگتن است که در سفر عراقچی به نیویورک در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل ارائه شد. ترامپ این پیشنهاد را رد کرد.
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، گفته بود چارچوب این طرح هفتروزه همچنان مبنای مذاکره با میانجیهاست، اما زمان اجرای آن از هفت روز به دو روز کاهش یافته است.
پیش از انتشار این پیام، شبکه الحدث عصر یکشنبه به نقل از منابع خود گزارش داد یک هیات عراقی در سفری هشتساعته به تهران، پیام آمریکا را به مقامهای جمهوری اسلامی منتقل کرد. به گفته این منابع، سفر پس از تماس تلفنی ترامپ با علی الزیدی، نخستوزیر عراق، و سفر تام باراک، فرستاده ویژه آمریکا، به بغداد انجام شد. محتوای پیام در این گزارش اعلام نشد.
علی راشد النعیمی، رییس کمیته دفاع، کشور و امور خارجه شورای ملی فدرال امارات متحده عربی، نیز در گفتوگو با فاکسنیوز، که خبر آن بامداد یکشنبه به وقت تهران منتشر شد، از «نشانههایی از پیشرفت» در مذاکرات واشینگتن و تهران با میانجیگری قطر سخن گفت. او با ابراز خوشبینی محتاطانه، احتمال درگیری را منتفی ندانست و گفت: «ما برای بدترین شرایط برنامهریزی میکنیم و به بهترین نتیجه امیدواریم.»
این تحولات در ادامه رایزنیهای روزهای گذشته برای کاهش تنشها صورت گرفت. قطر جمعه ۱۵ آبان اعلام کرده بود ترامپ و شیخ تمیم بن حمد آل ثانی، امیر این کشور، تلفنی درباره کاهش تنشها گفتوگو کردند.
به گزارش سیانان، عراقچی نیز پنجشنبه ۱۴ آبان با وزیران خارجه ۹ کشور، از جمله قطر، عربستان سعودی، امارات متحده عربی و عمان، رایزنی کرده بود.