خبرگزاری رویترز به نقل از یک مقام ارشد جمهوری اسلامی گزارش داد تهران ایده‌های مطرح‌شده از سوی قطر برای پایان دادن به درگیری با آمریکا را «غیرقابل قبول» می‌داند و همچنان بر مواضع خود در پرونده هسته‌ای پافشاری می‌کند.
این مقام که نام او فاش نشده است، چهارشنبه ششم آبان به رویترز گفت دوحه هیچ پیشنهاد جدیدی به تهران ارائه نداده و تنها ایده‌هایی را مطرح کرده است که از نظر جمهوری اسلامی پذیرفتنی نیستند.
او افزود: «سیاست تهران در خودداری از هرگونه انعطاف در موضوع هسته‌ای همچنان پابرجاست.»
این مقام توضیحی درباره جزییات ایده‌های دوحه یا دلایل مخالفت حکومت ایران با آن‌ها نداد، اما تاکید او بر تغییرناپذیر بودن مواضع هسته‌ای تهران، این احتمال را تقویت می‌کند که برنامه اتمی جمهوری اسلامی از محورهای اصلی اختلاف بر سر پیشنهادهای قطر باشد.
مقام‌های جمهوری اسلامی در هفته‌های اخیر بارها اعلام کرده‌اند در شرایط کنونی تمایلی به مذاکره درباره پرونده هسته‌ای ندارند و اولویت آن‌ها پایان دادن به جنگ با آمریکا است.
این در حالی است که برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی همچنان یکی از مهم‌ترین موضوعات اختلاف میان تهران و قدرت‌های غربی به شمار می‌رود.
شورای امنیت سازمان ملل متحد پنجم آبان در نشستی به بررسی پرونده هسته‌ای حکومت ایران پرداخت.
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، در این نشست هشدار داد تا زمانی که بازرسان آژانس به تاسیسات هسته‌ای و ذخایر اورانیوم ایران دسترسی نداشته باشند، دستیابی به یک راه‌حل دیپلماتیک پایدار امکان‌پذیر نخواهد بود.
روایت رویترز از پیشنهاد جدید قطر
اظهارات مقام ارشد جمهوری اسلامی در حالی منتشر شد که رویترز ساعاتی پیش‌تر به نقل از یک منبع آگاه از مذاکرات گزارش داده بود میانجیگران قطری سوم آبان پیش‌نویس توافق تازه‌ای را برای پایان دادن به جنگ به تهران ارائه کرده‌اند.
بر اساس این گزارش، انتظار می‌رود جمهوری اسلامی تا پایان هفته جاری پاسخ خود را به پیش‌نویس دوحه اعلام کند.
این منبع افزود طرح جدید قطر برای رفع نگرانی‌های تهران و واشینگتن، یک جدول زمانی هفت‌روزه تعیین کرده است که طبق آن، طرف‌ها باید روزانه اقدام‌هایی مشخص برای اعتمادسازی انجام دهند.
به گفته او، در صورت نهایی شدن توافق، اجرای این طرح ممکن است از اوایل هفته آینده آغاز شود و چند کشور نیز به‌عنوان ضامن اجرای آن ایفای نقش کنند.
ابراهیم سلطان الهاشمی، مدیر ارتباطات وزارت خارجه قطر، پنجم آبان در نشستی خبری تاکید کرد موفقیت تلاش‌های میانجی‌گرانه مستلزم آن است که جمهوری اسلامی حسن نیت خود را نشان دهد، به تهدید کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس پایان دهد و تنگه هرمز را بازگشایی کند.
دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، دوم آبان اعلام کرد برای جلوگیری دائمی از دستیابی جمهوری اسلامی به سلاح هسته‌ای، هر دو گزینه حمله نظامی مجدد و توافق با تهران را در نظر دارد.
گمانه‌زنی‌ها درباره آغاز دور تازه حملات
روایت‌های ضدونقیض درباره پیشنهاد قطر در شرایطی مطرح می‌شوند که گمانه‌زنی‌ها درباره چشم‌انداز مناقشه کنونی و ازسرگیری جنگ تمام‌عیار میان جمهوری اسلامی و آمریکا شدت گرفته است.
وال‌استریت ژورنال پنجم آبان گزارش داد واشینگتن به چند کشور عربی خلیج فارس اطلاع داده است که خود را برای یک عملیات نظامی کوتاه‌مدت اما شدید پس از انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره آماده کنند.
به نوشته این روزنامه، آمریکا و اسرائیل خود را برای موج تازه‌ای از حملات آماده می‌کنند که هدف آن وادار کردن جمهوری اسلامی به بازگشت به میز مذاکره است.
در سوی دیگر، مقام‌های جمهوری اسلامی نسبت به پیامدهای ازسرگیری جنگ هشدار داده‌اند.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، ششم آبان در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت هرگونه «ماجراجویی نظامی» در منطقه خلیج فارس با «تحریک» اسرائیل، تاثیری «ویرانگر» بر بازارهای بین‌المللی خواهد داشت.
دو مقام امنیتی حکومت ایران اول آبان به رویترز گفتند جمهوری اسلامی برنامه‌های دقیقی برای هدف قرار دادن کابل‌های ارتباطی زیردریایی در خلیج فارس تهیه کرده است که در صورت حمله دوباره آمریکا و اسرائیل به اجرا گذاشته خواهند شد.
بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، ششم آبان پس از اعلام نتایج اولیه انتخابات سراسری این کشور اعلام کرد اسرائیل در کنار ترامپ «فرصتی تاریخی و تکرارنشدنی دارد تا تهدید ایران را یک بار برای همیشه از میان بردارد».
همزمان با تشدید تنش‌ها در خاورمیانه و چشم‌انداز مبهم روابط تهران با کشورهای عربی منطقه، علی الزیدی، نخست‌وزیر عراق، قرار است برای دیدار با احمد الشرع، رییس‌جمهوری سوریه، به دمشق سفر کند.
رسانه‌های عراقی گزارش دادند این سفر چهارشنبه ششم آبان با همراهی هیاتی بلندپایه از مقام‌های دولت عراق انجام می‌شود و تقویت روابط دوجانبه، امنیت مرزی و همکاری‌های اقتصادی از محورهای اصلی آن خواهد بود.
پایگاه خبری کردستان۲۴ گزارش داد دو طرف درباره تشدید کنترل بر مرز مشترک، جلوگیری از نفوذ غیرقانونی و حفظ ثبات در مناطق مرزی گفت‌وگو خواهند کرد.
رسانه شفق‌نیوز نیز به نقل از یک منبع آگاه نوشت احیای خط لوله نفت کرکوک-بانیاس و گسترش گردشگری مذهبی از دیگر موضوعات مورد بحث خواهد بود.
الشرع از برقراری امنیت کامل در مرزهای دو کشور خبر داد
الشرع پنجم آبان در گفت‌وگو با شبکه تلویزیونی دجله عراق اعلام کرد مرزهای مشترک دو کشور «کاملا امن هستند» و بغداد و دمشق در زمینه مسائل امنیتی هماهنگی نزدیکی دارند.
او با استقبال از سفر الزیدی تاکید کرد روابط سوریه و عراق بر ملاحظات فرقه‌ای یا قومی استوار نیست، بلکه بر تاریخ مشترک و پیوندهای عمیق اقتصادی تکیه دارد.
الشرع افزود بازدید از محل دفن زینب، خواهر امام سوم شیعیان، در نزدیکی دمشق با رعایت تدابیر امنیتی امکان‌پذیر است و افرادی که قصد داشتند از این موضوع برای دامن زدن به اختلافات فرقه‌ای سوءاستفاده کنند، بازداشت شده‌اند.
روابط بغداد و دمشق پس از سرنگونی حکومت بشار اسد در آذر ۱۴۰۳ به سوی عادی‌سازی پیش رفته است. الزیدی و الشرع پیش‌تر در حاشیه نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک دیدار کرده بودند.
سفر نخست‌وزیر عراق به دمشق در ادامه سفرهای منطقه‌ای اخیر او انجام می‌شود. الزیدی ۲۲ مهر به عربستان سعودی و چهارم آبان به اردن سفر کرده بود.
روابط بغداد و دمشق در سایه کاهش نفوذ تهران
تلاش برای گسترش روابط عراق و سوریه در شرایطی صورت می‌گیرد که مناسبات جمهوری اسلامی با هر دو کشور با چالش‌هایی روبه‌رو شده است.
حکومت ایران از حامیان اصلی بشار اسد به شمار می‌رفت و با اعزام نیروهای سپاه پاسداران به‌طور مستقیم در جنگ داخلی مرگبار سوریه دخالت داشت.
الشرع پس از سرنگونی اسد اعلام کرد مخالفان سوری با براندازی حکومت او، پروژه جمهوری اسلامی در منطقه را ۴۰ سال به عقب راندند.
سقوط اسد ضربه‌ای بزرگ به نفوذ منطقه‌ای تهران وارد آورد و مسیر اصلی انتقال تسلیحات جمهوری اسلامی به حزب‌الله لبنان از خاک سوریه را مختل کرد.
مقام‌های جدید سوریه بارها از کشف محموله‌های تسلیحاتی در مسیرهای مرزی خبر داده‌اند. آن‌ها ۲۵ تیر اعلام کردند تلاش برای قاچاق سلاح‌های پیشرفته و موشک از مرز عراق را خنثی کرده‌اند. به گزارش خبرگزاری دولتی سانا، این محموله برای حزب‌الله در نظر گرفته شده بود.
پیش‌تر در شهریور ۱۴۰۴، روزنامه الشرق الاوسط گزارش داد حکومت ایران از یک مقام بلندپایه عراقی خواسته بود برای انتقال محموله‌های مالی کلان به حزب‌الله از مسیر سوریه، تسهیلاتی در یکی از گذرگاه‌های مرزی فراهم کند، اما این درخواست رد شد.
افزایش اختلافات تهران و بغداد بر سر تحریم‌ها و مناسبات مرزی
مناسبات عراق با جمهوری اسلامی تحت تاثیر فشارهای واشینگتن و نگرانی‌های امنیتی قرار گرفته است.
الزیدی که پس از مخالفت کاخ سفید با نخست‌وزیری نوری المالکی، متحد دیرینه جمهوری اسلامی، به قدرت رسید، در هفته‌های اخیر در اجرای بخشی از تحریم‌های تهران با دولت دونالد ترامپ همراهی کرده است.
دولت عراق در پی تحریم‌های آمریکا، پرواز شرکت‌های هواپیمایی ایرانی را متوقف کرد، اما ۱۰ مهر پس از دریافت معافیت از واشینگتن، به شرکت‌های هواپیمایی ایران، به‌استثنای ماهان‌ایر، اجازه داد روزانه ۴۰ پرواز به مقصد و از مبدا فرودگاه نجف انجام دهند.
مناقشه بر سر گذرگاه‌های زمینی نیز به اختلاف‌ها میان تهران و بغداد دامن زده است. دولت عراق ۲۹ مهر گذرگاه مرزی چذابه را به روی مسافران و حمل‌ونقل کالا بست.
عبدالامیر طعیبان، مشاور نخست‌وزیر عراق، پیش‌تر با دفاع از این تصمیم اعلام کرد حکومت ایران «عامدانه امنیت عراق را تضعیف کرده است».
به گفته او، افراد مرتبط با جمهوری اسلامی بدون مجوز وارد خاک عراق می‌شوند و در مناطق مرزی «هرج‌ومرج» ایجاد می‌کنند.
در هفته‌های اخیر، افزایش فعالیت گروه‌های نیابتی جمهوری اسلامی در عراق به نگرانی‌ها درباره گسترش دامنه درگیری‌های منطقه‌ای به این کشور دامن زده است.
روزنامه العربی الجدید ششم مهر به نقل از سه مقام عراقی گزارش داد حمله شهریورماه به خط لوله نفتی شرق‌ـ‌غرب عربستان سعودی به دست گروهی مرتبط با سپاه پاسداران و حوثی‌های یمن انجام گرفت که اعضای آن به‌صورت غیرقانونی از ایران وارد عراق شده بودند.
هرچند نتایج اولیه انتخابات اسرائیل نشان می‌دهد هیچ‌یک از دو اردوگاه اصلی به حدنصاب تشکیل دولت نرسیده‌اند، رهبران هر دو جریان نتایج انتخابات را نشانه موفقیت خود می‌دانند و بنیامین نتانیاهو از «فرصتی تاریخی» برای رفع تهدید جمهوری اسلامی «یک بار برای همیشه» سخن گفته است.
بر اساس نتایج اولیه منتشرشده از سوی کمیته مرکزی انتخابات اسرائیل، تا ساعت ۱۴:۳۰ چهارشنبه ششم آبان به وقت محلی و با شمارش ۸۵.۶ درصد آرا، ائتلاف حامی نتانیاهو ۵۳ کرسی و اردوگاه مخالف او ۴۸ کرسی به دست آورده‌اند.
به این ترتیب، هیچ‌یک از دو اردوگاه به اکثریت ۶۱ کرسی در کنست ۱۲۰ نفره اسرائیل دست نیافته‌اند.
حزب لیکود به رهبری نتانیاهو با ۲۶ کرسی در صدر قرار گرفته و حزب یاشار به رهبری گادی آیزنکوت با ۲۱ کرسی در جایگاه دوم ایستاده است.
دو جریان سیاسی عرب نیز در مجموع ۱۹ کرسی کسب کرده‌اند. فهرست مشترک احزاب عرب با ۱۲ کرسی به سومین نیروی بزرگ کنست تبدیل شده و حزب رعام هفت کرسی به دست آورده است.
بر اساس اعلام کمیته مرکزی انتخابات، میزان مشارکت رای‌دهندگان به ۷۷.۷ درصد رسیده که بالاترین رقم در بیش از دو دهه گذشته و حدود هفت واحد درصد بیشتر از انتخابات سال ۲۰۲۲ است.
نتانیاهو: جمهوری اسلامی ضعیف‌تر از هر زمان دیگری است
نتانیاهو بامداد ششم آبان در ستاد انتخاباتی حزب لیکود در اورشلیم، بار دیگر به دستاوردهای دولت خود در رویارویی با جمهوری اسلامی اشاره کرد و گفت: «ایران ضعیف‌تر از هر زمان دیگری است و اسرائیل قدرتمندتر از همیشه.»
او افزود: «اسرائیل در کنار دوستمان، رییس‌جمهور ترامپ، فرصتی تاریخی و تکرارنشدنی دارد تا تهدید ایران را یک بار برای همیشه از میان بردارد.»
نخست‌وزیر اسرائیل با اشاره به پیشتازی حزب خود، لیکود را بزرگ‌ترین حزب کشور خواند و از رسانه‌هایی انتقاد کرد که عملکرد ضعیفی را برای این حزب در انتخابات پیش‌بینی کرده بودند.
او ادامه داد: «بلوک راست‌گرا در میان افکار عمومی صهیونیست‌ها، جامعه یهودیان و همه کسانی که از کشور حمایت می‌کنند، اکثریتی روشن و قاطع دارد.»
نتانیاهو با تاکید بر ضرورت تشکیل «دولتی راست‌گرا، ملی و قدرتمند»، همکاری احتمالی برخی جریان‌های سیاسی با احزاب عرب را «شرم‌آور» توصیف کرد.
او هشدار داد: «غیرقابل تصور است که امنیت اسرائیل را به خطر بیندازیم و دولتی تشکیل دهیم که به احزاب عرب ضدصهیونیست متکی باشد.»
با وجود این مواضع و ابراز رضایت از عملکرد لیکود، نتانیاهو از اعلام صریح پیروزی در انتخابات خودداری کرد.
مخالفان: رای‌دهندگان به ادامه نخست‌وزیری نتانیاهو «نه» گفتند
در سوی دیگر رقابت، گادی آیزنکوت، رهبر حزب یاشار و مهم‌ترین رقیب انتخاباتی نتانیاهو، نتیجه انتخابات را نشانه مخالفت رای‌دهندگان با ادامه زمامداری نخست‌وزیر کنونی دانست و از او خواست از عرصه سیاست کناره‌گیری کند.
آیزنکوت با هشدار درباره بهره‌برداری سیاسی از مسائل امنیتی گفت: «نتانیاهو نخست‌وزیری موقت است که نه پشتوانه لازم را دارد و نه از اعتماد مردم برخوردار است.»
او همچنین از نهادهای امنیتی خواست در برابر هرگونه تلاش برای ترجیح دادن منافع سیاسی بر امنیت اسرائیل «قاطعانه ایستادگی کنند».
نفتالی بنت، رهبر حزب «با هم»، نیز در نخستین حضور عمومی خود پس از انتخابات، از «شکست» نتانیاهو ابراز خرسندی کرد.
بنت که همراه یائیر لاپید، نفر دوم حزب «با هم»، در جمع هوادارانش در تل‌آویو سخن می‌گفت، تاکید کرد: «مردم اسرائیل به پا خاستند و حرف خود را زدند: نتانیاهو شکست خورده و دولت هفتم اکتبر در حال رفتن است.»
حزب «با هم» که در اردوگاه مخالفان نتانیاهو قرار دارد، بر اساس نتایج اولیه، ۱۲ کرسی کسب کرده است.
نقش تعیین‌کننده احزاب عرب در معادلات تشکیل دولت
انتظار می‌رود شمارش آرا تا پنج‌شنبه یا جمعه، هفتم یا هشتم آبان، به پایان برسد. با این حال، ترکیب چندپاره کنست ممکن است تشکیل دولت آینده را به مذاکراتی پیچیده و طولانی میان احزاب سیاسی گره بزند.
در نظام پارلمانی اسرائیل، احزاب کوچک‌تر می‌توانند نقشی تعیین‌کننده در شکل‌گیری ائتلاف حاکم داشته باشند؛ روندی که در دوره‌های گذشته گاه هفته‌ها یا حتی ماه‌ها به طول انجامیده است.
خبرگزاری رویترز با اشاره به نتایج اولیه نوشت احزاب عرب که خارج از دو اردوگاه اصلی قرار دارند، ممکن است به عاملی تعیین‌کننده در موازنه قدرت تبدیل شوند.
با این حال، آیزنکوت که پیش‌تر فرمانده ارتش اسرائیل بوده، عملا احتمال تشکیل دولت با مشارکت این احزاب را رد کرده است؛ موضعی که می‌تواند مسیر او را برای دستیابی به اکثریت پارلمانی و تشکیل دولت دشوارتر کند.
ترامپ: حمایت من ورق انتخابات اسرائیل را برگرداند
رییس‌جمهوری آمریکا ششم آبان حمایت انتخاباتی خود از نتانیاهو را عامل بهبود موقعیت او در رقابت‌های کنست دانست.
ترامپ در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت: «وقتی رییس‌جمهور ترامپ حمایت خود را از بی‌بی نتانیاهو اعلام کرد، ورق کاملا برگشت. اکنون به‌جای شکست قاطع یک نخست‌وزیر بزرگ، به نظر می‌رسد رقابت پس از یک بازگشت غیرمنتظره به بن‌بستی بزرگ رسیده یا حتی به پیروزی نتانیاهو انجامیده است.»
او افزود: «تمام این اتفاقات پس از اعلام حمایت رییس‌جمهور ترامپ رخ داد؛ کسی که تنها خواهان خیر و صلاح خاورمیانه، اسرائیل و ایالات متحده آمریکا است.»
ترامپ پیش‌تر در ۲۶ مهر و سوم آبان حمایت کامل خود را از نتانیاهو اعلام کرده بود.
او در دومین پیام حمایتی خود با تاکید بر ضرورت مقابله با تهدیدهای جمهوری اسلامی گفته بود دیگر نباید شعار «مرگ بر آمریکا» و «مرگ بر اسرائیل» در جهان شنیده شود.
ترامپ همچنین خطاب به رای‌دهندگان اسرائیلی تاکید کرده بود: «برای نخست‌وزیری به بی‌بی نتانیاهو رای بدهید؛ باید کاری را که شروع کرده‌ایم، تمام کنیم.»
روزنامه وال‌استریت ژورنال سه‌شنبه پنج آبان به‌نقل از مقام‌های آگاه گزارش داد که آمریکا به چند کشور عربی حوزه خلیج فارس اطلاع داده است که خود را برای یک عملیات نظامی کوتاه اما شدید پس از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا آماده کنند.
به‌نوشته این روزنامه، نشانه‌های تازه‌ای حاکی از آن است که ارتش‌های آمریکا و اسرائیل خود را برای موج احتمالی حملاتی آماده می‌کنند که هدف آن وادار کردن تهران به حضور پشت میز مذاکره است.
وال‌استریت ژورنال در گزارش خود نوشت پیام‌‌های آمریکا به کشورهای عربی حوزه خلیج فارس که از طریق مجاری دیپلماتیک و نظامی منتقل شده‌اند، از جمله نشانه‌های فزاینده‌ای هستند که حاکی از آمادگی آمریکا و اسرائیل برای آغاز دور تازه‌ای از عملیات رزمی سنگین علیه جمهوری اسلامی است؛ اقدامی که با هدف تضعیف قدرت تهران و سوق دادن آن به سمت مذاکره صورت می‌گیرد، اما خطر تشدید عمده درگیری‌ها را به همراه دارد.
به گفته مقام‌های آگاه از این اقدامات، ارتش آمریکا در حال انتقال یک سامانه پدافند موشکی پاتریوت از تگزاس برای تقویت توان دفاع موشکی خود است و در چارچوب آمادگی برای تشدید درگیری‌ها، نیروهایش را از پایگاه‌هایی که در معرض آسیب‌پذیری قرار داشتند، خارج کرده است.
برخی از این مقام‌ها به وال‌استریت ژورنال گفتند نیروهای آمریکایی در منطقه در حال تجدید ذخایر مهمات خود هستند و بمب‌افکن‌ها و جنگنده‌ها نیز برای انجام حملات آماده می‌شوند.
همچنین قرار است یک گروه رزمی ناو هواپیمابر دیگر و یک واحد اعزامی تفنگداران دریایی آمریکا ماه آینده به مجموعه‌ای متشکل از حدود ۲۰ ناو جنگی دیگر که در خاورمیانه فعالیت می‌کنند، ملحق شوند؛ هرچند ممکن است برخی از این شناورها در چارچوب جابه‌جایی دوره‌ای از منطقه خارج شوند.
وال‌استریت ژورنال به‌نقل از افراد آگاه از دیدگاه دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، او هنوز تصمیم نهایی را برای اجرای این عملیات نگرفته است، اما بیشتر به انجام حمله‌ای گسترده پس از انتخابات تمایل دارد؛ حمله‌ای که می‌تواند زیرساخت‌ها و تاسیسات هسته‌ای ایران را هدف قرار دهد.
گزینه جایگزین، تلاش برای دستیابی به توافق خواهد بود. تلاش‌های دیپلماتیک میانجیگران منطقه‌ای همچنان ادامه دارد، اما این تلاش‌ها تاکنون به نتیجه‌ای نرسیده است.
ترامپ هفته گذشته در یک گردهمایی گفت: «ممکن است یک عملیات خشم حماسی کوچک دیگر انجام دهیم، مگر آنکه آن‌ها حاضر به توافق شوند.»
کاخ سفید در پاسخ به پرسش‌های وال‌استریت ژورنال اعلام کرد درباره «طرح‌های نظامی حساسی که ممکن است وجود داشته باشند یا اصلا وجود نداشته باشند» اظهارنظر نخواهد کرد.
کاخ سفید افزود: «رییس‌جمهوری ترامپ برای اطمینان از اینکه ایران هرگز نتواند به سلاح هسته‌ای دست یابد، همه گزینه‌ها را روی میز نگه داشته است.»
رییس‌جمهوری آمریکا گفته است که پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای به ایران حمله نخواهد کرد.
به‌گفته افراد آگاه از برنامه‌ریزی‌ها، هدف از این اقدامات و طرح‌های مرتبط با آن‌ها، فراهم کردن گزینه‌های مختلف برای ترامپ است.
وزارت دفاع آمریکا نیز اعلام کرد که وظیفه این وزارتخانه ارائه چنین گزینه‌هایی است.
وال‌استریت ژورنال پیش‌تر گزارش داده بود که اسرائیل نیز طرح‌ها و اهدافی را برای حمله‌ای تازه آماده کرده است.
بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، همچنان برای ازسرگیری حملات فشار می‌آورد، به این امید که قدرت جمهوری اسلامی تضعیف و در نهایت سرنگون شود.
بازگشت به حملات هوایی به معنای تغییر مسیر دولت ترامپ از کارزار فشار اقتصادی خواهد بود.
تحریم‌های شدیدتر در کنار محاصره دریایی، فروش نفت ایران را برای ماه‌ها متوقف کرده، بخش بزرگی از ارتباطات هوایی این کشور را قطع کرده و تجارت زمینی آن را کاهش داده است. این اقدامات فشار بر اقتصاد ایران را که پیشاپیش در مسیر وخامت فزاینده قرار داشت، تشدید کرده‌اند.
بهنام بن‌طالب‌لو، مدیر ارشد برنامه ایران در بنیاد دفاع از دموکراسی‌ها، گفت: «اگر لازم باشد تهدیدی رو به گسترش، مانند بازسازی توان موشکی، هدف قرار گیرد، رییس‌جمهوری ترامپ باید ضرورت این اقدام را به‌صورت علنی و با ارائه بیشترین جزییات ممکن توضیح دهد.»
او افزود: «در غیر این صورت، در شرایط کنونی، آمریکا با حفظ تحریم‌ها و محاصره، دست برتر را در اختیار دارد و باید همین مسیر را ادامه دهد.»
به‌نوشته وال‌استریت ژورنال بسیاری از تحلیلگران معتقدند بعید است جمهوری اسلامی در برابر حملات بیشتر تسلیم شود.
حکومت ایران در شدیدترین مرحله جنگ، بیش از ۲۰ هزار حمله آمریکا و اسرائیل را تاب آورد. با این حال، همچنان به حمله به کشتی‌ها در خلیج فارس، هدف قرار دادن نیروها و ناوهای جنگی آمریکا و طرح خواسته‌های سختگیرانه بر سر میز مذاکره ادامه داده است.
دنی سیترینوویچ، مقام سابق اطلاعات نظامی اسرائیل، به وال‌استریت ژورنال گفت: «به باور من، یکی از بزرگ‌ترین اشتباهاتی که اسرائیل و ایالات متحده همچنان مرتکب می‌شوند، این تصور است که دور دیگری از حملات به ایران، از جمله حمله به زیرساخت‌های حیاتی یا حذف مقام‌های ارشد، می‌تواند به‌نحوی به سرنگونی حکومت منجر شود.»
او گفت بمباران‌های بیشتر ممکن است حکومت ایران را به مواضع سرسختانه‌تری سوق دهد و عزم آن را برای پیشبرد برنامه‌های موشکی و هسته‌ای خود راسخ‌تر کند.
آمریکا و اسرائیل در جنگ ۱۲ روزه در خرداد سال گذشته بخش بزرگی از برنامه هسته‌ای ایران را نابود کردند.
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، سه‌شنبه به شورای امنیت سازمان ملل متحد گفت که آژانس تاکنون هیچ فعالیتی برای تعمیر یا بازسازی تاسیسات آسیب‌دیده در حملات هیچ‌یک از دو جنگ شناسایی نکرده است.
با این حال، او گفت بازرسان آژانس برای بررسی این موضوع به تاسیسات دسترسی نداشته‌اند و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی نتوانسته است تایید کند که ایران هیچ ماده هسته‌ای را به مصارف دیگری منحرف نکرده است.
آمریکا از ایران خواسته است اجازه بازگشت بازرسان را بدهد، اما تهران در برابر این درخواست مقاومت کرده است.
یکی از تاسیسات باقی‌مانده که موجب نگرانی شده، تاسیسات مستقر در اعماق کوه کلنگ گرلا است.
ست جونز، تحلیلگر مسائل دفاعی و امنیتی در مرکز مطالعات راهبردی و بین‌المللی، گفت ترامپ ممکن است از دور تازه‌ای از حملات برای اعلام پیروزی و سپس کاهش مشارکت آمریکا در جنگ استفاده کند، حتی اگر این حملات ضربه‌ای تعیین‌کننده وارد نکنند.
او افزود: «فکر نمی‌کنم هیچ اقدامی بتواند برنامه آن‌ها را برای همیشه به عقب براند.»
با این حال، جونز گفت حملات به ترامپ این امکان را می‌دهد که «روند کنار کشیدن را آغاز کند و بگوید که این بار نیز برنامه هسته‌ای ایران را به عقب رانده است».
جمهوری اسلامی از طریق مجاری علنی و خصوصی هشدار داده است که به هرگونه حمله با ضربات سنگین علیه اهداف اقتصادی و غیرنظامی در سراسر منطقه پاسخ خواهد داد.
تهران پیش از آغاز جنگ نیز تهدیدهای مشابهی مطرح کرده بود و سپس پایگاه‌ها و تاسیسات دیپلماتیک آمریکا و همچنین تاسیسات انرژی و فرودگاه‌ها را در سراسر منطقه خلیج فارس هدف قرار داد.
هرگونه اقدام تلافی‌جویانه جمهوری اسلامی در این مقطع در حالی رخ خواهد داد که آمریکا و متحدانش در خلیج فارس با شتاب در تلاش‌اند ذخایر تجهیزات پدافند موشکی خود را تجدید کنند؛ ذخایری که در نتیجه موج حملات جمهوری اسلامی در طول جنگ تاکنون تحت فشار شدید قرار گرفته‌اند.
با وجود خسارت‌هایی که آمریکا و اسرائیل وارد کرده‌اند، ایران همچنان ذخیره‌ای شامل صدها تا هزاران موشک در اختیار دارد و از وقفه ایجادشده در نبردها برای تقویت سامانه‌های دفاعی خود و آماده‌سازی طرح‌های تازه برای اقدامات تلافی‌جویانه استفاده کرده است.
مقام‌های اسرائیلی از سرعت بازسازی توانمندی‌های ایران نگران‌اند و می‌گویند تهران در حال مونتاژ موشک‌های بالستیک جدید با استفاده از قطعات ذخیره‌شده است.
میانجیگران خاورمیانه‌ای نیز با شتاب در تلاش‌اند مذاکرات با حکومت ایران را احیا کنند تا از آغاز موج تازه‌ای از درگیری‌ها جلوگیری شود اما تاکنون موفقیت چندانی نداشته‌اند؛ آمریکا بر گفت‌وگو درباره برنامه هسته‌ای ایران اصرار دارد و تهران نیز شروط سختگیرانه‌ای را برای ازسرگیری مذاکرات مطرح کرده است.
دادستانی بریتانیا بر اساس قانون امنیت ملی این کشور دو مرد ۲۴ ساله را در ارتباط با حادثه امنیتی پایگاه هوایی فرفورد متهم کرد. پلیس بریتانیا معتقد است یکی از متهمان برای کمک به سرویس اطلاعاتی جمهوری اسلامی اقدام کرده است.
خبرگزاری رویترز سه‌شنبه پنجم آبان گزارش داد محمد عبدالکریم، ساکن لندن، به اقدام برای کمک به یک سرویس اطلاعاتی خارجی متهم شده است.
نعمان اصغیر، دیگر متهم این پرونده و ساکن لندن، نیز به ورود به یک مکان ممنوعه در ۳۱ مرداد با هدف «اقدام علیه منافع بریتانیا» متهم شده است.
بر اساس اعلام پلیس ضدتروریسم بریتانیا، قرار بود دو متهم سه‌شنبه پنجم آبان در دادگاه بدوی وست‌مینستر لندن حاضر شوند.
پایگاه هوایی فرفورد در جنوب غربی انگلستان برای حملات بمب‌افکن‌های آمریکایی به مواضع جمهوری اسلامی استفاده شده بود، اما این بمب‌افکن‌ها اندکی پس از بازداشت پنج مرد بریتانیایی در پنجم مهر، به دلایل امنیتی از پایگاه خارج شدند.
لارنس تیلور، معاون کمیسر پلیس و رییس بخش مقابله با تروریسم بریتانیا، گفت پلیس در ماه‌های اخیر با حوادث متعددی مواجه شده که معتقد است جمهوری اسلامی آن‌ها را هدایت کرده است.
او با اشاره به هشدار اخیر رییس سازمان اطلاعات داخلی بریتانیا، ام‌آی۵، تاکید کرد نهادهای امنیتی برای شناسایی و مقابله با این تهدید همکاری می‌کنند.
فرانک فرگوسن، دادستان ارشد بخش جرایم ویژه و مقابله با تروریسم دادستانی سلطنتی بریتانیا، اعلام کرد تحقیقات پیچیده درباره حادثه پایگاه فرفورد ادامه دارد و دادستانی به همکاری نزدیک با نهادهای مسئول ادامه خواهد داد.
بازداشت‌های مرتبط با حادثه پایگاه فرفورد
به گزارش اسکای‌نیوز، اصغیر که پنجم مهر در محل حادثه بازداشت شد، هفته گذشته همراه مرد دیگری بار دیگر بازداشت شد. مرد دوم بدون تفهیم اتهام آزاد شد، اما در ارتباط با بازداشت اولیه خود در ۹ مهر، همچنان تحت شرایط تعیین‌شده از سوی پلیس قرار دارد.
شش مرد دیگر بازداشت‌شده در جریان تحقیقات این پرونده نیز همچنان با قرار پلیس آزاد هستند.
وزارت خارجه بریتانیا ۲۰ مهر بیانیه مشترک وزیران خارجه درباره تهدیدهای جمهوری اسلامی و حادثه پایگاه هوایی فرفورد را منتشر کرد. شمار کشورهای امضاکننده این بیانیه از ۲۹ کشور در نسخه اولیه به ۳۵ کشور افزایش یافته است.
کشورهای امضاکننده در این بیانیه، انتساب حادثه پنجم مهر پایگاه فرفورد به جمهوری اسلامی از سوی بریتانیا را به رسمیت شناختند و به ارزیابی لندن درباره ادامه فعالیت‌های خصمانه برون‌مرزی سپاه پاسداران از طریق شبکه‌های مخفی و نیروهای نیابتی اشاره کردند.
دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، ۱۳ مهر اعلام کرد خروج بمب‌افکن‌های آمریکایی از پایگاه فرفورد به دلیل «تهدیدها» بوده است، اما سخنگوی اندی برنهام، نخست‌وزیر بریتانیا، همان روز تاکید کرد این پایگاه همچنان امن است.
برنهام هشتم مهر اعلام کرد «نشانه‌هایی قوی» از نقش جمهوری اسلامی در حادثه پایگاه فرفورد وجود دارد، اما تحقیقات پلیس درباره این پرونده همچنان ادامه دارد.
این نخستین بار بود که دولت بریتانیا به‌طور علنی جمهوری اسلامی را به این حادثه مرتبط دانست.
این پرونده به حادثه پنجم مهر بازمی‌گردد که طی آن سه ون مشکوک در نزدیکی پایگاه هوایی فرفورد در منطقه گلاسترشر بریتانیا متوقف شدند.
توصیه اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، به ایرانیان برای نپرداختن مالیات و ذخیره سوخت، واکنش‌ها و پرسش‌هایی را در میان مخاطبان ایران‌اینترنشنال برانگیخت. بسیاری گفتند مالیات بدون اختیارشان از حقوق و درآمدشان کسر می‌شود و ذخیره سوخت در آپارتمان و با درآمد ناچیز، امکان‌پذیر نیست.
بسنت چهارم آبان در گفت‌وگویی اختصاصی با ایران‌اینترنشنال، پیش‌بینی کرد اقتصاد ایران در سال جاری شمسی بیش از ۲۵ درصد کوچک شود.
او همچنین ضمن پیش‌بینی کمبود شدید سوخت گرمایشی و بنزین، از ایرانیان خواست «مالیات ندهند» و نیازهای زمستان را زودتر تهیه کنند.
عمده واکنش مخاطبان ایران‌اینترنشنال به این توصیه‌ها در یک کلمه خلاصه می‌شود: «چطور؟»
واکنش‌ها نشان می‌دهند نسخه‌های کلاسیک نافرمانی مدنی، از نظر بسیاری، در اقتصاد به گروگان گرفته‌شده ایران به این سادگی قابل اجرا نیستند.
مالیات را نمی‌دهیم؛ از ما می‌گیرند
پرتکرارترین واکنش‌ها به موضوع مالیات است. از نظر شهروندان، توصیه به «ندادن مالیات» با واقعیت وصول مالیات از حقوق‌بگیران نمی‌خواند.
یکی از مخاطبان در واکنش نوشت: «یکی به آقای بسنت توضیح بدهد که ساز و کار مالیات در ایران این‌طور نیست که پرداختش دست خودت باشد؛ اگر دستمزدبگیر باشید، قبل از واریز حقوق از آن کم می‌شود.»
بر اساس مقررات مالیاتی، مالیات درآمدهای بالاتر از ۴۰ میلیون تومان، با نرخ‌های پلکانی از سوی پرداخت‌کننده حقوق کسر می‌شود.
مالیات بر ارزش افزوده نیز در خرید کالاها و خدمات مشمول، همراه قیمت دریافت می‌شود. بنابراین خریدار نمی‌تواند جداگانه از پرداخت آن خودداری کند.
مخاطبی با اشاره به همین مالیات‌های غیر‌مستقیم، پرسید: «مالیات بسته اینترنت و تلفن همراه را چطور پرداخت نکنیم؟ مالیات خوراکی‌های بسته‌بندی را چطور نپردازیم؟»
شهروندی دیگر با اشاره به وضع کسبه هشدار داد اگر مالیات نپردازند، ممکن است دستگاه کارت‌خوان و حساب‌های بانکی‌شان مسدود شود و معیشتشان به خطر بیفتد.
او از این مقام آمریکایی و همتایانش خواست پیش از ارائه راهکار، حرف‌های مردم ایران را بشنوند.
نافرمانی مدنی یا قطع خدمات؟
گروهی از شهروندان، پیشنهاد بسنت را به نپرداختن قبوض آب، برق و گاز گسترش دادند.
شهروندی نوشت: «در ایران نباید پول آب و برق و گاز بدهیم؛ این حرکت هماهنگ احتمالا امکان‌پذیر خواهد بود.»
برای این دسته از شهروندان، نپرداختن هماهنگ قبوض نوعی نافرمانی مدنی و راهی برای فشار بر حکومت است.
ایران‌اینترنشنال پیش‌تر در گزارش‌هایی از تداوم خاموشی‌ها در پاییز و افزایش شدید و گاهی تا ۱۰ برابری مبلغ قبض‌های برق خبر داد.
همان زمان، شماری از شهروندان با اشاره به کاهش مصرف و قطعی‌های مکرر برق، از صدور قبض‌های چند میلیون تومانی ابراز خشم کرده و گفتند دیگر حاضر به پرداخت قبض‌های خود نیستند.
توصیه بسنت بار دیگر این گزینه را روی میز گذاشت که با ابراز تردید شمار دیگری از شهروندان مواجه شد.
مخاطبی گفت: «پول آب و برق و گاز را می‌دهیم که اگر ندهیم، می‌آیند کنتورمان را از جا می‌کنند و می‌برند.»
شهروند دیگری گفت اگر قبض تلفن همراه را نپردازد، خدمات خطش قطع می‌شود.
از دید این گروه، نپرداختن انفرادی قبض‌ها، پیش از آنکه فشاری بر حکومت وارد کند، زندگی خانوار را مختل می‌کند.
بر این اساس، در این بحث «اتحاد» و «هم‌زمانی» شروط اصلی هر اقدامی است.
سوخت را در آپارتمان نگه داریم؟
بخش دیگری از واکنش‌ها به هشدار درباره کمبود انرژی در زمستان مربوط می‌شود.
کاربران اشاره کردند ذخیره سوخت در خانه‌هایی که به گاز شهری وصل هستند، عملا ناممکن است.
یک مخاطب نوشت: «سوخت را کجا ذخیره کنم؟ ۷۴ متر آپارتمان بی‌تراس و انباری دارم؛ خودم هم در آن جا نمی‌شوم.»
شهروندی پرسید: «گاز شهری را که به خانه‌ها وصل است چطور می‌شود ذخیره کرد؟»
و مخاطبی یادآوری کرد موتورخانه برای گرم کردن خانه و آب به گاز نیاز دارد و قطع آن، زندگی ساکنان را مختل می‌کند.
این نگرانی‌ها در حالی مطرح می‌شوند که محمدرضا عارف، معاون اول رییس دولت جمهوری اسلامی، پنجم مهر گفت آسیب به زیرساخت‌ها ۲۵۰ میلیون مترمکعب از ظرفیت شبکه گاز کاسته است.
از سوی دیگر، تحلیل ایران‌اینترنشنال در ۱۸ شهریور درباره افزایش قیمت بنزین خارج از سهمیه و کاهش عرضه آن، نشان می‌دهد دسترسی به این سوخت نیز با محدودیت روبه‌روست.
ده‌ها شهروند یادآوری کردند همین حالا و در شرایط نسبتا عادی و بدون جنگ، بنزین سهمیه‌بندی است، گاهی صف‌های طولانی مقابل جایگاه‌ها شکل می‌گیرد و توان مالی بسیاری از شهروندان، صرفا به تامین بنزین مورد نیازشان برای همان هفته می‌رسد.
مخاطبی خطاب به بسنت نوشت: «بنزین هم سهمیه‌ای شده و در دبه هم به کسی نمی‌دهند.»
برخی نیز اشاره کردند نگهداری بنزین و سوخت‌های آتش‌گیر در فضاهای مسکونی می‌تواند خطر آتش‌سوزی و مسمومیت به‌دنبال داشته باشد.
با وجود این تردیدها، عده‌ای هم هشدار را جدی گرفته‌اند و از تهیه زودهنگام اقلام ضروری گفتند.
آسوشیتدپرس پیش‌تر از ذخیره دارو و غذا از سوی شهروندان تهرانی و آماده شدن آن‌ها برای ترک پایتخت خبر داده است.
هزینه فشار اقتصادی را چه کسی می‌پردازد؟
در برخی پیام‌ها، محور بحث از توصیه یک مقام آمریکایی به فشار معیشت امروز رسید؛ به اقساط بانکی، قبض‌های عقب‌افتاده، درآمد ناکافی و گرانی کالاهای اساسی.
برای بعضی پاسخ‌دهندگان، تامین هزینه روزانه زندگی دشوارتر از ذخیره اقلام برای زمستان است.
یک کامیون‌دار در پیامی گفت سه ماه است سهمیه گازوییلش قطع شده و هیچ درآمدی ندارد.
شهروندی نوشت: «حقوقم را که می‌ریزند، هفته اول فقط ۱۰ میلیون تومان در حسابم می‌ماند؛ باید تا سی‌ام با همان زنده بمانم. چطور سوخت ذخیره کنم؟»
ایران‌اینترنشنال ۲۷ مهر گزارش داد با وجود بیکاری و مشکلات معیشتی، یارانه یا کالابرگ شماری از شهروندان قطع شده است.
