سازمان اتحاد علیه ایران هسته‌ای در تازه‌ترین گزارش خود اعلام کرد محاصره دریایی آمریکا، صادرات نفت جمهوری اسلامی را به‌شدت محدود کرده و ده‌ها نفتکش حامل نفت ایران را در آب‌های منطقه سرگردان کرده است.
این سازمان در گزارشی که سه‌شنبه ۲۸ مهر منتشر شد، با بررسی وضعیت تردد دریایی در خلیج فارس، تنگه هرمز، دریای عمان و مسیرهای کشتیرانی آسیا، اعلام کرد از زمان برقراری دوباره محاصره بنادر ایران در ۲۳ تیر، نیروهای آمریکایی مسیر ۱۳۸ کشتی تجاری را که قصد عبور از محاصره داشتند تغییر داده‌اند، چهار کشتی را از کار انداخته‌اند و دو کشتی دیگر را بازرسی کرده‌اند.
بر اساس این گزارش، نیروهای آمریکایی همچنین ۱۰ نفتکش مرتبط با سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را منهدم کرده‌اند.
برد کوپر، فرمانده سنتکام، جمعه ۲۴ مهر در پیامی ویدیویی اعلام کرد آمریکا مانع صادرات دست‌کم ۲۵ میلیارد دلار نفت ایران شده و به مسدود کردن حدود ۳۵۰ میلیون دلار رمزارز جمهوری اسلامی کمک کرده است. او همچنین از برخی گزارش‌ها درباره توقف پرداخت حقوق شبه‌نظامیان وابسته به تهران خبر داد.
فرمانده فرماندهی مرکزی ارتش ایالات متحده گفت پس از کارزار خشم حماسی، بیش از ۵۰ هزار نظامی آمریکایی مستقر در خاورمیانه به دفاع در برابر حملات حکومت ایران، پاک‌سازی تنگه هرمز از مین‌های دریایی و حفاظت از کشتی‌های تجاری ادامه داده‌اند.
کوپر محاصره دریایی ایران را «نفوذناپذیر» خواند و تاکید کرد: «به‌جز کمک‌های بشردوستانه‌ای که اجازه ورودشان را داده‌ایم، ایران هیچ صادرات و وارداتی از راه دریا ندارد.»
به گفته فرمانده سنتکام، مجموع این اقدامات هزینه‌های «ویرانگری» بر دستگاه امنیتی جمهوری اسلامی و به‌ویژه سپاه پاسداران تحمیل کرده است.
او صادرات نفت، تامین مالی دیجیتال و پرداخت حقوق نیروهای امنیتی را سه حوزه اصلی دانست که حکومت ایران در آن‌ها تحت فشار قرار گرفته است.
فرمانده سنتکام گفت: «کنترل تنگه هرمز در دست ایالات متحده و شرکای منطقه‌ای ماست، نه ایران. این تنگه همچنان برای تجارت باز است.»
به گفته او، در هفت روز منتهی به انتشار این پیام، حدود ۴۰۰ کشتی تجاری از تنگه هرمز عبور کرده‌اند و نیروهای آمریکایی در همین مدت به شرکای خود در خلیج فارس برای صادرات بیش از ۱۰۰ میلیون بشکه نفت خام کمک کرده‌اند.
کوپر افزود این میزان علاوه بر بیش از یک میلیارد و ۳۰۰ میلیون بشکه نفتی است که متحدان منطقه‌ای در ماه‌های اخیر با کمک آمریکا از تنگه عبور داده‌اند.
توقف صادرات نفت خام از مسیر دریای عمان
سازمان اتحاد علیه ایران هسته‌ای با تاکید بر اینکه خروج نفتکش‌های حامل نفت خام ایران از دریای عمان به‌شدت محدود شده، اعلام کرده است از ۲۱ تیر تاکنون هیچ نفتکش حامل نفت خام ایران را شناسایی نکرده که توانسته باشد با موفقیت از دریای عمان خارج شود و از اقدامات نیروهای آمریکایی برای اجرای محاصره در امان بماند.
به گفته این سازمان، از زمان ازسرگیری محاصره، تنها حدود ۹ نفتکش کوچک حامل گاز مایع نفتی و نفتی ایران توانسته‌اند از خط محاصره عبور کنند.
این سازمان همچنین دست‌کم ۵۲ نفتکش حامل نفت و فرآورده‌های نفتی ایران را در امتداد سواحل این کشور شناسایی کرده است.
بر اساس داده‌های گردآوری‌شده، از ۲۳ تیر تاکنون دست‌کم ۴۷ مورد بارگیری نفت و محصولات پتروشیمی ایران ثبت شده که تنها هشت مورد آن در جزیره خارگ انجام شده است.
کاهش تردد در تنگه هرمز و افزایش نقش آمریکا
گزارش اتحاد علیه ایران هسته‌ای نشان می‌دهد تردد کشتی‌ها در تنگه هرمز همچنان بسیار پایین‌تر از سطح پیش از جنگ است.
پیش از آغاز جنگ، روزانه حدود ۱۳۸ کشتی از این آبراه عبور می‌کردند، اما نگرانی‌های امنیتی و محدودیت‌های ناشی از درگیری‌ها، باعث توقف یا تغییر مسیر بسیاری از شناورها شده است.
به‌گفته سازمان بین‌المللی دریانوردی، از آغاز جنگ تاکنون ۱۱۴ حادثه دریایی مرتبط با کشتی‌های تجاری در خلیج فارس، تنگه هرمز و دریای عمان ثبت شده که به کشته‌شدن ۲۴ دریانورد منجر شده است.
در همین حال، گزارش می‌گوید نیروهای آمریکایی نقش فزاینده‌ای در تسهیل عبور کشتی‌ها از مسیر جنوبی تنگه هرمز بر عهده گرفته‌اند.
بر اساس آمار این سازمان، در ۱۷ روز نخست اکتبر، ۵۰۵ مورد عبور با کمک نیروهای آمریکایی ثبت شده است. مجموع این ترددها در ۱۲۰ روز تحت بررسی به دو هزار و ۶۳۸ مورد رسیده است.
بسیاری از کشتی‌ها نیز بدون ارسال عمومی داده‌های موقعیت مکانی خود از مسیر جنوبی تنگه عبور می‌کنند.
مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا نیز اعلام کرده است تردد کشتی‌ها در تنگه هرمز حدود ۷۰ درصد کمتر از پیش از آغاز درگیری است. این مرکز در تازه‌ترین گزارش هفتگی خود، از ثبت ۱۲ حمله در هرمز و آب‌های اطراف خبر داده و هشدار داده است که شمار واقعی حملات، به‌دلیل گزارش‌نشدن برخی حوادث، روشن نیست.
گزارش تازه این مرکز جمعه ۲۴ مهر، منتشر شده و بیشتر داده‌های آن تا ۲۲ مهر را دربرمی‌گیرد. براساس این گزارش در دوره هفت‌روزه مورد بررسی، ۱۲۵ عبور خروجی و ۱۲۹ عبور ورودی در تنگه هرمز ثبت شده است؛ ارقامی که در هفته پیش به‌ترتیب ۱۲۹ و ۱۴۶ مورد بود.
سرگردانی ناوگان نفتی جمهوری اسلامی در آسیا
بخش دیگری از گزارش به فعالیت نفتکش‌های ایرانی در آب‌های جنوب شرق آسیا، به‌ویژه مالزی، اختصاص دارد.
سازمان اتحاد علیه ایران هسته‌ای اعلام کرد شماری از نفتکش‌های دارای پرچم ایران، پس از انتقال محموله‌های نفت خام به کشتی‌های دیگر، به دلیل محاصره دریایی آمریکا امکان بازگشت عادی به بنادر ایران را ندارند و در لنگرگاه‌های خارجی باقی مانده‌اند.
بر اساس این گزارش، دست‌کم ۲۰ نفتکش خالی ایرانی در آب‌های اطراف سریلانکا متوقف هستند و یک نفتکش دیگر نیز در نزدیکی بندر دقم عمان حضور دارد.
این سازمان همچنین از حضور گسترده نفتکش‌های موسوم به ناوگان شبح در آب‌های مالزی خبر داد.
به گفته این نهاد، دست‌کم ۲۱ نفتکش متعلق به این ناوگان در شمال لنگرگاه EOPL مالزی و حدود ۲۴ نفتکش دیگر در خود این لنگرگاه حضور دارند.
طبق این گزارش برخی نفتکش‌های ایرانی در پی اقدامات احتمالی مقام‌های مالزی، این منطقه را ترک کرده و به لنگرگاه‌های نزدیک هنگ‌کنگ و چین منتقل شده‌اند.
این سازمان همچنین از ثبت انتقال نفت خام ایران میان کشتی‌ها در آب‌های جنوب چین خبر داده است.
ادامه فعالیت حدود ۵۰ کشتی باری ایرانی
در بخش دیگری از گزارش آمده است که با وجود تحریم‌های آمریکا و محاصره بنادر ایران، حدود ۵۰ کشتی باری دارای پرچم ایران همچنان در مسیرهای دریایی اقیانوس هند، جنوب شرق آسیا، دریای سرخ و مدیترانه فعالیت می‌کنند.
بر اساس این گزارش، ۲۱ کشتی باری ایرانی در لنگرگاه EOPL مالزی یا اطراف آن حضور دارند و با وجود خطر تحریم‌های ثانویه آمریکا، از شرکت‌های خدمات دریایی مالزی پشتیبانی لجستیکی دریافت می‌کنند.
این سازمان همچنین موقعیت کشتی‌های مرتبط با ایران را در بنادر و آب‌های پاکستان، هند، تایلند، ویتنام، چین، مالدیو و مصر ردیابی و اشاره کرده است که در برخی موارد، کشتی‌های مرتبط با ایران از پرچم‌های غیرواقعی استفاده کرده‌اند یا اطلاعات موقعیت مکانی خود را به‌طور نامنظم ارسال کرده‌اند.
خبرگزاری رویترز به‌نقل از سه منبع پارلمانی سه‌شنبه ۲۸ مهر گزارش داد که دولت ترکیه توافق دفاعی خود با پاکستان و عربستان سعودی، مشهور به توافق مکه، را برای تصویب به پارلمان این کشور ارائه کرده است؛ اقدامی که دومین ارتش بزرگ ناتو را به تعهد رسمی دفاع متقابل با ریاض، نزدیک‌تر می‌کند.
در شرایطی که حوثی‌های تحت حمایت جمهوری اسلامی در یمن به حملات خود به عربستان سعودی ادامه می‌دهند، این کشور به همراه پاکستان و ترکیه «توافق‌نامه دفاع مشترک مکه» را امضا کردند که بر اساس آن، حمله مسلحانه به هر یک از اعضا، حمله به همه آن‌ها تلقی می‌شود.
سه کشور جمعه ۱۶ مرداد توافق‌نامه دفاعی مشترک را امضا کردند؛ اقدامی که در بحبوحه تنش‌های خاورمیانه، سه متحد آمریکا را در برابر تهدیدهای امنیتی ناشی از حملات جمهوری اسلامی و گروه‌های نیابتی آن به یکدیگر نزدیک‌تر می‌کند.
این توافق در مکه به امضای محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، رجب طیب اردوغان، رییس‌جمهوری ترکیه و شهباز شریف، نخست‌وزیر پاکستان، رسید.
بر اساس متن این توافق‌نامه که رویترز آن را مشاهده کرده است، ماده نخست تصریح می‌کند که طرف‌های توافق باید از «تمام ابزارهای لازم» برای رفع تهدیدها علیه تمامیت ارضی، حاکمیت یا مرزهای به‌رسمیت‌شناخته‌شده بین‌المللی یکدیگر استفاده کنند.
در ماده دوم توافق‌نامه آمده است: «در صورتی که یکی از طرف‌ها هدف حمله مسلحانه یا تجاوز نظامی از سوی کشور یا گروهی از کشورها قرار گیرد، طرف‌های دیگر موظف‌اند فورا با استفاده از تمامی تدابیر کمک متقابل که در اختیار دارند، به طرف مورد حمله یاری برسانند.»
این بند که مشابه ماده پنج پیمان ناتو است، به ماده ۵۱ منشور سازمان ملل متحد استناد می‌کند که حق دفاع مشروع فردی یا جمعی کشورها در برابر حمله مسلحانه را به رسمیت می‌شناسد.
در ادامه همین ماده آمده است که سه کشور «پس از ارزیابی عینی کمک‌های مورد نیاز، درباره دامنه و ماهیت حمایت‌هایی که باید ارائه شود تصمیم خواهند گرفت» و در چارچوب امکانات موجود خود، از جمله توانمندی‌ها و منابع نظامی، با یکدیگر همکاری خواهند کرد.
در نشست اضطراری این ائتلاف که اوایل ماه جاری در ریاض برگزار شد، سه کشور توافق کردند زمینه «استقرار سریع» نیروها و توانمندی‌های نظامی در عربستان سعودی را فراهم کنند.
ترکیه که از صنایع دفاعی قدرتمندی برخوردار است، حملات حوثی‌ها به عربستان سعودی را محکوم کرده، آمادگی خود را برای کمک به تامین نیازهای ریاض در زمینه فناوری نظامی اعلام کرده و با پیوستن به ائتلافی به رهبری عربستان سعودی برای تضمین امنیت کشتیرانی در دریای سرخ موافقت کرده است.
این توافق‌نامه همچنین همکاری نزدیک در حوزه صنایع دفاعی، تبادل اطلاعات امنیتی و اطلاعاتی، پشتیبانی لجستیکی و مبارزه با «تمامی اشکال تروریسم»، از جمله در سطح عملیاتی، را پیش‌بینی می‌کند.
برای تایید رسمی این توافق‌نامه از سوی ترکیه، تصویب آن در پارلمان ضروری است.
هدف: «تقویت بازدارندگی جمعی»
دو منبع پارلمانی به رویترز گفتند نعمان کورتولموش، رییس پارلمان ترکیه، که در حال حاضر در سفر به قرقیزستان به سر می‌برد، پس از بازگشت، توافق‌نامه را به کمیسیون امور خارجی پارلمان ارجاع خواهد داد.
انتظار می‌رود پس از ارائه توافق‌نامه به این کمیسیون، متن و جزئیات آن در دسترس عموم قرار گیرد.
یک منبع دیگر گفت کمیسیون ممکن است از روز جمعه بررسی و بحث درباره این توافق‌نامه را آغاز کند.
برهان‌الدین دوران، رییس دفتر ارتباطات رجب طیب اردوغان، رییس‌جمهوری ترکیه، گفت اقدام اخیر آنکارا نقطه عطف مهمی در مسیر نهادینه‌سازی همکاری‌های راهبردی میان سه کشور به شمار می‌رود.
دوران در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «این مشارکت راهبردی که میان کشورهای ما شکل گرفته، با هدف تقویت بازدارندگی جمعی، ارتقای توانمندی‌های مشترک در بخش دفاعی و حفاظت از امنیت و ثبات در منطقه ما ایجاد شده است.»
یک مقام ترکیه‌ای که به شرط ناشناس ماندن سخن می‌گفت، به رویترز گفت انتظار می‌رود مشارکت ترکیه در این توافق به تجهیزات نظامی، تبادل اطلاعات و سامانه‌های تسلیحاتی محدود باشد.
او افزود که تاکنون هیچ نوع استقرار دیگری در چارچوب این ائتلاف صورت نگرفته است.
هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه، در پاسخ به پرسشی درباره چگونگی کمک آنکارا به عربستان سعودی برای دفاع در برابر حملات حوثی‌های یمن، گفت توافق‌نامه مکه یک «توافق‌نامه تهاجمی» نیست.
او افزود ترکیه برای انجام حملات در خاک کشوری دیگر، نیروهای نظامی خود را به آن کشور اعزام نخواهد کرد.
بر اساس قانون اساسی ترکیه، اعزام نیروهای نظامی به خارج از کشور، صرف‌نظر از هرگونه توافق بین‌المللی، مستلزم دریافت مجوز جداگانه از پارلمان است.
بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، در آستانه انتخابات این کشور، تغییر رژیم در ایران را به‌صراحت یکی از اهداف اصلی خود دانسته است. در همین حال، رقبای سیاسی او ضمن حمایت از اقدامات سخت‌گیرانه علیه تهران، از ناکامی نتانیاهو در از میان بردن تهدید جمهوری اسلامی انتقاد می‌کنند.
این بحث، وعده‌هایی متفاوت درباره تامین امنیت را پیش روی رأی‌دهندگانی قرار داده است که به‌گفته تحلیلگران، از سال‌ها درگیری و جنگ خسته شده‌اند. این وضعیت پرسش‌هایی را درباره معنای پیروزی و میزان آمادگی اسرائیل برای پیش رفتن در مسیر دستیابی به آن مطرح می‌کند.
نتانیاهو سه‌شنبه ۲۸ مهر در دانشگاه تل‌حای در شهر کریات شمونا، نزدیک مرز لبنان، گفت: «ما باید کار نابودی رژیم ایران را به پایان برسانیم؛ این هدف اصلی است.»
نتانیاهو مدت‌هاست که از احتمال فروپاشی جمهوری اسلامی سخن می‌گوید و بر آن تاکید می‌کند. اکنون، در آستانه رأی‌گیری روز پنجم آبان در اسرائیل، او برکناری رهبران جمهوری اسلامی را به محور اصلی پیام انتخاباتی خود تبدیل کرده است.
نتانیاهو در سخنرانی خود در روز سه‌شنبه استدلال کرد که تضعیف نظامی حکومت ایران، به‌تنهایی امنیت اسرائیل را تضمین نخواهد کرد. به‌گفته او، جمهوری اسلامی تا زمانی که در قدرت باشد، برای بازسازی توانمندی‌های هسته‌ای و شبکه منطقه‌ای خود تلاش خواهد کرد.
نتانیاهو گفت: «به پایان رساندن کار یعنی سرنگون کردن رژیم تروریستی در ایران.» او تهران را سرِ یک «اختاپوس زهرآگین» توصیف کرد و استدلال کرد که با از میان برداشتن آن، حزب‌الله لبنان نیز سقوط خواهد کرد.
این اظهارات پس از گفت‌وگوهای نتانیاهو با دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، و سفر اعلام‌نشده پیت هگست، وزیر جنگ آمریکابا اسرائیل و دیدار با نتانیاهو، مطرح شد. با این حال، واشینگتن تاکنون به‌طور علنی به تغییر رژیم در ایران متعهد نشده و در عوض بر جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای تاکید کرده است.
چرا اکنون بر تغییر رژیم تاکید می‌شود؟
اظهارات نتانیاهو در حالی مطرح می‌شود که او پس از سه سال جنگ و رویارویی‌های نظامی مکرر با جمهوری اسلامی و متحدان منطقه‌ای آن، در پی کسب یک دوره دیگر نخست‌وزیری است.
ایتای روئونی، مدیر ارتباطات و اطلاع‌رسانی سازمان غیردولتی «ان‌جی‌او مانیتور»، گفت نخست‌وزیر اسرائیل در واقع هدف گسترده‌تری را بیان کرده که بسیاری از اسرائیلی‌ها پیش‌تر دریافته بودند در پس عملیات نظامی علیه تهران قرار دارد.
روئونی به ایران‌اینترنشنال گفت: «فکر می‌کنم او فقط همه چیزهایی را که منظور همگان بود، خلاصه کرد.»
تبدیل تغییر رژیم به هدفی اعلام‌شده، این پرسش را مطرح می‌کند که آیا تضعیف توانمندی‌های نظامی و هسته‌ای جمهوری اسلامی برای آنکه نتانیاهو بتواند ادعای پیروزی کند، کافی خواهد بود یا نه.
یاکوف کاتز، سردبیر پیشین روزنامه اورشلیم‌پست و نویسنده چهار کتاب درباره ارتش اسرائیل، گفت حملات مکرر به‌تنهایی نمی‌تواند تهدید حکومت ایران را برای همیشه از میان ببرد.
کاتز به ایران‌اینترنشنال گفت: «می‌توانید آن‌ها را بمباران کنید، می‌توانید تاسیساتشان را نابود کنید، می‌توانید برنامه‌های هسته‌ای‌شان را به عقب بیندازید، اما آن‌ها دوباره خود را بازخواهند ساخت.»
با این همه نتانیاهو اکنون بیش از هر زمان دیگر تغییر رژیم را راه دستیابی به امنیت پایدار اسرائیل معرفی می‌کند؛ پیامی که آن را در کریات شمونا مطرح کرد، شهری که از دیرباز پایگاه حمایت از حزب لیکود بوده و بارها هدف حملات حزب‌الله قرار گرفته است.
ویویان برکوویچی، سفیر پیشین کانادا در اسرائیل و بنیان‌گذار و سردبیر وب‌سایت «استیت آو تل‌آویو»، گفت انتخاب این مکان به نتانیاهو امکان داد مستقیما با رأی‌دهندگانی سخن بگوید که پیامدهای نفوذ منطقه‌ای جمهوری اسلامی را تجربه کرده‌اند.
با این حال، او تردید داشت که این اظهارات بتواند اسرائیلی‌ها را فراتر از حامیان کنونی نتانیاهو متقاعد کند.
او گفت: «واقعا فکر می‌کنم مردم دیگر به حرف‌های او گوش نمی‌دهند.»
نگرانی مشترک و جامعه‌ای خسته از جنگ
افرادی که با آن‌ها مصاحبه شده است، مخالفت با جمهوری اسلامی را موضعی توصیف کردند که بخش بزرگی از طیف سیاسی اسرائیل در آن اشتراک نظر دارند. با این حال، آن‌ها میان توافق بر سر وجود تهدید و اشتیاق برای ورود به یک رویارویی نظامی دیگر تمایز قائل شدند.
برکوویچی گفت: «این تنها موضوعی است که در اسرائیل هیچ اختلاف‌نظری بر سر آن وجود ندارد.»
با این همه، او جامعه اسرائیل را جامعه‌ای توصیف کرد که از سال‌ها جنگ و درگیری فرسوده شده است.
او گفت: «فکر نمی‌کنم اسرائیل هیچ تمایلی به جنگ داشته باشد. ما در سه سال گذشته بسیار بیش از حد جنگ داشته‌ایم.»
روئونی نیز به تنشی مشابه اشاره کرد. به‌گفته او، بسیاری از اسرائیلی‌ها معتقدند تهدید نظامی فوری جمهوری اسلامی پس از حملات اسرائیل و آمریکا کاهش یافته است؛ موضوعی که توجیه اقدام نظامی بیشتر را دشوارتر می‌کند.
او گفت: «مردم از جنگ خسته‌اند.»
کاتز نیز گفت انتخابات در نهایت به این موضوع بستگی دارد که اسرائیلی‌ها برای محافظت از خود به کدام رهبر اعتماد می‌کنند، نه به یک موضع‌گیری مشخص درباره ایران.
او گفت: «آنچه اهمیت دارد، این باور است که اسرائیلی‌ها فکر می‌کنند کدام رهبر می‌تواند امنیتشان را حفظ کند.»
آیا موضع‌گیری نتانیاهو او را از رقبایش متمایز می‌کند؟
هدف صریحی که نتانیاهو اعلام کرده، لزوما او را از رقبای سیاسی‌اش متمایز نمی‌کند. شماری از این رقبا نیز از اقدامات تهاجمی علیه تهران حمایت کرده‌اند و از ناکامی او در از میان بردن تهدید ایران انتقاد می‌کنند.
نفتالی بنت و یائیر لاپید، نخست‌وزیران پیشین اسرائیل، با فهرست مشترکی به نام «با هم» در انتخابات شرکت می‌کنند.
لاپید از حمله به زیرساخت‌های انرژی ایران، از جمله جزیره خارک، حمایت کرده است. بنت نیز مدت‌هاست که به جای تمرکز بر نیروهای نیابتی منطقه‌ای تهران، طرفدار رویارویی مستقیم با حکومت ایران بوده است.
گادی آیزنکوت، رییس پیشین ستاد ارتش اسرائیل که رهبری حزب میانه‌رو «یاشار» را بر عهده دارد، این پرسش را مطرح کرده که آیا تغییر رژیم از طریق اقدام نظامی دست‌یافتنی است یا نه. او بر برچیدن دائمی توانمندی‌های هسته‌ای ایران تاکید کرده است.
آویگدور لیبرمن، رهبر حزب اسرائیل خانه ما، نیز از سرنگونی جمهوری اسلامی حمایت کرده و اقدامات پیشین اسرائیل را ناکافی دانسته است.
اریک مندل، بنیان‌گذار و مدیر شبکه سیاسی و اطلاع‌رسانی خاورمیانه، به‌ایران‌اینترنشنال گفت توافق گسترده بر سر ایران به این معناست که تغییر دولت در اسرائیل لزوما به تغییری بنیادین در سیاست این کشور منجر نخواهد شد.
مندل گفت: «فکر می‌کنم بیشتر اسرائیلی‌ها می‌دانند که مهم نیست چه کسی انتخاب شود؛ سیاست همه آن‌ها در قبال ایران یکسان خواهد بود.»
اما توافق بر سر وجود تهدید، با توافق درباره چگونگی از میان بردن آن متفاوت است.
مندل گفت تحقق تغییر رژیم به مشارکت آمریکا نیاز دارد؛ موضوعی که شکاف میان هدف اعلام‌شده نتانیاهو و اهدافی را که واشینگتن به‌طور علنی مطرح کرده است، برجسته می‌کند.
او گفت: «اسرائیل یک قدرت منطقه‌ای است، آمریکا یک ابرقدرت. اسرائیل می‌تواند کمک بسیار موثری بکند، اما به‌تنهایی از عهده این کار برنمی‌آید.»
فاکس‌نیوز به‌نقل از دو مقام آمریکایی گزارش داد که ناوگروه ناو هواپیمابر تئودور روزولت و یگان سیزدهم اعزامی تفنگداران دریایی راهی خاورمیانه شده‌اند و به این ترتیب بار دیگر شمار ناوهای هواپیمابر آمریکا در منطقه به سه فروند افزایش خواهد یافت.
به‌نوشته فاکس‌نیوز حدود ۱۰ هزار ملوان و تفنگدار دریایی نیز به نیروهای آمریکایی در منطقه اضافه می‌شوند.
براساس این گزارش شناورهای اعزامی ناوگروه تهاجمی روزولت تا پایان نوامبر، نهم آذر، به دریای عرب می‌رسند. این رسانه اعزام نیروهای تازه را در شرایطی گزارش کرده که دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، بنا بر گزارش‌ها در حال بررسی تشدید حملات علیه جمهوری اسلامی پس از انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره است.
حضور هم‌زمان سه ناوهواپیمابر و ناوگروه‌های آن‌ها می‌تواند فشار واشینگتن بر تهران را افزایش دهد و پیامی برای متحدان آمریکا باشد؛ به‌ویژه در شرایطی که امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز و دریای سرخ با تنش روبه‌روست.
این ناو پس از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا در منطقه مسقر خواهد شد و اگر چه به معنای قطعی بودن حمله مجدد آمریکا به جمهوری اسلامی نیست اما ظرفیت‌های نظامی آمریکا را در کنار ادامه تلاش‌های دیپلماتیک افزایش می‌دهد.
ناوگروه ناو هواپیمابر تئودور روزولت حدود شش هزار ملوان دارد و یگان تفنگداران دریایی و گروه آماده عملیات آبی‌خاکی ماکین آیلند نیز معمولا حدود چهار هزار و ۲۰۰ نیرو را در بر می‌گیرد.
ناو هواپیمابر تئودور روزولت دوشنبه ۲۷ مهر بندر یوکوسوکا در ژاپن را ترک کرد. این ناو پیش‌تر پنجم مهر از پایگاه اصلی خود در سن‌دیگو حرکت کرده بود؛ ناو تهاجمی آبی‌خاکی ماکین آیلند و نیروهای همراه آن نیز یک روز بعد از سن‌دیگو عازم ماموریت شدند.
ناو هواپیمابر تئودور روزولت پس از توقف برای تعمیرات و تجدید تدارکات در ژاپن، برای شرکت در رزمایش مشترک «کین سورد» از خلیج توکیو خارج شد. این رزمایش تا هفتم آبان ادامه دارد.
یک مقام ارشد آمریکایی به فاکس‌نیوز گفت هرچند ناو هواپیمابر تئودور روزولت توان رسیدن به خاورمیانه تا پایان هفته آینده را دارد، ورود آن احتمالا تا اواخر نوامبر طول می‌کشد.
ناوهای هواپیمابر در منطقه؛ از جنگ ۱۲ روزه تا امروز
در حال حاضر، ناو هواپیمابر جورج واشینگتن و ناو هواپیمابر جورج اچ. دبلیو. بوش در دریای عرب فعالیت می‌کنند. براساس گزارشی که دوشنبه ۲۷ مهر در یو‌اس‌ان‌آی نیوز رسانه تخصصی موسسه نیروی دریایی آمریکا منتشر شد، در حال حاضر ناو هواپیمابر جورج واشینگتن همراه با ناوشکن شوپ و ناوگروه ناو هواپیمابر جورج اچ. دبلیو. بوش همراه با ناوشکن‌های دونالد کوک و راس در منطقه حضور دارند.
ناو تهاجمی آبی‌خاکی باکسر، شناورهای کامستاک و پورتلند و یگان یازدهم تفنگداران دریایی نیز در دریای عرب مستقرند. در دریای سرخ، ناوشکن‌های جیسون دانهام و گونزالس فعالیت می‌کنند.
به‌نوشته یو‌اس‌ان‌آی نیوز این فهرست اگرچه شامل همه شناورها و زیردریایی‌های آمریکا نیست اما نشان می‌دهد حضور دریایی ایالات متحده چند پهنه عملیاتی را پوشش می‌دهد.
آرایش کنونی، نتیجه چند مرحله اعزام و جایگزینی از زمان جنگ ۱۲ روزه در خرداد و تیر ۱۴۰۴ تا امروز است. در آن مقطع، ناو هواپیمابر کارل وینسون در منطقه حضور داشت. سپس ناو هواپیمابر نیمیتز نیز به خاورمیانه اعزام شد. یو‌اس‌ان‌آی نیوز گزارش داده است ناو هواپیمابر نیمیتز هم‌زمان با حمله آمریکا به سه تاسیسات هسته‌ای ایران وارد منطقه شد و در دریای عرب در کنار ناو هواپیمابر کارل وینسون فعالیت کرد.
ناو هواپیمابر کارل وینسون در تیرماه منطقه را ترک کرد و در مرداد به سن‌دیگو بازگشت. ناو هواپیمابر نیمیتز هم پس از حدود سه ماه حضور در خاورمیانه، به حوزه اقیانوس هند و آرام رفت و در آذر ۱۴۰۴ ماموریت تقریبا نه‌ماهه خود را با بازگشت به برمرتون پایان داد. این دو ناو اکنون بخشی از نیروهای مستقر در خاورمیانه نیستند.
با تشدید دوباره تنش‌ها، ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن وارد منطقه شد. رویترز ششم بهمن ۱۴۰۴ ورود این ناو و چند ناوشکن همراه آن به خاورمیانه را گزارش داد. ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن در عملیات بعدی علیه جمهوری اسلامی و محاصره دریایی بندرهای ایران مشارکت داشت. ناو هواپیمابر جورج اچ. دبلیو. بوش نیز در سوم اردیبهشت ۱۴۰۵ وارد حوزه عملیاتی سنتکام وارد شد.
در تابستان، ناو هواپیمابر جورج واشینگتن به منطقه اعزام شد تا جایگزین ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن شود. این جابه‌جایی در چارچوب برنامه چرخش ناوها صورت گرفت، اما هم‌زمان گزارش‌ها درباره طولانی شدن ماموریت ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن و فشار بر خدمه آن افزایش یافته بود. این ناو پس از خروج از منطقه در تایلند توقف کرد و سرانجام ۱۶ مهر به سن‌دیگو بازگشت.
ناو هواپیمابر جرالد آر. فورد نیز در مرحله‌ای از این رویارویی در دریای سرخ حضور داشت. این ناو ۲۱ اسفند ۱۴۰۴ دچار آتش‌سوزی شد؛ حادثه‌ای که فرماندهی نیروهای دریایی آمریکا آن را غیررزمی اعلام کرد. ناو هواپیمابر جرالد آر. فورد پس از توقف‌های تعمیراتی در یونان و کرواسی، بار دیگر آماده دریافت ماموریت شد و در نهایت ۲۶ اردیبهشت، پس از ماموریتی حدودا ۱۱ماهه، به نورفک بازگشت.
روزنامه تایمز نوشت جمهوری اسلامی و روسیه در تلاش‌اند به ناآرامی‌های فرانسه دامن بزنند و از اعتراضات بهره‌برداری کنند. به نوشته این روزنامه، امانوئل مکرون از بیم ناخشنودی تهران، مانع انتشار گزارش امنیتی درباره کارزارهای انتشار اطلاعات نادرست و حملات سایبری جمهوری اسلامی شده است.
این روزنامه بریتانیایی سه‌شنبه ۲۸ مهر به نقل از پژوهشگران و گزارش‌های رسانه‌ای گزارش داد این اتهام‌ها شامل فعالیت در شبکه‌های اجتماعی، ارتباط با گروه‌های چپ تندرو و احتمال پرداخت پول برای ایجاد آشوب است. این روزنامه همچنین تاکید کرد شواهدی وجود ندارد که قدرت‌های خارجی آغازگر این اعتراض‌ها بوده باشند.
پیش‌تر رادیو دولتی «فرانس کولتور» به نقل از منابع پلیس و دستگاه‌های اطلاعاتی منطقه‌ای، از نقش چهره‌های تاثیرگذار شبکه‌های اجتماعی در تحریک و تشدید ناآرامی‌ها خبر داده بود.
به گفته این منابع، قدرت‌های خارجی از این افراد حمایت کرده‌اند یا به انتشار گسترده محتوایشان کمک کرده‌اند. ایران، روسیه و الجزایر در این گزارش نام برده شده‌اند.
ژان نوئل بارو، وزیر خارجه فرانسه، ۲۱ مهر درباره تلاش برای دخالت خارجی در امور فرانسه و تاثیرگذاری بر انتخابات ریاست‌جمهوری سال ۲۰۲۷ هشدار داده و گفته بود اعتراضات دانش‌آموزی نیز هدف روایت‌های خصمانه‌ای از سوی روسیه، چین، ایران و جنبش ماگا قرار گرفته است.
بر اساس گزارش تایمز، مقام‌ها یا رسانه‌های نزدیک به حکومت‌ها در ایران، روسیه، چین و الجزایر اتهام‌های مطرح‌شده را رد کرده‌اند.
موج اعتراض‌های دانش‌آموزی فرانسه ۳۰ شهریور ۱۴۰۵، با اعتراض به کمبود معلم در دبیرستانی در منطقه کرتی، در حومه پاریس، آغاز شد و ظرف حدود ۱۰ روز به سراسر کشور و دیگر گروه‌های اجتماعی گسترش یافت.
دانش‌آموزان به شلوغی کلاس‌ها، فرسودگی مدارس و نابرابری آموزشی اعتراض داشتند. تعطیلی کلاس‌ها و مسدود کردن ورودی مدارس به شیوه‌های اصلی اعتراض تبدیل شد. با پیوستن دانشجویان، اتحادیه‌های کارگری و جلیقه‌زردها، مطالبات به‌تدریج از آموزش فراتر رفت و گرانی و افت خدمات عمومی را نیز دربرگرفت.
تجمعات گسترده ۲۵ مهر در شهرهایی مانند پاریس، لیون و لیموژ با درگیری، غارت و آتش‌سوزی همراه شد و به مرگ یک نفر و بازداشت تعداد زیادی از معترضان انجامید. این اعتراض‌ها چندین زخمی و خسارت‌های گسترده برجا گذاشت.
دولت فرانسه از شامگاه ۲۷ مهر در بخش‌هایی از چند شهر مقررات منع رفت‌وآمد برقرار کرده است. تا ۲۸ مهر، فراخوان اعتراض‌های شنبه سوم آبان همچنان برقرار بود. دولت نیز وعده داد نیروهای امنیتی با پشتیبانی نظامیان به‌طور گسترده در محل اعتراضات مستقر خواهند شد.
اتهام ارتباط با گروه‌های رادیکال و پرداخت پول
دیوید کولون، استاد تاریخ در موسسه مطالعات سیاسی پاریس، «سیانس پو»، به تایمز گفت ایران، روسیه و الجزایر در دامن زدن به تنش‌ها نقش داشته‌اند. او موفقیت بیشتر جمهوری اسلامی در این زمینه را تا حدی ناشی از نفوذ در گروه‌های چپ افراطی دانست.
امانوئل رضوی، روزنامه‌نگار و نویسنده ایرانی‌تبار فرانسوی، نیز گفت سرویس‌های اطلاعاتی حکومت ایران در جنبش‌هایی مداخله می‌کنند که تصور کنند در خدمت اهدافشان است.
رضوی ماموران ایرانی را مظنون به پرداخت چند صد یورو به جوانان بیکار برای ایجاد آشوب در پاریس دانست. به گفته او، دریافت‌کنندگان این پول اقلیت کوچکی از افراد دخیل در ناآرامی‌های ۲۵ مهر بودند. گزارش تایمز برای این اتهام مشخص، سند قابل بررسی یا تایید مستقلی ارائه نکرد.
او همچنین نیروی قدس سپاه پاسداران را به فعالیت از طریق شبکه‌های سازمان‌یافته حساب‌های جعلی و جذب چهره‌های تاثیرگذار در شبکه‌های اجتماعی و تلگرام متهم کرد.
درباره روسیه، کولون گفت تلاش مسکو برای تاثیرگذاری بر اعتراض‌ها نتیجه محدودی داشته، زیرا در نفوذ به گروه‌های چپ رادیکال فرانسه چندان موفق نبوده است. او احتمال حضور عوامل روسیه در تجمعات را مطرح کرد، اما تصریح کرد نمی‌تواند این موضوع را با قطعیت تایید کند.
گزارش منتشرنشده درباره فعالیت‌های جمهوری اسلامی
تایمز به نقل از وب‌سایت فرانسوی «لا لتر» نوشت بارو گزارشی از دبیرخانه کل دفاع و امنیت ملی فرانسه درباره «اقدامات انتشار اطلاعات نادرست و حملات سایبری» ایران دریافت کرده بود.
بر اساس این روایت، جمهوری اسلامی پیش از المپیک ۲۰۲۴ پاریس در انتشار مطالبی برای تحریم تیم اسرائیل نقش داشت. یک سال بعد، حساب‌های مرتبط با ایران یک جنبش اعتراضی در فرانسه را تشویق کردند و در روزهای اخیر نیز حساب‌های مشابهی درباره درگیری پلیس و معترضان محتوا منتشر کرده‌اند. این روایت روشن نمی‌کند که آیا در هر سه مقطع، حساب‌های یکسانی فعالیت داشته‌اند یا نه.
به گزارش لا لتر، بارو خواهان انتشار عمومی این سند بود، اما امانوئل مکرون، رییس‌جمهوری فرانسه، مخالفت کرد، زیرا کاخ الیزه در جریان جنگ ایران می‌کوشید سیاست «حفظ فاصله برابر» با تهران و واشینگتن را دنبال کند.
این سند منتشر نشده و اطلاعات مربوط به محتوای آن و مخالفت مکرون با انتشارش، بر گزارش لا لتر استوار است.
پلیس بریتانیا دو مرد، از جمله یک شهروند دوتابعیتی ایرانی‌بریتانیایی، را به ظن همکاری با دستگاه اطلاعاتی ایران در پرونده طرح احتمالی حمله به پایگاه هوایی فرفورد دوباره بازداشت کرد. پلیس همچنان نقش حکومت ایران در این پرونده را «بسیار محتمل» می‌داند.
پلیس مبارزه با تروریسم بریتانیا سه‌شنبه ۲۸ مهر اعلام کرد این دو نفر بر اساس قانون امنیت ملی بازداشت شدند. یکی از مظنونان، شهروندی ۲۴ ساله و بریتانیایی است که نخستین بار در نزدیکی پایگاه بازداشت شده بود و دیگری، یک مرد ۲۵ ساله با تابعیت دوگانه ایرانی‌بریتانیایی است که پیش‌تر در لندن بازداشت شده بود.
هر دو نفر تا پیش از بازداشت مجدد با قرار وثیقه آزاد بودند. پنج مظنون دیگر این پرونده همچنان با وثیقه آزادند و تاکنون علیه هیچ‌یک از هفت نفر به‌طور رسمی اتهامی مطرح نشده است.
لارنس تیلور، رییس پلیس مبارزه با تروریسم بریتانیا، گفت: «این تحقیقات همچنان به‌طور فعال ادامه دارد و جمع‌آوری شواهد نیز در جریان است. با این حال، موضع ما در حال حاضر تغییری نکرده است؛ ما همچنان معتقدیم که به احتمال بسیار زیاد، حکومت ایران در این ماجرا نقش داشته است.»
او این پرونده را «بسیار پیچیده» توصیف کرد و افزود بازرسان همچنان میزان دخالت حکومت ایران و اهداف پشت آن را بررسی می‌کنند. جمهوری اسلامی هرگونه دخالت در این ماجرا را رد کرده است.
تحقیقات از بامداد پنج مهر، با بازداشت پنج مرد بریتانیایی در نزدیکی فرفورد آغاز شد؛ پایگاهی متعلق به نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا در غرب انگلستان که بمب‌افکن‌های آمریکایی از آن برای حمله به ایران استفاده کرده بودند.
پلیس پس از بازداشت شهروند دوتابعیتی در ۹ مهر، مردی ۲۲ ساله را نیز ۱۴ مهر در لندن بازداشت کرد.
در جریان حادثه اولیه، ده‌ها نفر از ساکنان اطراف پایگاه از خانه‌های خود تخلیه شدند و نیروهای مسلح پلیس و کارشناسان خنثی‌سازی بمب ارتش به محل رفتند. پلیس بعدا اعلام کرد در سه خودروی ون بنزین پیدا کرده، اما هیچ ماده منفجره‌ای کشف نشده است.
ارزیابی لندن و واشینگتن درباره نقش جمهوری اسلامی
بازداشت‌های تازه پس از آن صورت گرفت که مقام‌های بریتانیا و آمریکا به‌طور علنی از نقش احتمالی جمهوری اسلامی در این پرونده سخن گفتند. اندی برنهام، نخست‌وزیر بریتانیا، هشت مهر در مصاحبه با بی‌بی‌سی از وجود «نشانه‌هایی قوی» درباره نقش تهران در حادثه فرفورد خبر داد.
دولت بریتانیا ۲۰ مهر ارزیابی خود را صریح‌تر بیان کرد و گفت این طرح به احتمال زیاد در ایران هماهنگ شده و «تقریبا به‌طور قطع» با هدایت سپاه پاسداران بوده است. به گزارش رویترز، سفیر جمهوری اسلامی در بریتانیا این اظهارات را رد کرد.
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، نیز ۲۵ مهر در گفت‌وگو با خبرنگاران، ارزیابی بریتانیا درباره نقش حکومت ایران در طرح حمله به فرفورد را تایید کرد. آمریکا پیش‌تر، در نیمه نخست مهر، بمب‌افکن‌های بی۱ خود را از این پایگاه خارج کرده بود.
تیلور در بیانیه تازه خود با اشاره به پرسش‌های بی‌پاسخ افکار عمومی گفت پلیس هر زمان امکان انتشار اطلاعات بیشتری داشته باشد، آن را در اختیار مردم خواهد گذاشت.
