سلجوق بایراکتاراوغلو، رییس ستاد کل ارتش ترکیه، عاصم منیر، فرمانده نیروهای دفاعی پاکستان، و فیاض بن حامد الرویلی، رییس ستاد کل ارتش عربستان، در ریاض و در چارچوب «توافق دفاع مشترک مکه» دیدار کردند.
هنوز جزییاتی از محورهای گفتوگوی مقامهای نظامی این سه کشور منتشر نشده است.
ساعاتی پیش گزارش شده بود که فرماندهان نظامی عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان در نشستی فوری درباره چگونگی حمایت از ریاض در برابر حملات حوثیهای یمن گفتوگو میکنند.
همزمان وزیران امور خارجه سه کشور نیز جمعه سوم مهر تاکید کردند که بر اساس توافقنامه دفاع مشترک مکه، حمله به هر یک از اعضای این توافق، حمله به همه طرفها محسوب میشود.
وزارت امور خارجه پاکستان، جمعه با انتشار بیانیهای اعلام کرد که وزیران امور خارجه پاکستان، ترکیه و عربستان سعودی در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک دیدار کردند و طرح برگزاری نشست فوری روسای ستاد مشترک سه کشور را برای بررسی راههای کمک به پادشاهی عربستان در چارچوب توافقنامه دفاع مشترک مکه مورد بحث قرار دادند؛ توافقنامهای که مقرر میدارد حمله به هر یک از این سه کشور، حمله به همه طرفین تلقی میشود.
محمد اسحاقدار، هاکان فیدان و فیصل بن فرحان در این دیدار حمله به مکه و تاسیسات غیرنظامی و اقتصادی در پادشاهی عربستان سعودی را به شدیدترین وجه محکوم کردند و حق پادشاهی عربستان برای اتخاذ هرگونه اقدام مناسب جهت دفاع از امنیت خود را مطابق با ماده ۵۱ منشور سازمان ملل متحد مورد تأکید مجدد قرار دادند.
وزیران امور خارجه پاکستان، ترکیه و عربستان سعودی همچنین بر اهمیت پایبندی به اصول حقوق بینالملل، حسن همجواری، احترام متقابل به حاکمیت دولتها و عدم مداخله در امور داخلی آنها و همچنین تضمین امنیت و آزادی دریانوردی تاکید کردند.
وزارت دفاع ترکیه نیز اعلام کرد ژنرال سلجوق بایراکتاراوغلو، رییس ستاد کل نیروهای مسلح این کشور، جمعه برای دیدار با همتایان سعودی و پاکستانی خود به عربستان سفر خواهد کرد.
آنکارا پیشتر اعلام کرده بود میتواند به تامین نیازهای نظامی عربستان، بهویژه در زمینههای فنی، کمک کند. با این حال، مقامهای ترکیه گفتهاند در شرایط فعلی هرگونه کمک عمدتا بهصورت دوجانبه و در چارچوب روح اتحاد میان دو کشور انجام خواهد شد، زیرا توافق دفاع مشترک هنوز به تصویب پارلمان ترکیه نرسیده است.
حوثیهای تحت حمایت جمهوری اسلامی در هفتههای اخیر علاوه بر حمله به نیروهای دولت مورد حمایت عربستان در یمن، بارها خاک عربستان را هدف قرار دادهاند و جریان صادرات نفت بزرگترین صادرکننده انرژی جهان را مختل کردهاند. این تحولات بخشی از جنگ گستردهتری در خاورمیانه است که ۹ اسفند ۱۴۰۴ با حمله آمریکا و اسرائیل به جمهوری اسلامی آغاز شد.
حوثیها روز پنجشنبه اعلام کردند دهها موشک و پهپاد به اهدافی در عربستان شلیک کردهاند. مقامهای سعودی نیز گفتند شش موشک بالستیک شلیکشده از سوی حوثیها را رهگیری کردهاند.
پس از این حملات، مفتی اعظم عربستان، عالیترین مقام مذهبی این کشور، از سربازان خواست آماده باشند برای جنگ با حوثیها تا زمان برکناری این گروه از قدرت، جان خود را فدا کنند.
در همین حال، روزنامه فایننشالتایمز جمعه سوم مهر گزارش داد شبهنظامیان حوثی تحت حمایت جمهوری اسلامی به اتحادیه اروپا گفتهاند کشتیهای اروپایی را در دریای سرخ هدف قرار نخواهند داد و تاکید کردهاند عملیات آنها علیه عربستان سعودی است و با هدف مختل کردن کشتیرانی بینالمللی انجام نمیگیرد.
حوثیها پیشتر نیز پس از تماسهای غیرمستقیم با واشینگتن با میانجیگری عمان، به آمریکا اطمینان داده بودند کشتیهای آمریکایی را هدف قرار نخواهند داد.
محمد البخیتی، عضو دفتر سیاسی حوثیها، به آسوشیتدپرس گفته بود این گروه در حال تقابل با عربستان سعودی است اما آمریکا یا دیگر کشورها را در بابالمندب هدف قرار نمیدهد.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا این تماسها را تایید کرده است. اکسیوس پیشتر گزارش داده بود که ترامپ درخواست محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، برای مداخله در جنگ این کشور با حوثیها را رد کرده است.
با وجود این، شورای امنیت سازمان ملل متحد در اقدامی کمسابقه و با موضعی متحد، تشدید حملات حوثیهای یمن به عربستان سعودی را به شدیدترین شکل محکوم کرد.
ژروم بونافون، نماینده فرانسه در سازمان ملل و رییس دورهای شورای امنیت، با قرائت بیانیه مشترک اعضای شورا اعلام کرد: «اعضای شورای امنیت ادامه حملات حوثیها علیه پادشاهی عربستان سعودی، از جمله حملاتی را که زیرساختهای غیرنظامی و انرژی را هدف قرار داده و به زخمی شدن غیرنظامیان از جمله زنان و کودکان منجر شده است، به شدیدترین وجه محکوم کردند.
دیوید پردو، سفیر آمریکا در پکن، جمعه سوم مهر در مصاحبه با شبکه سیانبیسی گفت: «ما از چند هفته پیش خیلی روشن به آنها گفتیم که هرگونه کمک به [حکومت] ایران، چه مستقیم و چه غیرمستقیم، چه اطلاعاتی و چه در قالب قطعات یا تجهیزات نظامی، کاملا غیرقابلقبول است. رییسجمهوری ترامپ دیروز بار دیگر این موضوع را بهروشنی بیان کرد.»
پردو همچنین گفت ترامپ و شی پس از نشست ماه مه بر سر سه موضوع به توافق رسیدند: جمهوری اسلامی هرگز نباید به سلاح هستهای دست یابد، تنگه هرمز باید باز بماند و هیچ طرفی حق ندارد برای عبور از این آبراه عوارض دریافت کند.
سفیر آمریکا در چین با اشاره به اینکه یک سال پیش چنین توافقی وجود نداشت، آن را «پیشرفتی چشمگیر» توصیف کرد.
پردو با تاکید بر اینکه واشینگتن پیوسته این پیام را تکرار میکند، گفت گفتوگوی دو رهبر «بسیار صریح و بیپرده» بوده است. او همچنین افزود ترامپ و شی در حال شکل دادن به رابطهای مبتنی بر میزانی از اعتماد هستند و همزمان برای حل اختلافها تلاش میکنند.
دو رهبر پنجشنبه دوم مهر نزدیک به سه ساعت در کاخ سفید گفتوگو کردند. توضیحات پردو درباره مطرح شدن موضوع ایران در مذاکرات در حالی است که ترامپ و شی در بخش علنی دیدار، درباره تجارت، امنیت و هوش مصنوعی سخن گفتند و اشاره مستقیمی به جنگ ایران نکردند.
پیش از ظهر جمعه و در جریان بازدید روسای جمهوری دو کشور از ساختمان آرشیو ملی در واشینگتن، ترامپ نیز تایید کرد که موضوع جنگ ایران را در مذاکرات پشت درهای بسته با شی جینپینگ مطرح کرده است.
رییسجمهوری آمریکا در پاسخ به پرسشی در این باره گفت: «بله، مطرح کردیم؛ مطرح کردیم. فکر میکنم خیلی خوب پیش خواهیم رفت.»
او در این اظهارات جزئیاتی از محتوای گفتوگو یا پاسخ همتای چینی خود ارائه نکرد.
بهگزارش هیل، سناتورهای جمهوریخواه پنجشنبه دوم مهر در جلسهای غیرعلنی درباره امنیت ملی، در جریان اطلاعاتی درباره گسترش همکاری نظامی [حکومت] ایران و چین قرار گرفتند. این جلسه نگرانی آنها را از استقبال با فرش قرمز از شی در پایگاه مشترک اندروز تشدید کرد.
لیزا مورکوفسکی، سناتور جمهوریخواه آلاسکا، شلیک ۲۱ گلوله توپ به نشانه ادای احترام و پرواز نمایشی بمبافکن بی۱ هنگام ورود رییسجمهوری چین را «بیش از حد» توصیف کرد.
او گفت: «آیا استقبال از او کار مناسبی است؟ بله. اما به همان اندازه مناسب است که پرسشهای واقعا سختی هم از او بپرسید.»
جان کرتیس، سناتور جمهوریخواه یوتا، نیز خواستار طرح موضوع کمک نظامی چین به [حکومت] ایران شد و گفت: «قطعا امیدوارم ترامپ این موضوع را با شی مطرح کند و به او بگوید که آمریکا از این وضع ناراضی است و این کار پیامدهایی دارد.»
این نگرانیها به جمهوریخواهان محدود نبود. ریچارد بلومنتال، سناتور دموکرات کنتیکت، پس از شرکت در جلسهای محرمانه درباره بودجه دفاعی گفت از اطلاعات مربوط به کمک چین به [حکومت] ایران «شوکه و عمیقا نگران» شده است.
بلومنتال گفت: «رییسجمهوری ترامپ باید به شی بگوید: “این کار را متوقف کن، دست بردار”، بهجای اینکه اینگونه با تشریفات مفصل از او تجلیل و استقبال کند.»
یکی از محورهای نگرانی سناتورها، گزارش استفاده جمهوری اسلامی از تصاویر ماهوارهای نهادهای چینی پیش از حمله به نیروهای آمریکایی در اردن است.
پیش از این والاستریت ژورنال گزارش داده بود مقامهای آمریکایی میان تصاویر ماهوارهای تهیهشده از نهادهای چینی و حمله موشکی ۲۶ تیر جمهوری اسلامی به پایگاه هوایی موفقالسلطی در اردن ارتباط یافتهاند. در آن حمله سه نظامی آمریکایی کشته و چهار نفر زخمی شدند.
بر اساس همان گزارش، مقامهای آمریکایی دولت چین را به دخالت مستقیم در حمله متهم نکردهاند. مقامهای چینی نیز ادعای مطرحشده از سوی واشینگتن را رد کرده و خواستار ارائه مدرک شدهاند.
کوین کریمر، سناتور جمهوریخواه داکوتای شمالی و عضو کمیته نیروهای مسلح سنا، با اشاره به گزارشهای رسانهای درباره استفاده [حکومت] ایران از تصاویر ماهوارهای چین گفت: «آمدن او ایرادی ندارد و اینکه با او مانند یک رهبر خارجی رفتار کند هم ایرادی ندارد، اما مهم است که این مسائل را هم با او مطرح کند و او را به چالش بکشد.»
راجر ویکر، رییس جمهوریخواه کمیته نیروهای مسلح سنا، نیز خواستار توضیح خواستن ترامپ از شی شد. او با اشاره به گزارشهای مربوط به تصاویر ماهوارهای گفت: «قطعا پیشنهاد میکنم رییسجمهوری تلاش کند پاسخی در این باره بگیرد.»
در مقابل، کلی، سخنگوی کاخ سفید، این موضوع را که کمک چین توانایی [حکومت] ایران برای هدف قرار دادن نیروهای آمریکایی را افزایش داده است، رد کرد.
او به هیل گفت: «همانطور که رییسجمهوری گفته است، هیچیک از اقداماتی که هر بازیگر خارجی برای کمک به [حکومت] ایران انجام میدهد، به هیچ وجه توانایی این کشور را برای هدف قرار دادن آمریکاییها افزایش نمیدهد.»
ترامپ نیز پیشتر، در واکنش به گزارش انتقال تصاویر ماهوارهای، اهمیت موضوع را کمرنگ جلوه داده و با مقایسه فعالیتهای اطلاعاتی دو کشور، بر رابطه خوب خود با شی تاکید کرده بود.
در کنار موضوع ایران، سناتورهای جمهوریخواه از ترامپ خواستهاند در مذاکرات با چین امتیازهای ملموسی در زمینه تجارت، بهویژه صادرات محصولات کشاورزی آمریکا، به دست آورد. با این حال، اظهارات پردو جزئیاتی از پاسخ شی به هشدار ترامپ یا تعهد احتمالی پکن برای محدود کردن کمک به تهران ارائه نمیکند.
مخبر جمعه سوم مهر در شبکه ایکس در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «"همسویی با امریکا در اجرای سیاستهای خصمانه در خاطر ملت ایران ماندگار خواهد بود، هر چند راهبرد ما در این مورد مشخص است: پرواز در منطقه یا برای همه آزاد است، یا برای هیچکس.»
پیشتر محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی نیز کشورهای همسایه را تهدید کرده و هشدار داده بود اگر نگذارند هواپیماهای ایران سفر کنند فرودگاههای آنان هم نمیتوانند پرواز داشته باشند.
مخبر پس از آن کشورهای همسایه را تهدید کرد که فرودگاههای نجف، اربیل و سلیمانیه در عراق نیز جمعه سوم مهر از توقف پروازهای ایرانی خبر دادند. فرودگاه بغداد پیشتر خدماترسانی به پروازهای ایرانی را به حالت تعلیق درآورده بود.
رامین کاشفآذر، مدیرعامل شرکت شهر فرودگاهی خمینی جمعه درباره آخرین وضعیت پروازهای خارجی گفت با وجود برخی مخالفتها و رایزنیها برای بازگرداندن مسافران و اتباع عراقی، پروازهای نجف متوقف شده و در شرایط فعلی امکان انجام این پروازها وجود ندارد.
او افزود پروازهای ایران به برخی مقاصد از جمله ترکیه و چین برقرار است اما پروازها به مقاصد گرجستان، عراق، عمان و امارات متوقف شده است.
سازمان هواپیمایی کشوری نیز جمعه اعلام کرد در پی توقف پروازهای نجف از صبح جمعه به شرکتهای هواپیمایی ابلاغ کرده است نمایش و فروش بلیت این مسیر تا اطلاع ثانوی متوقف شود.
با متوقف شدن همه پروازها به عراق، محمود نبویان، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس جمهوری اسلامی، دولت عراق را «دستنشانده» آمریکا خواند و گفت: «ملت آزاده و غیور عراق، حتما پاسخ آن را خواهند داد.»
نبویان همچنین از «چارچوب هماهنگی»، ائتلافی از احزاب و جریانهای شیعه عراق که شماری از اعضای آن روابط نزدیکی با جمهوری اسلامی دارند، خواست مسئولیت انتخاب نخستوزیری را که او «دستنشانده آمریکا» خواند، بپذیرد.
همزمان کتائب حزبالله عراق، از گروههای نیابتی جمهوری اسلامی، با انتشار بیانیهای اعلام کرد این گروه با طرح یک استفتاء از مراجع و علمای دینی، خواستار تبیین حکم شرعی هرگونه همکاری با محاصره اقتصادی جمهوری اسلامی شده است.
این گروه شبهنظامی همزمان بر لزوم حمایت همهجانبه اقتصادی از تهران و مقابله با تحریمهای ایالات متحده تاکید و با انتقاد شدید از برخی دولتها و نهادهای منطقه، آنها را به همراهی با سیاستهای واشینگتن متهم کرد.
وزارت خزانهداری آمریکا ۱۷ شهریور ۳۵ شرکت و یک فرد مرتبط با صنعت هوانوردی ایران را تحریم کرد که شامل ۲۷ شرکت هواپیمایی ایرانی و هشت شرکت خارجی بود.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، ۳۰ شهریور هشدار داد ارائه سوخت، خدمات فرودگاهی یا فروش بلیت به شرکتهای هواپیمایی جمهوری اسلامی میتواند ارائهدهندگان این خدمات را در معرض قطع دسترسی به نظام مالی دلاری آمریکا قرار دهد.
با فرا رسیدن اول مهر بهعنوان مهلت تعیین شده از سوی وزارت خزانهداری آمریکا، صبح سوم مهر یک پرواز تهران به مقصد دوشنبه پس از برخاستن، بهدلیل صادر نشدن مجوز عبور از حریم هوایی ترکمنستان و جمهوری آذربایجان، ناچار به بازگشت شد.
سخنگوی سازمان هواپیمایی کشوری اعلام کرد ترکمنستان مجوز عبور شرکتهای هواپیمایی ایرانی از حریم هوایی خود را صادر نکرده است.
تا دوم مهر، امارات متحده عربی همه پروازهای شرکتهای هواپیمایی ایرانی به مقصد و از مبدا این کشور را تا اطلاع ثانوی متوقف کرد.
اداره کل هوانوردی غیرنظامی امارات متحده عربی اعلام کرد این تصمیم با توجه به تحریمهای آمریکا علیه شرکتهای هواپیمایی ایرانی گرفته شده است.
ایراناینترنشنال نیز بر اساس اطلاعات رسیده گزارش داد همه پروازهای شرکتهای هواپیمایی ایرانی به امارات متحده عربی لغو شده است. پروازهای این شرکتها از شهرهایی از جمله تهران، کیش، مشهد و شیراز به این کشور برقرار بود.
پروازهای شرکتهای ایرانی به عمان، قطر، گرجستان و جمهوری آذربایجان نیز متوقف یا محدود شده و شرکت ماهان، پروازهای خود را به عمان و ترکیه تعلیق کرده است.
همزمان، بررسی سایتهای فروش بلیت نشان میدهد امکان صدور بلیت از تهران به بحرین و کویت نیز محدود یا قطع شده است.
با وجود این محدودیتها و اجرایی شدن ضربالاجل آمریکا از اول مهر، شماری از پروازهای ایران به چین، تایلند، افغانستان و ترکیه ادامه یافته است.
در واکنشهای رسیده به ایراناینترنشنال، حمایت از نخستوزیر اسرائیل پررنگترین مضمون بوده است. بسیاری، مواضع او را درباره جمهوری اسلامی و مردم ایران، با سخنرانی پزشکیان مقایسه کردند و نوشتند نتانیاهو در نیویورک حرفهایی را بیان کرد که آنها انتظار داشتند درباره وضعیت مردم ایران شنیده شود.
مضمون «صدای مردم ایران» یا «نماینده مردم ایران» بارها در این پیامها تکرار شد. شماری از مخاطبان نیز از واکنش عاطفی خود به سخنرانی نتانیاهو نوشتند؛ از اشک ریختن و ایستاده تشویق کردن او تا ساعتها انتظار برای شنیدن سخنانش.
یکی از مخاطبان نوشت: «چند ساعت پای تلویزیون منتظر سخنرانی بیبی بودم؛ واقعا از سخنانش لذت بردم. از او ممنونم که صدای ملت ایران بود.»
مخاطبی از اصفهان نیز نوشت: «در سازمان ملل، نماینده مردم ایران پزشکیان نبود؛ نتانیاهو بود.»
بخشی از واکنشها نیز به نحوه حضور و سخنرانی نتانیاهو اختصاص داشت. برخی به نمایش تصاویر و اشاره او به استارلینک واکنش نشان دادند و شماری نیز خروج تعدادی از حاضران از سالن هنگام سخنرانی او را نقد کردند.
در پیامهایی دیگر، «سازمان ملل، نهادهای بینالمللی و جریانهای چپ» به «سکوت در برابر سرکوب و کشتار در ایران» متهم شدند.
همچنین شماری از مخاطبان، نتانیاهو را بهدلیل آنچه عمل کردن به وعدهها و مواضع اعلامشدهاش خواندند، ستایش کردند.
از حمایت سیاسی تا درخواست اقدام نظامی
حمایت بخشی از مخاطبان از نخستوزیر اسرائیل به سخنرانی او محدود نماند. شماری خواستار اقدام نظامی علیه جمهوری اسلامی و سپاه پاسداران شدند و برخی نیز از امید خود به سرنگونی حکومت نوشتند.
در برخی پیامها، نتانیاهو و ترامپ در کنار یکدیگر بهعنوان امیدی برای مقابله با جمهوری اسلامی مطرح شدند؛ مخاطبانی که چنین دیدگاهی داشتند، خواستار اقدام عملی آنها علیه حکومت شدند.
یکی از مخاطبان نوشت: «همانطور که حماس و حزبالله را نابود کردید، قول بدهید سپاه را هم نابود کنید.»
مخاطب دیگری نوشت: «مردم ایران منتظر جنگ هستند. این رژیم از بیبی میترسد. لطفا حمله کنند. ترامپ و بیبی امید ما هستند.»
این مضمون در پیامهای دیگری نیز با عبارتهای کوتاهتری چون «بیبی جان، بزن و کار را تمام کن» تکرار شد.
در یکی از پیامها نیز وضعیت نامناسب معیشتی با درخواست اقدام علیه جمهوری اسلامی پیوند خورد.
مخاطبی از ماهشهر با اشاره به مشکلات معیشتی نوشت: «وضعیت مالی مردم خیلی خراب است. بیبی جان، بیا نجاتمان بده. به داد مردم برسید.»
ما هم چاره دیگری نداریم
بخش دیگری از واکنشها به این جمله نتانیاهو در سخنرانیاش اختصاص داشت که گفت اسرائیل باید پیروز شود، زیرا «چاره دیگری» ندارد.
شماری از مخاطبان این عبارت را به مردم ایران تعمیم دادند و با همین تعبیر از پیروزی مردم سخن گفتند.
یکی از مخاطبان نوشت: «ما مردم ایران نیز پیروز خواهیم شد، چاره دیگری نداریم.»
در پیامی دیگر آمده است که سخنان نتانیاهو «حرفهای مردم» را بازتاب میدهد.
فردی دیگر نیز ابراز امیدواری کرد روزی نماینده منتخب مردم ایران در مجمع عمومی سازمان ملل حضور یابد و «حرف مردم را بزند».
حمایت از نتانیاهو در برخی واکنشها با تاکید بر پیوندهای تاریخی ایرانیان و یهودیان و روابط ایران و اسرائیل همراه بود. شماری نیز ابراز امیدواری کردند پس از سرنگونی جمهوری اسلامی، روابط دوستانهای میان دو کشور برقرار شود.
فردی از تبریز نوشت: «نتانیاهو بعد از دو هزار و ۵۰۰ سال، همچون کوروش کبیر در قبال قوم یهود، پژواک صدای مردم ایران بود. قطعا آینده از آن مردم ایران و اسرائیل خواهد بود. پاینده ایران. جاوید شاه.»
در پیامی دیگر خطاب به نتانیاهو آمده است: «ما دو ملتی هستیم که در نهایت به آزادی دست پیدا میکنیم و آن روز شانهبهشانه یکدیگر خواهیم بود؛ جاوید شاه، زنده باد اسرائیل.»
پزشکیان «نماینده ما نیست»
در سوی دیگر این مقایسه، واکنشها به پزشکیان عمدتا انتقادی بوده است.
یکی از مضامین تکرارشونده این بود که او نماینده مردم ایران در مجمع عمومی سازمان ملل نیست.
بخشی از انتقادها نیز متوجه سخنان پزشکیان درباره فلسطینیان بود. در این واکنشها، صحبت او درباره قربانیان غزه در برابر سکوتش درباره کشتهشدن معترضان در ایران قرار گرفت.
یکی از مخاطبان خطاب به پزشکیان نوشت: «از غزه و فلسطین گفتی، اما از مردم ایران نگفتی. نگفتی که در دیماه، هزاران ایرانی را در خیابانهای ایران کشتید.»
در پیامی دیگر آمده است: «پزشکیان در مجمع عمومی سازمان ملل نماینده ما ملت ایران نیست، بلکه نماینده اقلیتی است که مردم بیدفاع را به گلوله بستند.»
مقایسه شیوه حضور و سخنرانی پزشکیان و نتانیاهو نیز در واکنشها قابل توجه بوده است. در یکی از پیامها، «صلابت و شجاعت» نتانیاهو در برابر «ترس و دستپاچگی» پزشکیان و عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، قرار گرفته است.
یکی از مخاطبان نوشت: «هرچه پای سخنرانی نتانیاهو مینشینم، فقط تفاوت پزشکیان و او را واضح میبینم.»
انتقاد از پزشکیان در یکی از پیامها به مشکلات اقتصادی نیز کشیده شد. فرستنده با اشاره به پرداختنشدن حقوق بازنشستگان، سخنان او را در سازمان ملل در برابر مشکلات معیشتی داخل کشور قرار داد.
یکی از مخاطبان نوشت: «حقوق بازنشستگان واریز نشده است، آنوقت گندهگوی منطقه در سازمان ملل فقط اراجیف میگوید.»
امید به ترامپ، همراه با تردید درباره توافق
واکنشها به ترامپ یکدست نبوده است. در برخی پیامها از او خواسته شد علیه جمهوری اسلامی اقدام کند و در یکی از آنها نیز درخواست بازداشت مقامهای حکومت هنگام حضور در آمریکا مطرح شد.
فرستنده این پیام با اشاره به حضور مقامهای جمهوری اسلامی در نیویورک نوشت: «اگر ترامپ مرد عمل است، اکنون وقت آن است.»
او خواستار بازداشت پزشکیان و دیگر مقامهای جمهوری اسلامی شد.
در مقابل، شماری از مخاطبان نسبت به توافق دولت ترامپ با جمهوری اسلامی ابراز نگرانی کردند و از او خواستند به جای توافق با تهران، علیه حکومت اقدام کند.
یکی از آنان نوشت: «ترامپ تمام تلاشش این است که با جمهوری اسلامی کثیف توافق کند.»
این نگرانی در پیام فردی از ماهشهر نیز دیده شد که پس از شرح مشکلات اقتصادی پرسید: «آقای ترامپ چقدر میخواهد صبر کند؟ احساس میکنم برای توافق التماس میکند.»
در مقابل، در پیامهای دیگری از ترامپ در کنار نتانیاهو بهعنوان امیدی برای مقابله با جمهوری اسلامی یاد شد و از آنها خواسته شد علیه حکومت اقدام کنند.
یکی از این مخاطبان خطاب به رییسجمهوری آمریکا نوشت: «آقای ترامپ، امید ما مردم ایران به شماست. فشار اقتصادی ما مردم را نابود کرده.»
او در ادامه از نخستوزیر اسرائیل خواست علیه جمهوری اسلامی اقدام کند.
به گفته این منابع، تازهترین ارزیابیهای اطلاعاتی آمریکا نشان میدهد دادههای چینی در شماری از حملات مشخص جمهوری اسلامی، از جمله حمله مرگبار به یک پایگاه آمریکا در اردن، نقشی عملی داشتهاند.
نقش «تعیینکننده» در حمله به پایگاه آمریکا
چهار منبع آشنا با ارزیابیهای اطلاعاتی آمریکا به سیانان گفتند تصاویر ماهوارهای و اطلاعات دریافتی از منابع چینی، به جمهوری اسلامی امکان داد در تیرماه یک پایگاه آمریکا در اردن را با دقتی هدف قرار دهد که به باور مقامهای آمریکایی، تهران بدون این کمک قادر به دستیابی به آن نبود.
در این حمله سه نظامی آمریکایی کشته شدند.
سیانان جمعه سوم مهر ماه نوشت برخی مقامهای آمریکا دادههای اطلاعاتی چینی را در موفقیت حمله «تعیینکننده» ارزیابی میکنند.
مقامهای آمریکایی پیشتر نیز تصاویر ماهوارهای چین را به این حمله مرتبط دانسته بودند.
گزارش تازه سیانان از این ادعا فراتر میرود و میگوید نهادهای اطلاعاتی آمریکا اکنون تاثیر این دادهها بر دقت حمله را نیز ارزیابی کردهاند.
۲۶ فروردین نیز گزارش شد نیروی هوافضای سپاه پاسداران خدمات یک ماهواره چینی را خریداری کرده و از آن برای رصد پایگاههای آمریکا در اردن، بحرین و عربستان سعودی، بهره برده است.
ردیابی کشتیها در تنگه هرمز
بخش دیگری از ارزیابی اطلاعاتی آمریکا به استفاده جمهوری اسلامی از دادههای ژئوفضایی چین در تنگه هرمز مربوط است.
به گفته منابع سیانان، این اطلاعات به نیروهای ایرانی کمک کرده است حرکت کشتیها و عملیات اسکورت آمریکا را دقیقتر دنبال و زمان حملات خود را متناسب با موقعیت شناورها تعیین کنند.
بر اساس این گزارش، جمهوری اسلامی پهپادهای نسبتا ساده مجهز به سامانه هدایت حرارتی را در زمان مناسب و به تعداد زیاد به سوی کشتیها پرتاب میکند.
در یکی از عملیاتهای اخیر اسکورت نفتکشها، نیروهای آمریکایی بیش از ۱۲ موشک و نزدیک به ۲۰ پهپاد ایرانی را رهگیری کردند و همزمان حدود ۶۰ هدف را در اطراف تنگه هرمز مورد حمله قرار دادند.
کمک فنی چین و روسیه
سیانان افزود حمایت از جمهوری اسلامی به ارائه اطلاعات محدود نمانده است.
بر اساس ارزیابیهای آمریکا، کمکهای فنی چین و روسیه در بهبود سامانههای هدایت موشکها و پهپادهای ایران موثر بوده و چین سامانههای پدافند هوایی نیز در اختیار تهران قرار داده است.
یک مقام آمریکایی درباره اهمیت واردات تجهیزات دومنظوره گفت: «بدون قطعات چینی، احتمال ادامه جنگ از سوی ایران کمتر بود؛ موضوع به همین سادگی است.»
گزارشهای اخیر نیز از تبدیل شدن پل هوایی چین به یکی از مسیرهای اصلی تامین قطعات برنامههای موشکی و پهپادی جمهوری اسلامی حکایت دارند.
با این حال، مقامهای آمریکایی هنوز به جمعبندی واحدی درباره نقش دولت چین نرسیدهاند.
مشخص نیست که این کمکها مستقیما به دستور پکن ارائه شده باشد.
وزارت خارجه چین اتهام کمک نظامی به جمهوری اسلامی را رد کرده و میگوید پکن به تعهدات بینالمللی خود پایبند است.
