تلاش نتانیاهو برای ورود به جنگ با حوثی‌ها همزمان با تحقیق درباره ناکامی پدافند هوایی ریاض

این خبرگزاری دوشنبه ۲۰ مهر، با استناد به داده‌های رهگیری نفتکش‌ها، نوشت دست‌کم ۱۰ نفتکش بسیار بزرگ حمل نفت خام و چند نفتکش از رده سوئزمکس که به‌سوی بندر فجیره در امارات متحده عربی حرکت می‌کردند، در روزهای اخیر متوقف شده‌اند یا مسیر خود را برگردانده‌اند.

نفتکش‌های رده سوئزمکس حدود یک میلیون بشکه نفت گنجایش دارند.

بلومبرگ نوشت کشتی‌های دیگر همچنان به‌سوی منطقه حرکت می‌کنند، اما عقب‌نشینی این نفتکش‌ها در میانه حملات تقریبا روزانه در اطراف تنگه هرمز، نگرانی درباره تداوم جریان نفت را افزایش داده است. برخی از این حملات در نزدیکی خود فجیره رخ داده‌اند.

فجیره اغلب مقصد میانی اعلام‌شده کشتی‌هایی است که برای دریافت محموله راهی دریای عمان هستند یا قصد ورود به خلیج فارس را دارند. به همین دلیل، شمار نفتکش‌های عازم این بندر، شاخصی برای سنجش تمایل شرکت‌های کشتیرانی به نزدیک شدن به تنگه هرمز است.

تهدید انتقال کشتی‌به‌کشتی نفت

به نوشته بلومبرگ، تغییر مسیر ابرنفتکش‌ها راهکاری را تهدید می‌کند که به احیای صادرات نفت خلیج فارس و نزدیک شدن آن به سطح پیش از جنگ کمک کرده است.

در این روش، نفتکش‌های بزرگ در نزدیکی فجیره و آب‌های عمان، بیرون از تنگه هرمز، منتظر می‌مانند. نفتکش‌های دیگری مسیر پرخطر عبور از تنگه را طی می‌کنند و نفت را از خلیج فارس به این کشتی‌ها می‌رسانند تا محموله به‌سوی خریداران حمل شود.

این ساز و کار به حضور مستمر نفتکش‌های دریافت‌کننده وابسته است. کاهش شمار این کشتی‌ها می‌تواند سبب کند شدن انتقال نفت شود و نفتکش‌های فعال در مسیر رفت‌وبرگشت از تنگه را برای تخلیه محموله بیشتر معطل نگه دارد، آن هم در شرایطی که همین حالا نیز نفتکش کافی در دسترس نیست.

این عقب‌نشینی با وجود درآمد بالای حمل نفت رخ می‌دهد. بلومبرگ نوشت کمبود جهانی نفتکش هزینه‌ها را چنان افزایش داده که اکنون اجاره یک کشتی برای حمل نفت از آمریکا به چین، بیش از پرتاب یک موشک به فضا هزینه دارد.

حملات پی‌درپی به نفتکش‌ها

مرکز مشترک اطلاعات دریایی ۱۲ مهر از ثبت چهار حمله به نفتکش‌ها در بخش عمانی تنگه هرمز، در فاصله ۹ تا ۱۲ مهر، خبر داد.

بر اساس گزارش این مرکز، آتش‌سوزی در یکی از نفتکش‌ها به تخلیه خدمه انجامید. در موردی دیگر، ورود پهپاد از دودکش به موتورخانه باعث آتش‌سوزی محدود و قطع موقت برق شد. دو نفتکش نیز هنگام خروج از تنگه هدف قرار گرفتند و یکی برق و دیگری نیروی محرکه خود را از دست داد.

این مرکز سطح تهدید را همچنان «شدید» ارزیابی کرد و از ادامه رصد کشتی‌های تجاری، پرواز پهپادها و تماس‌های رادیویی سپاه پاسداران خبر داد.

نهاد مدیریت آبراه خلیج فارس نیز ۹ مهر، «الرویس»، «سینباد» و «مرسین پروسپریتی» را سه نفتکش هدف‌گرفته‌شده معرفی کرد که مالک یا اجاره‌کننده اماراتی داشتند. به گفته این نهاد، هر سه کشتی در دو ماه پیش از حملات، بارها از تنگه هرمز عبور کرده بودند.

پیش‌تر، سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا هشتم مهر از اصابت پرتابه‌ای ناشناس به سمت راست یک نفتکش در تنگه هرمز در روز هفتم مهر خبر داده بود.

احیای صادرات در معرض اختلال

افزایش نگرانی درباره امنیت نفتکش‌ها پس از بهبود نسبی صادرات نفت منطقه رخ می‌دهد. رویترز ششم مهر، با استناد به داده‌های کپلر، از افزایش صادرات نفت خام تولیدکنندگان عمده خاورمیانه به روزانه ۱۲ میلیون و ۸۰۰ هزار بشکه در سپتامبر، از ۱۰ شهریور تا هشتم مهر، خبر داده بود.

این رشد با افزایش محموله‌های عربستان سعودی و امارات و بهبود انتقال نفت از هرمز همراه بود. بر اساس همان گزارش، در هفته پیش از انتشار آن، ۱۹ ابرنفتکش در مجموع ۳۸ میلیون بشکه نفت عربستان را از تنگه خارج کردند.

با این حال، مجموع صادرات کشورهای مورد بررسی همچنان حدود شش میلیون بشکه در روز کمتر از سطح پیش از جنگ بود. آمار رهگیری نیز کشتی‌هایی را که هنگام عبور فرستنده شناسایی خود را خاموش کرده بودند، در بر نمی‌گرفت.

اندی برنهام دوشنبه ۲۰ مهر، در سخنانی در مجلس عوام بریتانیا، گفت: «طرح حمله به پایگاه فرفورد نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا تقریبا به‌طور قطع به دستور سپاه پاسداران ایران برنامه‌ریزی شده بود.»

همزمان با صحبت‌های برنهام، وزیران خارجه ۲۹ کشور، از جمله بریتانیا، آمریکا، فرانسه، آلمان، کانادا و استرالیا، در بیانیه‌ای مشترک از ارزیابی لندن درباره دخالت جمهوری اسلامی در رویداد پنج مهر در این پایگاه حمایت کردند.

بر اساس این بیانیه، بریتانیا به این نتیجه رسیده است که پرونده فرفورد نشان‌دهنده تداوم تمایل سپاه پاسداران به انجام فعالیت‌های خصمانه در خارج از مرزهای ایران، از طریق شبکه‌های مخفی و عوامل نیابتی است. در بیانیه، جزییات شواهد مبنای این ارزیابی ارائه نشده است.

• 

  حمله یک‌شنبه به فرودگاه ریاض یک کشته و ۱۱ زخمی بر جای گذاشت

امضاکنندگان بیانیه با اشاره به حادثه پنجم مهر در پایگاه نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا در فیرفورد، ارزیابی دولت بریتانیا درباره نقش داشتن ایران در این حادثه را تایید کردند.

در این بیانیه آمده است بریتانیا به این نتیجه رسیده که حادثه فیرفورد نشان‌دهنده تداوم آمادگی سپاه پاسداران برای انجام فعالیت‌های خصمانه در خارج از مرزهای ایران، از طریق شبکه‌های مخفی و عوامل نیابتی است.

این کشورها همچنین به موج اخیر حملات در اروپا علیه جوامع یهودی، روزنامه‌نگاران ایرانی و منافع آمریکا اشاره کردند که گروه «حرکت اصحاب الیمین الاسلامیه» (HAYI) مسئولیت آن‌ها را بر عهده گرفته است.

امضاکنندگان بیانیه تاکید کردند هرگونه تلاش جمهوری اسلامی برای تهدید، ارعاب، آزار یا آسیب رساندن به افراد در قلمرو این کشورها غیرقابل قبول است.

آن‌ها هشدار دادند برای شناسایی، تحقیق، مختل کردن و پیگرد قضایی عاملان اقدامات خصمانه به نمایندگی از ایران یا هر کشور دیگری اقدام خواهند کرد و در زمینه حفاظت از حاکمیت ملی، تقویت هماهنگی‌های بین‌المللی و پاسخ‌گو کردن عاملان این اقدامات متحد خواهند ماند.

فرفورد از پایگاه‌های اصلی مورد استفاده آمریکا برای حملات هوایی به ایران بود. تحقیقات پرونده فرفورد از پنج مهر و با بازداشت پنج مرد بریتانیایی در نزدیکی این پایگاه آغاز شد. پلیس در بازرسی از سه ون، بنزین پیدا کرد، اما هیچ بمب دست‌سازی کشف نشد.

پس از انتشار این بیانیه، سفیر جمهوری اسلامی در لندن، فراخوانده شدن از سوی دولت بریتانیا را تایید کرد و در گفت‌وگو با خبرگزاری دولتی ایرنا، اعلام کرد در این دیدار هرگونه نقش تهران در حادثه فرفورد را رد کرده است. او همچنین گفت از دولت بریتانیا خواسته است مدارک خود در این باره را ارائه کند.

• 

  افشای جزییات شبکه مالی بابک زنجانی در صرافی رمزارز بایننس و ارتباط آن با سپاه پاسداران

پس از بازداشت یک شهروند ایرانی‌ـ‌بریتانیایی در ۹ مهر، پلیس بریتانیا روز ۱۴ مهر نیز مردی ۲۲ ساله را به‌عنوان هفتمین مظنون پرونده در لندن بازداشت کرد. جمهوری اسلامی پیش‌تر دخالت در این پرونده را رد کرده بود.

دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، ۱۳ مهر خروج بمب‌افکن‌های آمریکایی از فرفورد را به تهدیدهای امنیتی مرتبط دانست و گفت این جابه‌جایی اتفاقی نبوده است.

اکسیوس نیز به نقل از مقام‌های آمریکایی، دریافت اطلاعات درباره احتمال حمله پهپادی جمهوری اسلامی را دلیل خروج ۱۲ بمب‌افکن بی‌۱ از این پایگاه اعلام کرد.

تحریم دو ایرانی و احضار سفیر جمهوری اسلامی

وزارت خارجه بریتانیا در بیانیه‌ای جداگانه اعلام کرد روح‌الله بازقندی و علیرضا (شهرام) تمرزاده را به‌دلیل نقش در تسهیل یا انجام فعالیت‌های خصمانه به نمایندگی از حکومت ایران تحریم کرده است. هر دو از ۲۰ مهر مشمول مسدودشدن دارایی‌ها، ممنوعیت سفر و محرومیت از مدیریت شرکت‌ها شده‌اند.

این وزارتخانه بازقندی را رییس عملیات ضدجاسوسی سپاه پاسداران معرفی کرد. بر اساس دلایل اعلام‌شده برای تحریم او، دولت بریتانیا دلایل معقولی برای ظن به مشارکتش در برنامه‌ریزی یا اجرای عملیات جاسوسی برای حکومت ایران دارد.

• 

  افشای گفت‌وگوهای متهمان پرونده جاسوسی جمهوری اسلامی علیه روزنامه‌نگاران ایران‌اینترنشنال

لندن همچنین بازقندی را به نقش‌آفرینی در تهدید به حمله، طراحی یا اجرای حملات علیه افراد و دارایی‌ها در بریتانیا یا دیگر کشورهای خارج از ایران مظنون می‌داند.

وزارت خارجه بریتانیا همچنین تمرزاده را به‌عنوان تسهیل‌کننده فعالیت‌های شبکه تبهکاری زیندشتی معرفی کرده که در چند توطئه علیه مخالفان حکومت ایران نقش داشته است. بریتانیا پیش‌تر شبکه زیندشتی را به دلیل مشارکت در فعالیت‌های خصمانه و بی‌ثبات‌کننده در این کشور تحریم کرده بود.

بیانیه تازه می‌گوید لندن دلایل معقولی برای ظن به حمایت یا کمک تمرزاده به تهدید، طراحی یا اجرای حملات علیه افراد در خارج از ایران دارد.

در بیانیه‌های منتشرشده، ارتباطی میان این دو فرد و پرونده فرفورد ذکر نشده است.

اد میلیبند، وزیر خارجه بریتانیا، تلاش‌های جمهوری اسلامی برای تضعیف امنیت کشورش و شرکای بین‌المللی آن از طریق شبکه‌های تبهکاری و گروه‌های نیابتی را غیرقابل‌قبول خواند و گفت: «بریتانیا تهدید در خاک خود را تحمل نخواهد کرد.»

میلیبند همچنین دستور احضار سفیر جمهوری اسلامی را صادر کرد. وزارت خارجه بریتانیا اعلام کرد استیون داوتی، وزیر امور خاورمیانه، در این احضار خواستار توقف فوری ارعاب، تهدید و فعالیت‌های خصمانه جمهوری اسلامی شد.

ریانووستی، خبرگزاری دولتی روسیه، دوشنبه ۲۰ مهر به نقل از دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، گزارش داد ولادیمیر پوتین، رییس‌جمهوری روسیه، آماده است دستور توقف حملات ارتش این کشور به اوکراین را در روز رای‌گیری احتمالی صادر کند.

پسکوف تاکید کرد کرملین خواهان آتش‌بس موقت نیست و برای دستیابی به «صلح بلندمدت»، آماده انجام «هر اقدام ممکن» است.

این موضع‌گیری پس از آن صورت گرفت که دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، از عملکرد زلنسکی انتقاد کرد و خواستار تغییر رهبری اوکراین شد.

ترامپ ۱۸ مهر در کاخ سفید گفت: «فکر می‌کنم وقت آن رسیده که اوکراین رییس‌جمهوری جدیدی داشته باشد.»

او همچنین زلنسکی را متهم کرد که با حمله به پالایشگاه‌های روسیه، عرضه جهانی گازوئیل را کاهش داده و مشکلاتی برای کشاورزان و دامداران آمریکایی به وجود آورده است.

در روزهای اخیر، تصمیم کاخ سفید برای لغو تحریم‌های صادرات گازوئیل روسیه، بار دیگر به تنش میان ترامپ و زلنسکی دامن زده است.

زلنسکی ۱۸ مهر با کنایه به آمریکا، حمله مرگبار روسیه به ساختمان‌های مسکونی شهر زاپوریژیا را نشانه «قدردانی» مسکو از لغو تحریم‌ها توصیف کرد.

ترامپ ۱۹ مهر از برقراری آتش‌بس در حملات به تاسیسات انرژی میان روسیه و اوکراین خبر داد، اما جزییاتی درباره چگونگی اجرا و نظارت بر این توافق ارائه نکرد.

رییس‌جمهوری اوکراین در واکنش گفت از چنین توافقی اطلاعی ندارد، اما آماده پذیرش آن است.

روسیه اسفند ۱۴۰۰ کارزار نظامی خود را علیه اوکراین کلید زد و از آن زمان، درگیری‌های مرگبار میان دو کشور ادامه داشته است.

• 

  رییس‌جمهوری اوکراین: آماده امضای تضمین‌های آتش‌بس هستیم

هشدار فرمانده ارشد ناتو به مسکو

هم‌زمان با تشدید تنش‌ها میان مسکو و کشورهای غربی، الکسوس گرینکویچ، فرمانده عالی نیروهای متحد ناتو در اروپا و ژنرال نیروی هوایی آمریکا، هشدار داد هرگونه حمله به قلمرو این ائتلاف با پاسخی ویرانگر همراه خواهد بود.

به گزارش خبرگزاری رویترز، گرینکویچ ۲۰ مهر در مجمع امنیتی ورشو گفت اگر کسی «آن‌قدر احمق باشد»که به قلمرو ناتو حمله کند، نیروهای این ائتلاف نه‌تنها مهاجمان، بلکه تمامی امکانات و تجهیزاتی را که از آنها پشتیبانی می‌کنند یا در هدایت عملیات نقش دارند، نابود خواهند کرد.

او در تشریح «نظریه پیروزی» خود تاکید کرد ناتو ائتلافی دفاعی است، اما هرگونه حمله به کشورهای عضو را مهار و دفع خواهد کرد تا اطمینان حاصل شود که چنین اقدامی «کاملا بی‌نتیجه» خواهد ماند.

این فرمانده ارشد نظامی همچنین گفت هیچ‌کس نباید در پایبندی آمریکا به تعهداتش در قبال ناتو تردید کند.

رویترز نوشت گرینکویچ در سخنان خود نامی از روسیه نبرد، اما روشن بود که هشدارهای او خطاب به مسکو است.

در سند «مفهوم راهبردی ناتو» که سال ۲۰۲۲ به تصویب رسید، روسیه مهم‌ترین تهدید علیه امنیت این ائتلاف معرفی شده است.

دولت‌های اروپایی در ماه‌های اخیر مسکو را به افزایش اقدامات خرابکارانه، نفوذ پهپادی به حریم هوایی خود و اجرای حملات سایبری متهم کرده‌اند.

کرملین نیز پیش‌تر تهدید کرد در صورت تلاش ناتو برای قطع ارتباط کالینینگراد با خاک اصلی روسیه، مسکو آماده استفاده از همه ظرفیت‌های نظامی خود، از جمله سلاح هسته‌ای، خواهد بود.

کالینینگراد بخشی از خاک روسیه در ساحل دریای بالتیک است که میان لهستان و لیتوانی، دو عضو ناتو، قرار دارد. این منطقه از خاک اصلی روسیه جداست و تاسیسات نظامی متعددی را در خود جای داده است.

خبرگزاری رویترز دوشنبه ۲۰ مهر گزارش داد هال و وودفورد با ارائه مدل‌های جدید اقتصاد کلان، به سیاست‌گذاران کمک کرده‌اند تا راهکارهای موثرتری برای حفظ ثبات اقتصادی در پیش بگیرند.

بر اساس این گزارش، دستاوردهای آنها زمینه اجرای به‌موقع سیاست‌های مالی و پولی را فراهم آورده تا بتوان از شدت نوسان‌های زیان‌بار اقتصادی کاست.

یون هاسلر، رییس کمیته جایزه علوم اقتصادی نوبل، در بیانیه‌ای گفت: «پژوهش‌های برندگان امسال مبانی نظری محکمی برای مدل‌هایی فراهم کرده است که اکنون بانک‌های مرکزی و دولت‌ها در سراسر جهان از آنها استفاده می‌کنند.»

او افزود: «به لطف این دستاوردها، اکنون برای مقابله با شوک‌های اقتصادی، مانند بحران‌های انرژی یا تغییرات ناگهانی در میزان مصرف خانوارها، آمادگی بیشتری داریم.»

مبلغ نقدی هر یک از شش جایزه نوبل ۲۰۲۶ با افزایش یک میلیون کرونی نسبت به سال گذشته، به ۱۲ میلیون کرون سوئد، معادل حدود ۱.۲ میلیون دلار، رسیده است.

با معرفی برندگان نوبل اقتصاد، پرونده جوایز نوبل سال ۲۰۲۶ بسته شد. برندگان جوایز نوبل پزشکی، فیزیک، شیمی، ادبیات و صلح سال ۲۰۲۶ نیز هفته گذشته معرفی شده بودند.

100%

نوبل اقتصاد؛ جایزه‌ای که در وصیت‌نامه آلفرد نوبل جایی نداشت

جایزه نوبل اقتصاد که عنوان رسمی آن «جایزه علوم اقتصادی بانک مرکزی سوئد به یاد آلفرد نوبل» است، نخستین بار در سال ۱۹۶۹ اعطا شد.

این جایزه برخلاف پنج جایزه اصلی نوبل، در وصیت‌نامه سال ۱۸۹۵ آلفرد نوبل، صنعتگر سوئدی و مخترع دینامیت، پیش‌بینی نشده بود و بعدها به ابتکار بانک مرکزی سوئد به مجموعه جوایز افزوده شد.

اکثر برندگان نوبل اقتصاد تاکنون آمریکایی بوده‌اند و در تاریخ اعطای این جایزه، تنها سه زن موفق به دریافت آن شده‌اند.

آخرین زن برنده نوبل اقتصاد، کلودیا گلدین بود که در سال ۲۰۲۳ به پاس پژوهش‌هایش درباره تاثیر جنسیت بر دستمزد و اشتغال در دوره‌های مختلف تاریخ آمریکا، این جایزه را دریافت کرد.

پیش از معرفی برندگان امسال، «موسسه اطلاعات علمی»، از زیرمجموعه‌های شرکت «کلریویت»، پژوهشگران حوزه‌های سیاست پولی، اقتصاد فناوری اطلاعات و نظریه اقتصادی تکاملی را از گزینه‌های احتمالی دریافت نوبل اقتصاد معرفی کرده بود.

سال گذشته، جوئل موکیر، فیلیپ آگیون و پیتر هاویت برای پژوهش‌هایشان درباره مفهوم «تخریب خلاق» و نقش فناوری‌ها و روش‌های نوین تولید در رشد اقتصادی و بهبود سطح زندگی، برنده این جایزه شدند.

به گزارش خبرگزاری رویترز، داده‌های سیریوم نشان می‌دهد فرودگاه بین‌المللی ملک خالد در ریاض، دومین فرودگاه پرتردد عربستان سعودی پس از جده، یک‌شنبه ۱۹ مهر حدود ۹۹.۷ درصد پروازهای برنامه‌ریزی‌شده خود را لغو کرد.

سیریوم پیش‌بینی کرد حدود ۶۰ درصد پروازهای برنامه‌ریزی‌شده فرودگاه ریاض در دوشنبه ۲۰ مهر لغو شوند و برآورد جداگانه این شرکت برای سراسر عربستان سعودی نیز نشان می‌دهد بیش از یک‌سوم پروازهای برنامه‌ریزی‌شده کشور در این روز انجام نخواهند شد.

وب‌سایت رهگیری پرواز «فلایت‌رادار۲۴» در برآوردی جداگانه، میزان لغو پروازها را در فرودگاه ریاض حدود ۷۸ درصد اعلام کرد.

فرودگاه پایتخت عربستان سعودی ۱۹ مهر در پی حمله‌ای تازه که یک کشته و ۱۱ زخمی بر جای گذاشت، همچنان بسته ماند.

این حمله پس از حمله دیگری در ۱۸ مهر صورت گرفت که حوثی‌ها مسئولیت آن را پذیرفتند و ۱۳ کشته و بیش از ۳۰۰ زخمی بر جای گذاشت.

• 

  حملات به فرودگاه ریاض هشدار هوانوردی آمریکا و لغو حضور بی‌پی در همایش انرژی را در پی داشت

تمدید تعلیق پروازهای شرکت‌های اروپایی

این حملات یکی از گسترده‌ترین اختلال‌ها را در هوانوردی غیرنظامی عربستان سعودی در سال‌های اخیر رقم زده و شرکت‌های هواپیمایی در اروپا و آسیا را به تعلیق پروازها واداشته است.

اداره هوانوردی فدرال آمریکا نیز ۱۹ مهر به شرکت‌های هواپیمایی آمریکایی هشدار داد هنگام پرواز به عربستان سعودی یا عبور از حریم هوایی آن، احتیاط کنند.

این نهاد، فعالیت‌های نظامی و اختلال در سامانه‌های ناوبری را از عوامل تهدیدکننده ایمنی پروازها اعلام کرد.

هشداری که تا ۱۹ آذر اعتبار دارد، هواپیماهای ثبت‌شده در آمریکا را نیز شامل می‌شود و تاکید می‌کند خطر ممکن است در تمامی ارتفاع‌ها، از جمله هنگام عبور از حریم هوایی و نزدیک شدن برای فرود و برخاستن، وجود داشته باشد.

گروه لوفت‌هانزا تمامی پروازهای خود به ریاض را تا جمعه ۲۴ مهر لغو کرده است. گروه ایرفرانس-کی‌ال‌ام نیز تعلیق قبلی پروازهای رفت‌وبرگشت پایتخت عربستان سعودی را تا پایان ماه اکتبر، برابر با ۹ آبان، تمدید کرده است.

هم‌زمان، شماری از کشورهای آسیا و اقیانوسیه ضمن محکوم کردن حملات، برای شهروندان خود هشدار سفر صادر کردند.

اختلال در سفرها بر حضور شرکت‌های انرژی در رویدادهای اقتصادی ریاض تاثیر گذاشته است. شرکت بی‌پی اعلام کرد به همین دلیل از حضور در کنگره انرژی شورای جهانی نفت انصراف داده است.

با این حال، وزارت انرژی عربستان سعودی گفت این همایش پنج‌ روزه طبق برنامه، در مرکزی در حدود ۱۰ کیلومتری فرودگاه ریاض برگزار می‌شود.