اصابت پهپاد روسی به ساختمانی مسکونی در رومانی دو نفر را زخمی کرد و خشم اروپا را برانگیخت
در پی حمله شبانه روسیه به اوکراین، یک پهپاد روسی پس از ورود به حریم هوایی رومانی در شهری در جنوب شرق این کشور سقوط کرد و دو زخمی بر جا گذاشت.
در پی حمله شبانه روسیه به اوکراین، یک پهپاد روسی پس از ورود به حریم هوایی رومانی در شهری در جنوب شرق این کشور سقوط کرد و دو زخمی بر جا گذاشت.
خبرگزاری رویترز جمعه هشتم خرداد گزارش داد این پهپاد بر سقف یک ساختمان ۱۰ طبقه مسکونی در شهر گالاتی رومانی سقوط کرد و موجب وقوع انفجار شد.
این نخستین بار از زمان آغاز جنگ روسیه و اوکراین است که یک پهپاد در منطقهای پرجمعیت در رومانی سقوط میکند و موجب جراحت شهروندان میشود. رخدادی که نگرانیها را درباره سرایت پیامدهای جنگ به کشورهای عضو ناتو افزایش داده است.
اوانا تویو، وزیر خارجه رومانی، اعلام کرد در پی این رویداد، سفیر روسیه در این کشور احضار شده است.
روسیه اسفندماه ۱۴۰۰ عملیات نظامی خود را علیه اوکراین کلید زد و از آن زمان، درگیریهای مرگبار میان دو کشور ادامه داشته است.
واکنش اتحادیه اروپا
کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، این حادثه را «نقض آشکار و جدی حاکمیت رومانی و حریم هوایی اروپا» خواند و تاکید کرد اتحادیه اروپا به افزایش فشارها بر روسیه، ادامه حمایت از اوکراین و تقویت سرمایهگذاری در حوزه آمادگی دفاعی خود پایبند خواهد ماند.
کالاس از گفتوگوی تلفنی خود با وزیر خارجه رومانی در پی این رویداد خبر داد و در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «روسیه مدتهاست که دیگر به مرزها احترام نمیگذارد. نباید به مسکو اجازه داده شود که بدون هیچ پیامد و مجازاتی، حریم هوایی اروپا را نقض کند.»
اورسولا فون در لاین، رییس کمیسیون اروپا، در ایکس نوشت پهپاد روسی پس از نفوذ به رومانی «منطقهای پرجمعیت» را مورد اصابت قرار داد و بدین ترتیب، «جنگ تجاوزکارانه مسکو از خط قرمز دیگری عبور کرد».
او افزود اتحادیه اروپا در حال آمادهسازی بیستویکمین بسته تحریمی علیه روسیه است.
ژان نوئل بارو، وزیر خارجه فرانسه، خبر داد این کشور سفیر روسیه را احضار خواهد کرد و از او درباره این رخداد توضیح خواهد خواست.
بارو اضافه کرد: «این یک اقدام غیرمسئولانه پهپادی است و نخستین مورد از این دست به شمار نمیرود. پهپادها و هواگردهای روسی بارها وارد حریم هوایی کشورهای عضو اتحادیه اروپا و ناتو شدهاند.»
آندری سیبیها، وزیر خارجه اوکراین، هشدار داد ورود پهپاد به حریم هوایی رومانی ثابت میکند «تجاوز» مسکو تهدیدی برای منطقه دریای سیاه و کل قاره اروپاست.
او افزود تقویت پدافند هوایی اوکراین یک «وظیفه راهبردی» است، زیرا این اقدام علاوه بر محافظت از اوکراین، خطرات و تهدیدها علیه کشورهای همسایه را نیز کاهش خواهد داد.
پیتر مجار، نخستوزیر مجارستان، ضمن ابراز همبستگی با بخارست خاطرنشان کرد وحدت اروپا و ائتلاف ناتو «امروز بیش از هر زمان دیگری اهمیت دارد».
او افزود بوداپست تمام حملاتی که جان غیرنظامیان را به خطر میاندازد و به نقض قلمرو و حریم هوایی یک کشور مستقل عضو اتحادیه اروپا و ناتو منجر میشود، «به شدیدترین شکل ممکن محکوم میکند».
در ماههای اخیر، گزارشهای متعددی از مشاهده پهپادهای منتسب به روسیه در حریم هوایی کشورهای اروپایی مانند لهستان، فنلاند، لیتوانی، دانمارک و آلمان، منتشر شده است.
این رخدادها موجی از نگرانیهای امنیتی را در میان دولتها و نهادهای دفاعی اروپا برانگیخته است.
واکنش ناتو و آمریکا
مارک روته، دبیرکل ناتو، با انتشار پیامی در ایکس، از نفوذ پهپاد روسیه به رومانی انتقاد کرد و هشدار داد این ائتلاف آماده است «از هر وجب از قلمرو کشورهای عضو دفاع کند».
او ادامه داد: «رفتار بیملاحظه روسیه خطری برای همه ماست. آنها همچنان غیرنظامیان و زیرساختهای غیرنظامی را در سراسر اوکراین هدف قرار میدهند. وقایع دیشب بار دیگر نشان داد پیامدهای جنگ تجاوزکارانه و غیرقانونی روسیه به مرزها [قلمرو اوکراین] محدود نمیشود.»
روته تاکید کرد ناتو برای مقابله با هرگونه تهدید، از جمله تهدیدات پهپادی، سطح آمادگی و توان بازدارندگی و دفاعی خود را بیش از پیش تقویت خواهد کرد.
متیو ویتاکر، سفیر آمریکا در ناتو، نیز در پیامی در ایکس، «تجاوز بیپروا» به رومانی را محکوم کرد و نوشت: «ما در کنار متحد خود در ناتو ایستادهایم و از هر وجب از قلمرو ناتو دفاع خواهیم کرد.»
رومانی از سال ۲۰۰۴ عضو ناتو است. این کشور همچنین از سال ۲۰۰۷ به عضویت اتحادیه اروپا درآمد.
ویدیوهای منتشرشده از محل حادثه نشان میدهد موتورهای موشک حدود ساعت ۹ شب پنجشنبه هفتم خرداد به وقت شرق آمریکا روشن شدند، اما لحظاتی بعد موشک در سکوی پرتاب با انفجاری شدید روبهرو شد و حجم عظیمی از آتش و دود به آسمان برخاست.
بلو اوریجین در بیانیهای اعلام کرد در جریان آزمایش با یک «ناهنجاری» مواجه شده است. اصطلاحی که شرکتهای فضایی معمولا برای توصیف انفجار یا شکست در عملیات پرتاب به کار میبرند.
این شرکت در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «در آزمایش روشنسازی موتور امروز با یک ناهنجاری مواجه شدیم. همه کارکنان در سلامت کامل هستند. با روشنتر شدن ابعاد حادثه، اطلاعات بیشتری منتشر خواهیم کرد.»
آزمایش «هاتفایر» مرحلهای است که در آن موتور موشک در حالی که هنوز روی زمین مهار شده، روشن و آزمایش میشود.
ناسا: توسعه موشکهای سنگین بسیار دشوار است
جرد آیزاکمن، مدیر ناسا، اعلام کرد این سازمان از وقوع حادثه مطلع است و در بررسی آن مشارکت خواهد داشت.
او در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «پرواز فضایی عرصهای بیرحم است و توسعه تواناییهای جدید برای پرتابهای سنگین، فوقالعاده دشوار است. ما همراه با شرکای خود درباره این حادثه تحقیق خواهیم کرد، پیامدهای کوتاهمدت آن را بررسی میکنیم و سپس به برنامه پرتابها باز خواهیم گشت.»
آیزاکمن افزود ناسا در صورت تاثیر این حادثه بر برنامههای «آرتمیس» و «پایگاه ماه» جزییات بیشتری منتشر خواهد کرد.
این حادثه تنها چند روز پس از آن رخ داد که ناسا قراردادی به ارزش ۱۸۸ میلیون دلار به بلو اوریجین اعطا کرد تا با استفاده از فرودگر بدون سرنشین «مارک-۱»، ماهنوردها را در چارچوب برنامه آرتمیس به سطح ماه منتقل کند.
واکنش جف بزوس
جف بزوس، بنیانگذار بلو اوریجین، گفت که هنوز برای مشخص شدن علت اصلی حادثه زود است.
او نوشت: «روز بسیار سختی بود، اما هر آنچه لازم باشد را بازسازی میکنیم و دوباره به پرواز بازمیگردیم. ارزشش را دارد.»
بلو اوریجین و اسپیسایکس در سالهای اخیر رقابتی فشرده برای مشارکت در بازگرداندن انسان به ماه پیش از ماموریت برنامهریزیشده دارای سرنشین چین در سال ۲۰۳۰ داشتهاند.
دو شرکت در حال توسعه فرودگرهایی هستند که ناسا قصد دارد در ماموریتهای آینده خود به ماه از آنها استفاده کند.
اسپیسایکس نیز پیشتر با شکستهای مشابهی روبهرو شده است.
خرداد ۱۴۰۴، فضاپیمای عظیم «استارشیپ» این شرکت در جریان یک آزمایش در تگزاس منفجر شد.
این شرکت هفته گذشته در دوازدهمین پرواز آزمایشی نمونه اولیه استارشیپ موفق شد چند ماهواره آزمایشی را در مدار قرار دهد و فرود کنترلشده فضاپیما در اقیانوس هند را به انجام برساند، اما در فرود کنترلشده بوستر «سوپر هوی» ناکام ماند و این بخش در خلیج مکزیک سقوط کرد.
ایلان ماسک در واکنش به ویدیوی انفجار موشک بلو اوریجین نوشت: «بسیار تاسفبار. ساخت موشک کار سختی است.»
پروژهای ۱۰ ساله برای رقابت با فالکون و استارشیپ
خبرگزاری رویترز جمعه هشتم خرداد نوشت بلو اوریجین یک روز پیش از حادثه اعلام کرده بود در حال آمادهسازی موشک نیو گلن برای پرتاب ۴۸ ماهواره اینترنتی پروژه «کوئیپر» متعلق به آمازون به مدار پایین زمین است. پروژهای که قرار است با شبکه اینترنت ماهوارهای استارلینک رقابت کند.
این شرکت زمان دقیقی برای پرتاب اعلام نکرده بود.
بلو اوریجین طی حدود یک دهه و با صرف میلیاردها دلار، موشک نیو گلن را توسعه داده است.
این موشک با ارتفاعی معادل یک ساختمان ۲۹ طبقه و برخورداری از مرحله نخست قابل استفاده مجدد، برای رقابت با خانواده موشکهای «فالکون» اسپیسایکس و همچنین موشک قدرتمندتر «استارشیپ» طراحی شده است.
اداره هوانوردی فدرال آمریکا اعلام کرد این انفجار خارج از حوزه مسئولیت این نهاد بوده، زیرا در مرحله آزمایش زمینی رخ داده است.
این سازمان افزود حادثه هیچ تاثیری بر ترافیک هوایی منطقه نداشته است.
وزارت دادگستری آمریکا اعلام کرد محمد باقر سعد داوود الساعدی، شهروند دوتابعیتی ایرانی-عراقی، با هشت اتهام مرتبط با تروریسم روبهرو شده است. این فرد به مشارکت در طراحی حملات در اروپا و تلاش برای انجام عملیات در آمریکا متهم شده است.
مقامهای آمریکایی او را از عوامل کتائب حزبالله و سپاه پاسداران جمهوری اسلامی میدانند و میگویند که در برنامهریزی نزدیک به ۲۰ حمله یا تلاش برای حمله در اروپا و همچنین طرحریزی حملاتی در خاک آمریکا نقش داشته است.
بر اساس اسناد دادگاه که وزارت دادگستری آمریکا پنجشنبه هفتم خرداد منتشر کرده است، ساعدی پس از بازداشت در خارج از عراق در ۱۴ مه [۲۴ اردیبهشت] به آمریکا منتقل و در اختیار افبیآی قرار گرفت. مقامهای آمریکایی میگویند او در جریان انتقال به ایالات متحده از حق سکوت خود صرفنظر کرده و در گفتوگو با ماموران فدرال درباره نقش و فعالیتهایش توضیحاتی ارائه داده است.
به گفته دادستانها، ساعدی در بازجوییها خود را یکی از رهبران «محور مقاومت» معرفی کرده و گفته است که این مجموعه شامل سپاه پاسداران، کتائب حزبالله، حزبالله لبنان و حوثیهای یمن میشود. مقامهای آمریکایی گفتهاند او مسئولیت فعالیتهای رسانهای، جنگ روانی، برنامهریزی راهبردی و اطلاعات نظامی این شبکه را بر عهده داشته است.
وزارت دادگستری همچنین تاکید کرده است که ساعدی روابط نزدیکی با فرماندهان کنونی و پیشین سپاه پاسداران داشته است. بر این اساس، او در بازجوییها گفته که رابطهای نزدیک با قاسم سلیمانی، فرمانده پیشین نیروی قدس سپاه، داشته و پیش از کشته شدن سلیمانی در حمله آمریکا در سال ۲۰۲۰، به طور مستمر با او در رفتوآمد بوده است.
در یکی از بخشهای کیفرخواست، دادستانها تاکید کردهاند که ساعدی در بازجوییها گفته است چند روز پیش از آغاز جنگ اخیر میان حکومت ایران و آمریکا با علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، در ایران دیدار کرده بود. این ادعا تاکنون از سوی منابع مستقل تایید نشده است.
مقامهای آمریکایی همچنین میگویند تلفن همراه و حسابهای کاربری ساعدی در شبکههای اجتماعی حاوی تصاویر و ویدئوهایی از دیدار او با فرماندهان سپاه پاسداران، کتائب حزبالله، حوثیهای یمن و دیگر گروههای همسو با جمهوری اسلامی بوده است. به گفته دادستانها، این مدارک همچنین نشان میدهد که او در هماهنگی و هدایت برخی از حملات منتسب به شبکه موسوم به «حرکت اصحاب الیمین الاسلامیه» نقش مستقیم داشته است.
بر اساس بیانیه وزارت دادگستری، ساعدی از اعضا و عوامل باسابقه کتائب حزبالله عراق و سپاه پاسداران جمهوری اسلامی ایران بوده است؛ دو گروهی که دولت آمریکا آنها را در فهرست سازمانهای تروریستی خارجی قرار داده است.
تاد بلانچ، سرپرست دادستانی کل آمریکا، در این باره گفت که ساعدی «مستقیماً در عملیاتهای تروریستی و تصمیمگیریهای نظامی برای حمله به منافع آمریکا و اسرائیل در سراسر جهان مشارکت داشته» و با دیگران برای طراحی حملات مرگبار در خاک ایالات متحده تبانی کرده است.
جی کلیتون، دادستان ایالات متحده در منطقه جنوبی نیویورک، نیز اعلام کرد ساعدی با همکاری سازمانهای مورد حمایت جمهوری اسلامی در حملاتی که غیرنظامیان را هدف قرار دادهاند نقش داشته و برای اجرای عملیات در داخل آمریکا نیز تلاش کرده است. او گفت گروههایی که ساعدی با آنها همکاری داشته، از جمله سپاه پاسداران، سالهاست به دنبال هدف قرار دادن منافع آمریکا هستند.
بر اساس مطالب مطرحشده در کیفرخواست، ساعدی دستکم از سال ۲۰۱۷ در پیشبرد اهداف کتائب حزبالله و سپاه پاسداران فعالیت داشته و با رهبران ارشد این دو سازمان در ارتباط بوده است. وزارت دادگستری آمریکا همچنین اعلام کرد که پس از کشته شدن برخی فرماندهان این گروهها در حملات ایالات متحده، ساعدی به دیگر اعضا دستور داده بود برای انتقامگیری، شهروندان و مقامهای سیاسی و نظامی آمریکا را هدف قرار دهند.
در بخش دیگری از این کیفرخواست آمده است که ساعدی در ماههای اخیر در طراحی و هدایت حدود ۱۸ حمله و تلاش برای حمله در کشورهای اروپایی مشارکت داشته است. به گفته وزارت دادگستری، این عملیاتها با نام گروهی موسوم به «حرکت اصحاب الیمین الاسلامیه» انجام شده، اما مقامهای آمریکایی این گروه را پوششی برای کتائب حزبالله و دیگر سازمانهای تروریستی معرفی کردهاند.
مقامهای آمریکایی همچنین تاکید کردند که ساعدی در ماههای مارس و آوریل ۲۰۲۶ برای اجرای حملاتی در داخل ایالات متحده تلاش کرده است. به گفته دادستانها، یکی از اهداف مورد نظر یک کنیسه در نیویورک بوده است.
در بیانیه وزارت دادگستری آمریکا آمده است که ساعدی در حدود ۳۰ آوریل [۱۰ اردیبهشت] با فردی در آمریکا تماس گرفته و از او خواسته بود شخصی را برای انجام یک «حمله» در داخل ایالات متحده پیدا کند؛ حملهای که به گفته دادستانها میتوانست شامل آتشسوزی عمدی یا کشتن افراد باشد.
به گفته مقامهای آمریکایی، ساعدی که در عراق مستقر بود، یک روز پس از این تماس و در جریان سفر به خارج از این کشور بازداشت شد. وزارت دادگستری جزئیاتی درباره محل بازداشت او منتشر نکرده است.
کش پاتل، رییس افبیآی، بازداشت ساعدی را بخشی از تلاشهای دولت آمریکا برای تعقیب و محاکمه افرادی دانست که به گفته او در اقدامات تروریستی بینالمللی نقش دارند. او گفت افبیآی با همکاری وزارت دادگستری و نهادهای امنیتی داخلی و بینالمللی به پیگیری این پرونده ادامه خواهد داد.
بر اساس کیفرخواست، ساعدی با هشت اتهام از جمله حمایت مادی از سازمانهای تروریستی خارجی، تامین مالی تروریسم، مشارکت در اقدامات تروریستی فرامرزی و توطئه برای بمبگذاری در اماکن عمومی روبهرو است. برخی از این اتهامات در صورت اثبات میتوانند مجازات حبس ابد در پی داشته باشند.
بامداد پنجشنبه هفتم خرداد، سپاه پاسداران اعلام کرد در واکنش به حمله آمریکا به اطراف فرودگاه بندرعباس، یک پایگاه هوایی آمریکا در کویت را هدف قرار داده است.
همزمان، ارتش کویت از رهگیری حملات موشکی و پهپادی «خصمانه» خبر داد، بیآنکه در بیانیه اولیه خود عامل این حملات را معرفی کند.
در پی این تحولات، وزارت امور خارجه کویت حملات موشکی و پهپادی جمهوری اسلامی را «نقض آشکار حاکمیت، امنیت و تمامیت ارضی» این کشور خواند و تاکید کرد این حملات در شرایطی انجام شده که شماری از کشورهای منطقه برای کاهش تنش و مهار بحران تلاش میکنند.
کویت همچنین این حملات را نقض قطعنامه ۲۸۱۷ سال ۲۰۲۶ شورای امنیت سازمان ملل دانست و اعلام کرد حق کامل خود را برای اتخاذ همه اقدامات لازم به منظور حفظ امنیت و دفاع از سرزمین و تاسیسات حیاتیاش در برابر هرگونه تجاوز یا تهدید محفوظ میدارد.
امارات حمله به کویت را «تروریستی» خواند
امارات متحده عربی نیز حملات موشکی و پهپادی جمهوری اسلامی به کویت را بهشدت محکوم کرد.
وزارت امور خارجه امارات این حملات را «تروریستی» خواند و اعلام کرد که هدف قرار دادن کویت، نقض آشکار حاکمیت این کشور و تهدیدی علیه امنیت و ثبات آن است.
ابوظبی همچنین تاکید کرد از هر اقدامی که کویت برای حفظ امنیت و ثبات خود اتخاذ کند، حمایت میکند.
قطر: از هر اقدامی برای حفظ حاکمیت و امنیت کویت حمایت میکنیم
قطر هم در بیانیهای، حمله موشکی و پهپادی به کویت را بهشدت محکوم کرد و آن را «نقض آشکار حاکمیت» این کشور و «نقض فاحش قوانین بینالمللی» دانست.
وزارت امور خارجه قطر خواستار جلوگیری از پیامدهای این حملات و کاهش تنش برای بازگرداندن امنیت و ثبات در سطح منطقه و جهان شد.
در بیانیه قطر همچنین بر «همبستگی کامل» این کشور با کویت تاکید شد و دوحه اعلام کرد از هر اقدامی برای حفظ حاکمیت و امنیت کویت حمایت میکند.
ریاض: با هر اقدامی که امنیت و ثبات منطقه را تهدید کند، قاطعانه مخالفیم
عربستان سعودی نیز در واکنشی مشابه، حملات موشکی و پهپادی به کویت را محکوم و تقبیح کرد. وزارت خارجه این کشور در بیانیهای در شبکه ایکس نوشت ریاض با نقض حاکمیت کشورها و هر اقدامی که امنیت و ثبات منطقه را تهدید کند، قاطعانه مخالف است.
عربستان همچنین با اعلام همبستگی با دولت و مردم کویت، تاکید کرد از هر اقدامی که این کشور برای حفظ حاکمیت، امنیت و ثبات خود اتخاذ کند، حمایت میکند.
در همین حال، فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، اعلام کرد جمهوری اسلامی ساعت ۴:۴۷ بامداد پنجشنبه به وقت ایران، یک موشک بالستیک به سوی کویت شلیک کرد که نیروهای کویتی آن را رهگیری کردند.
سنتکام: از پرتاب ششمین پهپاد جمهوری اسلامی جلوگیری کردیم
سنتکام این اقدام را «نقض فاحش آتشبس» خواند و افزود چند ساعت پیش از آن، نیروهای جمهوری اسلامی پنج پهپاد انتحاری را در نزدیکی تنگه هرمز به پرواز درآورده بودند که «تهدیدی آشکار» ایجاد کردند.
به گفته سنتکام، همه این پهپادها از سوی نیروهای آمریکایی رهگیری شدند و آمریکا همچنین از پرتاب ششمین پهپاد از یک مرکز کنترل زمینی جمهوری اسلامی در بندرعباس جلوگیری کرد.
مقامهای جمهوری اسلامی: آمریکا عامل تشدید تنش است
در مقابل، مقامهای جمهوری اسلامی، حملات آمریکا به بندرعباس را عامل تشدید تنش معرفی کردند.
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی، حمله آمریکا به اهدافی در بندرعباس را اقدامی «تجاوزکارانه» علیه تمامیت سرزمینی و حاکمیت ملی ایران خواند و گفت این حملات نقض فاحش حقوق بینالملل و منشور ملل متحد است.
بقائی همچنین «لفاظیهای تهدیدآمیز» مقامهای آمریکایی علیه جمهوری اسلامی و عمان را محکوم کرد و اقدامات آمریکا را «نقض مستمر آتشبس» خواند.
علی باقری کنی، معاون دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی، نیز در واکنش به فضای تنشآلود منطقه گفت: «هیچ مشکلی بین جمهوری اسلامی و کشورهای همسایه وجود ندارد، بلکه آنچه که اکنون مشکل منطقه است، دخالت آمریکا و حضور و نفوذ اسرائیلیهاست.»
او که به روسیه سفر کرده است، در گفتوگو با رسانهها افزود: «منطقه ما بدون آمریکا باثباتترین نقطه جهان خواهد بود.»
یک تحریم دیگر در میانه مذاکرات
همزمان با افزایش تنشها در خلیج فارس، وزارت خزانهداری آمریکا اعلام کرد «نهاد مدیریت آبراه خلیج فارس» را که جمهوری اسلامی برای کنترل عبور کشتیها از تنگه هرمز ایجاد کرده، در فهرست تحریمهای خود قرار داده است.
این نهاد تازهتاسیس از سوی جمهوری اسلامی مسئول هماهنگی، صدور مجوز عبور و تعیین مقررات تردد کشتیها در تنگه هرمز معرفی شده و تهران در هفتههای اخیر تلاش کرده از طریق آن، کنترل بیشتری بر عبور و مرور دریایی اعمال کند.
دفتر کنترل داراییهای خارجی وزارت خزانهداری آمریکا پیشتر در ۱۱ اردیبهشت هشدار داده بود هرگونه پرداخت به حکومت ایران برای عبور از تنگه هرمز میتواند افراد و شرکتها را در معرض تحریم قرار دهد.
تشدید دوباره درگیریها میان جمهوری اسلامی و نیروهای آمریکایی مستقر در منطقه، نگرانیها را درباره آتشبس شکننده میان تهران و واشینگتن - که از ۱۹ فروردین برقرار شده - افزایش داده و امیدها به توافق صلح را تضعیف کرده است.
هرچند در روزهای گذشته بارها از سوی مقامهای آمریکایی و ایرانی تکرار شد که مذاکرات در آخرین مراحل و اعلام توافق قریبالوقوع است، اما دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده چهارشنبه ششم خرداد در جلسه کابینه گفت که از مفاد پیشنهادی جمهوری اسلامی راضی نیست و بار دیگر تهدید کرد در صورت نرسیدن به توافق مطلوب، آمریکا ممکن است اقدام نظامی را از سر بگیرد.
او گفت: «شاید مجبور شویم برگردیم و کار را تمام کنیم، شاید هم نه.»
تحریمها، برچیدن برنامه هستهای جمهوری اسلامی و وضعیت تنگه هرمز - که پیش از جنگ حدود یکپنجم تجارت جهانی نفت و گاز طبیعی مایع از آن عبور میکرد - همچنان مهمترین نقاط اختلاف در مذاکرات برای پایان جنگ هستند.
به گزارش رویترز که پنجشنبه هفتم خرداد منتشر شد، این اندیشکده معتقد است جهان در آستانه یک رقابت تسلیحات هستهای جدید قرار دارد که منطقه آسیا-اقیانوسیه در مرکز آن خواهد بود.
در ارزیابی ۱۵۶ صفحهای این اندیشکده آمده است: «کشورهای منطقه و بازیگران دارای منافع راهبردی در حال گسترش زرادخانههای هستهای خود هستند. کشورهای فاقد سلاح هستهای نیز به دنبال توسعه تواناییهای حملات متعارف دوربرد هستند. این دو روند، ثبات راهبردی را به چالش میکشند.»
موسسه بینالمللی مطالعات استراتژیک (آیآیاساس) یک اندیشکده مستقر در لندن است که به ارائه پژوهشها و تحلیلهای راهبردی در حوزه امور امنیتی و دفاعی میپردازد.
این گزارش در آستانه برگزاری اجلاس «گفتوگوی شانگریلا» در سنگاپور منتشر شد؛ رویدادی که بزرگترین نشست دفاعی سالانه در آسیا محسوب میشود و از هشت تا ۱۰ خردادماه به میزبانی این اندیشکده لندنی برپا خواهد شد.
در این نشست غیررسمی، طیف گستردهای از مقامها شامل وزیران دفاع، فرماندهان نظامی، روسای دستگاههای اطلاعاتی و دیپلماتها در کنار تحلیلگران و فعالان صنایع تسلیحاتی گرد هم میآیند تا چالشهای امنیتی را بررسی کنند.
به گزارش رویترز، انتظار میرود «جنگ ایران، مناقشه تایوان و تردیدها درباره میزان پایبندی آمریکا به تعهداتش در منطقه»، از محورهای اصلی این نشست باشند.
پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، در این رویداد حاضر خواهد بود، اما حضور دونگ جون، وزیر دفاع چین، هنوز قطعی نشده است.
چین، تایوان را بخشی از قلمروی خود میداند و بارها تهدید کرده در صورت لزوم، برای الحاق این جزیره به سرزمین خود به زور متوسل خواهد شد.
۲۴ اردیبهشت، شی جینپینگ، رییسجمهوری چین، در دیدار با دونالد ترامپ، همتای آمریکایی خود، در پکن هشدار داد اگر مساله تایوان بهدرستی مدیریت نشود، روابط پکن و واشینگتن ممکن است به سطحی «بسیار خطرناک» برسد و حتی به برخورد یا درگیری بینجامد.
او تاکید کرد تایوان مهمترین موضوع در روابط پکن و واشینگتن به شمار میرود.
رویترز نوشت دیدار شی و ترامپ نگرانیهایی را در تایوان درباره میزان پایبندی آمریکا به دفاع از این جزیره برانگیخته است.
احتمال تبدیل مناقشه به یک جنگ تمامعیار
در ادامه گزارش موسسه بینالمللی مطالعات استراتژیک آمده است که هرگونه درگیری نظامی میان آمریکا و چین بر سر تایوان میتواند به بحرانی گسترده و حتی هستهای تبدیل شود.
بر اساس این گزارش، اهداف دو طرف در صورت وقوع این درگیری احتمالی متفاوت خواهد بود؛ چین تلاش خواهد کرد آمریکا و متحدانش را از منطقه دور نگه دارد، در حالی که واشینگتن بر تقویت توان دفاعی و «تابآوری» تایوان تمرکز خواهد کرد.
این اندیشکده تاکید کرد شواهد اندکی وجود دارد که نشان دهد آمریکا و چین بر سر قواعد درگیری و سازوکارهای جلوگیری از تشدید بحران به تفاهم رسیدهاند.
به گفته این اندیشکده، احتمال هدف قرار گرفتن سامانههای حیاتی فرماندهی، کنترل، ارتباطات، اطلاعات، نظارت و شناسایی دو طرف میتواند خطر گسترش درگیری را افزایش دهد.
وزارت امور خارجه فنلاند پنجشنبه هفت خرداد اعلام کرد که سفیر روسیه را برای ارائه توضیح درباره یک هواپیمای نظامی احضار کرده است؛ هواپیمایی که فنلاند مظنون است چهارشنبه حریم هوایی این کشور را نقض کرده باشد.
چندین کشور اتحادیه اروپا پس از آنکه مسکو دوشنبه به خارجیها هشدار داد که کییف را ترک کنند، سفیران روسیه را احضار کردند.
ماکسیم پروو، وزیر امور خارجه بلژیک، چهارشنبه گفت بلژیک سفیر روسیه را احضار کرده است. او همچنین گفت: «تهدید سفارتخانهها دیپلماسی نیست، بلکه ارعاب است. و این نقض آشکار حقوق بینالملل و کنوانسیون وین است».
وزیر امور خارجه بلژیک افزود که این کشور «در کییف خواهد ماند و مرعوب نخواهد شد.»
وزارت امور خارجه آلمان نیز سهشنبه در شبکه ایکس اعلام کرد که سفیر روسیه را بهدلیل حملات این کشور به اوکراین و همچنین درخواست مسکو از برلین برای ترک سفارتش در کییف، احضار کرده است.
آمریکا تعطیلی سفارت خود در کییف را رد کرد
همچنین سفارت آمریکا در کییف پنجشنبه اعلام کرد که همچنان باز است و گزارشها درباره تغییر در فعالیتهایش را رد کرد.
برخی رسانههای اوکراینی پنجشنبه به اظهارات کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، استناد کردند که گفته بود سفارت آمریکا پایتخت را ترک کرده است.
کالاس پنجشنبه در حاشیه نشست اتحادیه اروپا در قبرس به خبرنگاران گفت که تمامی سفارتخانههای خارجی در کییف، به جز یکی، تهدید حملات از سوی مسکو را نادیده گرفتهاند.
او گفت: «چیزی که دیروز از اوکراین شنیدیم این بود که همه سفارتخانهها ماندند، به جز یکی. همه اروپاییها ماندند. آمریکا رفت.»
دمیترو لیتوین، مشاور ارتباطات ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، به خبرنگاران گفت که اوکراین شنیده است برخی دیپلماتهای آمریکایی همزمان با آخرین حمله گسترده روسیه در روز یکشنبه، کییف را ترک کردهاند.
او افزود که اوکراین از تمامی سفارتخانههایی که در کییف فعالیت و از اوکراین حمایت میکنند، سپاسگزار است.
نماینده سفارت آمریکا در کییف از اظهارنظر درباره سخنان لیتوین خودداری کرد.
طبق پست منتشرشده در شبکههای اجتماعی سفارت، جولی دیویس، کاردار موقت آمریکا در کییف، آخر هفته برای شرکت در رویدادی در لویو حضور داشت.
سفارت آمریکا در پیام خود در ایکس اعلام کرد: «وزارت امور خارجه هیچ اولویتی بالاتر از امنیت و ایمنی آمریکاییها ندارد و بهطور منظم وضعیت امنیتی سفارت کییف را بازبینی میکند.»
همچنین، روسیه پنجشنبه اعلام کرد که سفیر لوکزامبورگ را احضار کرده تا نسبت به نبش قبر بقایای آندری ملنیک، رهبر ملیگرای اوکراینی در دوران جنگ جهانی دوم که مسکو او را «همکار نازیها» توصیف کرد، اعتراض کند.
ملنیک که در برابر اتحاد جماهیر شوروی در کنار آلمان نازی قرار گرفته بود، دوشنبه پس از انتقال بقایایش از لوکزامبورگ، همراه با همسرش با تشریفات دولتی در نزدیکی کییف دوباره دفن شد.
ماریا زاخارووا، سخنگوی وزارت امور خارجه روسیه، گفت که مسکو این خاکسپاری مجدد را نشانهای از بیاحترامی به میلیونها قربانی آلمان نازی میداند.
