چگونه مغز می‌آموزد واکنش‌های غریزی ترس را سرکوب کند؟

هارگریوز در مقاله‌ای در مجله «الیت بیزنس» نوشت در عصر حاضر، با توجه به کم‌رنگ شدن مفهوم دوستی در رسانه‌های اجتماعی، باید به دیدگاه تازه‌ای در این زمینه رسید.

او تجربه شخصی خود را بازگو کرد و افزود در آغاز کارآفرینی با دو توصیه متداول روبه‌رو شد: «از صمیمیت با کارمندان بپرهیز» و «فراموش کن که زمانی برای دوستی خواهی ‌داشت».

با این‌ حال، هارگریوز با تکیه بر سال‌ها تجربه مدیریت موفق ثابت کرد که این باورها نادرست هستند.

هارگریوز در مقاله خود به کتاب «چهار عشق» اثر سی.اس. لوییس اشاره کرد و با تحلیل این کتاب، نگاه عمیق‌تری به مفهوم دوستی انداخت.

او توضیح داد که لوییس چهار نوع عشق را معرفی می‌کند: عشق عاطفی (که معمولا نسبت به کودک یا حیوان خانگی احساس می‌شود)، عشق جسمانی، عشق از روی دل‌سوزی و عشق دوستانه.

به گفته لوییس، تفاوت عشق دوستانه با عشق رمانتیک در این است که در دوستی، افراد در کنار هم برای رسیدن به هدفی مشترک تلاش می‌کنند، اما در عشق رمانتیک تمرکز اصلی افراد بر روی یکدیگر است.

به بیان دیگر، در دوستی، افراد شانه به شانه هم به سمت مقصدی مشخص گام برمی‌دارند، در حالی که در عشق رمانتیک، نگاه و توجه افراد مستقیما معطوف به یکدیگر است.

هارگریوز اعتقاد دارد این ویژگی دوستی، یعنی داشتن هدف و علاقه مشترک، دقیقا همان چیزی است که در محیط کار به‌وفور یافت می‌شود.

در همین زمینه بخوانید: چگونه بحران سلامت روان در محیط کار را مدیریت کنیم

هارگریوز به پژوهش رابین دانبار، مردم‌شناس دهه ۱۹۹۰، اشاره کرد که نشان می‌دهد انسان‌ها تنها قادر به حفظ حداکثر ۱۴۸ رابطه اجتماعی معنادار هستند.

از این تعداد، تنها سه تا پنج نفر در نزدیک‌ترین لایه ارتباطی قرار می‌گیرند. این آمار حاکی از آن است که ادعای داشتن صدها دوست در رسانه‌های اجتماعی تا چه حد می‌تواند غیرواقعی باشد.

هارگریوز با اشاره به این تحلیل نوشت محیط کار امروزی جایگزین اجتماعات محلی گذشته شده‌ است.

او گفت: «۱۰۰ سال پیش، محله مکان اصلی شکل‌گیری دوستی‌ها بود، اما امروزه با گسترش شهرنشینی و تنهایی مدرن، محیط کار به جامعه اصلی افراد خارج از خانواده تبدیل شده ‌است.»

این مدیر موفق با اشاره به تعریف دوستی در فرهنگ لغت اوربان، آن را «دوست داشتن با تمام وجود و تمایل صادقانه به شادی دیگری، حتی به قیمت فداکاری شخصی» دانست.

هارگریوز تاکید کرد شرکت‌هایی با چنین فرهنگی، موفق‌ترین کسب‌ و کارها هستند. این نظریه با نگاهی به فهرست «بهترین محل‌های کار» نشریه ساندی تایمز که اکثر برندگان آن از موفق‌ترین شرکت‌های بریتانیا هستند، تایید می‌شود.

یکی از نکات کلیدی که هارگریوز بر آن تاکید دارد، اهمیت پذیرش آسیب‌پذیر بودن رهبران است.

او گفت: «رهبرانی که احساسات و نگرانی‌های خود را با تیم در میان می‌گذارند، اعتماد بیشتری را به خود جلب می‌کنند. برای مدت‌ها، رهبران تلاش می‌کردند احساسات خود را پنهان کنند، اما امروز می‌دانیم که شفافیت و صداقت به ایجاد فرهنگ سازمانی بهتری منجر می‌شود.»

در همین زمینه بخوانید: چگونه می‌توان اختلافات سیاسی را در محیط کار مدیریت کرد؟

هارگریوز با اشاره به اهمیت فرهنگ دوستی در سازمان نوشت رهبران باید الگوی این فرهنگ باشند تا سازمان قوی‌تری به وجود آید.

او معتقد است در چنین محیطی باید حواسمان به افرادی باشد که از برقراری رابطه دوستی پرهیز می‌کنند. هر چند باید این افراد را حمایت کرد و در جمع پذیرفت، اما اگر همچنان تمایلی به خروج از انزوا نداشتند، باید نسبت به تاثیر منفی‌شان بر فرهنگ پویای سازمانی هوشیار بود.

هارگریوز در جمع‌بندی مقاله‌اش نوشت: «آیا می‌خواهید در سال ۲۰۲۵ پیشرفت کنید؟ با همکاران و افراد خارج از محیط کار دوستی‌های سازنده برقرار کنید. این دوستی‌ها شما را به رهبری بهتر و انسانی شادتر تبدیل خواهند‌ کرد.»

این دیدگاه‌ها حاصل تجربه موفق هارگریوز در مقام مدیرعامل شرکت کاتسوولد فیر و فلوریش است.

شرکت او در سال ۲۰۱۵ جزو اولین شرکت‌های بریتانیایی بود که گواهینامه بی‌کراپ (B Crop) را دریافت کرد و توانست در سال ۲۰۲۳ رتبه نخست جوایز کسب‌ و کار نخبگان را به دست آورد.

موفقیت‌ها و تجربیات او که در دو کتاب «نیروهای خیر» و «چهارمین خط پایان» منتشر شده، نشان می‌دهد که برای موفقیت در دنیای کسب‌ و کار امروز، باید در مفاهیم سنتی رهبری و مدیریت بازنگری کرد.

نشریه فوربز با استناد به نتایج پژوهش موسسه تحقیقاتی تاکر نوشت حدود ۳۳ درصد زنان اعلام کرده‌اند که در انجام به‌موقع معاینات پزشکی ضروری خود با مشکل روبه‌رو شده‌اند.

این تحقیق روی دو هزار زن آمریکایی به انجام رسید.

بیشترین تاخیر در انجام معاینات پزشکی مربوط به ماموگرافی با ۳۶ درصد بوده است. پس از آن، معاینات زنان با ۳۲ درصد و چکاپ سالانه با ۲۷ درصد در رتبه‌های بعدی قرار دارند.

بر اساس یافته‌های پژوهش موسسه تاکر، اضطراب از مراجعه به پزشک با ۳۳ درصد مهم‌ترین دلیل این تاخیر است.

مشکلات مالی با ۳۱ درصد و کمبود وقت به دلیل رسیدگی به فرزندان با ۱۸ درصد از دیگر دلایل تاخیر در انجام معاینات پزشکی زنان عنوان شده‌اند.

این در حالی است که طبق توصیه‌های گروه ویژه خدمات پیشگیرانه ایالات متحده و متخصصان زنان و زایمان، زنان باید به‌طور منظم معاینات بهداشتی شامل تست پاپ اسمیر را هر سه سال یک‌ بار، ماموگرافی را دست‌کم دو سال یک بار و معاینه فیزیکی را به شکل سالانه انجام دهند.

مردان نیز تمایل چندانی برای مراجعه به پزشک از خود نشان نمی‌دهند. نتایج نظرسنجی کلینیک کلیولند در سال ۲۰۱۹ نشان داد از حدود هزار و ۱۷۴ مشارکت‌کننده، ۷۷ درصد مردان متاهل ترجیح می‌دهند به جای رفتن به مطب پزشک، با همسرشان به خرید بروند.

تنها نیمی از پاسخ‌دهندگان، چکاپ سالانه را بخشی از برنامه مراقبت از سلامت خود می‌دانستند و ۲۰ درصد اعلام کردند با پزشک خود همیشه صادق نبوده‌اند.

تفاوت دلایل مراجعه نکردن به پزشک در زنان و مردان

دلایل مراجعه نکردن به پزشک در زنان و مردان متفاوت است. مردان اغلب به دلیل باورهای اجتماعی و فرهنگی که از کودکی در آن‌ها شکل گرفته، به پزشک مراجعه نمی‌کنند.

پژوهش‌ها حاکی از آن هستند که ۴۱ درصد مردان از دوران کودکی آموخته‌اند که «یک مرد نباید درباره مشکلات سلامتی‌اش شکایت کند».

در سوی مقابل، دلایل اجتناب زنان از مراجعه به پزشک، علاوه بر اضطراب عمومی، ریشه در تبعیض جنسیتی دارد.

پژوهش موسسه تاکر نشان می‌دهد شش درصد زنان معتقدند جنسیتشان در نحوه تشخیص بیماری موثر است، ۱۰ درصد احساس می‌کنند مورد قضاوت قرار می‌گیرند و ۱۵ درصد می‌گویند علائم بیماری‌شان نادیده گرفته می‌شود.

نقش‌های سنتی و فشار مسئولیت‌های خانوادگی

نقش‌های سنتی جنسیتی نیز یکی دیگر از موانع مراجعه زنان به پزشک است.

زنان همواره نقش اصلی مراقبت از خانواده را بر عهده داشته‌اند و بخش عمده کارهای بدون دستمزد خانه مانند آشپزی، نظافت و پرستاری را انجام می‌دهند.

آمارها نشان می‌دهد ۶۵ درصد مراقبت‌های بدون دستمزد از کودکان، والدین، همسر و حتی حیوانات خانگی به دست زنان صورت می‌گیرد که این مساله به بهای سلامت آن‌ها تمام می‌شود.

بر اساس یافته‌های تحقیق موسسه تاکر، ۶۶ درصد زنان وظایف خانوادگی را به سلامت خود ترجیح می‌دهند و ۱۸ درصد زنانی که در انجام معاینات دوره‌ای عقب هستند، می‌گویند به دلیل مراقبت از فرزندان وقت کافی ندارند.

نظرسنجی سال گذشته نشریه دیجیتال اسکیم که در حوزه مسائل زنان فعالیت دارد، نیز تایید می‌کند ۵۸ درصد زنان اغلب سلامت خانواده را به سلامت خود ترجیح می‌دهند و ۶۳ درصد زنان در اولویت قرار دادن سلامت خود مشکل دارند.

فوربز نوشت زن بودن به‌طور پیش فرض با نقش مراقبت از دیگران گره خورده است. این مساله نه تنها باعث می‌شود زنان نتوانند یا نخواهند به پزشک مراجعه کنند، بلکه حتی در صورت مراجعه نیز ممکن است به دلیل جنسیتشان مورد بی‌توجهی، قضاوت یا تشخیص نادرست قرار گیرند.

پیامدهای جدی بی‌توجهی به سلامت

نادیده گرفتن مراجعه منظم به پزشک می‌تواند پیامدهای جدی به دنبال داشته ‌باشد.

بر اساس پژوهش موسسه تاکر، ۲۸ درصد زنان حتی با وجود علائم بیماری قلبی، به‌جای مراجعه به پزشک ترجیح می‌دهند استراحت کنند.

همچنین ۴۱ درصد زنان ۱۸ تا ۴۱ ساله، آزمایش کلسترول را که یکی از مهم‌ترین روش‌های تشخیص خطر بیماری قلبی است، هر چهار تا شش سال انجام نمی‌دهند.

این در حالی است که بیماری‌های قلبی-عروقی علت اصلی مرگ‌ و میر زنان به شمار می‌رود و جان یک نفر از هر سه زن را می‌گیرد.

بیش از نیمی از زنان می‌گویند نسبت به مشکلات سلامتی که نمی‌توانند ببینند یا حس کنند، نگرانی کمتری دارند.

این بی‌توجهی در حالی صورت می‌گیرد که بسیاری از بیماری‌های خطرناک مانند فشار خون بالا، پوکی استخوان و سرطان تخمدان در ابتدا علائم آشکاری ندارند.

آمارها نشان می‌دهد نزدیک به نیمی از زنان بالای ۱۸ سال به فشار خون بالا مبتلا هستند، اکثر مبتلایان به پوکی استخوان را زنان تشکیل می‌دهند و سرطان تخمدان، با وجود شیوع کم، کشنده‌ترین سرطان در میان سرطان‌های زنان است.

بی‌توجهی به شکایت‌های پزشکی زنان می‌تواند به تشخیص نادرست یا تشخیص ندادن بیماری‌های مهمی مانند اوتیسم، بیماری‌های خودایمنی و مشکلات زنان منجر شود.

تنها ۲۰ درصد دختران مبتلا به اوتیسم پیش از ۱۱ سالگی تشخیص داده‌ می‌شوند، در حالی که این رقم برای پسران ۵۰ درصد است.

همچنین بیش از ۴۰ درصد زنان مبتلا به بیماری‌های خودایمنی جدی می‌گویند شکایت‌های پزشکی‌شان نادیده گرفته‌ شده و ۲۴ درصد زنان تجربه تشخیص اشتباه در مورد بیماری‌های زنان مانند آندومتریوز، سندرم تخمدان پلی‌کیستیک، حاملگی، کیست‌های تخمدان و دردهای قاعدگی را داشته‌اند.

تکرار یک داستان قدیمی

تبعیض جنسیتی در نظام سلامت سابقه‌ای طولانی دارد و به دوران مصر و یونان باستان برمی‌گردد.

برای نمونه، واژه «هیستری» که برای توصیف یک بیماری مختص زنان به کار می‌رفت، از کلمه یونانی «رحم» گرفته شده‌ است.

یافته‌های جدید تایید می‌کنند که تبعیض جنسیتی در نظام سلامت همچنان ادامه دارد؛ مشکلی که نه تنها باعث می‌شود زنان جدی گرفته نشوند و تشخیص‌های نادرست دریافت کنند، بلکه از همان ابتدا آن‌ها را از مراجعه به پزشک برای آزمایش‌های ضروری مانند پاپ اسمیر، ماموگرافی یا حتی معاینات سالانه باز می‌دارد.

چرا رویا می‌بینیم؟

به گزارش نشریه اوراسیا روییو، انسان‌ها به‌طور میانگین هر شب سه تا شش بار رویا می‌بینند و در طول عمر خود، حدود پنج تا شش سال را در حالت رویا سپری می‌کنند.

دانشمندان معتقدند رویاها داستان‌هایی هستند که مغز در مرحله حرکت سریع چشم (‌REM) برای خود تعریف می‌کند.

به گفته رحول جندیال، جراح مغز و اعصاب و نویسنده کتاب «چرا رویا می‌بینید»، برخی رویاها ارزش توجه ویژه دارند، به‌ویژه رویاهایی که با احساسات قوی و تصاویر واضح همراه هستند.

سیدارتا ریبیرو، نویسنده کتاب «پیشگوی شب: تاریخ و علم رویاها»، معتقد است رویاها یک «ماشین عصب‌شناختی پیچیده» هستند که آینده‌های احتمالی را بر اساس تجربیات گذشته شبیه‌سازی می‌کنند.

مراحل خواب و ساختار رویا

خواب دارای پنج مرحله متوالی است؛ مرحله اول با خواب سبک و کاهش فعالیت‌های بدنی آغاز می‌شود. در مرحله دوم حرکات چشم متوقف و امواج مغزی کندتر می‌شوند. مراحل سوم و چهارم با امواج دلتا مشخص می‌شوند.

مرحله پنجم یا REM، که مهم‌ترین مرحله رویا دیدن است، با تنفس نامنظم، حرکات سریع چشم، فلج موقت ماهیچه‌ها و افزایش ضربان قلب همراه است. تقریبا تمام رویاهای ما در این مرحله شکل می‌گیرند.

منشا تکاملی رویا

یکی از پرسش‌های مهم در مطالعه رویا، ریشه‌های تکاملی آن است.

دانشمندان با این پرسش اساسی روبه‌رو هستند که آیا توانایی رویا دیدن در طول صدها میلیون سال به‌طور مستقل در گونه‌های مختلف جانوری به وجود آمده یا اینکه همه موجوداتی که رویا می‌بینند، این ویژگی را از یک جد مشترک به ارث برده‌اند.

جالب است بدانید که همه حیوانات رویا می‌بینند. رفتار آن‌ها در هنگام خواب، شامل حرکت سریع چشم، انقباض عضلانی و صداهای غیرارادی، شبیه انسان‌ها است.

تحقیقات میشل ژووه، عصب‌شناس فرانسوی، در دهه ۱۹۶۰ نشان داد که فعالیت مغز گربه‌ها در خواب مشابه زمانی است که در حال شکار هستند.

چرا رویاها را فراموش می‌کنیم؟

در پاسخ به این پرسش، زیگموند فروید نظریه جالبی دارد. او معتقد است ما رویاهایمان را فراموش می‌کنیم زیرا ضمیر ناخودآگاه ما در تلاش است تا خواسته‌ها و امیال سرکوب‌شده‌ای را که در رویاها ظاهر می‌شوند، از دسترس آگاهی ما دور نگه دارد.

به عقیده فروید، فراموشی رویاها یک ساز و کار دفاعی است که ذهن برای محافظت از خود در برابر افکار و تمایلات ناخوشایند به کار می‌گیرد.

مطالعات نشان می‌دهد انسان‌ها به‌طور معمول ۹۵ درصد رویاهای خود را در پنج دقیقه نخست پس از بیداری فراموش می‌کنند، هرچند رویاهای ناخوشایند معمولا ماندگاری بیشتری در حافظه دارند.

نقش رویا در شکل‌گیری حافظه

دانشمندان دریافته‌اند که رویاها نقش مهمی در پردازش خاطرات دارند. معمولا یک هفته طول می‌کشد تا خاطرات در رویاها ظاهر شوند.

دو نوع حافظه در رویاها نقش دارند: خاطرات شخصی (مانند وقایع زندگی) و خاطرات رویدادی (مانند وقایع مهم اجتماعی).

البته تنها حدود یک تا دو درصد رویاها به‌طور مستقیم با خاطرات روز قبل مرتبط هستند.

نقش استرس و اضطراب در کابوس دیدن

تحقیقات نشان می‌دهد حالات عاطفی منفی مانند استرس و اضطراب می‌توانند باعث رویاهای ناخوشایند شوند. به همین دلیل است که حدود ۸۰ درصد افراد مبتلا به اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) کابوس‌های مکرر را تجربه می‌کنند.

میشل درروپ، متخصص طب خواب در کلینیک کلیولند، معتقد است رویاها به ما کمک می‌کنند تا احساسات خود را پردازش و مدیریت کنیم.

رویا و خلاقیت

تاریخ علم نشان می‌دهد که بسیاری از دانشمندان و مخترعان در رویا به ایده‌های مهم خود دست یافته‌اند.

برای مثال، آگوست کِکوله پس از دیدن رویای مار اوروبوروس، ساختار مولکول بنزن را کشف کرد. دیمیتری مندلیف نیز جدول تناوبی را در خواب دید.

تفاوت‌های جنسیتی در رویا

تحقیقات نشان می‌دهد که محتوای رویاهای زنان و مردان تفاوت‌های جالبی دارد.

اگرچه میزان پرخاشگری، دوستی یا محتوای جنسی در رویاهای دو جنس تفاوت معناداری ندارد، اما زنان بیشتر درباره کودکان و خانواده رویا می‌بینند.

رویاهای رنگی یا سیاه و سفید؟

جالب است بدانید که سن افراد در رنگی یا سیاه و سفید دیدن رویاها تاثیر دارد.

مطالعات حاکی از از آن است که حدود ۸۰ درصد افراد زیر ۳۰ سال رویاهای رنگی می‌بینند، در حالی که تنها ۲۰ درصد افراد بالای ۶۰ سال چنین تجربه‌ای دارند.

این تفاوت می‌تواند به دلیل تاثیر تلویزیون رنگی بر نسل‌های جدیدتر باشد.

رویادرمانی

امروزه روان‌شناسان از رویاها برای درمان برخی اختلالات روانی بهره می‌برند.

به‌عنوان مثال، برای درمان کابوس‌های مکرر از روش «تمرین تصویرسازی» استفاده می‌شود که در آن بیمار با کمک درمانگر، محتوای کابوس را بازنویسی می‌کند تا جنبه‌های آزاردهنده آن کاهش یابد.

رویاهای شهوانی

بر اساس یافته‌های تحقیقات، اکثر افراد رویاهای شهوانی می‌بینند. افرادی که در روابط عاطفی هستند، اغلب رویاهایی با محتوای خیانت می‌بینند، صرف نظر از اینکه رابطه‌شان سالم باشد یا نه.

نکته جالب اینکه اگرچه محتوای این رویاها می‌تواند متنوع باشد، اما شخصیت‌های حاضر در آن‌ها معمولا از گروه محدودی از افراد آشنا (مانند شخصیت‌های مشهور، اعضای خانواده، و حتی افراد نه چندان خوشایند محیط کار) هستند.

دانشمندان معتقدند این قبیل رویاها می‌توانند یک ساز و کار تکاملی برای افزایش احتمال تولید مثل و بقای گونه باشند.

رویاهای پایان زندگی

پدیده جالبی که در بیماران در آستانه مرگ مشاهده شده، این است که با وجود دشواری‌های روزانه، رویاهای آن‌ها سرشار از آشتی، امید و احساسات مثبت است.

بر اساس یافته‌های جندیال، رویاهای پایان زندگی پدیده‌ای رایج هستند و عموما جنبه مثبت دارند.

او به شواهدی دست یافته که نشان می‌دهد مرگ ممکن است با یک رویای نهایی همراه باشد. وقتی قلب از کار می‌ایستد، با آخرین جریان خون در سرخرگ کاروتید به سمت مغز، فعالیت الکتریکی مغز در یک یا دو دقیقه پس از مرگ قلبی به اوج می‌رسد.

این الگوها شبیه الگوهای امواج مغزی گسترده در زمان رویا دیدن و یادآوری خاطرات هستند.

با وجود پیشرفت‌های علمی، دنیای رویاها همچنان پر از رمز و راز است. شاید همین ابهام و پیچیدگی است که رویاها را به یکی از جذاب‌ترین موضوعات برای مطالعه تبدیل کرده‌ است.

به قول یکی از محققان، رویاها دریچه‌ای به درون ما هستند که حتی بهترین درمانگران هم نمی‌توانند به آن دسترسی پیدا کنند.

به گزارش سی‌ان‌ان، نتایج این پژوهش که در مجله «بی‌ام‌سی پدیاتریکس» منتشر شد، حاکی از آن است که ارتباط معناداری میان الگوهای استفاده والدین از تلفن همراه و گرایش نوجوانان به محتوای نامناسب سنی وجود دارد.

این پژوهش که بخشی از مطالعه رشد شناختی مغز نوجوانان است، بیش از ۱۰ هزار نوجوان ۱۲ تا ۱۳ ساله را مورد بررسی قرار داده‌ است.

به گفته جیسون ناگاتا، دانشیار بخش اطفال دانشکده پزشکی دانشگاه کالیفرنیا در سانفرانسیسکو و سرپرست این پژوهش، افراد در ابتدای نوجوانی در مرحله حساس و منحصر به‌فردی از رشد قرار دارند؛ آن‌ها نه کودک خردسال هستند و نه نوجوانان کاملا مستقل.

به همین دلیل، راهنمایی والدین در مورد استفاده از رسانه‌های دیجیتال برای این گروه سنی اهمیت ویژه‌ای دارد.

در این مطالعه، از والدین خواسته شد میزان استفاده خود از تلفن همراه را در یک مقیاس چهار درجه‌ای از «خیلی کم» تا «خیلی زیاد» مشخص کنند.

نتایج نشان داد با هر درجه افزایش در استفاده والدین از دستگاه‌های دیجیتال شخصی، احتمال گرایش نوجوانان به تماشای فیلم‌های نامناسب و انجام بازی‌های ویدیویی خشن ۱۱ درصد بیشتر می‌شود.

چگونه والدین می‌توانند زمان استفاده از تلفن همراه را محدود کنند

برای والدینی که در مورد مدیریت مدت زمان استفاده فرزندشان از تلفن همراه مردد هستند، بهترین روش، الگوسازی عادات سالم استفاده از دستگاه‌های دیجیتال خواهد بود.

ناگاتا می‌گوید: «والدین باید به آنچه از فرزندان خود می‌خواهند، عمل کنند. اگر قانون خانوادگی این است که سر میز شام پیامک نفرستیم، خودشان هم باید به آن پایبند باشند.»

محیط خانه و چگونگی استفاده نوجوانان از دستگاه‌های دیجیتال شخصی، یکی از محورهای مهم این پژوهش بود. طبق یافته‌های این پژوهش، نوجوانان زمانی که در اتاق خواب خود هستند، بیشتر به سراغ محتوای نامناسب می‌روند.

به گفته ناگاتا، استفاده از گوشی در اتاق خواب، بیشترین همبستگی را با قرار گرفتن در معرض محتوای نامناسب داشته است.

او تاکید می‌کند که برای محدود کردن موثر دسترسی به محتوای نامناسب، خانواده‌ها باید قوانین مشخصی را جهت استفاده از صفحات نمایش پیش از خواب تعیین کنند.

کارا آلایمو، دانشیار ارتباطات دانشگاه فیرلی دیکینسون، معتقد است این پژوهش به والدین نشان می‌دهد نظارت بر فعالیت‌های دیجیتال فرزندان، حتی در صورت مقاومت آن‌ها، یک ضرورت است.

او از والدین می‌خواهد به «رفتار دیجیتال» خود نیز توجه کنند و از خود بپرسند آیا زمانی که با گوشی خود مشغول هستند، واقعا کار مفیدی انجام می‌دهند یا فقط بی‌هدف صفحات را بالا و پایین می‌کنند.

یکی از یافته‌های مهم این پژوهش، تاثیر منفی استفاده از محدودیت دسترسی به گوشی به‌عنوان یک ابزار تنبیهی است.

محققان دریافته‌اند این رویکرد نتیجه معکوس داشته و موجب گرایش بیشتر نوجوانان به محتوای نامناسب می‌شود. این امر به‌ویژه در نوجوانانی که به دنبال استقلال بیشتر هستند، مشهودتر است.

آلایمو در این خصوص هشدار می‌دهد که ترس نوجوانان از محروم شدن از دسترسی به گوشی، می‌تواند آن‌ها را از درخواست کمک در مواقع ضروری، مانند زمانی که قربانی باج‌گیری اینترنتی می‌شوند، بازدارد.

این موضوع می‌تواند پیامدهای جدی برای امنیت و سلامت روانی نوجوانان به همراه داشته‌ باشد.

در مقابل، پژوهشگران نتایج امیدوارکننده‌ای را در مورد استفاده از رویکردهای تشویقی گزارش کرده‌اند.

نوجوانانی که دسترسی به گوشی و سایر ابزارهای دیجیتال را به‌عنوان پاداش دریافت می‌کنند، تمایل کمتری به محتوای نامناسب نشان می‌دهند.

بدین ترتیب می‌توان چنین نتیجه گرفت که رویکردهای مثبت می‌توانند در شکل‌دهی عادات سالم دیجیتال، موثرتر باشند.

ناگاتا معتقد است استراتژی‌های تقویت مثبت و پاداش‌دهی، نتایج بهتری نسبت به محدودیت و تنبیه به همراه دارند.

متخصصان برای مدیریت بهتر این چالش، راهکارهای عملی متعددی را پیشنهاد می‌کنند.

الگوسازی مناسب از سوی والدین اولین و مهم‌ترین گام است. از آنجا که کودکان تمایل دارند از رفتار والدین تقلید کنند، محدود کردن استفاده از ابزارهای دیجیتال شخصی از سوی والدین می‌تواند تاثیر مثبتی بر رفتار فرزندان داشته‌ باشد.

تدوین قوانین مشخص خانوادگی برای استفاده از گوشی، به‌ویژه در زمان صرف غذا و پیش از خواب، راهکار دیگری است که آکادمی کودکان آمریکا بر آن تاکید دارد.

این قوانین باید با مشارکت اعضای خانواده تدوین شوند و همه اعضا، از جمله والدین، به آن پایبند باشند.

همچنین پیشنهاد می‌شود والدین تا حد امکان استفاده از دستگاه‌های دیجیتال را به زمان‌هایی که فرزندان در مدرسه یا خواب هستند، محدود کنند تا کیفیت تعاملات خانوادگی افزایش یابد.

به گفته متخصصان، با توجه به تفاوت‌های هر خانواده، ضروری است والدین قوانین مربوط به استفاده از ابزارهای دیجیتال شخصی را متناسب با رشد فرزندان خود تنظیم و به‌روزرسانی کنند.

این شامل بازنگری در محتوای مناسب، نوع دستگاه‌های مورد استفاده و مدت زمان استفاده از آن‌ها می‌شود.

تطبیق قوانین با شرایط سنی نوجوانان باعث می‌شود آن‌ها با میل بیشتری این قوانین را رعایت کنند.

وب‌سایت میرور با استناد به تازه‌ترین گزارش سازمان ملی بهداشت بریتانیا نوشت خواب کافی برای بزرگسالان روزانه بین ۷ تا ۹ ساعت است.

هشداری که نباید نادیده گرفته‌ شود

اریک برگ، متخصص تغذیه که بیش از ۱۳ میلیون دنبال‌کننده در یوتیوب دارد، در ویدیویی با عنوان «قاتل خاموشی که کسی درباره‌اش صحبت نمی‌کند»، به تشریح خطرات کم‌خوابی پرداخت.

او با استناد به تحقیقات گسترده هشدار داد خواب ناکافی می‌تواند خطر مرگ زودرس را تا ۳۰ درصد، خطر ابتلا به سرطان را تا ۴۰ درصد و احتمال ابتلا به دیابت را تا ۵۰ درصد افزایش دهد.

تاثیرات مخرب کم‌خوابی بر سیستم ایمنی بدن

بر اساس مطالعات انجام‌شده، خوابیدن به مدت یک تا چهار ساعت در شب می‌تواند سیستم ایمنی بدن را تا ۷۰ درصد تضعیف کند.

برگ در توضیح این موضوع گفت: «یکی از دلایل اصلی اهمیت خواب این است که در زمان خواب، مغز مانند یک ماشین ظرف‌شویی عمل می‌کند و خود را از پروتئین‌های آسیب‌دیده پاک می‌کند، اما این پاکسازی تنها زمانی رخ می‌دهد که خواب واقعی داشته‌ باشیم.»

به گفته این متخصص، وقتی به اندازه کافی نمی‌خوابیم، سیستم ایمنی بدن از کار می‌افتد و در نتیجه، بدن در برابر عفونت‌ها آسیب‌پذیرتر می‌شود.

اهمیت حیاتی خواب REM برای سلامت مغز

خواب Rapid Eye Movement، به اختصار REM، یا خواب همراه با حرکات سریع چشم، از مراحل مهم خواب است که به رشد خلاقیت، تقویت حافظه و بهبود توانایی حل مساله کمک می‌کند.

برگ در همین رابطه گفت در این مرحله از خواب، مغز درست مانند زمانی که بیدار هستیم فعال است، چشم‌ها پشت پلک‌های بسته به‌سرعت حرکت می‌کنند و تنفس و ضربان قلب تندتر می‌شود.

در خواب REM بدن دو تغییر مهم دیگر هم را تجربه می‌کند: ماهیچه‌ها به‌طور موقت فلج می‌شوند تا از عملی شدن رویاها جلوگیری به عمل آید، و دمای بدن هم به‌درستی تنظیم نمی‌شود.

این مرحله از خواب نقش مهمی در تقویت خلاقیت، بهبود حافظه، افزایش توانایی حل مساله و تنظیم خلق‌ و خو دارد.

خواب عمیق و نقش آن در بازسازی بدن

به گفته برگ، بیشتر فرآیندهای ترمیمی بدن در زمان «خواب عمیق» یا «خواب موج دلتا» رخ می‌دهد.

او افزود این مرحله از خواب که به آن خواب غیر REM هم می‌گویند، برای چربی‌سوزی، ترمیم سلول‌ها و بازسازی بافت‌های بدن ضروری است. همچنین در این مرحله است که بدن به بهترین شکل با عفونت‌ها مبارزه می‌کند.

با بالا رفتن سن، مدت زمان خواب عمیق یا همان خواب موج دلتا به‌طور چشمگیری کاهش پیدا می‌کند.

چگونه بدانیم دچار بی‌خوابی شده‌ایم؟

بر اساس تعریف سازمان ملی بهداشت بریتانیا، بی‌خوابی یعنی اینکه شما به‎‌طور منظم برای خوابیدن مشکل دارید؛ البته مشکلات خواب معمولا با تغییر عادت‌های خواب بهبود پیدا می‌کند.

به گفته این سازمان، اگر به‌طور مرتب با این مشکلات روبه‌رو هستید، احتمالا دچار بی‌خوابی شده‌اید: برای به خواب رفتن مشکل دارید، شب‌ها چندین بار از خواب می‌پرید، شب‌ها طولانی در رختخواب بیدار می‌مانید، صبح‌ها زود از خواب بیدار می‌شوید و دیگر نمی‌توانید بخوابید یا بعد از بیدار شدن همچنان احساس خستگی می‌کنید.

اگر با وجود خستگی نمی‌توانید در طول روز چرت بزنید، در طول روز زودرنج و خسته هستید یا به دلیل خستگی نمی‌توانید تمرکز کنید، این‌ موارد هم می‌توانند از نشانه‌های بی‌خوابی باشند.

اگر مشکلات خواب کمتر از سه ماه طول بکشد، به آن «بی‌خوابی کوتاه‌مدت» گفته می‌شود؛ اما اگر این مشکلات بیشتر از سه ماه ادامه پیدا کند، نشان‌دهنده «بی‌خوابی بلندمدت» است. در هر صورت، اولین قدم برای درمان این است که با پزشک خود درباره این علائم صحبت کنید.

ارتباط کم‌خوابی با بیماری‌های مزمن

تحقیقات حاکی از آن است که خواب نامنظم می‌تواند به «اختلال تحمل گلوکز» منجر شود.

کمبود خواب در میانسالی می‌تواند خطر ابتلا به زوال عقل را هم افزایش دهد.

همچنین، انجمن آلزایمر شواهدی را مبنی بر ارتباط میان کم‌خوابی و افزایش خطر زوال عقل گزارش کرده‌ است.

صندوق جهانی تحقیقات سرطان نیز در گزارشی اعلام کرده‌ استرس و کم‌خوابی می‌تواند منجر به عادات غذایی ناسالم و کم‌تحرکی شود، که این موارد خود خطر اضافه وزن و در نتیجه ابتلا به برخی سرطان‌ها را افزایش می‌دهند.

چگونه خواب بهتری داشته‌ باشیم؟

متخصصان توصیه می‌کنند برای داشتن خواب بهتر، از نوشیدن الکل اجتناب کنید؛ به جای آن چای کامبوچا بنوشید و حتما به‌صورت منظم ورزش کنید.

توجه به زمان غذا خوردن هم مهم است؛ از خوردن غذای سنگین در ساعات پایانی شب و مصرف زیاد پروتئین خودداری کنید.

محیط خواب نیز در کیفیت خواب نقش مهمی دارد. در اتاقی خنک و تاریک بخوابید و مصرف کافئین را محدود کنید. چند ساعت پیش از خواب، مواجهه با نور آبی (مانند نور صفحه گوشی و تبلت) را کم و چراغ‌ها را خاموش کنید.

در طول روز بکوشید در معرض نور خورشید قرار بگیرید. شب‌ها هم تنها زمانی که واقعا خسته هستید، به رختخواب بروید و از تماشای برنامه‌ها یا فیلم‌های هیجان‌انگیز پیش از خواب خودداری کنید.

نقش مکمل‌های غذایی در بهبود خواب

به گفته برگ، برخی مواد مغذی می‌توانند به بهبود کیفیت خواب کمک کنند که از آن جمله می‌توان به منیزیم، ویتامین دی و روی اشاره کرد.

همچنین، پروبیوتیک‌ها می‌توانند با افزایش سطح اکسی‌توسین و سروتونین به بهبود خواب کمک کنند. سدیم نیز برای داشتن خوابی آرام ضروری است.

منیزیم با تاثیر بر سیستم عصبی و سطح هورمون‌ها می‌تواند به آرامش و خواب سریع‌تر کمک کند و در درمان سندرم پای بی‌قرار (RLS) نیز موثر است.

توصیه می‌شود پیش از مصرف هر نوع مکمل غذایی، حتما با پزشک مشورت شود.