شرکت «امویام پاکش» پنجشنبه هشتم مرداد اعلام کرد انتظار میرود نیروگاه طی ۲۴ تا ۷۲ ساعت بهطور کامل از مدار خارج شود.
طبق آخرین اطلاعیه رسمی در دسترس، هنوز تعطیلی کامل نیروگاه تایید نشده، اما روند توقف تدریجی واحدها آغاز شده است.
نیروگاه پاکش چهار واحد فعال با مجموع ظرفیت حدود دو هزار مگاوات دارد و نزدیک به نیمی از برق تولیدشده در مجارستان را تامین میکند.
تعطیلی کامل به معنای توقف تولید برق در تنها نیروگاه هستهای این کشور خواهد بود.
پیتر مجار، نخستوزیر مجارستان، با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی ایکس هشدار داد پاکش برای نخستین بار در ۴۴ سال گذشته کاملا تعطیل خواهد شد و ممکن است از دوشنبه (۱۲ مرداد)، وضعیتی بحرانی در حوزه انرژی ایجاد شود.
او خواستار اقدامهای هماهنگ و صرفهجویی داوطلبانه شد و نوشت: «برای جلوگیری از پیامدهای شدیدتر، به اقدامهای هماهنگ و خودداری داوطلبانه از مصرف نیاز خواهد بود. روی همکاری همه حساب میکنیم.»
مشکل از محل پمپهاست نه حجم کلی آب
شرکت بهرهبردار پاکش در اطلاعیه رسمی خود اعلام کرد حجم آب موجود در دانوب هنوز برای خنک کردن واحدهای نیروگاه کافی است، اما سطح رودخانه از محل دهانه ورودی پمپهای آب پایینتر رفته است. در نتیجه، پمپها با ادامه افت آب دیگر قادر به انجام وظیفه خود نخواهند بود.
بر اساس این اطلاعیه، نیروگاه اکنون در مرحله سوم دستورالعمل مقابله با کمآبی قرار دارد.
رسیدن شرایط به مرحله چهارم، باعث توقف هر چهار واحد و پایان تولید برق است.
نیروگاه اعلام کرده است متخصصان در حال تغییر فنی محل لولههای ورودی آب هستند تا تاسیسات در آینده بتواند در سطوح پایینتر دانوب نیز به فعالیت ادامه دهد. با این حال، تکمیل این طرح احتمالا چند سال زمان خواهد برد.
به گفته شرکت، نیروگاه در چهار دهه گذشته بهگونهای ارتقا یافته است که میتواند در سطح آبی حدود ۱۲۰ سانتیمتر پایینتر از میزانی که در طراحی اولیه پیشبینی شده بود، برق تولید کند، اما افت کنونی از محدودههای پیشبینیشده فراتر رفته است.
سطح دانوب رکورد تاریخی را شکست
شرکت پاکش اعلام کرد سطح آب دانوب در این منطقه در ۲۷ ژوئیه (پنجم مرداد) به منفی ۱۰۶ سانتیمتر رسید و رکوردهای پیشین را شکست. نیروگاه همان شب توان تولید واحد شماره یک را ۲۵۴ مگاوات کاهش داد.
پیشبینی سطح آب منفی بر حسب سانتیمتر به این معناست که انتظار میرود سطح آب از نقطه مرجع قراردادی «صفر» تعیینشده برای آن ایستگاه اندازهگیری، پایینتر برود.
خبرگزاری آسوشیتدپرس گزارش داد واحد دیگری از نیروگاه نیز هفتم مرداد روند توقف را آغاز کرد؛ اقدامی که پس از دو مرحله کاهش تولید در دو واحد دیگر صورت گرفت.
آسوشیتدپرس نوشت نیروگاههای هستهای چند کشور حاشیه دانوب با محدودیت در تامین آب خنک کننده مواجه شدهاند.
پیشبینی منتشرشده از سوی سامانه رسمی پایش آب مجارستان در ۳۰ ژوئیه (هشتم مرداد) نشان میداد سطح آب دانوب در پاکش ممکن است از منفی ۱۲۱ سانتیمتر به حدود منفی ۱۳۱ سانتیمتر در چهارم اوت (۱۳ مرداد) برسد.
در بوداپست نیز سطح دانوب به ۲۳ سانتیمتر رسید که ۱۰ سانتیمتر پایینتر از رکورد ثبتشده در سال ۲۰۱۸ بود.
آسوشیتدپرس گزارش داد ادامه خشکسالی، بارندگی اندک و موجهای پیاپی گرما سبب شده است سطح رودخانه در بخشهای مختلف اروپای مرکزی به پایینترین میزان ثبتشده برسد.
سازمان هواشناسی مجارستان اعلام کرده است میزان بارندگی ۹۰ روز گذشته در بیشتر مناطق کشور، بین ۸۰ تا ۱۳۰ میلیمتر کمتر از میانگین چندساله بوده است.
شرکت بهرهبردار پاکش، عمیق شدن بستر دانوب را نیز یکی از عوامل افت سطح آب میداند.
به گفته این شرکت، سدها در بالادست مانع انتقال رسوبات شدهاند، درحالیکه برداشت رسوب و انتقال طبیعی آن در بخش مجارستان به عمیقتر شدن بستر رودخانه کمک کرده است.
این شرکت تغییرات اقلیمی و افزایش رخدادهای شدید آبوهوایی را عامل دیگر بحران معرفی کرده است.
نیروگاه میگوید ایمنی راکتورها حفظ میشود
شرکت پاکش تاکید کرده است توقف تولید برق به معنای قطع نیاز راکتورها به آب نیست، اما واحدهای خاموش به حجم بسیار کمتری برای خنکشدن نیاز دارند.
بر اساس اطلاعیه نیروگاه، فعالیت چهار واحد به حدود ۱۰۰ مترمکعب آب در ثانیه نیاز دارد، در حالی که برای خنک نگه داشتن همه واحدها پس از تعطیلی، پنج مترمکعب آب در دقیقه کافی است.
نیروگاه برای مقابله با افت بیشتر سطح دانوب، مجموعهای از پمپهای اضطراری موسوم به «پایتاش» را مستقر کرده است. در صورت لزوم، ۱۲ پمپ بهطور مداوم کار خواهند کرد، چهار دستگاه در حالت ذخیره و ۱۳ پمپ دیگر در وضعیت آمادهباش قرار خواهند داشت.
شرکت بهرهبردار اعلام کرد حتی اگر وضعیت بسیار پایین آب برای چند هفته ادامه یابد، میتواند راکتورهای خاموش را در شرایط ایمن نگه دارد.
پس از افزایش سطح آب نیز واحدها براساس دستورالعملهای ایمنی، بهتدریج و احتمالا طی چند روز به مدار بازخواهند گشت.
بحران کنونی تنها چند ماه پس از ثبت یکی از بالاترین آمارهای تولید نیروگاه رخ داده است.
شرکت پاکش در ژانویه اعلام کرد این مجموعه در سال ۲۰۲۵ حدود ۱۶ هزار و ۹۷.۹ گیگاواتساعت برق تولید کرده است؛ دومین رکورد بالای سالانه در تاریخ آن.
خطر کمبود برق در روزهای گرم
تعطیلی کامل پاکش میتواند شبکه برق مجارستان را در شرایطی تحت فشار قرار دهد که موج گرما مصرف برق، بهویژه برای سامانههای سرمایشی را افزایش داده است.
شرکت بهرهبردار از شهروندان خواسته است برای کمک به حفظ امنیت شبکه، برق را مسئولانه و با صرفهجویی مصرف کنند.
نخستوزیر مجارستان نیز هشدار داده است برای جلوگیری از پیامدهای شدیدتر بحران، ممکن است به محدودکردن مصرف و اقدامهای هماهنگ نیاز باشد.
در صورت توقف دو هزار مگاوات ظرفیت پاکش، مجارستان باید کمبود برق را با افزایش تولید نیروگاههای دیگر، واردات یا کاهش مصرف جبران کند.
مدت این وضعیت به روند تغییر سطح آب دانوب بستگی خواهد داشت. نیروگاه گفته است فعالیت واحدها به محض فراهم شدن شرایط ایمن، مرحله به مرحله از سر گرفته میشود.