جنگ با حکومت ایران و افزایش قیمت بنزین در نشست کابینه ترامپ بررسی میشود
دونالد ترامپ اعضای کابینهاش را در کمپ دیوید گرد هم میآورد. انتظار میرود جنگ با حکومت ایران و راههای کاهش قیمت بنزین در آستانه انتخابات میاندورهای در آمریکا، محورهای اصلی نشست دولت ایالات متحده باشند.
به گزارش خبرگزاری رویترز، دستور کار سیاست خارجی احتمالا بخش عمده جلسه جمعه نهم مرداد را تشکیل خواهد داد، زیرا دولت ترامپ همچنان با موضوع چگونگی پایان دادن به جنگ پنج ماهه با حکومت ایران و پیامدهای اقتصادی آن روبهروست.
ترامپ در آغاز درگیری پیشبینی کرده بود جنگ تنها چند هفته طول بکشد، اما حملات متقابل آمریکا و جمهوری اسلامی بدون چشمانداز روشنی برای پایان، ادامه یافته است.
افزایش قیمت بنزین یکی دیگر از موضوعات مهم پیش روی کابینه خواهد بود.
رویترز گزارش داد پیامدهای جنگ بر بازار انرژی، هزینههای مصرفکنندگان آمریکایی را بالا برده و جمهوریخواهان را پیش از انتخابات میاندورهای نوامبر سال جاری، نگران کرده است.
نظرسنجی تازه رویترز و ایپسوس نشان میدهد تنها یکسوم آمریکاییها از جنگ حمایت میکنند.
این میزان به نوشته رویترز، پایینترین میزان ثبتشده از روزهای ابتدایی درگیری است.
دموکراتها امیدوارند در انتخابات نوامبر به کنترل جمهوریخواهان بر کنگره پایان دهند.
گزینههای افزایش فشار بر تهران
نشست کابینه در شرایطی برگزار میشود که گزارشهایی درباره بررسی راههای تازه برای افزایش فشار بر جمهوری اسلامی منتشر شده است.
روزنامه تلگراف گزارش داد آمریکا و اسرائیل طرح محدود کردن یا بستن گذرگاههای زمینی ایران را با همکاری کشورهای همسایه بررسی کردهاند.
به نوشته این روزنامه، چنین اقدامی با هدف محدود کردن واردات و صادرات ایران و تشدید فشار اقتصادی انجام خواهد شد.
تلگراف این طرح را یکی از چند گزینه مورد بررسی ترامپ و بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل معرفی کرد.
کاخ سفید در اطلاعات ارائهشده، بررسی این گزینه را رسما تایید نکرده و مشخص نیست که آیا این موضوع در دستور کار نشست کابینه قرار دارد یا نه.
افزایش تنش در مسیرهای انتقال انرژی
تحولات تنگه هرمز و دریای سرخ نیز بر فضای نشست سایه میاندازد.
سپاه پاسداران نهم مرداد اعلام کرد دو نفتکش را در تنگه هرمز هدف قرار داده و تصویری از آتش گرفتن یک شناور منتشر کرد.
سپاه پاسداران این نفتکشها را «متخلف» خواند و اعلام کرد آنها خارج از مسیرهای تعیینشده جمهوری اسلامی حرکت میکردند.
تا زمان تنظیم این گزارش، سازمانهای بینالمللی ایمنی و حملونقل دریایی وقوع این حملات را تایید نکردهاند.
در تحولی جداگانه، روزنامه گاردین هشتم مرداد به نقل از منابع یمنی، گزارش داد عربستان سعودی برای انجام یک عملیات دریایی و احتمالا زمینی علیه حوثیها آماده میشود.
به نوشته گاردین، ریاض همچنین در پی تشکیل ائتلافی برای حفاظت از کشتیرانی در دریای سرخ و تنگه بابالمندب است.
کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس نیز رزمایش مشترک «سپر بحرین» را برگزار کردند.
حمدان بن محمد بن راشد آل مکتوم، وزیر دفاع امارات، این رزمایش را نشانه آمادگی نیروهای منطقه برای مقابله با تهدیدهای امنیتی و دفاعی دانست.
این تحولات نشاندهنده گسترش فشارهای امنیتی در مسیرهای اصلی انتقال انرژی است؛ مسالهای که میتواند تلاش دولت ترامپ را برای کاهش قیمت سوخت، با دشواری بیشتری روبهرو کند.
سومین سفر ترامپ به کمپ دیوید
این سیزدهمین نشست کابینه ترامپ در دوره دوم ریاستجمهوری و سومین سفر او به کمپ دیوید در این دوره است.
ترامپ برخلاف شماری از روسایجمهوری پیشین، کمتر از این اقامتگاه در غرب مریلند استفاده کرده است.
کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید، گفته است این نشست «تجربهای متفاوت» برای اعضای کابینه خواهد بود.
جلسات کابینه ترامپ معمولا بیش از یک ساعت ادامه دارند و وزیران در آن گزارشی از فعالیتهای وزارتخانههای خود ارائه میکنند.
قرار است ترامپ پس از پایان جلسه، برای گذراندن تعطیلات آخر هفته به باشگاه گلف خود در بدمینستر نیوجرسی برود.
روزنامه تلگراف گزارش داد آمریکا و اسرائیل در حال بررسی طرحی بهمنظور افزایش فشار اقتصادی بر جمهوری اسلامی از طریق محاصره زمینی ایران هستند. این طرح بهدنبال بستن یا محدود کردن گذرگاههای مرزی از سوی کشورهای همسایه است تا جریان صادرات و واردات ایران را هدف قرار دهد.
تلگراف جمعه ۹ مرداد نوشت آمریکا و اسرائیل این پیشنهاد را در کنار چند گزینه دیگر، «پس از ناکامی ماهها حمله و یک کارزار طولانی در وادار کردن جمهوری اسلامی به عقبنشینی»، بررسی میکنند.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا و بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در دیدار ششم مرداد خود در دفتر بیضی کاخ سفید درباره افزایش فشار بر حکومت ایران «از طریق ابزارهای نظامی و غیرنظامی» گفتوگو کردند.
همزمان، تقابل جمهوری اسلامی و آمریکا بر سر کنترل تردد کشتیها در تنگه هرمز ادامه دارد.
روابط عمومی سپاه پاسداران نهم مرداد اعلام کرد دو نفتکش «متخلف» را در تنگه هرمز هدف قرار داده و پس از این حمله، چهار نفتکش دیگر بهسرعت تغییر مسیر داده و بازگشتهاند.
سپاه پاسداران افزود تنگه هرمز بسته است و عبور از آن تنها با هماهنگی این نهاد امکانپذیر است.
فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، هشتم مرداد در واکنش به گزارش رسانههای حکومتی جمهوری اسلامی درباره عبور یک نفتکش از محاصره آمریکا نوشت که بیش از ۲۰ ناو جنگی، صدها هواپیما و هزاران نیروی نظامی آمریکا همچنان به اجرای کامل این محاصره ادامه میدهند.
بر اساس گزارش تلگراف، اجرای طرح محاصره زمینی مستلزم آن است که آمریکا و اسرائیل همسایگان ایران و شرکای منطقهای خود را برای محدود کردن یا بستن گذرگاههای مرزی تحت فشار قرار دهند تا جریان صادرات و واردات ایران محدود شود.
یک مقام ارشد اسرائیلی به تلگراف گفت: «اگر فقط مسیرهای زمینی را ببندید چه میشود؟ فرض کنید ایران نتواند چیزی وارد کند و نتواند چیزی از کشور خارج کند. هر اتفاقی ممکن است رخ دهد.»
این مقام با این اظهارات به یکی از گزینههایی اشاره کرد که آمریکا و اسرائیل درباره آن گفتوگو کردهاند.
شان مکفارلند، افسر بازنشسته ارتش آمریکا، به تلگراف گفت اگرچه اجرای محاصره زمینی «تقریبا غیرممکن» است، محروم کردن ایران از تجارت خارجی، این کشور را از نظر اقتصادی منزوی میکند و این همان راهی است که میتواند جمهوری اسلامی را به زانو درآورد.
او افزود رویکرد اقتصادی باید با اقدامات نظامی همراه باشد و با توجه به مرزهای گسترده ایران و همسویی عراق با جمهوری اسلامی، جلوگیری کامل از ورود هرگونه کمک به ایران، «بسیار دشوار» خواهد بود.
تلگراف نوشت این طرح میتواند شامل بستن یا محدود کردن گذرگاههای مهمی مانند اینچهبرون و سرخس در مرز ترکمنستان شود.
ایران با عراق، ترکیه، پاکستان، افغانستان، ترکمنستان، ارمنستان و جمهوری آذربایجان مرز زمینی دارد و اجرای این طرح به همکاری این کشورها نیاز دارد؛ کشورهایی که بسیاری از آنها متحد آمریکا و اسرائیل نیستند.
به نوشته این روزنامه، واشینگتن ممکن است پاکستان و عراق را گزینههای آسانتری برای جلب همکاری بداند، اما هر کشوری که با این طرح همراه شود، با پیامدهای اقتصادی و خطر حملات تلافیجویانه جمهوری اسلامی روبهرو خواهد شد.
محدود کردن بازسازی توان نظامی جمهوری اسلامی
تلگراف افزود بستن بنادر یا گذرگاههای اصلی میتواند توان جمهوری اسلامی را برای بازسازی توان نظامی خود نیز محدود کند.
به نوشته این روزنامه، تهران بر اساس توافقی جدید با پکن در انتظار دریافت محمولهای شامل صدها پرتابگر راکت از چین است.
این قرارداد ۷۰ میلیون دلاری همچنین سامانههای پدافند هوایی قابل حمل را نیز در بر میگیرد.
تجهیزاتی از این دست معمولا از طریق بندرعباس و چابهار وارد ایران میشوند.
به گفته یک منبع آگاه، ترامپ معتقد است راهبرد او برای بازگشایی تنگه هرمز به بنبست رسیده و به همین دلیل گزینههای مختلفی را برای افزایش فشار و وادار کردن جمهوری اسلامی به بازگشت به میز مذاکره بررسی میکند.
به نوشته تلگراف، محاصره زمینی با راهبرد «فشار حداکثری» ترامپ همخوانی دارد.
این روزنامه همچنین نوشت احتمال دارد آمریکا و اسرائیل موضوع محاصره زمینی را عمدا بهعنوان یک عملیات فریب مطرح کرده باشند تا توجه تهران را از اقدام بعدی خود منحرف کنند.
بر اساس این گزارش، ارزیابیهای اطلاعاتی نشان میدهد رهبران جمهوری اسلامی میان دو دیدگاه تقسیم شدهاند: گروهی بهشدت نگران فروپاشی اقتصادی هستند و گروهی دیگر معتقدند جنگ باید ادامه یابد.
یک مقام اسرائیلی گفت ایران با کمبود شدید گاز روبهروست و در جایگاههایی که گازوئیل آنها تمام شده، صفهای طولانی تشکیل شده است.
سه گزینه ترامپ و نتانیاهو برای ادامه درگیری
تلگراف به نقل از یک مقام اسرائیلی گزارش داد ترامپ و نتانیاهو در دیدار اخیر خود سه گزینه را برای ادامه درگیری بررسی کردند: رسیدن به توافق، ادامه محاصره دریایی و ازسرگیری حملات نظامی.
به گفته این مقام، نتانیاهو از هیچ یک از این گزینهها بهطور مشخص حمایت نکرد.
این گزارش در حالی منتشر شده است که آمریکا شامگاه هفتم مرداد در واکنش به حملات جمهوری اسلامی به پایگاههایش در اردن، موج سنگینی از حملات علیه ایران انجام داد.
تلگراف نوشت ازسرگیری درگیریها پس از پنج روز آرامش، در پی حمله «غافلگیرکننده» جمهوری اسلامی به پایگاههای آمریکا در اردن در شامگاه ششم مرداد رخ داد.
یک مقام کاخ سفید نیز به تلگراف گفت ترامپ «همه گزینهها» را در اختیار دارد.
مقامهای قبرس مردی دوتابعیتی را بازداشت کردهاند که بریتانیا او را به «شناسایی خصمانه» یک پایگاه نظامی و انتقال اطلاعات به سپاه پاسداران متهم کرده است. پیگیری روند استرداد این فرد به بریتانیا ادامه دارد.
پلیس مبارزه با تروریسم لندن در اطلاعیهای اعلام کرد رشاد سلطانُف، شهروند ۴۴ ساله بریتانیا و جمهوری آذربایجان، جمعه ۲۶ تیر ماه به دست مقامهای قبرس بازداشت شده است.
سلطانف که ساکن منطقه ایزلینگتون لندن معرفی شده است، همزمان با رسیدگی به درخواست استرداد بریتانیا در بازداشت به سر میبرد.
پرونده او نخستین تحقیق درباره جرایم ادعایی در یک قلمرو برونمرزی بریتانیاست که بر اساس قانون امنیت ملی این کشور انجام میشود.
پایگاه هوایی آکروتیری
اتهام شناسایی پایگاه نظامی
به گفته پلیس مبارزه با تروریسم لندن، تحقیقات به فعالیتهای منسوب به سلطانف در پایگاه نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا در آکروتیری مربوط میشود.
این پایگاه در قبرس قرار دارد و یکی از مناطق تحت حاکمیت بریتانیا در این جزیره است.
پلیس گفته است حوادث مورد بررسی مربوط به محدوده زمانی بین ۱۱ مه تا ۲۲ ژوئن ۲۰۲۵ (۲۰ اردیبهشت تا اول تیر ۱۴۰۴) است.
به گفته مقامهای بریتانیایی، سلطانف در پایگاه آکروتیری، که طبق قانون «مکانی ممنوعه» محسوب میشود، عملیات «شناسایی خصمانه» انجام داده و سپس اطلاعات جمعآوری شده را در اختیار سپاه پاسداران انقلاب اسلامی قرار داده است.
در اطلاعیه پلیس، سپاه پاسداران در ارتباط با این پرونده «یک سرویس اطلاعاتی خارجی» توصیف شده است.
این موضوع هنوز در دادگاه اثبات نشده و در اطلاعات منتشرشده، واکنش سلطانف یا وکیل او به اتهامها ذکر نشده است.
دادستانی سلطنتی بریتانیا اعلام کرده است طرح اتهام علیه سلطانف را بر اساس مواد سه و چهار قانون امنیت ملی تایید کرده است.
این مواد به اقدامهایی مرتبط میشوند که با هدف کمک به یک سرویس اطلاعاتی خارجی انجام میشوند و همچنین رفتارهای ممنوعه را در ارتباط با اماکن حفاظتشده، در بر میگیرند.
با این حال، انتقال سلطانف به بریتانیا به نتیجه روند استرداد در قبرس بستگی دارد.
هلن فلاناگان، رییس پلیس مبارزه با تروریسم لندن، گفت این پرونده نشان میدهد بریتانیا میتواند در مواردی که پایگاههای نظامیاش در خارج از کشور هدف فعالیتهای خصمانه دولتی قرار میگیرند، قانون امنیت ملی را به کار گیرد.
فلاناگان همچنین از همکاری گسترده نهادهای مجری قانون بریتانیا و قبرس خبر داد.
به گفته او، پلیس مبارزه با تروریسم لندن همزمان با ادامه روند استرداد، با دادستانی سلطنتی، آژانس ملی مقابله با جرایم بریتانیا و مقامهای قبرس همکاری میکند.
رسانهها در ایران با انتشار تصاویری گزارش دادند تابوتهای پنج عضو سپاه پاسداران که در حملات آمریکا و عربستان سعودی به مواضع گروههای شبهنظامی مورد حمایت جمهوری اسلامی در عراق کشته شدند، از طریق مرز مهران وارد ایران شد.
خبرگزاری دولتی ایرنا جمعه نهم مرداد گزارش داد این نیروهای سپاه پاسداران در حمله هوایی هفتم مرداد آمریکا و عربستان سعودی به مواضع گروههای شبهنظامی مورد حمایت جمهوری اسلامی در استان دیالی عراق کشته شدند.
ایرنا هویت چهار تن از کشتهشدگان را مرتضی اکبری، علیاصغر آستانه، ابوالفضل متقی و امیرعباس درهمفروش اعلام کرد و نوشت جنازه آنها پس از ورود به ایران برای برگزاری مراسم تشییع و خاکسپاری به استانهای محل سکونتشان منتقل خواهد شد.
این خبرگزاری همچنین نوشت این نیروها «مسئولیت تامین امنیت مراسم اربعین و حفاظت از زائران» را بر عهده داشتند و هنگام حمله، در استان دیالی عراق حضور داشتند.
با این حال، ایرنا با وجود اشاره به ورود جنازه پنج عضو سپاه پاسداران به ایران، هویت نفر پنجم را اعلام نکرد.
این در حالی است که خبرگزاری ایثارنیوز هشتم مرداد اسامی پنج کشته این حملات را اعلام کرده بود که نفر پنجم محمدامین رستمی جلیلیان بود.
همزمان، روابط عمومی سپاه استان کرمانشاه نیز با انتشار اطلاعیهای کشته شدن رستمی جلیلیان، از اهالی استان کرمانشاه، را در حملات هفتم مرداد به عراق تایید کرد.
خبرگزاری مهر، وابسته به سازمان تبلیغات اسلامی، با استناد به این اطلاعیه، او را پنجمین عضو کشتهشده سپاه پاسداران در این حملات معرفی کرد.
ساعاتی پس از این حملات، برخی رسانههای ایران و کانالهای تلگرامی وابسته به حکومت از کشته شدن چهار عضو سپاه پاسداران خبر داده بودند.
تصاویر پنج عضو کشتهشده سپاه پاسداران در حملات آمریکا و عربستان سعودی به عراق که «ایثارنیوز» منتشر کرده است.
با این حال، جعفر صفری، سرپرست کنسولگری جمهوری اسلامی در کربلا، در یک مصاحبه ویدیویی این گزارشها را تکذیب کرد و گفت ساختمانی که هدف حمله قرار گرفته، «متروکه و خالی از سکنه» بوده است.
پیشتر حشد شعبی، از گروههای مورد حمایت جمهوری اسلامی، اعلام کرده بود دستکم ۲۰ نیروی این گروه در حملات مشترک آمریکا و عربستان سعودی کشته و ۳۲ نفر دیگر زخمی شدند.
فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، نیز این حملات را تایید کرد و اعلام کرد مواضع لجستیکی و تسلیحاتی گروههای همسو با جمهوری اسلامی را در شرق عراق هدف قرار داده است.
کاخ سفید در ماههای اخیر فشار را بر دولت عراق برای خلع سلاح گروههای نیابتی همسو با جمهوری اسلامی افزایش داده است.
علی الزیدی، نخستوزیر عراق، ۲۳ تیر در دیدار با دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در کاخ سفید گفت سلاح باید منحصرا در اختیار دولت عراق باشد و پس از نهم مهر، به هیچ فرد یا گروهی اجازه حمل سلاح خارج از چارچوب دولت داده نخواهد شد.
ترامپ نیز در همان دیدار گفت که جمهوری اسلامی پیشتر «قلدر خاورمیانه» محسوب میشد، اما اکنون «تا حد زیادی تضعیف شده» و این وضعیت، آزادی عمل بیشتری به دولت عراق داده است.
تحلیلگران انتظار دارند شرکتهای بزرگ نفتی از افزایش چشمگیر سودهای خود خبر دهند؛ در حالی که اختلال در انتقال انرژی از تنگه هرمز، قیمت سوخت را بالا برده و در شماری از کشورها به کمبود و سهمیهبندی منجر شده است.
به گزارش آسوشیتدپرس، درگیری جمهوری اسلامی و آمریکا که وارد ششمین ماه خود شده، بیشتر کشتیرانی در تنگه هرمز را متوقف کرده است. پیش از آغاز بحران، حدود یکپنجم نفت و گاز طبیعی جهان از این آبراه عبور میکرد.
محدودشدن عرضه، قیمت نفت برنت را از حدود ۷۰ دلار به بیش از ۱۰۰ دلار در هر بشکه رساند. این شاخص در بخش عمده ماههای مارس، آوریل و مه بالای ۱۰۰ دلار باقی ماند و در مقطعی به ۱۲۶ دلار رسید.
این افزایش احتمالا سود شرکتهایی مانند اکسونموبیل و شورون را در سهماهه دوم بالا برده است؛ زیرا آنها نفت و فرآوردههای خود را با قیمت بیشتری فروختهاند.
هر دو شرکت قرار است گزارش درآمد خود را جمعه نهم مرداد منتشر کنند.
افزایش هزینهها برای مصرفکنندگان
افزایش قیمت نفت، هزینه بنزین، گازوئیل و سوخت جت را نیز بالا برده است.
آسوشیتدپرس گزارش داد کمبود عرضه در استرالیا به سهمیهبندی پراکنده سوخت و در نپال و سریلانکا، به تعطیلی برخی ادارههای دولتی منجر شده است.
میانگین قیمت هر گالن بنزین معمولی در آمریکا که پیش از حملات آمریکا و اسرائیل به جمهوری اسلامی کمتر از سه دلار بود، این هفته، حدود یک دلار بیشتر از دوره مشابه سال گذشته شد و به چهار دلار و ۱۰ سنت رسید.
سازمان غیرانتفاعی «گلوبال ویتنس» اعلام کرد شش شرکت از بزرگترین شرکتهای نفتی اروپا در سهماهه نخست سال مجموعا ۲۲ میلیارد دلار سود به دست آوردند؛ رقمی که ۴۳ درصد بیشتر از دوره مشابه سال گذشته است.
پاتریک گیلی، مسئول بخش سوختهای فسیلی این سازمان، گفت تولیدکنندگان نفت از جمله گروههایی هستند که از بحران کنونی سود میبرند؛ در حالی که صدها میلیون نفر با قطع برق، سهمیهبندی و افزایش قیمت مواد غذایی روبهرو شدهاند.
دموکراتهای کنگره آمریکا طرحی برای دریافت مالیات از سودهای بادآورده شرکتهای بزرگ نفتی ارائه کردهاند. درآمد این مالیات، در صورت تصویب، میان مصرفکنندگان توزیع خواهد شد.
طرح شلدون وایتهاوس، سناتور ایالت رودآیلند، در سنا و پیشنهاد مشابه رو خانا، نمایندهای از ایالت کالیفرنیا، در مجلس نمایندگان، شرکتهایی را هدف میگیرد که در سال ۲۰۲۵ روزانه دستکم ۳۰۰ هزار بشکه نفت تولید یا وارد کردهاند.
بر اساس این طرح، شرکتها باید معادل ۵۰ درصد تفاوت میان قیمت جاری نفت و میانگین قیمت هر بشکه در سال گذشته را بهعنوان مالیات بپردازند.
پیشنهادهای مشابه در سالهای گذشته به تصویب نرسیدهاند.
وایتهاوس گفت دریافت مالیات از سودهای نامتعارف عادلانهتر از کاهش برنامههای غذایی کودکان است.
شرکتهای نفتی میگویند قیمت نفت را آنها تعیین نمیکنند و نوسان قیمت نتیجه عرضه، تقاضا و تصمیم معاملهگران و خریداران است.
تام سنگ، استاد امور مالی انرژی در دانشگاه مسیحی تگزاس، به آسوشیتدپرس گفت شرکتهایی که هم نفت استخراج میکنند و هم پالایشگاه دارند، بیشترین سود را از شرایط کنونی میبرند.
به گفته او، پالایشگاههایی که در اواخر ژوئیه (اوایل مرداد) نفت را حدود ۸۰ دلار در هر بشکه میخریدند، میتوانستند از فرآوری آن ۵۰ تا ۶۰ دلار سود به دست آورند؛ در حالی که میانگین معمول این رقم ۲۰ تا ۲۵ دلار است.
تیموتی فیتزجرالد، استاد اقتصاد بازرگانی دانشگاه تنسی، گفت پالایشگاههای آمریکا با ظرفیتی نزدیک به حداکثر فعالیت میکنند و از کاهش تولید برخی پالایشگاههای خاورمیانه، روسیه و آسیا، سود میبرند.
با این حال، همه شرکتها برنده بحران نیستند. شرکتهای خاورمیانهای که امکان انتقال نفت یا گاز طبیعی مایع را از خلیج فارس ندارند یا تاسیساتشان آسیب دیده است، با کاهش درآمد و افزایش هزینههای حملونقل و امنیت روبهرو شدهاند.
در ادامه برخوردهای قضایی جمهوری اسلامی با منتقدان و معترضان، دادستانی تهران علیه شماری از شهروندان به دلیل مخالفت با اعدام بازداشتشدگان اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ و محکومان پروندههای مرتبط با جنگ ۴۰ روزه، اعلام جرم کرد.
خبرگزاری میزان، رسانه قوه قضاییه جمهوری اسلامی، گزارش داد این پروندهها پس از دریافت گزارش از نهادهای امنیتی و اطلاعاتی و رصد مطالب منتشرشده در فضای مجازی تشکیل شدهاند.
میزان در گزارش خود جزییاتی درباره هویت و تعداد افرادی که علیه آنها اعلام جرم شده، محتوای مطالب منتشرشده از سوی آنان یا اتهامهای مشخص منتسب به این شهروندان منتشر نکرد.
رسانه قوه قضاییه نوشت پروندههای تشکیلشده برای رسیدگی به دادگاه ارجاع شدهاند.
اعلام جرم علیه مخالفان اعدام در شرایطی صورت میگیرد که در یک سال گذشته و بهویژه پس از اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ و جنگهای ۱۲ و ۴۰ روزه آمریکا و اسرائیل با جمهوری اسلامی، صدور، تایید و اجرای احکام اعدام علیه زندانیان سیاسی در ایران افزایش یافته است.
در یکی از آخرین موارد، میزان پنجم مرداد از اعدام ابوالفضل سپاهیبادجانی و امیرحسین صفری حسینآبادی، دو نفر از بازداشتشدگان اعتراضات دیماه سال گذشته در اصفهان، در ملا عام خبر داد.
اعدام این دو معترض در یکی از خیابانهای اصفهان واکنشهای گستردهای در میان شهروندان و کاربران شبکههای اجتماعی برانگیخت.
بسیاری این اقدام جمهوری اسلامی را «وحشیانه» و «جنایتی علیه بشریت» توصیف کردند و انزجار خود را از اجرای این احکام در برابر چشم مردم ابراز کردند.
عمادالدین باقی، نویسنده و پژوهشگر سیاسی، نیز در روزهای اخیر از نقض آیین دادرسی در پروندههای منتهی به صدور و اجرای احکام اعدام انتقاد کرده است.
دادستانی تهران اکنون اعلام کرده است با وجود استقبال از «هرگونه نقد علمی» درباره روند رسیدگیهای قضایی، با افرادی که به گفته این نهاد بهطور مستقیم یا غیرمستقیم از محکومان این پروندهها حمایت کنند، «قاطع و بدون ارفاق» برخورد خواهد کرد.
این نهاد قضایی همچنین تاکید کرد حمایت از محکومان این پروندهها پس از اجرای احکام، «واکنش افکار عمومی» را در پی داشته است.
دادستانی تهران در بیانیه خود از اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ با عنوان «کودتا» و از جنگ ۴۰ روزه جمهوری اسلامی و آمریکا با عنوان «جنگ رمضان» یاد کرد و محکومان این پروندهها را «کودتاگر»، «عوامل دشمن» و «اغتشاشگر» خواند.
مقامها و رسانههای جمهوری اسلامی در تلاش برای بیاعتبار کردن صدای انتقاد شهروندان، بارها اعتراضات ضدحکومتی را «اغتشاشات»، «آشوب» و «کودتا» نامیده و آنها را به بازیگران خارجی، از جمله آمریکا و اسرائیل، نسبت دادهاند.
قوه قضاییه جمهوری اسلامی در سالهای گذشته بارها علیه روزنامهنگاران، فعالان مدنی، رسانهها و شهروندانی که درباره موضوعات مختلف اظهارنظر یا اطلاعرسانی کردهاند، پرونده قضایی تشکیل داده است.
بررسیهای ایراناینترنشنال نشان میدهد دستگاه قضایی جمهوری اسلامی از ابتدای سال جاری تاکنون بیش از ۵۰ زندانی سیاسی را اعدام کرده و برای دهها تن دیگر نیز با اتهامهای سیاسی، حکم اعدام صادر کرده است.
سازمان عفو بینالملل ششم مرداد اعلام کرد از ابتدای سال ۲۰۲۶ دستکم ۲۶ نفر در ارتباط با اعتراضات دیماه و ۲۶ نفر دیگر با اتهامهای دارای انگیزه سیاسی اعدام شدهاند.
این سازمان همچنین هشدار داد دستکم ۶۰ نفر با اتهامهای سیاسی در معرض اجرای حکم اعدام قرار دارند و افراد بیشتری نیز با اتهامهایی روبهرو هستند که مجازات آنها اعدام است.