نیویورکتایمز: مذاکرات محرمانه تهران و واشینگتن از تنگه هرمز فراتر رفته است
نیویورکتایمز در گزارشی به نقل از مقامهای آمریکایی و دیپلماتهایی که در جریان مذاکرات محرمانه میان جمهوری اسلامی و آمریکا قرار دارند، نوشت این گفتوگوها بسیار فراتر از بحث درباره بازگشایی تنگه هرمز پیش رفته و نتیجهای که تاکنون حاصل شده، «طرحی مبهم از چارچوب یک توافق» است.
نیویورکتایمز در گزارشی که شامگاه سهشنبه ۱۹ خرداد منتشر کرد، نوشت آمریکا پیشنهاد کرده مذاکرات مفصل با جمهوری اسلامی تابستان پیشِ رو در سوئیس برگزار شود.
به گفته این مقامها و دیپلماتها، گفتوگوها در حال حاضر به چهار محور اصلی شامل تعلیق ۲۰ ساله هرگونه غنیسازی اورانیوم، همکاری با آژانس بینالمللی انرژی اتمی برای رقیقسازی اورانیوم با غنای بالای جمهوری اسلامی، برچیدن سه سایت نطنز، فردو و اصفهان و موافقت تهران با بازرسیهای سرزده آژانس رسیده است.
به نوشته نیویورکتایمز، هنوز روشن نیست که تازهترین تحولات، از جمله اظهارات سهشنبه ترامپ مبنی بر اینکه جمهوری اسلامی یک بالگرد آمریکایی را در نزدیکی تنگه هرمز سرنگون کرده و ایالات متحده ناچار به پاسخگویی خواهد بود، آیا مذاکرات را به عقب خواهد راند یا نه.
این رسانه نوشت: «ایالات متحده ماههاست از ایران خواسته است بپذیرد دستکم به مدت ۲۰ سال هیچگونه غنیسازی اورانیوم انجام ندهد. ایرانیها در مقابل پیشنهاد توقف ۱۰ ساله را مطرح کردهاند، اما مقامهای آمریکایی معتقدند آنها در نهایت به ۱۵ سال رضایت خواهند داد.»
به گفته دو مقام آمریکایی آشنا با مذاکرات، ایالات متحده با آژانس بینالمللی انرژی اتمی، نهاد بازرسی سازمان ملل، همکاری خواهد کرد تا ذخایر اورانیوم غنیشده ایران را رقیق کند.
مقامهای آمریکایی برای خود نقشی فعال در جابهجایی و مدیریت مواد هستهای در نظر گرفتهاند؛ چیزی که ایران همواره آن را ممنوع کرده است. مقامهای ایرانی میگویند ایالات متحده تنها نقش ناظر خواهد داشت.
ایالات متحده میخواهد بازرسان بینالمللی بتوانند هر زمان و در هر نقطهای در داخل ایران، بازرسی «سرزده» انجام دهند. روشن نیست دولت ایران با این موضوع موافقت خواهد کرد یا نه.
این گزارش همچنین اشاره میکند که هرچند ایالات متحده خواستار برچیدن سه سایت هستهای اصلی نطنز، فردو و اصفهان شده است، جمهوری اسلامی درباره برچیدن دو مرکز گفتوگو کرده است و اصرار دارد یکی از آنها را باز و فعال نگه دارد. به نوشته نیویورکتایمز، این موضوع از جمله موارد مشکلساز در روند گفتوگوهای جاری است.
این گزارش میافزاید: «گفتوگوها در وضعیتی بسیار حساس قرار دارند. جمهوری اسلامی و اسرائیل، یکشنبه و دوشنبه با یکدیگر تبادل آتش کردند و ترامپ گفت یک بالگرد تهاجمی آپاچی ارتش آمریکا، دوشنبه در نزدیکی سواحل عمان سرنگون شده است. خدمه این بالگرد نجات یافتند.»
نیویورکتایمز سفر استیو ویتکاف، فرستاده ویژه رییسجمهوری آمریکا و جرد کوشنر، دیگر عضو تیم مذاکرهکننده آمریکا، به آزمایشگاه فوقمحرمانه هستهای در ایالت تنسی را نشانهای از آماده شدن ایالات متحده برای چگونگی برخورد با ذخایر ۱۱ تنی اورانیوم غنیشده جمهوری اسلامی ارزیابی کرده است.
دو مقام آمریکایی به این روزنامه گفتند کانال مذاکراتی میان عراقچی و ویتکاف، از شامگاه یکشنبه تا بامداد دوشنبه، نقشی حیاتی در پیشگیری از گسترش تخاصم میان اسرائیل و جمهوری اسلامی ایفا کرد. در این بازه زمانی ویتکاف پیامهایی را منتقل کرد و از حکومت ایران خواست در تبادل حملات موشکی با اسرائیل از تشدید تنش خودداری کند.
مقامها گفتند این گفتوگوها در اعلام ایران مبنی بر توقف شلیک به اسرائیل نقش داشت. سپس ترامپ نتانیاهو را تحت فشار گذاشت تا حمله برنامهریزیشده در داخل ایران را لغو کند.
مقامهای کاخ سفید ابراز خوشبینی میکنند که درگیری میان اسرائیل و ایران فقط یک انحراف کوتاهمدت باشد. خوشبینترین آنها معتقدند گفتوگوهای مفصل درباره سازوکارهای برچیدن برنامه هستهای ایران، شاید تا میانه ماه ژوئن در سوئیس آغاز شود.
این مذاکرات پس از جنگ ۴۰ روزه آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی مطرح شده که از ۹ اسفند ۱۴۰۴ آغاز شد و در ۱۹ فروردین با اعلام آتشبس متوقف شد.
با وجود آتشبس، تنشها در هفتههای بعد ادامه یافت و تنگه هرمز، برنامه هستهای جمهوری اسلامی و درگیریهای پراکنده میان جمهوری اسلامی و اسرائیل همچنان از محورهای اصلی بحران باقی ماندند.
بقایای حملات اسرائیل به اردوگاه آوارگان فلسطینی در خان یونس در جنوب باریکه غزه، ۷ ژوئن ۲۰۲۶، رویترز/رمضان عابد
یک پژوهش تازه نشان میدهد شمار درگیریها میان دولتها در سال ۲۰۲۵ به بالاترین سطح از زمان پایان جنگ جهانی دوم رسید و شمار سالانه کشتهشدگان درگیریها نیز در این سال، بالاترین رقم ثبتشده از زمان نسلکشی رواندا بود.
بر اساس پژوهش تازه محققان دپارتمان «صلح و تعارض» دانشگاه اوپسالا در سوئد که سهشنبه ۱۹ خرداد در نشریه «مطالعات صلح» دانشگاه آکسفورد منتشر شد، در سال ۲۰۲۵، ۶۵ درگیری فعال در جهان ثبت شد. از این میان، هشت درگیری در دسته «درگیریهای مستقیم میان دولتها» قرار گرفتهاند؛ رقمی که نسبت به سال پیش دو برابر شده و بالاترین شمار این نوع درگیریها از زمانی است که برنامه «دادههای منازعات» در دانشگاه اوپسالا در سال ۱۹۴۶ آغاز شد.
هشت درگیری مستقیم میان دولتها، جنگهای روسیه و اوکراین، جنگ ۱۲روزه، درگیریها میان هند و پاکستان، تایلند و کامبوج، درگیریهای اسرائیل در سوریه و یمن، درگیری مرزی میان افغانستان و پاکستان و تنشها در دریای سرخ و خلیج عدن میان آمریکا و بریتانیا در یک سو و حوثیهای یمن از سوی دیگر را شامل میشود.
باقی درگیریها به نوشته این مقاله، درگیریهای داخلی و نبرد میان نیروهای دولتی در کشورها با گروههای شورشی و مخالفان مسلح بود.
شانس دیویس، تحلیلگر ارشد برنامه دادههای منازعات به رادیوی عمومی آمریکا گفت: «اکنون شاهد افزایش آشکار درگیریها میان دولتها هستیم. برای مدت طولانی، جنگهای میاندولتی بهنسبت نادر بودند، اما تحولات سالهای اخیر از افزایش تنشهای بینالمللی و تغییر در نظم امنیتی جهانی حکایت دارد.»
بیشترین شمار کشتهشدگان از نسلکُشی رواندا در سال ۱۹۹۴
دادههای این پژوهش نشان میدهد شمار کشتهشدگان در سال ۲۰۲۵ به بالاترین رقم ثبتشده از سال ۱۹۹۴ رسید و حدود ۲۴۴ هزار و ۶۰۰ نفر در درگیریها کشته شدند. این رقم در سال ۲۰۲۴، ۱۸۷ هزار نفر بود.
ترزه پترسون، تحلیلگر ارشد و مدیر پروژه در برنامه دادههای منازعات اوپسالا، به رادیوی عمومی آمریکا گفت: «موضوع فقط افزایش شمار درگیریها نیست، بلکه سطح بسیار بالای خشونت مرگبار نیز مطرح است. شاهد افزایش چشمگیر خشونت علیه غیرنظامیان هستیم، بهخصوص در سودان.»
در این پژوهش، درگیریها در چند دسته اصلی طبقهبندی شدهاند. نخست، «خشونت مبتنی بر دولت» که جنگهای داخلی و همچنین جنگهای میان کشورها را در بر میگیرد؛ در این نوع درگیریها، دستکم یکی از طرفها دولت است. جنگهای اوکراین، سودان و غزه در این دسته قرار گرفتهاند.
دسته دوم، «خشونت غیردولتی» است که به درگیری میان دو گروه غیردولتی اشاره دارد؛ از جمله درگیریهای فرقهای در پاکستان یا خشونتهای مرتبط با کارتلها در مکزیک.
دسته سوم، «خشونت یکطرفه» است؛ خشونتی که در آن غیرنظامیان هدف قرار میگیرند، مانند سرکوب اعتراضات در تانزانیا از سوی دولت در سال گذشته یا حملات گروههای شورشی به غیرنظامیان در جمهوری دموکراتیک کنگو.
بر اساس این پژوهش، از میان ۶۵ درگیری ثبتشده در سال ۲۰۲۵، ۱۳ مورد به سطح «جنگ» رسیدند؛ تعریفی که به درگیریهایی با بیش از هزار کشته در میدان نبرد طی یک سال اطلاق میشود.
جنگ روسیه و اوکراین مرگبارترین جنگ سال ۲۰۲۵
جنگ روسیه و اوکراین مرگبارترین درگیری میاندولتی بود و ۶۲ درصد از کل کشتهشدگان مرتبط با نبرد را به خود اختصاص داد.
در سال ۲۰۲۵، ۷۷ هزار و ۷۰۰ نفر در روسیه و ۱۴ هزار نفر در اوکراین کشته شدند. با توجه به اینکه طرفهای درگیر بهطور منظم آمار کشتهها را منتشر نمیکنند، پژوهشگران اوپسالا برای رسیدن به این آمار از منابع علنی گوناگون، از جمله شبکههای اجتماعی، استفاده کردهاند.
آنها نتیجه گرفتهاند که در بازه زمانی مورد مطالعه شمار کشتههای روسیه در میدان نبرد افزایش یافته و تلفات اوکراین بهنسبت ثابت مانده است.
جنگ اسرائیل و حماس با ۱۴ هزار و ۴۰۰ کشته در سال ۲۰۲۵ دومین درگیری مرگبار ثبت شده در این پژوهش است. به نوشته محققان این رقم به دلیل آتشبس در ماههای پایانی سال نسبت به سال ۲۰۲۴ کاهش داشت.
درگیریها در سودان با ۱۲ هزار و ۲۰۰ کشته سومین درگیری مرگبار دولتی شناخته شد. پژوهشگران تاکید کردهاند که این رقم فقط جنگ میان نیروهای دولتی و نیروهای شبهنظامی پشتیبانی سریع را در بر میگیرد.
سودان از نظر خشونت علیه غیرنظامیان در صدر فهرست این پژوهش قرار دارد. در بخشی از گزارش آمده است: «تنها پس از تصرف شهر الفاشر سودان در سال گذشته، دهها هزار غیرنظامی سودانی در کشتارهای جمعی به دست نیروهای پشتیبانی سریع کشته شدند.»
درگیریهای شدید در دارفور که از سال ۲۰۰۳ آغاز شده بود، در سال ۲۰۱۷ پایان یافت. با این حال خشونتهای پراکنده قومی از آن زمان تا کنون ادامه داشت و در سال گذشته به درگیریهایی خونبار و شدید تبدیل شد
دولت ایالات متحده در سال ۲۰۲۳ اعلام کرد که تجدید خشونتها در این منطقه به حدی است که میتوان گفت یک نسلکُشی مجدد در حال وقوع است.
دلیل افزایش جنگها
یکی از دلایلی که پژوهشگران برای افزایش درگیریها در جهان طی دهه گذشته مطرح کردهاند، تغییر در نظم بینالمللی است؛ نظمی که از زمان جنگ جهانی دوم به رهبری آمریکا شکل گرفته بود.
در این پژوهش آمده است: «با استناد به راهبرد امنیت ملی ۲۰۲۵ آمریکا، این کشور اکنون علیه نظمی که خود آن را شکل داده بود، عمل میکند. شمار بسیار بالای درگیریها و جنگهای ثبتشده در سال ۲۰۲۵، بهویژه رکوردشکنی شمار درگیریهای میاندولتی، به استدلال شمار فزایندهای از صاحبنظران اعتبار میبخشد که معتقدند جهان با پایان «صلح آمریکایی» و نظم جهانی لیبرال روبهروست.»
با این حال در این گزارش تاکید شده است که دادههای مورد بررسی به پژوهشگران اجازه نمیدهد میان تغییرات مشخص در سیاست آمریکا و افزایش شمار درگیریهای ثبتشده در سال ۲۰۲۵ که با نخستین سال دولت دوم دونالد ترامپ همزمان است، رابطه علتومعلولی مستقیم برقرار کند.
پژوهشگران همچنین هشدار دادهاند که علت درگیریها و جنگها هرچه باشد، به نظر نمیرسد سال ۲۰۲۶ از سال گذشته آرامتر باشد.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، اعلام کرد جمهوری اسلامی یک بالگرد پیشرفته آپاچی ارتش این کشور را هنگام گشتزنی بر فراز تنگه هرمز سرنگون کرده و تاکید کرد ایالات متحده به این حمله پاسخ خواهد داد.
ترامپ شامگاه سهشنبه ۱۹ خرداد در شبکه اجتماعی تروثسوشال نوشت که «ارتش بزرگ آمریکا» به او اطلاع داده است که جمهوری اسلامی شامگاه دوشنبه یکی از بالگردهای بسیار پیشرفته آپاچی این کشور را هنگام گشتزنی بر فراز تنگه هرمز سرنگون کرده است.
او با اشاره به اینکه دو خلبان این بالگرد سالم هستند و آسیب ندیدهاند، تاکید کرد: «با این حال، ایالات متحده چارهای جز پاسخ دادن به این حمله ندارد.»
رییسجمهوری آمریکا جزییات بیشتری درباره نوع یا زمان پاسخ احتمالی آمریکا ارائه نکرد.
پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا نیز پست ترامپ در شبکه اجتماعی تروثسوشال درباره ضرورت پاسخ واشینگتن به سرنگونی بالگرد آپاچی در تنگه هرمز را بازنشر کرد.
ترامپ صبح سهشنبه درباره این رخداد اعلام کرد حال خلبانان بالگرد سقوطکرده «خوب است».
سنتکام، فرماندهی مرکزی آمریکا، ظهر سهشنبه اعلام کرده بود این بالگرد هنگام گشتزنی در آبهای منطقهای در نزدیکی سواحل عمان سقوط کرد و دو نظامی سرنشین آن حدود دو ساعت پس از حادثه بهدست نیروهای آمریکایی نجات یافتند.
سنتکام افزود وضعیت جسمی این دو نظامی پایدار و علت حادثه در دست بررسی است.
به گفته سنتکام، عملیات نجات با هدایت فرماندهی نیروهای دریایی آمریکا در منطقه مرکزی و لشکر ۸۲ هوابرد ارتش آمریکا و با پشتیبانی یگانهایی از نیروی دریایی و نیروی هوایی آمریکا، از جمله گروه عملیاتی ۵۹ ناوگان پنجم آمریکا، انجام شد.
نیویورکتایمز پیش از اعلام ترامپ نوشته بود علت سقوط این بالگرد هنوز مشخص نیست و معلوم نیست این حادثه بر اثر شلیک نیروهای جمهوری اسلامی، نقص فنی یا عامل دیگری رخ داده است. یکی از منابع آگاه به این روزنامه گفت تحقیقات درباره ابعاد حادثه ادامه دارد.
اظهارات ترامپ در حالی مطرح میشود که آینده آتشبسی که ۱۹ فروردین، پس از درخواست او برای پایان درگیریها میان جمهوری اسلامی و اسرائیل اعلام شد، با ابهام بیشتری روبهرو شده است.
این آتشبس به کارزار نظامی آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی که از ۹ اسفند ۱۴۰۴ آغاز شده بود، پس از حدود ۴۰ روز پایان داد. با این حال، تنشها بهطور کامل فروکش نکرد و درگیریهای پراکنده در منطقه ادامه یافت.
شامگاه ۱۷ خرداد، جمهوری اسلامی در حمایت از حزبالله مواضعی در اسرائیل را هدف قرار داد و اسرائیل نیز به این حمله پاسخ داد؛ تبادل آتش میان دو طرف تا ظهر ۱۸ خرداد ادامه داشت.
جمهوری اسلامی و اسرائیل روز دوشنبه از توقف حملات متقابل خبر دادند، اما تهران هشدار داد در صورت ادامه حملات اسرائیل به حزبالله لبنان، درگیریها را از سر خواهد گرفت.
این تنشها تلاشها برای دستیابی به توافقی گستردهتر با هدف پایان دادن به جنگ و بازگشایی تنگه هرمز را با چالش بیشتری روبهرو کرده است.
سنتکام در عملیاتهای خود برای حفاظت از کشتیرانی و مقابله با اقدامات جمهوری اسلامی در تنگه هرمز، از بالگردهای آپاچی، پهپادهای مسلح امکیو-۹ ریپر و جنگندههای اف/ای-۱۸ و اف-۳۵ استفاده کرده است.
تنگه هرمز گذرگاه باریکی میان ایران و عمان است و حدود یکپنجم نفت خام و گاز طبیعی مایع جهان از آن عبور میکند.
جمهوری اسلامی از زمان آغاز جنگ اخیر، بارها تردد کشتیها در این آبراه راهبردی را مختل کرده است؛ اقدامی که به افزایش بهای جهانی انرژی و تشدید نگرانیها درباره امنیت کشتیرانی در منطقه انجامیده است.
سیانان در گزارشی به بررسی اظهارات دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، درباره مذاکرات تهران و واشینگتن پرداخت و نوشت با احتساب دوره پیش از آتشبس، او دستکم ۳۷ بار اعلام کرده که توافق در آستانه نهایی شدن است یا اینکه جمهوری اسلامی بهشدت مشتاق دستیابی به توافق است.
کارزار نظامی آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی که از ۹ اسفند ۱۴۰۴ آغاز شد، پس از حدود ۴۰ روز سرانجام در ۱۹ فروردین با برقراری آتشبس موقت میان طرفهای درگیر متوقف شد.
سیانان سهشنبه ۱۹ خرداد نوشت از آن زمان تاکنون، ترامپ بارها در شبکههای اجتماعی، سخنرانیها و گفتوگوهای رسانهای، از نزدیک بودن توافق با جمهوری اسلامی سخن گفته است.
رییسجمهوری آمریکا در زمان اعلام آتشبس در شبکه اجتماعی تروثسوشال وعده داد آمریکا و جمهوری اسلامی برای نهایی شدن توافق به دو هفته زمان نیاز دارند.
او افزود: «مایه افتخار است که این مشکل طولانیمدت در آستانه حلوفصل قرار گرفته است.»
به گزارش سیانان، با گذشت دو ماه از برقراری آتشبس، ترامپ همچنان بر قریبالوقوع بودن توافق تاکید دارد.
این رسانه نوشت: «ترامپ یا دچار توهم شده، یا میخواهد بازارهای مالی را آرام کند یا گمان میکند که با آرزو کردن میتواند به آن [توافق] واقعیت ببخشد. اما مشخص است این ادعایی نیست که مردم دیگر آن را جدی بگیرند.»
اظهارات ترامپ پیش از آتشبس
سوم فروردین، ترامپ در گفتوگو با خبرنگاران در برابر هواپیمای اختصاصی رییسجمهوری آمریکا، ایرفورس وان، از مذاکره با تهران خبر داد و گفت طرفها بر سر «نکات اصلی» و «تقریبا همه موارد» به توافق رسیدهاند.
به گزارش سیانان، ترامپ از روز بعد، روایتی را مطرح کرد که در هفتههای اخیر بارها تکرار شده: اینکه جمهوری اسلامی بهشدت خواهان دستیابی به توافق است.
پنجم فروردین، رییسجمهوری آمریکا اعلام کرد تهران بهشدت در پی توافق است و ششم فروردین نیز در جلسه کابینه گفت حکومت ایران برای رسیدن به توافق «التماس میکند».
۹ فروردین، ترامپ در مصاحبه با خبرنگاران در هواپیمای ایرفورس وان، در پاسخ به این پرسش که آیا انتظار دارد طی هفته آینده توافقی حاصل شود، گفت: «بله، فکر میکنم توافق با ایران در راه است.»
۱۷ فروردین، او خبر داد دو طرف «بسیار به توافق نزدیک شده بودند»، اما روند مذاکرات با مانعی مواجه شد.
تنها کمی بعد، جمهوری اسلامی و آمریکا برای برقراری آتشبس به توافق رسیدند.
ترامپ ۲۶ فروردین در مصاحبه با فاکسبیزنس گفت: «فکر میکنم تقریبا تمام شده؛ به نظر من، [مذاکرات] به پایان خود نزدیک شده است.»
او افزود: «خواهیم دید چه خواهد شد. فکر میکنم آنها خیلی مشتاق هستند که به توافق برسند.»
رییسجمهوری آمریکا در روزهای بعد وعدههای خود را مبنی بر قریبالوقوع توافق میان تهران و واشینگتن تکرار کرد.
او ۲۷ فروردین به خبرنگاران گفت: «به نظر میرسد که ما قرار است با ایران به توافق برسیم و این، توافق خوبی خواهد بود.»
۲۸ فروردین، ترامپ در سه اظهارنظر مختلف اعلام کرد جمهوری اسلامی «با همه چیز موافقت کرده است»، «فکر میکنم ظرف یک یا دو روز آینده به توافق خواهیم رسید» و «فکر نمیکنم اختلافات مهم زیادی باقی مانده باشد».
۳۱ فروردین، او در تروثسوشال نوشت: «همه چیز نسبتا سریع اتفاق خواهد افتاد.»
با وجود عدم تحقق این وعدهها، ترامپ ۱۰ اردیبهشت بار دیگر گفت حکومت ایران «بهشدت در پی توافق است».
۱۱ اردیبهشت، او در جمع خبرنگاران اعلام کرد گمان میکند زمان زیادی به پایان جنگ ایران نمانده است.
به گزارش سیانان، ترامپ از این تاریخ، برای مدتی از اظهارنظرهای صریح درباره توافق با جمهوری اسلامی فاصله گرفت.
سرانجام، او ۲۸ اردیبهشت اعلام کرد به درخواست برخی کشورهای خاورمیانه، حمله به جمهوری اسلامی را برای «دو یا سه روز» به تعویق انداخته است؛ زیرا این کشورها معتقدند به دستیابی به توافقی با تهران «بسیار نزدیک شدهاند».
سیانان افزود به نظر میرسد که ترامپ خود نیز در این مقطع به ناکامی وعدههای خود برای نهایی شدن مذاکرات تهران و واشینگتن پی برده بود.
ترامپ در آن زمان گفت: «بارها تصور کرده بودیم که تقریبا به توافق رسیدهایم، اما در نهایت مذاکرات به نتیجه نرسید.»
با وجود این، رییسجمهوری آمریکا تاکید کرد شرایط این بار «کمی متفاوت است».
۲۹ اردیبهشت، ترامپ در مراسمی مرتبط با کنگره بار دیگر با اطمینان از پایان سریع مناقشه ایران سخن گفت: «این جنگ را خیلی زود به پایان خواهیم رساند.»
دوم خرداد، ترامپ اعلام کرد چارچوب اصلی توافق شکل گرفته و گفتوگوها تنها بر سر جزییات نهایی ادامه دارد.
او هفتم خرداد در مصاحبه با لارا ترامپ، عروس خود، تاکید کرد «یک توافق بسیار خوب» در دسترس است.
رییسجمهوری آمریکا ۱۷ خرداد اعلام کرد طرفین «به توافق بسیار نزدیک هستند» و در عین حال، هشدار داد درگیریهای اخیر میان جمهوری اسلامی و اسرائیل میتواند مذاکرات را به خطر بیندازد.
او ۱۸ خرداد در یک گردهمایی تلفنی برای حمایت از سناتور لیندزی گراهام، بار دیگر از دستیابی به «پیروزی کامل» ظرف دو هفته آینده سخن گفت.
او ادامه داد: «اکنون در حال مذاکره هستیم و آنها میخواهند به یک توافق بسیار خوب برسند. آنها حاضرند همه چیز را به ما بدهند.»
این اظهارات در حالی مطرح شد که مذاکرات میان تهران و واشینگتن همچنان ادامه دارد.
جی دی ونس، معاون ترامپ، ۱۸ خرداد در گفتوگو با فاکسنیوز ابراز اطمینان کرد آمریکا و جمهوری اسلامی میتوانند درباره پرونده هستهای به یک توافق بلندمدت برسند.
او تاکید کرد چنین توافقی در راستای منافع آمریکا خواهد بود و واشینگتن صرفنظر از مواضع اسرائیل، روند مذاکرات را ادامه خواهد داد.
منابع امنیتی به العربیه گفتند حزبالله لبنان در پی افزایش تلفات و از دست دادن شمار زیادی از نیروها و فرماندهان باتجربه خود، از افراد زیر ۱۸ سال و نیروهای جوانتر در جبهههای جنوب لبنان استفاده میکند و برای جبران کمبود نیرو، به متحدان خود نیز متکی شده است.
با گذشت ۱۰۰ روز از آغاز حملات دوباره اسرائیل به جنوب لبنان، تلفات انسانی و خسارتهای اقتصادی ناشی از این جنگ همچنان رو به افزایش است؛ آن هم در شرایطی که پس از آغاز مذاکرات مستقیم لبنان و اسرائیل با میانجیگری آمریکا، آتشبس اعلام شده بود.
بر اساس گزارش سهشنبه ۱۹ خرداد العربیه، شمار کشتهشدگان درگیریهای اسرائیل و حزبالله لبنان از ۱۱ اسفند ۱۴۰۴ تاکنون به سه هزار و ۶۳۷ نفر و شمار زخمیها به ۱۱ هزار و ۱۸۸ نفر رسیده است.
از سوی دیگر، با وجود تلاش آمریکا برای جلوگیری از تشدید تنشها، اسرائیل حمله اخیر جمهوری اسلامی به این کشور را اقدامی برای تغییر معادلات بازدارندگی در جبهه شمالی تلقی کرد و به آن پاسخ داد، زیرا از نگاه اسرائیل، بیپاسخ ماندن حمله تهران میتوانست آزادی عمل این کشور را در مقابله با حزبالله، محدود کند.
میشل منسه، وزیر دفاع لبنان، در نشست اخیر هیات دولت این کشور اعلام کرد ۴۷ نفر از نیروهای مسلح و امنیتی لبنان در جریان درگیریها با اسرائیل کشته شدهاند که ۲۹ نفر از آنان عضو ارتش لبنان بودهاند.
العربیه نوشت هزینههای جنگ تنها به نهادهای دولتی محدود نشده و حزبالله نیز با افزایش تلفات در میان نیروهای خود روبهرو شده است.
افزون بر این، بسیاری از ساکنان مناطق شیعهنشین و حامی این گروه، خانههای خود را از دست داده یا از روستاهایشان آواره شدهاند.
به نوشته این رسانه، همین موضوع باعث شده برخی از ساکنان این مناطق نسبت به ادامه درگیریها اعتراض کنند و از اینکه به گفته آنها، زندگی و داراییهایشان «فدای ایران» شده است، ابراز نارضایتی کنند.
استفاده از نیروهای زیر ۱۸ سال
منابع امنیتی به العربیه و الحدث گفتند حزبالله در جریان جنگ جاری از نیروهای زیر ۱۸ سال استفاده کرده و آنها را برای جنگ به جنوب لبنان فرستاده است.
این منابع احتمال دادند تلفات گسترده حزبالله در ماههای گذشته، دلیل اصلی اتکای این گروه به نیروهای کمسنوسالتر باشد.
به گفته این منابع، حزبالله در جنگی که از آن با عنوان «حمایت از جمهوری اسلامی ایران» یاد شده و همچنین در درگیریهای سال ۲۰۲۴ مرتبط با جنگ غزه، هزاران نفر از نیروهای خود را از دست داده است.
آنها گفتند حزبالله شمار زیادی از فرماندهان، مسئولان میدانی و نیروهای باتجربه و آموزشدیده خود را از دست داده و همین مساله، باعث شده که این گروه به نیروهای جوانتر متکی شود.
اورشلیمپست ۱۴ فروردین گزارش داد شماری از نیروهای یگان رضوان حزبالله که بهتازگی بهدست ارتش اسرائیل در جنوب لبنان اسیر شدهاند، از وضعیت بد روحی در میان اعضای این گروه خبر میدهند.
منابع امنیتی همچنین از حضور برخی گروههای همپیمان حزبالله در نبردهای جنوب لبنان خبر دادند.
به گفته آنها، نیروهایی از حماس و متحدان سوری، در کنار نیروهای حزبالله در برخی جبههها حضور داشتهاند. موضوعی که به گفته این منابع، نشاندهنده تلاش برای جبران کمبود نیروهای باتجربه در صفوف حزبالله است.
علی الامین، سردبیر وبسایت «جنوبیه»، نیز به العربیه گفت حزبالله بهدلیل از دست دادن بخش بزرگی از نیروهای حرفهای خود، بیش از گذشته به نیروهای نسل جوان وابسته شده است.
او افزود حزبالله در جنگ اخیر حدود سه هزار و ۵۰۰ نیروی خود را از دست داده، بدون آن که این آمار بهطور رسمی در اطلاعیههای ترحیم این گروه اعلام شده باشد.
الامین همچنین گفت بخش عمده نیروهای حزبالله نه در نبردهای مستقیم، بلکه در نتیجه فروریختن ساختمانها و محلهای استقرارشان پس از حملات اسرائیل، کشته شدهاند.
به گفته او، تنها شمار محدودی از نیروهای این گروه در درگیریهای مستقیم، بهویژه در نبردهای شهرهای الخیام و بنت جبیل، جان خود را از دست دادهاند.
در حالی که مذاکرات مستقیم دیپلماتیک در واشینگتن برای تثبیت آتشبس ادامه دارد، حملات هوایی و توپخانهای اسرائیل به مناطق مختلف استانهای صور، نبطیه، صیدا و الزهرانی همچنان ادامه یافته و عملیات تخریب خانهها نیز متوقف نشده است.
العربیه در پایان گزارش خود نوشت برآورد میشود خسارتهای مستقیم و غیرمستقیم جنگ در لبنان از سال ۲۰۲۴ تاکنون به بیش از ۲۵ تا ۲۶ میلیارد دلار رسیده باشد.
شی جینپینگ، رییسجمهوری چین و کیم جونگ اون، رهبر کره شمالی، در دیدار خود در پیونگیانگ بر توسعه همکاریهای دوجانبه در حوزههای سیاسی، اقتصادی و فرهنگی تاکید کردند.
«کیسیانای»، رسانه رسمی کره شمالی، سهشنبه ۱۹ خرداد گزارش داد این توافق «فصل تازهای» در روابط پکن و پیونگیانگ است.
بر اساس این گزارش، شی در دیدار با رهبر کره شمالی بر عزم پکن برای تقویت روابط دوجانبه تاکید کرد. دو طرف همچنین توافق کردند از طریق تبادل هیاتهای بلندپایه، ارتباطات راهبردی خود را گسترش دهند.
رهبر کره شمالی نیز حمایت کامل خود را از سیاست «چین واحد» اعلام کرد. اصلی که پکن بر مبنای آن تایوان را بخشی جداییناپذیر از قلمرو خود میداند.
چین بارها تهدید کرده در صورت لزوم، برای الحاق این جزیره به سرزمین خود به زور متوسل خواهد شد. دولت تایپه ادعاهای حاکمیتی چین را رد میکند.
کره شمالی تنها متحد چین به شمار میرود که با پکن پیمان رسمی دفاع متقابل دارد. توافقی که دو کشور را در صورت بروز تهدیدات امنیتی، به حمایت نظامی از یکدیگر متعهد میکند.
این نخستین سفر شی به کره شمالی در هفت سال گذشته است. او آخرین بار در ژوئن ۲۰۱۹ به پیونگیانگ سفر کرده بود.
بازدید شی از برج دوستی چین و کره
شینهوا، خبرگزاری رسمی چین، گزارش داد شی در ادامه برنامههای خود در ۱۹ خرداد، از برج دوستی چین و کره در پیونگیانگ، یادبود سربازان چینی کشتهشده در جنگ کره، بازدید کرد.
پیشتر در ۱۸ خرداد، رهبران کره شمالی و چین به همراه همسران خود و مقامهای ارشد دو کشور، در مراسم اجرای ترانههای چینی و کرهای شرکت کردند.
همچنین کیم به مناسبت شصتوپنجمین سالگرد پیمان دوستی دو کشور، ضیافتی رسمی برای شی و هیات همراه او برگزار کرد.
به گزارش رسانه رسمی کره شمالی، رییسجمهوری چین در این مراسم روابط پکن و پیونگیانگ را در «آستانه یک نقطه آغاز تاریخی جدید» توصیف کرد.
با این حال، خبرگزاری رویترز گزارش داد رسانههای کره شمالی به طرح احتمالی پرونده هستهای این کشور یا روابط پیونگیانگ با واشینگتن در مذاکرات کیم و شی اشارهای نکردند.
جا یان چونگ، استاد علوم سیاسی دانشگاه ملی سنگاپور، معتقد است عدم پرداختن به این موضوعات نشان میدهد پکن ترجیح داده این سفر در چارچوب تقویت روابط دوجانبه و پیوندهای سنتی میان چین و کره شمالی به تصویر کشیده شود.
به گزارش رویترز، تحلیلگران معتقدند با وجود تاکید متقابل پکن و پیونگیانگ بر روابط دوستانه، روایتهای رسمی دو کشور از دیدار رهبرانشان را میتوان نشاندهنده «تفاوت در اولویتها» دانست.
شینهوا در گزارش خود بر موضوعاتی همچون تبادلات سطح بالا، همکاریهای تجاری و کشاورزی و همچنین احیای مسیرهای حملونقل میان دو کشور تمرکز کرد.
در مقابل، خبرگزاری رسمی کره شمالی این دیدار را بیش از هر چیز در قالب «پیمانی میان دو شریک برابر» به تصویر کشید.
لیم اول-چول، استاد دانشگاه کیونگنام کره جنوبی، گفت روایت رسمی پیونگیانگ از دیدار کیم و شی بر «کرامت» حکومت کره شمالی و «روابط ویژه» میان دو کشور تاکید دارد، در حالی که پکن بیشتر بر روابط عملی میان دولتها و ابتکارهای خود برای نظم بینالمللی متمرکز است.
هونگ مین، پژوهشگر ارشد موسسه اتحاد ملی کره، نیز گفت: «کره شمالی عناصری را که میتوانست این کشور را بهعنوان طرفی تابع، وابسته یا بهرهمند نشان دهد، حذف کرد و آن را بهصورت رابطهای میان دو شریک برابر بازنویسی کرد.»
او افزود: «پیونگیانگ نشانههای همبستگی، مانند پیامهای ضدآمریکایی و مواضع مرتبط با تایوان را برجسته کرد.»