گزارشگر سازمان ملل متحد خواستار توقف فوری روند اخراج گسترده اتباع افغانستان از ایران شد. مایساتو، گزارشگر سازمان ملل متحد در زمینه حقوق بشر در ایران درباره روند اخراج اتباع افغانستان از ایران ابراز نگرانی کرد.
گزارشگر حقوق بشر سازمان ملل اعلام کرد: گزارشهایی دریافت کردهام که نشاندهنده الگوهای نگرانکنندهای از بازداشتهای خودسرانه، نابود کردن مدارک هویتی و بدرفتاری در گذرگاههای مرزی و اردوگاههای مهاجران است. اتهامات گسترده امنیتی احساسات ضد افغانستانی را تشدید کرده است به طوری که حتی برخی از افرادی که مدارک اقامتی دارند نیز هدف اخراج قرار گرفتهاند.
به گفته این کارشناسان، در سال ۲۰۲۵ تاکنون بیش از ۱.۹ میلیون افغان از این دو کشور به افغانستان بازگشتهاند یا به اجبار بازگردانده شدهاند؛ از جمله بیش از ۴۱۰ هزار نفر که تنها از تاریخ ۲۴ ژوئن از ایران اخراج شدهاند.
ریچارد بنت، گزارشگر ویژه وضعیت حقوق بشر در افغانستان، و مای ساتو، گزارشگر ویژه وضعیت حقوق بشر در جمهوری اسلامی ایران، همراه با سایر گزارشگران سازمان ملل در این بیانیه تاکید کردهاند که بسیاری از پناهجویان اخراج شده، از جمله هزاران کودک بدون همراه، در شرایطی به افغانستان بازگردانده میشوند که این کشور بهدلیل سلطه طالبان، هیچگونه امنیت و حفاظت واقعی برای آنها فراهم نمیکند.
کارشناسان گفتند: «افغانستان کشوری ناامن برای بازگشت است. از زمان تسلط طالبان در سال ۲۰۲۱، وضعیت حقوق بشر در این کشور بهشدت وخیم شده و بازگردانده شدهها با خطر جدی آزار، شکنجه، تهدید و انتقامگیری مواجهاند.»
بر اساس این گزارش، بازگشتهای اجباری پس از آغاز درگیریهای اخیر میان حکومت ایران و اسرائیل شدت یافته و حتی افغانستانیهایی که دارای مدارک قانونی اقامت هستند نیز هدف قرار گرفتهاند. همزمان، گفتمان امنیتی در ایران و پاکستان به تشدید احساسات ضدافغانستانی در جامعه دامن زده است.
کارشناسان سازمان ملل هشدار دادهاند که این اقدامات ممکن است ناقض اصل بنیادین «عدم بازگرداندن» (non-refoulement) در حقوق بینالملل پناهندگی باشد و کشورها نمیتوانند اطمینان حاصل کنند که نیازهای حمایتی هر فرد بهصورت عادلانه بررسی شده است.
آنها همچنین خواستار توقف برنامههایی شدند که در کشورهای ثالث روند اسکان مجدد افغانستانیهای آسیبپذیر را به حالت تعلیق درآوردهاند و تاکید کردند: «دولتها نباید نسبت به خطرهای واقعی در افغانستان بیتفاوت باشند. نادیده گرفتن این وضعیت، به معنای نادیده گرفتن مسئولیت اخلاقی و حقوقی آنهاست.»
در این بیانیه همچنین نگرانیهایی درباره سرنوشت زنان، خانوادههای زنسرپرست، کودکان و اقلیتهای قومی و مذهبی مطرح شده و از کشورهای عضو خواسته شده است بودجه کافی برای نهادهای ارائهدهنده خدمات بشردوستانه و حمایت از بازگشتکنندگان افغان تامین کنند.
همزمان، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل، فولکر ترک، نیز با پیوستن به نگرانیها درباره وضعیت افغانستانیهای بازگرداندهشده، خواستار توقف فوری تمامی بازگشتهای اجباری پناهندگان و پناهجویان افغانستانی شد. او تاکید کرد که این توقف بهویژه باید شامل افرادی شود که در صورت بازگشت با خطر آزار، بازداشت خودسرانه یا شکنجه مواجهاند.
راوینا شامداسانی، سخنگوی دفتر کمیساریای عالی حقوق بشر، جمعه ۲۷ تیر ماه به نقل از فولکر ترک گفت: «کشورهای منطقه باید اطمینان حاصل کنند که بازگشت به افغانستان تنها در شرایطی صورت میگیرد که داوطلبانه، ایمن، همراه با حفظ کرامت انسانی و مطابق با حقوق بینالملل باشد.»
این موضعگیری کمیسر عالی، زمینهای مهم برای هشدارهای تازه کارشناسان سازمان ملل درباره بازگرداندن جمعی افغانستانیها از ایران و پاکستان فراهم کرده و بر لزوم پایبندی کشورها به تعهدات حقوق بشریشان در قبال پناهجویان تاکید میکند.
رسانههای داخلی جمعه ۲۷ تیر ۱۴۰۴ با تایید خبر درگذشت همایون نوشتند: «او مدتی به علت کهولت سن در بستر بیماری بوده است.»
همایون که ۱۵ اردیبهشت ۱۳۱۶ در مشهد یه دنیا آمده بود، فعالیت هنری خود را از اواخر دهه ۱۳۳۰ آغاز کرد.
همایون بازیگری را با فیلمهایی چون «داماد میلیونر» و «بیستارهها» آغاز کرد و با حضور در فیلمهایی مانند «تپلی»، «باباخالدار»، «دنیای آبی»، «آقای جاهل»، «شاهرگ» و «شورش» به چهرهای محبوب بدل شد.
همایون در دهه ۴۰ و ۵۰ خورشیدی در دستکم ۹۸ فیلم سینمایی ایفای نقش کرد و در کنار چهرههایی مانند لیلا فروهر، به ایفای نقشهایی ماندگار پرداخت.
او که به عنوان کمدین شناخته میشد، گفته بود: «دیدن كارهای لورل و هاردی بود كه باعث شد حس كنم باید كار كمدی انجام بدهم.»
پس از انقلاب ۵۷، همایون نیز مانند بسیاری دیگر از هنرمندان ایران از ادامه حضور در سینمای ایران منع شد و به سراغ شغلی دیگر رفت.
همایون در مصاحبهای با اشاره به اینکه پس از پیروزی انقلاب به دادگاه اوین فراخوانده شد، گفته بود: «به ما گفتند که به دادگاه اوین برویم و قرار است ما را ارشاد کنند، پس از آن ماجراها ما «بازرس گوگول» را در تئاتر پارس لاله زار اجرا رفتیم و با استقبال روبرو شد اما فعالیتم در سنیما ادامهدار نشد.»
او که سالها در حوزه رستورانداری مشغول به کار بود، گفته بود: «همین همراهی با مردم، به او کمک کرد که از فضای سینما جدا نشود.»
همایون فضای سینمای پس از انقلاب ۵۷ را این گونه توصیف کرده بود: «پس از آن انقلاب اگر تهیهکننده به سراغ بازیگرانی مثل فردین و ناصر ملکمطیعی میرفت به او میگفتند که باید فرد دیگری را جایگزین این افراد کند. مدتی بعد برچسب ممنوعالتصویری به این بازیگران اطلاق شد، اما قانون نوشتهای در این خصوص وجود نداشت. نباید با ما اینطور رفتار میشد، چهل سال یک عمر بود.»
از جمله فیلمهای مشهور او میتوان به «سلطان قلبها»، «علی بیغم»، «بابا شمل»، «دروازه تقدیر»، «خروس جنگی»، «چرخ بازیگر»، «لیلی و مجنون»، «سرنوشت»، «ایمان» اشاره کرد.
او همسر مهرانگیز فرحزادی (خاله لیلا فروهر) و پدر امید تبریزیان، بازیگر، بود. همایون از دهه ۵۰ به بعد دیگر در سینما فعال نبود و سالهای پایانی عمر را دور از فعالیت هنری سپری کرد.
