ترامپ: درباره ایران عجله ندارم، سال آینده تصمیم میگیرم
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، به وبسایت اکسیوس گفت برای تصمیمگیری درباره ایران عجله ندارد و پس از آغاز سال جدید میلادی وضعیت را بررسی میکند. اکسیوس همچنین از نگرانی کاخ سفید درباره پاسخ تهران به حملات احتمالی خبر داده است.
در همین حال، کانال ۱۲ اسرائیل نیز از تردید در واشینگتن درباره انگیزه ارائه اطلاعات تازه از سوی اسرائیل خبر داد.
رییسجمهوری آمریکا پنجشنبه ۲۸ آبان، در گفتوگویی تلفنی از هواپیمای ریاستجمهوری در مسیر بازگشت از چین، به اکسیوس گفت: «من برای گرفتن هیچ تصمیمی [درباره ایران] عجله ندارم. ببینیم پس از آغاز سال جدید چه اتفاقی میافتد.»
اکسیوس این سخنان را به معنای موکول شدن تصمیم درباره گام بعدی جنگ به سال جدید میلادی دانست. باراک راوید، نویسنده این گزارش، در گزارش پیشین خود برای کانال ۱۲ اسرائیل نوشته بود موضوع ایران در روزهای آینده دوباره در دستور کار ترامپ قرار میگیرد و تصمیم او ممکن است پیش یا پس از اول ژانویه، برابر با ۱۱ دی، گرفته شود.
کانال ۱۲ همچنین به نقل از یک مقام آمریکایی نزدیک به ترامپ گزارش داد زمان ارائه اطلاعات تازه اسرائیل درباره ایران در دولت آمریکا تردیدهایی ایجاد کرده و به نظر این مقام، طرح این اطلاعات در مقطع کنونی ظاهرا انگیزه سیاسی دارد.
در بخش دیگری از همین گزارش، یک منبع آگاه گفت رومن گوفمن، رییس موساد، هشدار داده است که تاخیر در اقدام نظامی ممکن است آمریکا و اسرائیل را ناچار کند در آینده در شرایط دشوارتری وارد عمل شوند.
کانال ۱۲ همچنین بهنقل از مقامهای آمریکایی نوشت اطلاعات ارائهشده در سفر گوفمن، علاوه بر موضوع توسعه سلاحهای شیمیایی و آزمایش در این زمینه، فعالیتهای هستهای جمهوری اسلامی را نیز در بر میگرفت.
اکسیوس بهنقل از دو منبع آگاه نوشت کاخ سفید از پنتاگون و کارشناسان اطلاعاتی پرسیده است آیا هیچیک از گزینههای حمله میتواند از پاسخ ویرانگر جمهوری اسلامی علیه تاسیسات نفت و گاز کشورهای خلیج فارس جلوگیری کند.
این رسانه از «کوه کلنگ» در میان تاسیسات مشکوک به فعالیت هستهای نام برد که ممکن است هدف قرار گیرند. اکسیوس همچنین مقامهای غیرنظامی جمهوری اسلامی را، در کنار رهبران نظامی، پلها و نیروگاهها، در فهرست اهداف احتمالی گنجاند.
دو برداشت اکسیوس از زمانبندی ترامپ
اکسیوس در تحلیل سخنان ترامپ نوشت این زمانبندی ممکن است فرصتی بیشتر برای اثرگذاری محاصره دریایی و فشار اقتصادی باشد؛ رویکردی که بسیاری از مشاوران او و رهبران کشورهای خلیج فارس خواستار آن هستند.
برداشت دیگر این رسانه این است که اگر تهران تا پایان سال میلادی امتیاز ندهد، ترامپ میخواهد پیش از آنکه کنگره جدید تحت کنترل دموکراتها کار خود را آغاز و تثبیت کند، فرصت اقدام نظامی داشته باشد.
اکسیوس در عین حال تاکید کرد ترامپ ممکن است هر لحظه نظرش را تغییر دهد و حتی در صورت برنامهریزی برای حمله قریبالوقوع، آن را از پیش اعلام نکند.
این رسانه یادآوری کرد او یک روز پیش از آغاز جنگ در اسفندماه سال گذشته گفته بود تصمیمی نگرفته، در حالی که دستور حملات را صادر کرده بود.
بهنوشته اکسیوس، ترامپ با وجود آنکه هفته پیش دور تازه حملات گسترده را «بسیار بعید» خوانده بود، همچنان حمله مشترک با اسرائیل را بررسی میکند و انتظار میرود بررسیها پس از بازگشت او از آسیا شدت بگیرد.
فشار نتانیاهو و سفر رییس موساد
هر دو گزارش از فشار بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، برای ازسرگیری حملات و درخواست کاخ سفید برای ارزیابی پاسخ احتمالی جمهوری اسلامی به سناریوهای مختلف نظامی خبر دادند.
گوفمن هفته پیش با جان رتکلیف، رییس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا، و استیو ویتکاف، فرستاده کاخ سفید، دیدار کرد. اکسیوس محل گفتوگوها را واشینگتن و میامی اعلام کرد و بهنقل از یک منبع اسرائیلی نوشت نتانیاهو این چهره نزدیک به خود را برای پیشبرد ازسرگیری جنگ فرستاده بود.
بهگزارش اکسیوس، منابع آمریکایی و اسرائیلی گفتند گوفمن نگرانی اسرائیل درباره فعالیتهای مرتبط با توسعه سلاح شیمیایی را منتقل کرده است. اسرائیل میگوید اطلاعاتی از افزایش تحقیق و توسعه و انجام آزمایش در این زمینه دارد. یک مقام آمریکایی نیز به اکسیوس گفت ترامپ در جریان اطلاعات تازه قرار گرفته است.
ترامپ در فاکسنیوز: توافقی پایدار میخواهم
ترامپ در ساعات آغازین روز پنجشنبه ۲۹ آبان در گفتوگو با فاکسنیوز در شنژن چین، نیز به آغاز سال جدید برای تصمیمگیری درباره ایران اشاره کرده بود.
او در پاسخ به پرسشی درباره سلاحهای شیمیایی و بیولوژیک گفت تهران بهدلیل دشوارتر شدن دستیابی به سلاح هستهای، به این تسلیحات روی آورده است.
او افزود: «سال جدید در پیش است و خواهیم دید پس از اول ژانویه چه اتفاقی میافتد.»
ترامپ در واکنش به پرسشی درباره گزارشهای مربوط به طرح احتمالی جمهوری اسلامی برای بمبگذاری در واشینگتن، تهدید کرد در صورت وقوع چنین حملهای حکومت ایران را نابود خواهد کرد و در پاسخ به پرسش درباره قطعی بودن این تهدید گفت: «قول میدهم. کاملا.»
رییسجمهوری آمریکا در عین حال ادامه گفتوگو با تهران را تایید کرد و گفت: «من میخواهم توافق کنم، اما باید توافقی پایدار داشته باشیم.»
او تاکید کرد توافق باید فراتر از دوره ریاستجمهوری یک فرد اعتبار داشته باشد و با تغییر دولت آمریکا از بین نرود.
ترامپ در پاسخ به پرسشی درباره ادامه حضور نیروهای آمریکایی تا دستیابی به چنین توافقی، پاسخ مثبت داد و گفت: «بله، کار را تمام میکنم. بهزودی. به هر شکلی که باشد، کار را تمام میکنیم.»
بلومبرگ ۲۸ آبان بهنقل از مقامهای غربی از افزایش احتمال حملات گسترده آمریکا با تشدید درگیریها و توقف مذاکرات صلح خبر داد.
بهگفته یکی از این مقامها، ترامپ هنوز دستور حمله نداده، اما این گزینه را بررسی میکند.
بر اساس این گزارش، دولتهای اروپایی و کشورهای عرب خلیج فارس میکوشند واشینگتن را از تکرار حملات گسترده منصرف کنند. نگرانی اصلی، پاسخ متقابل تهران علیه متحدان عرب آمریکا و گسترش جنگ در منطقه است.
در بخش دیگری از فشارهای دیپلماتیک، آمریکا، بریتانیا، فرانسه و آلمان ۲۸ آبان از جمهوری اسلامی خواستند اطلاعات مواد و تاسیسات هستهای خود را ارائه کند و امکان بازگشت بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی را فراهم کند.
این چهار کشور در بیانیهای که فرانسه در نشست شورای حکام قرائت کرد، تاکید کردند آژانس بدون اطلاعات و دسترسی کافی نمیتواند درباره سرنوشت ذخایر اورانیوم غنیشده ایران اطمینان بدهد.
اظهارات مسعود پزشکیان، رییس دولت در جمهوری اسلامی، در روز پنجشنبه ۲۸ آبان در کنگره «پیشگامان رهایی» در دانشگاه تهران، مبنی بر اینکه در خانه با کاپشن میخوابد و هیچ چراغ یا وسیله گرمایشی روشن نمیکند، واکنشهای خشمگینانه شهروندان را برانگیخته است.
مخاطبان ایراناینترنشنال با اشاره به منابع عظیم گاز ایران، بحران تامین انرژی، سرمای مدارس و مشکلات معیشتی، از ناکارآمدی دولت در مدیریت منابع کشور و تحمیل هزینه بحرانها به مردم انتقاد کردند.
پزشکیان در این نشست گفت: «من آنطور که شما زندگی میکنید، زندگی نمیکنم.»
او افزود حاضر است خانهاش را به دیگران نشان دهد.
شما دستکم کاپشن دارید
شماری از واکنشهای مخاطبان به فاصله میان اظهارات مسعود پزشکیان و وضعیت معیشتی مردم اختصاص داشت.
مخاطبی از مشهد خطاب به او نوشت: «ما کاپشنهایمان را فروختیم که بتوانیم یک شب نان بر سر سفره زن و بچهمان ببریم.»
شهروند دیگری که ساکن تهران است، گفت: «شما با کاپشن میخوابید، پس حداقل کاپشن دارید. خبر دارید چند درصد از هموطنان عزیزم پول خرید کاپشن را هم ندارند؟ ای کاش شرف داشتید.»
مخاطب دیگری هم پرسید: «اصلا میدانید قیمت یک کاپشن بچهگانه چقدر است؟ خبر دارید یخچال خانه چطور پر میشود تا بتوان با شکم سیر خوابید؟»
مخاطبی هم پرسید: «ما با کاپشن بخوابیم، وسایل گرمایشی روشن نکنیم و از خودرو استفاده نکنیم که شما چند صباح بیشتر بر ما حکومت کنید؟ زهی خیال باطل.»
شهروندی در واکنش به سخنان پزشکیان مبنی بر اینکه مردم ایران لیاقت زندگی بهتری را دارند، هم نوشت: « بله لیاقت بهترینها را داریم، اما حالا زندگیمان شده چهار قسطه و سهمیهبندی.»
مخاطبی هم خطاب به پزشکیان و با اشاره به بحران نان و آرد در ایران، گفت: «نان خالی هم برای خوردن پیدا نمیشود، آن را هم سهمیهبندی کردهاید.»
سرزمین گاز، خانههای سرد
تناقض میان وجود منابع عظیم انرژی در ایران و در مقابل هشدارهای پیدرپی دولت درخصوص کمبود برق در تابستان و کمبود گاز در زمستان، محور دیگر واکنشها بود.
شهروندی از کرج نوشت: «شرم بر دولتمردی مثل تو که با این همه پتانسیل و امکانات خفته در سرزمین پهناوری چون ایران، از سر استیصال و ناکارآمدی به مردم کاپشن و پتو توصیه میکند.»
مخاطب دیگری نوشت: «پزشکیان بیسواد میگوید ما دومین کشور دارای گاز هستیم، اما هنوز مشکل داریم. این دقیقا نشان میدهد مشکل از حکومت است که نمیتواند مدیریت صحیح داشته باشد.»
شهروندی که ساکن اصفهان است هم با انتقاد از راهکارهای ارائه شده از سوی پزشکیان، در پیام خود نوشت: «در قرنی که کشورهای جهان داشتههای علمی و پژوهشی خودشان را به رخ یکدیگر میکشند، پزشکیان بهعنوان رییسجمهوری ایران توصیه به پوشیدن کاپشن و کم خوردن میکند.»
فرد دیگری هم خطاب به او نوشت: « آقای پزشکیان، نفست از جای گرم بلند میشود، کسی که ندارد تا بخورد، بدنش با کاپشن گرم نخواهد شد و انرژی راه رفتن هم ندارد.»
یکی از مخاطبان پرسید: «آقای پزشکیان، آیا مدارس نوههای شما و فرزندان مسئولان هم در این سرما سیستم گرمایشیشان خاموش است؟ یا فرزندان و نوههای شما تافته جدابافتهاند؟»
این پرسش در حالی مطرح میشود که با فرارسیدن موج سرما و باران در برخی استانها، شماری از والدین و دانشآموزان از خاموش بودن شوفاژها و لرزیدن در کلاس درس خبر داده بودند.
پیامهای رسیده به ایراناینترنشنال حاکی از آن است که دانشآموزان با پتو سر کلاس حاضر میشوند و مسئولان مدارس از آنها میخواهند با نفسهای خود کلاس را گرم کنند.
مسعود پزشکیان با اشاره به هزینه اندک مراسم ازدواج در زمان خود، با لحنی شوخیآمیز از کمک «پانصد تکتومانی یا پانصد هزارتومانی» به دانشجویان سخن گفت؛ شوخیای که در بحبوحه مشکلات معیشتی و هزینههای سرسامآور ازدواج، خشم و واکنش تند مخاطبان را برانگیخت.
مخاطبی نوشت: «آقای پزشکیان، انگار در این مملکت زندگی نمیکنید. یک حلقه برای ازدواج حداقل ۱۰۰ میلیون تومان میشود. چطور فکر میکنید با ۵۰۰ هزار تومان میتوان به یک جوان کمک کرد؟»
او در ادامه افزود: «یک جوان با این مبلغ میتواند اسنپ بگیرد، برود ویترین طلافروشی را نگاه کند و حسرت بخورد.»
پزشکیان با کاپشن میخوابد تا به سرعت فرار کند
در بخش دیگری از واکنشها، انتقادها از اظهارات پزشکیان فراتر رفت و به اعتراض به عملکرد جمهوری اسلامی و نقش حکومت در بحرانهای کنونی کشور رسید.
یکی از مخاطبان با کنایه به خوابیدن پزشکیان با کاپشن نوشت: «شما در حالت آمادهباش هستید که تا خبر دادند، سریع بلند شوید و به تونل و سنگر و سوراخ بروید.»
شهروندی هم گفت: « آقای پزشکیان، شما با کاپشن میخوابی، چون میترسی جنگ شود و میخواهی به سرعت فرار کنی، برق خانهات را روشن نمیکن، چون میترسی اختفاء تو افشا شود. با ماشین جایی نمیروی، چون از ترور میترسی.»
شهروند دیگری گفت: «شما دست جمهوری اسلامی را بگیرید، از این کشور بروید؛ هم برق و آب درست میشود، هم ۸۰ میلیون نفر گرم میشوند.»
پیامهای رسیده به ایراناینترنشنال از شهرهای مختلف ایران حاکی از آن است که مسئولان برخی مدارس به بهانه یافتن تلفن همراه، دست به بازرسی بدنی دانشآموزان میزنند و حتی اندام خصوصی آنها را لمس میکنند.
بهگفته دانشآموزان، این برخوردها باعث معذب شدن، ناراحتی و احساس ناامنی آنها در محیط مدرسه شده است.
همزمان، ویدیویی از اعتراض صدها دانشآموز هنرستان دخترانه «جواد موفقیان» در شهرستان نظرآباد استان البرز به ایراناینترنشنال رسیده که در آن دانشآموزان با سر دادن شعار «حریم خصوصی ما، حق مسلم ماست»، به تفتیش بدنی و بازرسی وسایل شخصی خود اعتراض کردهاند.
یکی از دانشآموزان این هنرستان گفته است معاونها، ناظمها و معلمان مدرسه برای پیدا کردن تلفن همراه، کیفهای دانشآموزان را بازرسی و وسایل آنها را بیرون میریختند.
بهگفته او، مسئولان مدرسه پس از پیدا کردن تلفنهای همراه، آنها را ضبط میکردند و برای بازگرداندن هر گوشی دو میلیون تومان میگرفتند.
اما مساله تنها به بازرسی کیفها و ضبط تلفنهای همراه محدود نبود.
دانشآموز دیگری از همین مدرسه خبر داد که کارکنان مدرسه پس از بازرسی وسایل شخصی، شروع به تفتیش بدنی دختران کردند و هنگام بازرسی، اندام خصوصی آنها را نیز لمس میکردند.
او با اشاره به شیوه بازرسیها گفته است مسئولان مدرسه «رسما بدنها را میمالیدند» و لمس اندام خصوصی دانشآموزان پیش از این هم بارها تکرار شده بود.
بنا به گفته او، اینبار دانشآموزان تصمیم گرفتند در برابر این بازرسی بدنی تحقیرآمیز، صدای خود را بلند کنند، دست به اعتراض بزنند و شعار سر دهند
این دانشآموزان از ساعت هفت صبح تا یک بعدازظهر به کلاسهای درس نرفتند.
این دانشآموز همچنین گفته است ناظم مدرسه پس از ناتوانی در متفرق کردن معترضان، با پلیس ۱۱۰ تماس گرفت تا بهگفته او، دانشآموزان را تهدید کند.
اعتراض دانشآموزان نظرآباد در حالی صورت گرفته که هفته گذشته هم اطلاعاتی درباره بازرسی بدنی گسترده دانشآموزان در برخی دبیرستانهای شیراز به ایراناینترنشنال رسیده بود.
دانشآموزان یکی از این مدارس نوشته است کارکنان مدرسه هنگام تفتیش، به تمام نقاط بدن، از جمله اندام خصوصی آنها دست میزنند و این برخوردها باعث معذب شدن و ناراحتیشان شده است.
او در ادامه خبر داد که مسئولان اجازه نمیدهند آنها به کلاس درس برگردند و در غیابشان تمام کیفها و وسایل شخصی آنها را بازرسی میکنند.
در مدرسه دیگری در شیراز هم دانشآموزان گفتهاند هنگام حضور در صف، هم وسایل شخصی و هم بدن آنها با لمس اندام خصوصیشان انجام میشود.
پیامهای دیگری از همین شهر دریافت شده که در آن دانشآموزان گفتهاند نصب دوربین در کلاسهای درس حتی برای دخترانی که مذهبی هستند و حجاب خود را در کلاس رعایت میکنند، آزاردهنده است و باعث میشود احساس راحتی نداشته باشند.
پیشتر دانشآموزی از هنرستان فضلی در فردیس استان البرز به ایراناینترنشنال گفته بود کارکنان مدرسه هنگام بازرسی، اندام خصوصی دانشآموزان را لمس میکنند و در صورت اعتراض به این رفتار، با برخوردهای شدیدتری مواجه میشوند.
در تازهترین پیامهای دریافتی، مخاطبی از تربت حیدریه از تفتیش وسایل شخصی و لمس اندام خصوصی دختران در مدارس متوسطه دوم این شهرستان خبر داده است.
دانشآموز پایه دهم یک هنرستان در متلقو مازندران هم از تجربه مشابهی نوشته است کارکنان مدرسه برای پیدا کردن تلفنهای همراه، دانشآموزان را بازرسی بدنی میکنند و اندام خصوصی آنها را لمس میکنند.
مگر دانشآموزان مجرم یا زندانی هستند؟
بازرسیهای مکرر کیف، کفش و بدن دانشآموزان، آن هم برای پیدا کردن تلفن همراه یا هر وسیله دیگری اعتراض شماری از دانشآموزان و خانوادههایشان را به دنبال داشته است.
برخی از آنها با انتقاد از این برخوردها، فضای مدارس را به زندان تشبیه کردهاند.
مخاطبی از یک مدرسه دخترانه در کرج نوشته است دانشآموزان هر روز از کیف تا کفش مورد بازرسی قرار میگیرند و پرسیده است: «مگر این بچههای بیچاره مجرم یا زندانی هستند که هر روز باید بازرسی شوند؟»
دانشآموزی از هنرستان فولادشهر در استان اصفهان نیز با انتقاد از کمبود شدید امکانات آموزشی گفته است با وجود این کمبودها، در تمام بخشهای مدرسه دوربین نصب شده و مدیر هر روز با استفاده از دستگاه، کیف و بدن دانشآموزان را بازرسی میکند.
او با تشبیه فضای مدرسه به زندان گفته است: «انگار در زندان هستیم و جرمی مرتکب شدهایم.»
برخورد خشن و خارج از چهارچوب مسئولان مدارس با دانشآموزان بر سر همراه داشتن تلفن همراه، تنها به بازرسی کیفها و بدن آنها محدود نمیشود و از آغاز سال تحصیلی، ابعاد گستردهای داشته است.
پیشتر نیز انتشار ویدیویی از برخورد مدیر مدرسه «مهد علم» در شهرستان جم استان بوشهر، واکنشهای انتقادی بسیاری را به دنبال داشت.
در این ویدیو، مدیر مدرسه بهدلیل همراه داشتن تلفن همراه، گوشی دانشآموز را درون سطل آب انداخت و به دست او ضربه زد که موجب آسیب فیزیکی این محصل شد.
آموزشوپرورش شهرستان جم پس از انتشار ویدیو از بررسی موضوع و پیگیری جبران خسارت احتمالی خبر داد.
در واکنش به این برخوردها، یکی از والدین که ساکن کرج است، با انتقاد شدید از جمهوری اسلامی نوشته است: «بچههایمان در مدارس امنیت ندارند و خودفروشان جمهوری شیطانی در این مدارس بلای جان فرزندانمان شدهاند.»
ناو هواپیمابر جورج بوش، بهار ۱۴۰۵، هنگام عزیمت از سواحل آمریکا به سوی دریای عرب. عکس از وبسایت نیروی دریایی ایالات متحده
بلومبرگ بهنقل از مقامهای غربی گزارش داد با تشدید درگیریهای نظامی و توقف مذاکرات صلح، احتمال دور تازهای از حملات گسترده آمریکا به ایران افزایش یافته است. دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، هنوز درباره صدور دستور حمله تصمیم نگرفته، اما این گزینه را بررسی میکند.
این رسانه پنجشنبه ۲۸ آبان بهنقل از یکی از این مقامها که نخواست نامش فاش شود، نوشت رییسجمهوری آمریکا حمله دوباره را در دست بررسی دارد.
جمهوری اسلامی در هفته منتهی به ۲۸ آبان چند بار تاسیسات نظامی آمریکا در بحرین و کویت را هدف گرفت و حملات به کشتیهای عبوری از تنگه هرمز را افزایش داد. آمریکا نیز سهشنبه ۲۶ آبان به جزیره قشم حمله کرد.
آمریکا دو گروه رزمی ناو هواپیمابر در منطقه دارد و محاصره دریایی ایران را ادامه میدهد. عربستان سعودی نیز با حملات روزانه موشکی و پهپادی حوثیهای مورد حمایت تهران روبهرو است. یک شاهد به بلومبرگ گفت ساختمان محل استقرار دفتر مرکزی صندوق سرمایهگذاری عمومی عربستان در ریاض، ۲۸ آبان آسیب دید.
ترامپ پس از شکست جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای کنگره، برای یافتن راهحلی دیپلماتیک زیر فشار قرار گرفت. به ارزیابی بلومبرگ، جنگ و ناتوانی در یافتن راهی برای پایان آن، سهم مهمی در این شکست داشت.
ساعاتی پیش از انتشار گزارش تازه بلومبرگ، نیویورک تایمز نیز بهنقل از مقامهای آمریکایی و اسرائیلی، از تلاش بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، برای جلب موافقت آمریکا با حملات هوایی مشترک چهار تا هفتروزه خبر داد.
بر اساس این گزارش، مقامهای دولت ترامپ درباره اعتبار اطلاعات تازه از بازسازی زرادخانه موشکی و پهپادی و پیشرفت برنامههای تسلیحات شیمیایی و بیولوژیک ایران، و نیز مصلحت حمله دوباره، اختلافنظر دارند. یک مقام ارشد اسرائیلی روایت منابع این روزنامه درباره فشار نتانیاهو بر ترامپ را رد کرد.
بهنوشته بلومبرگ، تشدید جنگ میتواند به نتانیاهو در جلوگیری از تلاش گادی آیزنکوت، رقیب انتخاباتی او، برای تشکیل دولت جدید کمک کند.
ترامپ در گفتوگوی ۲۸ آبان با فاکسنیوز، تفاهمنامهای را که خرداد با جمهوری اسلامی امضا کرد، «اتلاف وقت» خواند، محاصره را موثرترین اقدام آمریکا توصیف کرد و بر ضرورت دستیابی به توافقی پایدار تاکید کرد.
نگرانی از گسترش جنگ در منطقه
مقامهای غربی به بلومبرگ گفتند هیچیک از گزینههای ترامپ مطلوب نیست. حمله تازه میتواند حملات متقابل علیه متحدان عرب آمریکا را در پی داشته باشد و خروج بدون آتشبس یا توافق صلح نیز ممکن است کنترل عملی تنگه هرمز را به تهران واگذار کند.
بهگفته یکی از این مقامها، دولتهای اروپایی و کشورهای عرب خلیج فارس همچنان میکوشند آمریکا را از تکرار حملات گسترده مرحله نخست جنگ منصرف کنند. حملات تلافیجویانه جمهوری اسلامی در آن دوره، از اسفند ۱۴۰۴ تا فروردین ۱۴۰۵، کشورهای منطقه را دچار آشفتگی کرد و قیمت انرژی را بالا برد.
بکا واسر و دینا اسفندیاری، تحلیلگران بلومبرگ اکونومیکس، ارزیابی کردند تهران و واشینگتن برای دور بعدی نبرد آماده میشوند و تلاش برای تقویت موقعیت خود، بهویژه در تنگه هرمز، خطر گسترش جنگ را افزایش میدهد.
بنبست مذاکره و پرونده هستهای
در حال حاضر، قطر میانجی اصلی دو طرف است و مقامهای قطری در هفته جاری با عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، در عمان دیدار کردند، اما نشانهای از گشایش دیده نشد.
تهران آغاز مذاکرات صلح را به پایان محاصره دریایی مشروط کرده و خواهان رفع بخشی از تحریمها و آزادسازی داراییهای مسدودشده است. آمریکا در مقابل، امتیازهایی در برنامه هستهای ایران میخواهد.
در ادامه فشارهای دیپلماتیک، آمریکا، بریتانیا، فرانسه و آلمان ۲۸ آبان خواستار ارائه اطلاعات درباره مواد و تاسیسات هستهای ایران و بازگشت بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی شدند. این کشورها تاکید کردند آژانس بدون دسترسی و اطلاعات کافی نمیتواند درباره سرنوشت ذخایر اورانیوم غنیشده ایران اطمینان بدهد.
اعضای گروه مسلح کتائب حزبالله عراق روی یک خودرو در جرفالصخر، استان بابل، ۲۶ آبان ۱۴۰۵.
رویترز بهنقل از سه مقام ارشد امنیتی گزارش داد دولت عراق و کتائب حزبالله، گروه شبهنظامی مورد حمایت جمهوری اسلامی، برای جلوگیری از رویارویی به توافق رسیدند. بر اساس این توافق، قرار است نیروهای دولتی وارد پایگاه اصلی این گروه در جرفالصخر شوند.
این خبرگزاری پنجشنبه ۲۸ آبان نوشت سیاستمداران ارشد شیعه میانجی این توافق بودند و انتظار میرود نیروهای دولتی جمعه ۲۹ آبان وارد جرفالصخر شوند.
سعد معن، رییس مرکز اطلاعرسانی امنیتی عراق، نیز به رویترز گفت نیروهای کتائب حزبالله به مناطق دیگری منتقل خواهند شد.
این توافق پس از آن حاصل شد که علی الزیدی، نخستوزیر عراق، نیروهای امنیتی را برای مقابله با کتائب حزبالله آماده کرد. مقامهای عراقی این گروه را به اداره شبکه قاچاق نفت دولتی به ارزش صدها میلیون دلار متهم کردهاند. کتائب حزبالله این اتهام را رد کرده است.
منابع سیاسی شیعه در عراق به رویترز گفتند اسماعیل قاآنی، فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران، شامگاه دوشنبه ۲۵ آبان برای کمک به کاهش تنش با کتائب حزبالله، قدرتمندترین متحد شبهنظامی تهران در عراق، وارد بغداد شد.
سخنگوی کتائب حزبالله گفت ابوحسین الحمیداوی، دبیرکل این گروه، برای جلوگیری از تشدید تنش با قاآنی، هادی العامری، رهبر سازمان بدر، و دیگر چهرههای بانفوذ دیدار کرد. سازمان بدر نیز از گروههای مسلح بانفوذ همسو با جمهوری اسلامی در عراق است.
شرکتکنندگان در این گفتوگوها در بیانیهای که پنجشنبه منتشر شد، نتیجه مذاکرات را مثبت توصیف کردند.
زیدی شش ماه پس از رسیدن به قدرت، با تصمیم به مقابله مستقیم با شبهنظامیان شیعه مورد حمایت تهران، پرمخاطرهترین اقدام دوران نخستوزیری خود را آغاز کرد.
ایراناینترنشنال ۲۶ آبان بهنقل از رویترز گزارش داد او به فرماندهان نظامی و امنیتی دستور داده بود نیروهای بیشتری در اطراف جرفالصخر، در حدود ۵۰ کیلومتری جنوب بغداد، مستقر کنند و مقدمات ورود به شهر را فراهم آورند.
پرونده قاچاق نفت در جرفالصخر، که جرفالنصر نیز نامیده میشود، پیش از توافق اخیر به برکناری مقامهای ارشد عراقی انجامیده بود.
نخستوزیر عراق ۲۴ آبان پس از بررسی یافتههای کمیته تحقیق، ۹ مقام امنیتی و نفتی، از جمله فرمانده پلیس بابل، فرمانده حشد شعبی در این استان و مدیر شرکت خطوط لوله نفت را برکنار کرد.
صباح النعمان، سخنگوی نظامی عراق، گفته بود کمیته تحقیق وجود پالایشگاههای غیرمجاز و تخلفات مرتبط با قاچاق نفت را تایید کرده است. نخستوزیر نیز دستور داده بود متهمان به دستگاه قضایی معرفی شوند.
مقاومت در برابر خلع سلاح
کتائب حزبالله و دیگر شبهنظامیان همسو با تهران در برابر درخواستهای زیدی و دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، برای خلع سلاح مقاومت کردهاند. منتقدان میگویند جایگاه نیمهرسمی این گروهها در عراق به فعالیت بدون پاسخگویی کمک میکند. این گروهها میگویند هدفشان تامین امنیت عراق است.
بهگزارش رویترز، کتائب حزبالله و دیگر شبهنظامیان از زمان آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل با جمهوری اسلامی در اسفند ۱۴۰۴، در حمایت از تهران به نیروهای آمریکایی حمله کردهاند.
کتائب حزبالله هزاران نیروی جنگدیده دارد و چند گردان از حشد شعبی را تشکیل میدهد. حشد شعبی در سال ۱۳۹۳ برای مقابله با داعش شکل گرفت و سپس بهعنوان نیروی امنیتی رسمی به رسمیت شناخته شد.
کتائب حزبالله در این ساختار رسما زیر فرمان نخستوزیر عراق قرار دارد، اما اغلب خارج از سلسلهمراتب فرماندهی عمل میکند و درخواستهای دولت برای توقف حمله به نیروهای آمریکایی را نادیده گرفته است.
این گروه پس از حمله آمریکا به عراق در سال ۱۳۸۲ تاسیس شد و از اعضای بانفوذ «مقاومت اسلامی عراق»، ائتلاف گروههای مسلح شیعه مورد حمایت تهران، است. رویترز نوشت کتائب حزبالله، مانند دیگر گروههای مسلح شیعه، مستقیما به سپاه پاسداران گزارش میدهد.
ابومهدی المهندس، شهروند عراقیـایرانی، تا زمان کشتهشدن در حمله پهپادی آمریکا در دی ۱۳۹۸ رهبری این گروه را بر عهده داشت. قاسم سلیمانی، فرمانده وقت نیروی قدس سپاه، نیز در همان حمله در فرودگاه بینالمللی بغداد کشته شد.
آمریکا، بریتانیا، فرانسه و آلمان، در از جمهوری اسلامی خواستند اطلاعات مربوط به تاسیسات و مواد هستهای خود را در اختیار آژانس بینالمللی انرژی اتمی بگذارد و بازرسیها از سر گرفته شود.
این کشورها تاکید کردند که آژانس بدون دسترسی و اطلاعات کافی نمیتواند درباره سرنوشت ذخایر اورانیوم غنیشده در ایران اطمینان بدهد و خواستار دسترسی کامل آژانس به تاسیسات هستهای جمهوری اسلامی شدند.
فرانسه پنجشنبه ۲۸ آبان به نمایندگی از سه کشور دیگر، این بیانیه مشترک را در نشست شورای حکام آژانس در وین قرائت کرد.
چهار کشور از نقش مستقل و بیطرف آژانس حمایت کردند و خواستار همکاری فوری تهران شدند.
در متن بیانیه، به قطعنامه شورای حکام اشاره شده که ۱۸ شهریور تصویب شد و بر اساس آن، موضوع عدم پایبندی تهران به تعهدات پادمانی به شورای امنیت و مجمع عمومی سازمان ملل گزارش شد.
شورای حکام در همان قطعنامه از جمهوری اسلامی خواست موارد عدم پایبندی را برطرف کند و اطلاعات و دسترسی لازم را برای راستیآزمایی آژانس فراهم آورد.
به گفته چهار کشور، از نشست پیشین شورای حکام آژانس، پیشرفت اندکی در حل اختلافها حاصل شده است.
آنها گفتند آژانس اطلاعاتی درباره وضعیت تاسیسات و مواد هستهای اعلامشده ایران دریافت نکرده و به مراکزی که خواستار بازرسی از آنها شده، دسترسی نداشته است.
در این بیانیه آمده است که از اسفند ۱۴۰۴، تنها فعالیت راستیآزمایی میدانی آژانس در نیروگاه بوشهر انجام شده است.
چهار کشور همچنین نگرانی رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، درباره نبود اطلاعات و دسترسی به چهارمین تاسیسات غنیسازی اعلامشده در اصفهان را یادآوری کردند.
بیانیه چهار کشور از ایران خواست به پرسشهای باقیمانده پادمانی پاسخ دهد، کد اصلاحی ۳.۱ را اجرا کند و پروتکل الحاقی را به اجرا بگذارد.
کد اصلاحی ۳.۱ بخشی از ترتیبات پادمانی ایران با آژانس است و جمهوری اسلامی را ملزم میکند اطلاعات طراحی تاسیسات هستهای جدید را از زمان تصمیمگیری برای ساخت یا صدور مجوز آن، هرکدام زودتر باشد، به آژانس ارائه کند و سپس با پیشرفت طرح، اطلاعات تکمیلی هم در اختیار آژانس بگذارد.
در نسخه اولیه این کد، ارائه اطلاعات معمولا تا ۱۸۰ روز پیش از ورود مواد هستهای به تاسیسات به تاخیر میافتاد. نسخه اصلاحشده امکان نظارت زودهنگامتر آژانس بر طرح تاسیسات را فراهم میکند.
چهار کشور همچنین گفتند تعهدات قطعنامههای شورای امنیت درباره تعلیق غنیسازی اورانیوم، بازفرآوری و پروژههای آب سنگین، باید اجرا و راستیآزمایی شوند.
آنها تاکید کردند اجرای توافق پادمان را نمیتوان یکجانبه متوقف کرد و از تهران خواستند اطلاعات و دسترسی لازم را بدون تاخیر فراهم کند.
به گفته این چهار کشور، مانع فنی برای بازگشت بازرسان وجود ندارد و آژانس آماده ازسرگیری فعالیتهای خود است.
در این بیانیه، راهحل پایدار در پرونده هستهای به همکاری تهران با آژانس و بازگشت شفافیت و اعتماد گره خورده است.
چهار کشور تاکید کردند اقدامهای درخواستی مشخص و قابل اجرا هستند و میتوانند زمینه توافقی را فراهم کنند که خطر اشاعه هستهای را بهطور قابل راستیآزمایی کاهش دهد.