مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، حکومت ایران را به «قتل‌عام مردم خود» متهم کرد و گفت دستیابی چنین حکومتی به سلاح‌های کشتار جمعی، دیگران را نیز تهدید خواهد کرد. او تاکید کرد دولت ترامپ اجازه نخواهد داد [حکومت] ایران به سلاح هسته‌ای دست یابد.
وزیر خارجه آمریکا همچنین گفت گفت‌وگوهای مستقیم و غیرمستقیم با [حکومت] ایران متوقف نشده و دونالد ترامپ هنوز درباره حملات تازه تصمیم نگرفته است. او در عین حال تاکید کرد هر توافقی باید نگرانی‌های امنیتی واشینگتن را برطرف کند.
روبیو شنبه، ۳۱ اکتبر، برابر با ۹ آبان، در نشست خبری پایان اجلاس وزیران خارجه گروه ۲۰ در آتلانتا، از تعیین مهلت برای مذاکرات با جمهوری اسلامی خودداری کرد و گفت تصمیم‌گیری در این زمینه بر عهده رییس‌جمهوری آمریکاست.
او در پاسخ به پرسشی درباره فرصت واشینگتن به مذاکرات با حمایت قطر پیش از احتمال ازسرگیری عملیات نظامی گفت: «گفت‌وگوهای متعددی در جریان است؛ در واقع، مذاکرات هیچ‌گاه متوقف نشده است.» به گفته او، این تماس‌ها در برخی موارد مستقیم، اما اغلب از طریق میانجی‌ها انجام می‌شود.
ترجیح دیپلماسی، همراه با تاکید بر توان نظامی
وزیر خارجه آمریکا گفت ترجیح ترامپ حل‌وفصل اختلاف‌ها از راه دیپلماتیک و مسالمت‌آمیز است، اما حاضر نشد درباره میزان پیشرفت مذاکرات یا زمان‌بندی آن اظهارنظر کند.
او افزود: «اگر راه‌حلی دیپلماتیک وجود داشته باشد، از آن استقبال می‌کنیم.» با این حال، به گفته روبیو، چنین راه‌حلی نباید امنیت ملی آمریکا را به خطر بیندازد یا نگرانی‌هایی را که واشینگتن دلیل ورود خود به درگیری می‌داند، بی‌پاسخ بگذارد.
روبیو در پاسخ به پرسشی جداگانه درباره احتمال حملات تازه به ایران گفت ترامپ هنوز تصمیمی نگرفته است. او تاکید کرد آمریکا توان دستیابی به اهداف نظامی خود را دارد، اما افزود: «ترجیح می‌دهیم مساله را مسالمت‌آمیز حل کنیم.»
میانجیگری قطر در سایه اختلاف بر سر شروط مذاکره
این اظهارات هم‌زمان با ادامه تلاش‌های قطر برای جلوگیری از دور تازه درگیری بیان شد. رویترز شنبه به نقل از یک منبع مطلع گزارش داد مذاکره‌کنندگان ایرانی در دوحه با میانجی‌های قطری دیدار کرده‌اند. به گفته این منبع، این دیدار پس از بیش از ۱۲ ساعت گفت‌وگوی نمایندگان جمهوری اسلامی و قطر در روز جمعه در تهران انجام شد و تلاش‌ها با تماس‌های منظم با واشنگتن هماهنگ می‌شود.
اختلاف بر سر ترتیب رسیدگی به پرونده‌ها همچنان پابرجاست. رویترز پیش از این در گزارشی در ۲۸ اکتبر، برابر با ۶ آبان، نوشته بود واشینگتن خواهان طرح برنامه هسته‌ای ایران از آغاز مذاکرات پایان جنگ است؛ تهران در مقابل، اجرای شروطی از جمله پایان محاصره بنادر ایران و رفع تحریم صادرات نفت را در اولویت قرار داده است. عباس عراقچی، وزیر امور خارجه حکومت ایران، نیز گفته بود تهران همچنان به دیپلماسی فرصت می‌دهد.
پرونده هسته‌ای و نقش منطقه‌ای ایران در کانون موضع واشینگتن
روبیو نگرانی‌های آمریکا را به برنامه هسته‌ای حکومت ایران محدود نکرد. او حکومت ایران را متهم کرد که به دنبال دستیابی به سلاح هسته‌ای است و هم‌زمان، با حمایت از حزب‌الله لبنان، حوثی‌های یمن و شبه‌نظامیان در عراق، ثبات منطقه را تضعیف می‌کند.
او گفت آمریکا باید با آنچه «تهدید اساسی» ناشی از فعالیت گروه‌های نیابتی حکومت ایران خواند، مقابله کند و تاکید کرد تا زمانی که ترامپ در کاخ سفید باشد، اجازه دستیابی [حکومت] ایران به سلاح هسته‌ای داده نخواهد شد.
جمهوری اسلامی اتهام نظامی بودن برنامه هسته‌ای خود را رد می‌کند. با این حال، شنبه محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی حکومت ایران در مصاحبه‌ای با صداوسیمای جمهوری اسلامی از بررسی احتمال کنار گذاشتن ممنوعیت دیرینه سلاح هسته‌ای در صورت ازسرگیری درگیری‌ها سخن گفته، اما تاکید کرده است تصمیمی در این زمینه گرفته نشده است.
امنیت هرمز و درخواست مشارکت بیشتر دیگر کشورها
بخش دیگری از سخنان روبیو به امنیت کشتیرانی اختصاص داشت. او [حکومت] ایران را به هدف قرار دادن عمدی کشتی‌های تجاری متهم کرد و گفت این حملات، محموله‌های انرژی و خدمه کشورهایی را نیز تهدید می‌کند که در نشست گروه ۲۰ حضور دارند.
به گفته وزیر خارجه آمریکا، نیروهای فرماندهی مرکزی این کشور تقریبا هر شب از کشتی‌ها در برابر پهپادها و موشک‌ها دفاع کرده‌اند. او تاکید کرد میزان سوخت عبوری از این مسیر اکنون با پیش از درگیری قابل مقایسه است.
روبیو گفت ترامپ بارها از دیگر کشورها خواسته در حفاظت از کشتیرانی در تنگه هرمز مشارکت کنند، اما همکاری‌ها تاکنون «بسیار محدود» بوده و مسئولیت اصلی بر دوش آمریکا مانده است.
او همچنین اختلال در مسیرهای دریایی را تهدیدی برای امنیت غذایی دانست و گفت نرسیدن انرژی، کود و محصولات کشاورزی به مقصد، نیازهای اساسی کشورها را به خطر می‌اندازد.
نگرانی کشورهای خلیج فارس از اقدامات تلافی‌جویانه
روبیو در پاسخ به پرسشی درباره تضمین‌های امنیتی به عربستان سعودی، امارات و دیگر شرکای آمریکا در صورت ازسرگیری حملات، به حضور نظامی و پدافند هوایی آمریکا در منطقه اشاره کرد.
او گفت نفت و گاز عبوری از تنگه هرمز شریان حیاتی اقتصاد این کشورهاست و نیروهای آمریکایی هم‌اکنون از محموله‌های آنها حفاظت می‌کنند. با این حال، او در این پاسخ تضمین تازه و مشخصی اعلام نکرد.
وزیر خارجه آمریکا همچنین جمهوری اسلامی را متهم کرد که برای رسیدن به خواسته‌های خود، هم کشتی‌ها و هم زیرساخت‌های انرژی همسایگانش را تهدید می‌کند.
در مقابل، رویترز گزارش داده است که حکومت ایران بارها هشدار داده در صورت حملات تازه، اهداف آمریکایی و اسرائیلی را در کشورهای همسایه هدف قرار خواهد داد؛ موضعی که نگرانی دولت‌های منطقه از گسترش دوباره درگیری را افزایش داده است.
تعهد به دفاع از عربستان سعودی؛ ابهام درباره ورود به حملات علیه حوثی‌ها
روبیو درباره احتمال پیوستن آمریکا به حملات عربستان سعودی علیه حوثی‌ها اظهارنظر نکرد و گفت تصمیم درباره عملیات نظامی بر عهده رییس‌جمهوری است.
او در عین حال تاکید کرد واشینگتن به توافق‌ها و تفاهم‌های دفاعی خود با ریاض، به‌ویژه تعهدات دارای ماهیت دفاعی، پایبند خواهد ماند. به گفته او، تماس‌ها با مقام‌های سعودی، از جمله میان ترامپ و ولیعهد عربستان، به‌طور مستمر ادامه دارد.
وزیر خارجه آمریکا در پایان، توان تسلیحاتی کنونی حوثی‌ها را نتیجه حمایت مستقیم حکومت ایران دانست و تهران را به فراهم کردن زمینه گسترش توان این گروه و ادامه بی‌ثباتی در منطقه متهم کرد.
روزنامه وای‌نت در گزارشی تحلیلی نوشت ارتش اسرائیل آمادگی‌های خود را برای دور تازه‌ای از درگیری با جمهوری اسلامی تکمیل کرده و منتظر تصمیم دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، برای شروع زمان حمله و هدف جنگی تازه است.
این روزنامه شنبه ۹ آبان در گزارش خود نوشت ارتش اسرائیل آماده‌سازی‌های خود را برای جنگ، هم در حوزه دفاعی و هم تهاجمی، تکمیل کرده و سطح آمادگی این کشور بسیار بالاست: اسرائیل بیش از پیش به دور تازه‌ای از جنگ با ایران نزدیک می‌شود، اما تصمیم برای آغاز آن نه در اورشلیم، بلکه در واشینگتن گرفته خواهد شد. دونالد ترامپ، اکنون بر سر دو راهی قرار دارد: تلاش برای دستیابی به توافقی با تهران با شرایط مطلوب‌تر برای آمریکا، که به همین دلیل مذاکرات را ادامه می‌دهد؛ یا ازسرگیری حملات نظامی با مشارکت اسرائیل، که به همین منظور بر شدت آماده‌سازی‌ها افزوده است.
به‌نوشته این روزنامه، در این مرحله هنوز روشن نیست ترامپ دقیقا به‌دنبال دستیابی به چه چیزی است و مهم‌تر از آن، در صورت آغاز جنگ، قصد دارد چگونه به آن پایان دهد. به عبارت دیگر، نه سازوکار پایان جنگ مشخص است و نه دستاورد عملیاتی موردنیازی که ضرورت انجام عملیات و موفقیت آن را تعریف کند.
وای‌نت در گزارش خود افزود نشانه‌های آمادگی برای شروع جنگی تازه در میدان آشکار است: این هفته ۱۰ هواپیمای ترابری نظامی آمریکا در چارچوب یک پل هوایی برای انتقال تجهیزات نظامی به منطقه، وارد پایگاه‌های نیروی هوایی اسرائیل شدند. هم‌زمان، تقویت نیروهای آمریکایی نیز ادامه دارد. این آماده‌سازی‌ها به اظهارات و موضع‌گیری‌ها محدود نمی‌شود، بلکه شامل تدارک ذخایر و توانمندی‌های لازم برای احتمال ازسرگیری درگیری‌هاست.
براساس این گزارش، نیروی هوایی اسرائیل نیز به آماده‌سازی‌های روی کاغذ بسنده نکرده است.
وای‌نت با استناد به گزارش‌هایی که اخیرا منتشر شده‌اند، نوشت ده‌ها جنگنده و هواپیمای سوخت‌رسان ماموریت‌هایی انجام دادند که مسیر آن از فراز سوریه و عراق می‌گذشت و تا نزدیکی مرز ایران امتداد داشت؛ سپس این هواپیماها به اسرائیل بازگشتند. طبق این گزارش‌ها، اسرائیل از پیش به آمریکایی‌ها اطلاع داده بود که این پروازها یک رزمایش و نمایش توانمندی با هدف نشان دادن میزان آمادگی اسرائیل به تهران است.
نشست مقام‌های ارشد؛ اهداف همچنان نامشخص است
وای‌نت سپس با اشاره به گزارش روزنامه وال‌استریت ژورنال افزود دریاسالار برد کوپر، فرمانده ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام)، گزینه‌های نظامی برای ازسرگیری حملات علیه جمهوری اسلامی را به ترامپ ارائه کرده است.
پیشتر وال‌استریت ژورنال گزارش داده بود که پیت هگست، وزیر جنگ، و ژنرال دن کین، رییس ستاد مشترک ارتش آمریکا، نیز در این نشست حضور داشتند. این گفت‌وگو در عالی‌ترین سطح تصمیم‌گیری انجام شد و نشان می‌دهد دولت آمریکا هم‌زمان با تماس‌های سیاسی، گزینه‌های نظامی را نیز پیش می‌برد. طبق این گزارش، ترامپ هنوز تصمیمی برای ازسرگیری جنگ نگرفته است.
وای‌نت سپس با اشاره به اظهارات ترامپ و گزارش‌هایی که اخیرا منتشر شده، نوشت که ترامپ از جنگی کوتاه‌مدت سخن می‌گوید، اما پرسش این است که آیا جمهوری اسلامی نیز قصد دارد به او اجازه دهند جنگ را مطابق جدول زمانی خودش پیش ببرد و آیا اصلا سازوکاری برای پایان دادن به آن در اختیار دارد؟
به‌نوشته این روزنامه احتمالا هم ترامپ و هم بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، پس از برگزاری انتخابات وارد جنگ خواهند شد. هر دو همچنان در سمت خود باقی می‌مانند، اما نتانیاهو در مقام نخست‌وزیر دولت موقت فعالیت خواهد کرد. در چنین شرایطی، از نظر حقوقی مانع اصولی برای تصمیم دولت به ورود به جنگ وجود ندارد؛ با این حال، چنین تصمیمی مستلزم موافقت دولت یا کابینه دارای اختیار قانونی است و نخست‌وزیر نمی‌تواند به‌تنهایی آن را اتخاذ کند.
به‌نوشته وای‌نت یکی از مشکلات اصلی این است که اهداف آمریکا از جنگ هنوز روشن نیست. اگر ترامپ قصد دارد یک عملیات هوایی کوتاه‌مدت برای هدف قرار دادن زیرساخت‌های هسته‌ای، مجموعه سامانه‌های موشکی و توانمندی‌های نظامی جمهوری اسلامی انجام دهد، باید توجه داشت که عملیات هوایی، هر اندازه هم موفق باشد، لزوما نمی‌تواند به سرنگونی حکومت منجر شود. سرنگونی حکومت هدفی راهبردی است که تحقق آن به اقداماتی فراتر از مجموعه‌ای از حملات موفق نیاز دارد. حتی دستاوردهای مهم نظامی نیز تضمین نمی‌کنند که حکومت ایران فروبپاشد یا سیاست‌های خود را تغییر دهد.
این روزنامه در ادامه گزارش خود افزود ممکن است هدف آمریکا کاملا با هدف اسرائیل تفاوت داشته باشد: اعمال فشار نظامی قابل‌توجه بر تهران برای بهبود شرایط مذاکرات و دستیابی به توافقی مطلوب‌تر برای واشینگتن. اگر برنامه چنین باشد، باید شرایط توافق و مفاد آن با دقت بررسی شود. از دیدگاه اسرائیل، توافقی که بدون پرداختن به تهدیدهای اصلی ناشی از حکومت ایران صرفا رویارویی را به تعویق بیندازد، مشکل را حل نخواهد کرد.
به‌نوشته وای‌نت همچنین انتظار نمی‌رود جبهه لبنان نیز از این معادله کنار بماند. همان‌طور که در عملیات «غرش شیر» رخ داد و حزب‌الله به جنگ پیوست، این بار نیز احتمال دارد درگیری هم‌زمان در دو جبهه گسترش یابد.
وای‌نت در گزارش خود تاکید کرده که برنامه آمریکا برای جنگی چندروزه، حزب‌الله یا جمهوری اسلامی را ملزم نمی‌کند که مطابق همان برنامه عمل کنند. آنها ممکن است بکوشند دامنه رویارویی را گسترش دهند، به اسرائیل و منافع آمریکا در منطقه ضربه بزنند و جنگ را بسیار طولانی‌تر از آنچه ترامپ مطرح می‌کند، ادامه دهند. بنابراین ارتش اسرائیل باید این احتمال را با تمام پیامدهای آن برای سامانه‌های پدافندی، ذخایر موشک‌های رهگیر و آمادگی عملیاتی نیروها در نظر بگیرد.
پیام‌های متفاوت ترامپ و خامنه‌ای
این روزنامه سپس به مقایسه پیام‌های دونالد ترامپ و مجتبی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی پرداخته و نوشت هم‌زمان با آماده‌سازی‌های نظامی، گزارش‌هایی درباره پیشرفت احتمالی تماس‌ها میان آمریکا و جمهوری اسلامی منتشر می‌شود.
روزنامه قطری «العربی الجدید» از پیشرفت چشمگیر در مذاکرات غیرمستقیم و پیوستن یک هیات آمریکایی به گفت‌وگوهای دوحه با هدف پیشبرد مذاکرات مستقیم خبر داده است. به گفته یک منبع ایرانی که در این گزارش از او نقل‌قول شده، یکی از معاونان وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی در قطر حضور دارد و گفت‌وگوها از طریق یک میانجی انجام می‌شود.
بر اساس این گزارش، تماس‌ها بر اقدامات اولیه مربوط به برنامه هسته‌ای ایران، موضوع تنگه هرمز و مشوق‌های اقتصادی برای ایران متمرکز است. همچنین ادعا شده است که چین و روسیه ممکن است نقش ضامن توافق را بر عهده بگیرند.
به‌نوشته وای‌نت در این مرحله، این تحولات لزوما نشان‌دهنده نزدیک بودن توافق نیست، اما روشن است که مسیر دیپلماتیک همچنان به موازات آماده‌سازی‌های نظامی فعال است. اختلافات میان طرفین گسترده است و سه حوزه را در بر می‌گیرد: تنگه هرمز، برنامه هسته‌ای و موشک‌ها. ترامپ درباره تنگه هرمز و موضوع هسته‌ای موضع‌گیری کرده است، اما اسرائیل خواهان متوقف شدن برنامه تسلیحاتی جمهوری اسلامی است.
در مقابل، مقام‌های تهران بر شدت تهدیدهای خود می‌افزایند. در بحبوحه گزارش‌ها درباره گفت‌وگوها از طریق میانجی‌ها، مجتبی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، پس از دیدار با فرماندهان ارشد نیروهای مسلح، مجموعه‌ای از پیام‌ها را در حساب کاربری خود منتشر کرد و نوشت: «هر تهدیدی، در هر سطح و از هر نوع، باید با پاسخی فوری، موثر و بدون محدودیت جغرافیایی روبه‌رو شود.»
خامنه‌ای همچنین هشدار داد که اگر حملات علیه جمهوری اسلامی از سر گرفته شود، نیروهای مسلح و مردم ایران تعیین خواهند کرد که این حملات «چه زمانی و تحت چه شرایطی پایان یابند».
تفاوت میان این پیام‌ها آشکار است. ترامپ وعده می‌دهد که همه‌چیز خیلی زود پایان خواهد یافت، در حالی که خامنه‌ای اعلام می‌کند این جمهوری اسلامی است که شرایط پایان رویارویی را تعیین خواهد کرد. میان این دو پیام، احتمال وقوع جنگی دیگر قرار دارد که دامنه و مدت آن هنوز مشخص نیست.
وای‌نت با تاکید بر اینکه آمریکایی اسرائیل را یک شریک عملیاتی مهم می‌داند، نوشت با این همه ترامپ پیش از هر چیز بر اساس منافع آمریکا عمل خواهد کرد و اسرائیل باید اطمینان حاصل کند که این اقدام، در صورت اجرا، در خدمت امنیت بلندمدت این کشور نیز خواهد بود.
به‌نوشته این روزنامه در نهایت، توپ در زمین ترامپ است. او باید تصمیم بگیرد که آیا هدف از آماده‌سازی‌های نظامی، وادار کردن تهران به پذیرش توافقی با شرایط جدید است یا این آماده‌سازی‌ها مقدمه حمله‌ای مشترک به شمار می‌رود. اما حتی پیش از اتخاذ این تصمیم، باید برای مهم‌ترین پرسش پاسخ خواست: هدف راهبردی چیست و چه چیزی پیروزی محسوب خواهد شد؟ زیرا لزوما مشکل اصلی حمله‌ای دیگر به جمهوری اسلامی نیست. مشکل این است که جنگی آغاز شود، بی‌آنکه مشخص باشد قرار است چگونه پایان یابد و واقعیت روز پس از جنگ چه خواهد بود.
مذاکرات جمهوری اسلامی با میانجی‌گران قطری شنبه ۹ آبان نیز در شرایطی ادامه یافت که دیپلمات‌ها همچنان تلاش می‌کنند از آغاز دور تازه‌ای از درگیری‌ها پس از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا که سه‌شنبه ۱۲ آبان برگزار می‌شود، جلوگیری کنند.
مذاکرات شنبه در پایتخت قطر پس از بیش از ۱۲ ساعت گفت‌وگو میان نمایندگان جمهوری اسلامی و قطر در روز جمعه ۸ آبان در تهران برگزار شد.
خبرگزاری رویترز به‌نقل از یک منبع آگاه گزارش داد که این مذاکرات از طریق تماس‌های منظم با واشینگتن هماهنگ می‌شود. هنوز جزییاتی از نتایج مذاکرات فشرده تهران و دوحه در روزهای جمعه و شنبه منتشر نشده است.
مواضع سرسختانه روبیو
در همین حال مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، شنبه گفت دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری این کشور، هنوز درباره انجام حملات جدید علیه جمهوری اسلامی تصمیم نگرفته است، اما ترجیح می‌دهد مناقشه از راه دیپلماتیک حل‌وفصل شود.
او که در حاشیه نشست گروه ۲۰ در یک نشست خبری سخن می‌گفت، افزود در عین حال برخی موضوعات وجود دارد که امکان حل مسالمت‌آمیز آنها وجود ندارد.
وزیر امور خارجه آمریکا گفت: «من نه پیشرفت در مذاکرات با جمهوری اسلامی و نه هیچ چارچوب زمانی را در مورد آن مشخص نمی‌کنم، جز این که بگویم که اگر راه حل دیپلماتیکی وجود داشته باشد، ما از آن استقبال می‌کنیم.»
روبیو افزود: «درباره ایران اگر راه حل دیپلماتیکی وجود داشته باشد، ما از آن استقبال می‌کنیم اما بدیهی است که چنین راه‌حلی نمی‌تواند امنیت ملی ما را به خطر بیندازد یا نگرانی‌های اساسی ما را که در وهله نخست باعث ورود ما به این وضعیت شد، برطرف نکند.»
او گفت جمهوری اسلامی به‌روشنی نشان داده که به‌دنبال تبدیل شدن به یک قدرت دارای سلاح هسته‌ای است؛ چیزی که هرگز نباید اجازه وقوع آن داده شود.
روبیو تاکید کرد که جمهوری اسلامی در مرکز تمام بی‌ثباتی‌های خاورمیانه قرار دارد.
او افزود: «در لبنان بی‌ثباتی وجود دارد، چون ایران از حزب‌الله حمایت می‌کند. عربستان سعودی هدف حمله قرار می‌گیرد، چون ایران از حوثی‌ها حمایت می‌کند. عراق نیز کشوری است که با چالش روبه‌روست، زیرا شبه‌نظامیان مورد حمایت ایران، حکومت این کشور را به چالش می‌کشند. به هر طرف که نگاه کنید، یکی از نیروهای نیابتی حکومت ایران را می‌بینید که صلح و ثبات خاورمیانه را تضعیف می‌کند.»
او درباره وضعیت کشتیرانی نیز گفت: «جمهوری اسلامی در حال منفجر کردن کشتی‌هاست؛ از جمله کشتی‌هایی که برای مثال، ملوانان هندی در آنها حضور دارند و کشتی‌هایی که حامل محموله‌های انرژی به مقصد کشورهایی هستند که نمایندگانشان پشت آن میز نشسته‌اند.»
روبیو همچنین با اشاره به سرکوب مردم در ایران گفت: «این رژیمی است که مردم خودش را قتل‌عام کرده است. فقط می‌توانید تصور کنید که اگر به سلاح‌های کشتار جمعی دست پیدا کند، با دیگران چه خواهد کرد.»
او تاکید کرد: «تا زمانی که رییس‌جمهور ترامپ در کاخ سفید باشد، هرگز اجازه وقوع چنین اتفاقی داده نخواهد شد.»
ترامپ در هفته‌های اخیر و در آستانه انتخاباتی که جمهوری‌خواهان در آن برای حفظ کنترل کنگره تلاش می‌کنند، از حمله به ایران خودداری کرده است.
رویترز نیز به‌نقل از یک منبع آگاه گزارش داد کشورهای منطقه پیش‌بینی کرده‌اند که ترامپ ممکن است پس از پایان رأی‌گیری حملات به جمهوری اسلامی را از سر بگیرد.
تهدیدهای متقابل جمهوری اسلامی
در سوی دیگر، رسانه رهبر جمهوری اسلامی گزارش داد مجتبی خامنه‌ای در دیدار با فرماندهان ارشد نیروهای مسلح اعلام کرده است هرگونه تهدید علیه حکومت ایران با پاسخی «فوری، اثرگذار و بدون محدودیت جغرافیایی» روبه‌رو خواهد شد.
بر اساس این گزارش که جمعه ۹ آبان منتشر شد، خامنه‌ای در این دیدار «بازدارندگی حداکثری» را مستلزم «آمادگی رزمی هوشمندانه برای مقابله پرقدرت با دشمنان» دانست.
بر اساس روایت پایگاه اطلاع‌رسانی رهبر جمهوری اسلامی، او با تکرار تهدیدهای مقام‌های حکومت ایران طی هفته‌های اخیر گفت در صورت ازسرگیری حملات، نیروهای مسلح جمهوری اسلامی «زمان و شرایط» پایان جنگ را تعیین خواهند کرد.
مجتبی خامنه‌ای همچنین خواستار به‌روزرسانی «بانک اهداف» شد تا «انواع دارایی‌های مادی و غیرمادی دشمن» در تیررس نیروهای مسلح قرار گیرد.
براساس این گزارش علی عبداللهی، رییس ستاد کل نیروهای مسلح، احمد وحیدی، فرمانده کل سپاه پاسداران و امیر حاتمی، فرمانده کل ارتش، در این دیدار حضور داشتند و درباره وضعیت آمادگی نظامی در سواحل خلیج فارس، تنگه هرمز، دریای عمان و مرزهای شمال‌غرب و جنوب‌شرق کشور گزارش دادند.
از این دیدار مانند دیگر دیدارهای منسوب به مجتبی خامنه‌ای هیچ عکس، ویدیو یا فایل صوتی منتشر نشده است.
در همین حال محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی، شامگاه شنبه در گفت‌وگو با صدا و سیمای جمهوری اسلامی، درباره احتمال تغییر دکترین هسته‌ای جمهوری اسلامی، هشدار داد که در صورت وقوع جنگ در آینده ممکن است جمهوری اسلامی از پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای خارج شود.
او گفت: «هنوز در دولت، در حکومت، تصمیم جدیدی گرفته نشده است؛ البته این بحث مطرح است که اگر دوباره جنگ شود، ما می‌خواهیم همان دکترین را داشته باشیم یا نه. تصمیمی گرفته نشده اما ملت ایران به دنبال مطالبات منطقی است.»
او همچنین درباره نامه جی‌دی ونس، معاون ترامپ، گفت: «نامه را مطالعه کردم. هنوز پاسخی به این نامه نداده‌ام. کاملا لحن تغییر کرده و این علامت بسیار خوبی است که ایران اقتدار و پیروزی خود را تثبیت کرده است.»
محسن رضایی افزود: «چون آنها چیزی از نامه را طرح نکرده‌اند، من هم فعلا چیزی نمی‌گویم.»
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی نیز شنبه ۹ آبان گفت پیام جی‌دی ونس با دقت بررسی شده و در نشست‌هایی در سطح عالی درباره آن گفت‌وگو شده است.
او تلاش طرف آمریکایی برای «گشودن باب گفت‌وگو و تفاهم گسترده‌تر» را گامی مثبت ارزیابی کرد، اما هشدار داد اگر هدف واشینگتن از ارسال این پیام ایجاد اختلاف باشد، این اقدام اشتباه تازه‌ای خواهد بود که به اشتباهات پیشین آمریکا اضافه می‌شود.
عراقچی در گفت‌وگو با شبکه الجزیره گفت در حال حاضر هیچ برنامه‌ای برای دیدار با مقام‌های آمریکایی وجود ندارد و گمانه‌زنی‌های مطرح‌شده در این زمینه صرفا رسانه‌ای است.
او افزود تهران فعلا نیازی به چنین دیداری نمی‌بیند؛ شروط جمهوری اسلامی روشن است و میانجی‌ها همچنان درباره آنها رایزنی می‌کنند.
عراقچی، گفت پس از موافقت واشینگتن با شروط تهران، درباره برگزاری مذاکرات به‌صورت مستقیم یا غیرمستقیم تصمیم‌گیری خواهد شد.
مقام‌های کشورهای عربی و بریتانیا در نشست امنیتی «گفت‌وگوی منامه» در بحرین، ضمن محکوم کردن حملات جمهوری اسلامی و گروه‌های همسو با آن به کشورهای منطقه، بر تقویت همکاری‌های دفاعی، حفاظت از کشتیرانی و ادامه تلاش‌های دیپلماتیک برای جلوگیری از جنگی تازه تاکید کردند.
بیست‌ودومین نشست امنیتی «گفت‌وگوی منامه» در بحرین در شرایطی از جمعه هشت آبان آغاز شده که احتمال ازسرگیری جنگ میان آمریکا و جمهوری اسلامی افزایش یافته است. هم‌زمان با نشست منامه، مذاکرات میان جمهوری اسلامی و قطر شنبه ۹ آبان در دوحه ادامه یافت. این مذاکرات پس از مذاکرات طولانی دو طرف در تهران در روز جمعه هشت آبان انجام می‌شود.
مقام‌های حاضر در نشست منامه، با وجود تاکید بر ضرورت تقویت همکاری‌های دفاعی و بازدارندگی، درباره پیامدهای ویرانگر دور تازه‌ای از جنگ هشدار داده و خواستار ادامه تلاش‌های دیپلماتیک شده‌اند.
سلمان بن حمد آل خلیفه، ولیعهد و نخست‌وزیر بحرین، هنگام افتتاح نشست در روز جمعه، آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز و تنگه باب المندب را برای امنیت و رونق اقتصادی منطقه و جهان ضروری دانست.
تقویت دفاع مشترک و باز گذاشتن مسیر مذاکره
جاسم محمد البدیوی، دبیرکل شورای همکاری خلیج فارس، در سخنرانی خود در نشست منامه حملات جمهوری اسلامی به کشورهای عضو این شورا پس از آغاز جنگ ۹ اسفند ۱۴۰۴ را نقطه عطفی در ترتیبات امنیتی منطقه توصیف کرد و گفت این کشورها، با وجود آنکه طرف جنگ نبودند و برای جلوگیری از آن تلاش کرده بودند، هدف حملات موشکی و پهپادی قرار گرفتند.
البدیوی با اشاره به افزایش همکاری‌های امنیتی شش کشور عضو شورا، تاکید کرد توافق دفاع مشترک مبنای این همکاری‌هاست.
به‌گفته او، سران کشورهای عضو در نشست فروردین‌ماه در جده خواستار تسریع یکپارچگی نظامی و تکمیل سامانه مشترک هشدار زودهنگام در برابر موشک‌های بالستیک شده‌اند.
او پنج محور را مبنای نظم امنیتی مورد نظر شورای همکاری معرفی کرد: احترام به حاکمیت کشورها و حقوق بین‌الملل، دفاع جمعی، دیپلماسی، امنیت کشتیرانی و انرژی، و توسعه اقتصادی و همکاری‌های بین‌المللی. البدیوی همچنین خواستار اجرای قطعنامه ۲۸۱۷ شورای امنیت شد که در اسفند گذشته در محکومیت حملات جمهوری اسلامی به کشورهای منطقه تصویب شد.
با وجود این موضع‌گیری‌ها، دبیرکل شورا تأکید کرد راه مذاکره با تهران بسته نشده است. او گفت کشورهای عضو همچنان کانال‌های ارتباطی خود را با جمهوری اسلامی حفظ کرده‌اند، اما دیپلماسی بدون پاسخ متقابل نمی‌تواند به نتیجه برسد.
مخالفت با جنگ تازه
بدر عبدالعاطی، وزیر امور خارجه مصر، از جمله مقام‌هایی بود که در نشست منامه درباره پیامدهای دور تازه جنگ هشدار داد.
او گفت از احتمال تشدید دوباره جنگ میان آمریکا و جمهوری اسلامی به‌شدت نگران است، زیرا دور دوم درگیری می‌تواند خطرناک‌تر و ویرانگرتر باشد و در نهایت به نتیجه‌ای نرسد.
وزیر امور خارجه مصر تاکید کرد جنگ ممکن است با تصمیم یک‌جانبه آغاز شود، اما هیچ کشوری قادر نیست به‌تنهایی پیامدهای آن را کنترل کند یا به آن پایان دهد.
عبدالعاطی در عین حال خواستار آغاز گفت‌وگوهای جدی درباره برنامه‌های موشکی، پهپادی و گسترش تسلیحات هسته‌ای شد. او تاکید کرد کشورهای منطقه باید در تعیین ترتیبات امنیتی مشارکت مستقیم داشته باشند و نباید اشتباهات مذاکرات منتهی به توافق هسته‌ای سال ۱۳۹۴ تکرار شود.
عبدالعاطی همچنین خواستار حرکت از مدیریت بحران‌های پی‌درپی به سوی ایجاد سازوکارهایی برای پیشگیری از جنگ شد. او گفت مصر به دنبال «موازنه وحشت» نیست، بلکه خواهان موازنه منافع و مسئولیت‌ها و ایجاد خاورمیانه‌ای عاری از تسلیحات هسته‌ای و دیگر سلاح‌های کشتار جمعی است.
ولید الخریجی، معاون وزیر امور خارجه عربستان سعودی، نیز در نشست منامه بر ضرورت جلوگیری از تشدید تنش‌ها و دستیابی به توافقی برای پایان دادن به بحران میان آمریکا و جمهوری اسلامی تاکید کرد.
او سفر خالد بن سلمان، وزیر دفاع عربستان سعودی، به تهران در هفته گذشته را بخشی از تلاش‌های ریاض برای کاهش تنش‌ها، تشویق راه‌حل‌های دیپلماتیک و حمایت از میانجیگری قطر و پاکستان توصیف کرد.
این سفر در چارچوب گفت‌وگوهای چهارجانبه ایران، عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان انجام شد و طرف‌ها در پایان توافق کردند تماس‌های خود را درباره مسائل امنیت منطقه‌ای ادامه دهند.
با این حال، روزنامه نشنال به‌نقل از منابع آگاه گزارش داده است که نشست تهران پیشرفت مشخصی نداشته است. بر اساس این گزارش، نمایندگان عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان خواستار مداخله تهران برای توقف حملات حوثی‌ها به عربستان شدند، در حالی که طرف ایرانی موضوع آتش‌بس منطقه‌ای را مطرح کرد.
الخریجی در منامه، ضمن محکوم کردن حملات تازه حوثی‌ها به عربستان سعودی و تهدید کشتیرانی، بر ضرورت حفاظت از تاسیسات حیاتی، تقویت امنیت سایبری و همکاری منطقه‌ای و بین‌المللی برای تأمین امنیت تنگه هرمز، دریای سرخ و باب‌المندب تاکید کرد.
تعهد به حمایت نظامی از کشورهای خلیج فارس
استیون داوتی، وزیر مشاور بریتانیا در امور خاورمیانه، در نشست منامه گفت لندن در برابر حمله به غیرنظامیان، زیرساخت‌های حیاتی و کشتی‌های تجاری «دست روی دست نخواهد گذاشت».
او جمهوری اسلامی و گروه‌های نیابتی آن را از تهدیدهای جدی امنیت منطقه دانست و تاکید کرد بریتانیا با دستیابی تهران به سلاح هسته‌ای مخالف است.
داوتی همچنین جزئیات حمایت نظامی کشورش از دولت‌های منطقه را تشریح کرد. به‌گفته او، نیروی هوایی بریتانیا در جریان حملات جمهوری اسلامی ماموریت‌های دفاعی بر فراز قطر، بحرین، اردن و امارات متحده عربی انجام داده و همچنین برای بحرین و کویت تجهیزات و پشتیبانی دفاع هوایی فراهم کرده است.
داوتی گفت نیروها و تجهیزات بریتانیایی اکنون در همکاری با عربستان سعودی برای مقابله با موشک‌ها و پهپادها فعالیت می‌کنند.
مخالفت با گروه‌های نیابتی جمهوری اسلامی
یوسف رجی، وزیر امور خارجه لبنان، در سخنرانی خود در نشست منامه ضمن اعلام همبستگی با کشورهای خلیج فارس در برابر حملات جمهوری اسلامی و گروه‌های وابسته به آن، تاکید کرد هیچ کشوری حق ندارد برای پیشبرد اهداف منطقه‌ای خود از سازمان‌های مسلح خارج از نهادهای قانونی دولت‌ها استفاده کند.
رجی گفت مردم لبنان سال‌ها هزینه جنگ‌هایی را پرداخته‌اند که خود در آغاز آنها نقشی نداشته‌اند. او افزود تصمیم درباره جنگ و صلح باید منحصراً در اختیار نهادهای قانونی کشور باشد.
وزیر امور خارجه لبنان همچنین از تصمیم‌های دولت این کشور برای محدود کردن سلاح به نهادهای دولتی و ممنوعیت فعالیت‌های نظامی و امنیتی حزب‌الله دفاع کرد. او در عین حال خواستار خروج کامل اسرائیل از سرزمین‌های اشغالی لبنان، پایان حملات اسرائیل و اجرای قطعنامه ۱۷۰۱ شورای امنیت شد.
در همین نشست، افراح الزوبه، وزیر امور خارجه دولت به‌رسمیت‌شناخته‌شده یمن، جمهوری اسلامی را به حمایت تسلیحاتی، مالی و فنی از حوثی‌ها متهم کرد.
او با استناد به یافته‌هایی که به کارشناسان سازمان ملل نسبت داد، گفت حوثی‌ها از ایران، گروه‌های مسلح عراقی و حزب‌الله لبنان کمک دریافت کرده‌اند و این حمایت‌ها به طولانی شدن جنگ یمن کمک کرده است.
الزوبه خواستار جلوگیری از انتقال سلاح و منابع مالی به حوثی‌ها و تقویت نهادهای دولتی یمن شد. او همچنین محاصره شهر تعز از سوی حوثی‌ها را جنایت جنگی توصیف کرد و خواستار پایان فوری آن شد.
سوریه در پی پیوستن به پیمان مکه
اسعد الشیبانی، وزیر امور خارجه سوریه، نیز در نشست منامه حملات موشکی و پهپادی به کشورهای عربی را محکوم کرد و گفت دولت دمشق اجازه نخواهد داد از خاک سوریه برای تهدید کشورهای همسایه استفاده شود.
او همچنین اعلام کرد سوریه در حال بررسی احتمال پیوستن به پیمان دفاعی مکه است؛ توافقی که در مرداد امسال میان عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان امضا شد و بر اساس آن، حمله به هر یک از سه کشور حمله به همه آنها تلقی می‌شود.
الشیبانی گفت منطقه به ساختاری برای حفاظت از امنیت خود نیاز دارد و دولت سوریه در حال بررسی مزایا و الزامات پیوستن به این پیمان است.
هم‌زمان با ادامه تنش‌ها در منطقه، رسانه رهبر جمهوری اسلامی گزارش داد مجتبی خامنه‌ای در دیدار با فرماندهان ارشد نیروهای مسلح اعلام کرده است هرگونه تهدید علیه حکومت ایران با پاسخی «فوری، اثرگذار و بدون محدودیت جغرافیایی» روبه‌رو خواهد شد.
بر اساس این گزارش که جمعه ۹ آبان منتشر شد، خامنه‌ای در این دیدار «بازدارندگی حداکثری» را مستلزم «آمادگی رزمی هوشمندانه برای مقابله پرقدرت با دشمنان» دانست.
او با تکرار لفاظی‌های تهدیدآمیز مقام‌های حکومت ایران طی هفته‌های اخیر گفت در صورت ازسرگیری حملات، نیروهای مسلح جمهوری اسلامی «زمان و شرایط» پایان جنگ را تعیین خواهند کرد.
خامنه‌ای همچنین خواستار به‌روزرسانی «بانک اهداف» شد تا «انواع دارایی‌های مادی و غیرمادی دشمن» در تیررس نیروهای مسلح قرار گیرد.
بر اساس روایت پایگاه اطلاع‌رسانی رهبر جمهوری اسلامی، علی عبداللهی، رییس ستاد کل نیروهای مسلح، احمد وحیدی، فرمانده کل سپاه پاسداران و امیر حاتمی، فرمانده کل ارتش، در این دیدار حضور داشتند و درباره وضعیت آمادگی نظامی در سواحل خلیج فارس، تنگه هرمز، دریای عمان و مرزهای شمال‌غرب و جنوب‌شرق کشور گزارش دادند.
از این دیدار هیچ عکس، ویدیو یا فایل صوتی منتشر نشده است.
رسانه‌های حکومتی در هفته‌های اخیر از دیدارهای جداگانه خامنه‌ای با مسعود پزشکیان، محمدباقر قالیباف، غلامحسین محسنی اژه‌ای و محسن رضایی خبر داده بودند، بی‌آنکه تصویری از این دیدارها منتشر کنند.
مجتبی خامنه‌ای ۵۷ ساله پس از کشته شدن علی خامنه‌ای، دیکتاتور پیشین ایران، در آغاز کارزار نظامی آمریکا و اسرائیل در ۹ اسفند ۱۴۰۴، به‌عنوان سومین رهبر جمهوری اسلامی منصوب شد.
او از آن زمان، در هیچ مراسم یا مکان عمومی حاضر نشده و هیچ پیام صوتی یا تصویری منتشر نکرده است. پیام‌های منتسب به او تنها به‌صورت مکتوب منتشر می‌شوند.
تهدیدهای خامنه‌ای در حالی مطرح می‌شوند که در روزهای اخیر، گمانه‌زنی‌ها درباره ازسرگیری جنگ تمام‌عیار میان تهران و واشینگتن شدت گرفته است.
شبکه ام‌اس‌ناو هشتم آبان به نقل از سه مقام ارشد کشورهای حاشیه خلیج فارس گزارش داد ایالات متحده به متحدان منطقه‌ای خود هشدار داده است برای دور احتمالی تازه حملات آمریکا به جمهوری اسلامی آماده باشند؛ کارزاری که ممکن است از ۱۳ آبان، یک روز پس از انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره، آغاز شود.
بر اساس این گزارش، انتظار می‌رود دور احتمالی حملات کوتاه‌مدت و شدید باشد.
حمایت مجتبی خامنه‌ای از گروه‌های نیابتی
به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی رهبر جمهوری اسلامی، خامنه‌ای در دیدار با فرماندهان نیروهای مسلح از تجمعات خیابانی حامیان حکومت قدردانی کرد و پشتیبانی از نیروهای نظامی را از «ارکان بازدارندگی در برابر بیگانگان ایران‌ستیز و مزدوران داخلی آنها» خواند.
او توضیح نداد منظورش از «مزدوران داخلی» چه کسانی است.
خامنه‌ای همچنین «استواری هوشمندانه جبهه مقاومت» در کشورهای منطقه را در شکل‌گیری «نظم جدید سیاسی و امنیتی در غرب آسیا» موثر دانست.
«جبهه مقاومت» عنوانی است که مقام‌ها و رسانه‌های جمهوری اسلامی برای گروه‌های مسلح مورد حمایت تهران، از جمله حماس، حزب‌الله لبنان، حشد شعبی عراق و حوثی‌های یمن، به کار می‌برند.
مقام‌های حکومت ایران در ماه‌های اخیر بارها بر تداوم حمایت از گروه‌های نیابتی تاکید کرده‌اند.
رویترز ۱۵ مهر گزارش داد حزب‌الله به‌تازگی ۲۰۰ میلیون دلار از جمهوری اسلامی دریافت کرده است. این خبرگزاری چهارم آبان نیز نوشت حزب‌الله با کمک مالی حکومت ایران برای جنگ احتمالی تازه با اسرائیل آماده می‌شود.
ادامه کمک‌های مالی و تسلیحاتی به گروه‌های نیابتی در سال‌های گذشته با اعتراض گسترده ایرانیان روبه‌رو بوده است؛ آن هم در شرایطی که بحران معیشت، تورم و بیکاری، گذران زندگی را برای آنان دشوارتر کرده است.
دولت دونالد ترامپ قصد دارد شماری از مهاجران افغانستانی را از طریق پاکستان به افغانستان اخراج کند؛ اقدامی که به گفته حامیان آنها، ممکن است بستگان همکاران نیروهای آمریکایی را در معرض انتقام‌جویی طالبان قرار دهد.
رویترز جمعه، ۳۰ اکتبر، هشتم آبان، به نقل از یک مقام آمریکایی و ائتلافی از کهنه‌سربازان و گروه‌های مدافع مهاجران، از این برنامه خبر داد. نیویورک‌تایمز نیز گزارش کرده است بیش از ۱۵۰ افغانستانی در معرض اخراج قرار دارند و نخستین پرواز ممکن است از روز دوشنبه انجام شود.
به نوشته نیویورک‌تایمز، ده‌ها مهاجر افغانستانی در ایالت لوئیزیانا بازداشت شده‌اند و دولت برای اخراج آنها آماده می‌شود. در صورت اجرا، این اقدام یکی از بزرگ‌ترین موارد اخراج جمعی افغانستانی‌ها از آمریکا خواهد بود.
پاکستان مسیر انتقال به افغانستان خواهد بود
یک مقام آمریکایی به رویترز گفت اخراج این افراد از طریق پاکستان انجام می‌شود، زیرا واشینگتن به دلیل نداشتن روابط دیپلماتیک با طالبان، نمی‌تواند مستقیما ترتیبات بازگرداندن آنها به افغانستان را فراهم کند.
شبکه ای‌بی‌سی نیوز نیز جمعه گزارش داد در سند قضایی مربوط به یکی از مهاجران افغانستانی، مقصد پرواز اخراج پاکستان ذکر شده و انتقال بعدی او به افغانستان پیش‌بینی شده است. این شبکه به نقل از وکلا، خانواده‌ها و گروه‌های حامی مهاجران، از احتمال اخراج ده‌ها نفر در اوایل هفته آینده خبر داد.
وزارت امنیت داخلی آمریکا با استناد به ملاحظات امنیت عملیاتی، از تایید عملیات اخراج آتی خودداری کرده است. بنابراین، زمان پرواز و شمار نهایی افرادی که منتقل خواهند شد، هنوز به‌طور رسمی اعلام نشده است.
حامیان مهاجران درباره خطر طالبان هشدار می‌دهند
شان ون‌دایور، رییس ائتلاف «افغان‌اِوَک» که برای حمایت از افغانستانی‌های همکار آمریکا فعالیت می‌کند، گفت بسیاری از افراد در معرض اخراج، پس از تسلط طالبان و خروج نیروهای آمریکایی در سال ۲۰۲۱ از افغانستان گریخته‌اند.
او به رویترز گفت برخی از این افراد، برادران و پسران مردانی هستند که در کنار نیروهای آمریکایی خدمت کرده‌اند؛ خانواده‌هایی که به گفته او، طالبان از پیش نیز برای هدف قرار دادنشان انگیزه دارد.
سازمان حمایت از پناهندگان «گلوبال رفیوج» نیز در بیانیه‌ای در ۳۰ اکتبر، برابر با هشتم آبان، خواستار توقف یا لغو این برنامه پیش از انجام پرواز شد و درباره بازگرداندن افغانستانی‌ها از مسیر پاکستان به کشوری تحت کنترل طالبان ابراز نگرانی کرد.
حمایت موقت از افغانستانی‌ها پیشتر پایان یافته بود
این برنامه در ادامه محدودتر شدن حمایت‌های مهاجرتی از افغانستانی‌ها مطرح شده است. دولت ترامپ در سال ۲۰۲۵ تصمیم گرفت «وضعیت حفاظت موقت» یا TPS برای افغانستان را پایان دهد؛ حمایتی که از سال ۲۰۲۲ به مشمولان اجازه کار می‌داد و مانع اخراج آنها می‌شد.
آسوشیتدپرس در ژوئیه ۲۰۲۵ گزارش داد دادگاه تجدیدنظر فدرال، پس از تمدید کوتاه‌مدت این حمایت تا ۲۱ ژوئیه، برابر با ۳۱ تیر، با درخواست تعویق طولانی‌تر پایان آن موافقت نکرد. وزارت امنیت داخلی شمار مشمولان تصمیم را حدود ۱۱ هزار و ۷۰۰ نفر اعلام کرده بود.
راهنمای به‌روزشده دانشگاه شهری نیویورک درباره وضعیت این برنامه تا اول اکتبر ۲۰۲۶، برابر با ۹ مهر، نیز تایید می‌کند که حفاظت موقت برای افغانستان از ۲۱ ژوئیه ۲۰۲۵ پایان یافته است. با این حال، گزارش‌های منتشرشده مشخص نمی‌کنند چه تعداد از افراد در معرض اخراج در پرواز پیش‌رو، قبلا مشمول این حمایت بوده‌اند.
ون‌دایور اکنون از کنگره خواسته است با تصویب قانون، به افغانستانی‌های ساکن آمریکا وضعیت حفاظت موقت بدهد تا از اخراج آنها جلوگیری شود.
دولت بر امنیت تاکید می‌کند؛ منتقدان از نقض حقوق می‌گویند
ترامپ تشدید برخورد با مهاجران و افزایش اخراج‌ها را اقدامی برای بهبود امنیت داخلی توصیف می‌کند. در مقابل، مدافعان حقوق بشر می‌گویند این سیاست‌ها حق برخورداری از روند قانونی عادلانه و آزادی بیان را نقض کرده و نگرانی اقلیت‌ها از برخورد مبتنی بر ویژگی‌های نژادی را افزایش داده است.
انتخاب پاکستان به‌عنوان مسیر انتقال نیز بر نگرانی حامیان مهاجران افزوده است. به گزارش رویترز، پاکستان از سال ۲۰۲۳ تاکنون بیش از دو میلیون تبعه افغانستان را به این کشور اخراج کرده است؛ کشوری که بسیاری از افراد مشمول برنامه تازه آمریکا، پس از بازگشت طالبان به قدرت از آن گریخته بودند.
