رویترز: جمهوری اسلامی ۲۰۰ میلیون دلار برای کمک به آوارگان به حزبالله داد
دو منبع مطلع از انتقال پول به حزبالله به رویترز گفتند این گروه ۲۰۰ میلیون دلار از جمهوری اسلامی دریافت کرده است تا به لبنانیهایی که در جنگ با اسرائیل آواره شدهاند، کمک کند. این نخستین کمک قابلتوجه حزبالله به حامیانش است که بیشترین آسیب را در این جنگ دیدهاند.
خبرگزاری رویترز در گزارشی که چهارشنبه ۱۵ مهر منتشر شد، به نقل از این منابع نوشت حزبالله این پول را در ماه سپتامبر دریافت کرد، آن هم در شرایطی که آمریکا فشار اقتصادی بر جمهوری اسلامی را تشدید کرده و رساندن پول به این متحد لبنانی تهران دشوارتر شده است.
به گفته این دو منبع، واسطههایی که پول را منتقل کردند، به دلیل خطرهای همکاری با حزبالله، ۲۰ درصد کارمزد گرفتند. یکی از منابع گفت این میزان چهار برابر کارمزد معمول بود.
یکی از مقامهای حزبالله در پاسخ به پرسش رویترز گفت مبلغی تامین شده است و برنامه توزیع آن در روزهای آینده اعلام خواهد شد. او درباره منبع این پول توضیح بیشتری نداد.
وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، نمایندگی دائم ایران در ژنو، وزارت خزانهداری آمریکا و دولت لبنان به درخواستهای رویترز برای اظهارنظر پاسخی فوری ندادند.
پس از آنکه حزبالله ۱۱ اسفند ۱۴۰۴ در حمایت از جمهوری اسلامی و برای به گفته این گروه «انتقام گرفتن از اسرائیل در ازای خون علی خامنهای» به جنگ منطقهای وارد شد، بمباران و تهاجم زمینی اسرائیل به جنوب لبنان صدها هزار نفر از حامیان شیعه این گروه را آواره کرد.
با این حال، آوارگان تاکنون یا کمک اندکی از حزبالله گرفتهاند یا هیچ کمکی دریافت نکردهاند.
حزبالله یکی از گروههای نیابتی جمهوری اسلامی است که سال ۱۹۸۲ بهدست سپاه پاسداران تاسیس شد. این گروه که از سوی آمریکا یک گروه تروریستی شناخته میشود، در دو جنگ با اسرائیل در دو سال گذشته ضربههای سنگینی خورده است.
کمک به ۵۰ هزار خانواده
منابع گفتند حزبالله قصد دارد از محل این پول، در مرحله نخست به هر خانواده سه هزار دلار پرداخت کند. خانوادههایی که روستاهایشان ویران شده یا به دلیل اشغال اسرائیل امکان دسترسی به آن را ندارند، در اولویت خواهند بود. به گفته یکی از منابع، شمار این خانوادهها حدود ۵۰ هزار است.
جمهوری اسلامی در سالهای گذشته با وجود تحریمهای فلجکننده جهانی، حمایت مالی از حزبالله را ادامه داده است. به گفته وزارت خزانهداری آمریکا، تهران در ۱۰ ماه نخست سال ۲۰۲۵ یک میلیارد دلار به این گروه منتقل کرد. چند روز پیش از این اظهار نظر، خزانهداری در اقدامی برای حمایت از خلع سلاح حزبالله، چند عضو فعال این گروه در حوزه مالی را تحریم کرد.
تهران هرگز تامین مالی حزبالله را بهطور رسمی نپذیرفته است.
رویترز پیشتر گزارش داده بود که پس از امضای یادداشت تفاهم تهران و واشینگتن در روزهای پایانی خرداد، جمهوری اسلامی به حزبالله وعده کمک مالی بیشتری داد. این توافق که به حکومت ایران اجازه میداد نفت خود را بفروشد، ۱۶ تیر در پی حملات سپاه پاسداران به کشتیهای تجاری در تنگه هرمز از هم پاشید.
واشینگتن از آن زمان با تشدید تحریمها و اعمال محاصره دریایی برای جلوگیری از صادرات نفت ایران، فشار اقتصادی بر تهران را افزایش داده است.
نعیم قاسم، دبیرکل حزبالله، در یکی از سخنرانیهای اخیر خود گفت این گروه بهزودی با استفاده از «منابع موجود و کمکهای اهدایی» در طرحی برای اسکان هزاران آواره جنگ مشارکت خواهد کرد. او جزییات بیشتری ارائه نکرد.
توانایی حزبالله در تامین هزینه خدمات محلی و کمکرسانی پس از جنگ، در گذشته به حفظ حمایت بخشی از مردم از این گروه کمک کرده است. پس از جنگ سال ۲۰۰۶ با اسرائیل، حزبالله بلافاصله مبالغ هنگفتی به آسیبدیدگان پرداخت کرد و بهسرعت برای کمک به بازسازی حومه جنوبی بیروت که از پایگاههای اصلی این گروه به شمار میآید، دست به کار شد.
به گزارش رویترز پس از جنگ اخیر، نشانه چندانی از بازسازی دیده نمیشود. طبق برآوردها مجموع هزینههای بازسازی خسارتهای جنگ در دو سال گذشته در بیروت ممکن است از ۲۷ میلیارد دلار فراتر برود.
جنگی پرهزینه
این دو منبع درباره چگونگی انتقال پول به لبنان جزییاتی ارائه نکردند.
یکی از منابع گفت انتقال پول از طریق شرکتهای مالی که پیشتر چنین مبالغی را جابهجا میکردند، برای حزبالله روزبهروز دشوارتر شده است. به گفته این منبع، دیگر نمیتوان از شرکتهای مستقر در عراق و دبی برای این کار استفاده کرد و چنین شرکتهایی اکنون در ترکیه نیز تحت فشارند.
این منبع افزود مخالفان حزبالله معتقدند پول در شرایط کنونی برای این گروه حکم «اکسیژن» را دارد. او گفت با وجود دشواریهای تامین منابع مالی، حزبالله پرداخت حقوق نیروهای خود و خانوادههای کشتهشدگان در نبرد را متوقف نکرده است.
جنگ در لبنان هزینه سنگینی بر جامعه شیعه این کشور، که پایگاه حمایتی حزبالله است، تحمیل کرده است. به گزارش رویترز، اسرائیل در بخش گستردهای از مناطق جنوبی لبنان که به تصرف خود درآورده، روستاها را با خاک یکسان کرده است. اسرائیل میگوید هدفش حفاظت از شمال این کشور در برابر حملات حزبالله است.
منابع امنیت دریایی به رویترز گفتند شمار حملهها به نفتکشهای عبوری از تنگه هرمز در هفته گذشته به بالاترین میزان هفتگی از آغاز جنگ ایران رسید. این افزایش در شرایطی رخ داد که تولیدکنندگان خلیج فارس برای افزایش صادرات خود تلاش میکنند.
رویترز چهارشنبه ۱۵ مهر با استناد به گزارش مرکز مشترک اطلاعات دریایی، به رهبری نیروی دریایی آمریکا، که ۱۲ مهر منتشر شده بود، از ادامه حملهها، تلاش برای حمله و اقدامات ایذایی سپاه پاسداران در تنگه هرمز خبر داد.
این اقدامات شامل پرواز پهپادها بر فراز کشتیها، زیر نظر گرفتن شناورها و تماس با خدمه از طریق بیسیم دریایی است. این مرکز اعلام کرد: «این اقدامات همچنان نشاندهنده قصد [حکومت] ایران برای تثبیت حضور خود در مسیرهای اصلی کشتیرانی و حفظ فشار بر شناورهای عبوری است.»
بر اساس دادههای سه منبع امنیت دریایی که حوادث را با تکیه بر اطلاعات دریافتی از منطقه بررسی کردهاند، از شش تا ۱۳ مهر دستکم ۱۲ حمله به کشتیهای حامل نفت، گاز طبیعی مایعشده و گاز مایع در محدوده تنگه هرمز رخ داد.
به گفته این منابع، این بالاترین شمار حملهها در یک هفته از زمان آغاز جنگ ایران در ۹ اسفند ۱۴۰۴ است.
دادههای جداگانه سازمان بینالمللی دریانوردی، نهاد وابسته به سازمان ملل در امور کشتیرانی، از ثبت ۹ حادثه مرتبط با کشتیها در همین بازه حکایت دارد. منابع دریایی میگویند این سازمان معمولا برای راستیآزمایی و ثبت رسمی حوادث به زمان بیشتری نیاز دارد.
بر اساس آمار این سازمان، نزدیکترین آمار هفتگی به این رقم، مربوط به بازه ۲۲ تا ۲۸ تیر بود که در آن هشت حادثه ثبت شد.
افزایش صادرات در سایه ناامنی
دادههای کشتیرانی منتشرشده در ۱۳ مهر نشان داد صادرات نفت کشورهای خلیج فارس در حدود نیمی از روزهای سپتامبر از سطح پیش از جنگ فراتر رفت. با این حال، به نوشته رویترز، حملهها به نفتکشها و محدودیتهای لجستیکی، چشمانداز تداوم صادرات در این سطح را مبهم کرده است.
کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا، نیز پنجم مهر میانگین انتقال روزانه نفت از تنگه هرمز را حدود ۱۳ میلیون بشکه اعلام کرد و گفت این میزان در یکی از روزهای هفته پیش از آن از ۲۰ میلیون بشکه، یعنی سطح پیش از جنگ، فراتر رفت.
با این حال، صادرات کلی نفت خلیج فارس و حجم نفت عبوری از هرمز دو شاخص متفاوتاند. فایننشال تایمز به نقل از دادههای شرکت کپلر نوشت جریان کلی نفت از خلیج فارس به سطح پیش از جنگ نزدیک شده، اما حجم عبوری از هرمز همچنان حدود یکسوم کمتر است و بخشی از صادرات به مسیرهای دیگر، از جمله خطوط لوله، منتقل شده است.
خطر حمله به کشتیها همچنان ادامه دارد. وزارت خارجه هند ۱۴ مهر اعلام کرد اصابت پرتابهای ناشناس به نفتکش «آن پیس» با پرچم پاناما، هنگام عبور از تنگه هرمز، ۱۲ خدمه آن را زخمی کرد.
فایننشال تایمز همچنین گزارش داد مالکان نفتکشها برای ترغیب خدمه به عبور از این مسیر، به ناخداها معادل ماهانه ۱۰۰ هزار دلار و برای هر سفر ۵۰ هزار دلار پاداش پرداخت میکنند.
بر اساس این گزارش، ملوانان عادی هنگام عبور از هرمز دستکم چهار تا شش برابر دستمزد معمول خود دریافت میکنند و بیشتر کشتیها شبانه و با تجهیزات ارسال سیگنال موقعیتیابی خاموش از تنگه میگذرند.
روایتهای متضاد تهران و واشینگتن از وضعیت هرمز
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، ۱۵ مهر در نشست خبری مشترک با همتای یونانی خود گفت تنگه هرمز باز است، میزان انتقال نفت از آن تقریبا به سطح پیش از جنگ رسیده و جمهوری اسلامی کنترل این آبراه را از دست داده است. او همچنین بر ضرورت تنوع مسیرهای تامین انرژی برای جلوگیری از تهدید امنیت جهان در پی اختلال در یک منطقه تاکید کرد.
در مقابل، محمدرضا نقدی، مشاور فرمانده کل سپاه پاسداران، بسته ماندن تنگه هرمز تا زمان برآورده شدن خواستههای جمهوری اسلامی را اعلام کرد. او گفت سپاه مسیرهایی را که «غیرقانونی» میخواند مسدود میکند و حجم نفت انتقالیافته با شناورهای کوچک به نفتکشها را «بسیار ناچیز» توصیف کرد.
محمد اکرمینیا، سخنگوی ارتش، نیز اظهارات ترامپ درباره باز بودن تنگه هرمز را «دروغ» خواند.
منوچهر متکی، نماینده تهران در مجلس، همان روز ازسرگیری تردد آزاد کشتیها را به تحقق شروط تهران، از جمله محکومیت حملهها علیه جمهوری اسلامی، رفع محاصره و برداشتن محدودیتهای هوانوردی غیرنظامی مشروط کرد.
اختلاف بر سر اولویت مذاکرات
تهران پیشتر نیز بازگشایی هرمز را به گرفتن امتیاز از واشینگتن پیوند زده بود. عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، سوم مهر طرحی هفتروزه برای رفع محاصره دریایی، اعطای معافیت تحریمی فروش نفت و برقراری آتشبسی شامل لبنان پیشنهاد کرد. طبق این طرح، تنگه در روز ششم بازگشایی میشد و مذاکرات با آمریکا روز هفتم آغاز میشد.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، چهار مهر این پیشنهاد را رد کرد و گفت فشار اقتصادی ناشی از محاصره دریایی، تهران را به پیشنهاد بازگشایی تنگه واداشته است.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی، نیز ۱۲ مهر گفت پاسخ آمریکا بر پرونده هستهای متمرکز است، در حالی که تهران در مقطع کنونی تنها درباره تنگه هرمز مذاکره میکند.
در تازهترین گزارش درباره این اختلاف، شبکه الحدث ۱۵ مهر به نقل از یک منبع ارشد از بهبنبست رسیدن تلاشهای میانجیگرانه خبر داد. این منبع گفت پیشرفت مذاکرات به پاسخ تهران به خواستههای هستهای ترامپ بستگی دارد و به گفته او، تنگه هرمز پس از از دست رفتن کنترل جمهوری اسلامی بر آن، دیگر اولویت واشینگتن نیست.
سازمان جهانی بهداشت از روسیه خواست اطلاعات بیشتری درباره علت مرگ یک کارمند ۲۸ ساله موسسه تحقیقاتی طاعون در سیبری ارائه کند. مقامهای روسیه تایید کردهاند او بر اثر ذاتالریه با منشا نامشخص جان باخته است، اما هنوز علت ابتلای او را اعلام نکردهاند.
خبرگزاری رویترز چهارشنبه ۱۵ مهر گزارش داد مرگ داریا شیپیلووا، کارمند آزمایشگاه موسسه تحقیقاتی طاعون، نگرانیهای بینالمللی را برانگیخت و حدود ۲۰۰ نفر در پی این رویداد در ابتدا قرنطینه شدند.
مقامهای روسیه تاکنون مشخص نکردهاند عامل ذاتالریه چه بوده یا شیپیلووا چگونه بیمار شده است. ذاتالریه میتواند عوامل مختلفی، از جمله طاعون، داشته باشد.
تدروس آدهانوم گبریسوس، مدیرکل سازمان جهانی بهداشت، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت این سازمان برای درک کامل آنچه رخ داده، خواستار ارائه اطلاعات بیشتری از سوی مسکو شده است.
او گفت سازمان جهانی بهداشت خواستار اطلاعات بیشتری برای روشن شدن علت ذاتالریه شدید، شناسایی عامل بیماریزایی که به اتخاذ تدابیر بهداشت عمومی منجر شد و بررسی گزارشهای رسانهای درباره ابتلای کارمند دیگری به ذاتالریه با علت نامشخص شده است.
او تاکید کرد بهاشتراکگذاری بهموقع، کامل و شفاف اطلاعات بر اساس مقررات بینالمللی بهداشت برای روشن شدن گزارشهای متناقض و ارزیابی دقیق خطرهای احتمالی برای سلامت عمومی ضروری است.
روسیه: هیچ مورد ابتلا به طاعون شناسایی نشده است
نهاد ناظر بهداشت روسیه ۱۵ مهر اعلام کرد «هیچ خطر اپیدمی» برای ساکنان شهر و منطقه ایرکوتسک وجود ندارد و اطلاعات مربوط به وضعیت را در اختیار سازمان جهانی بهداشت قرار داده است.
این نهاد ۱۴ مهر اعلام کرد در میان افرادی که با شیپیلووا در تماس بودهاند، هیچ مورد ابتلا به طاعون شناسایی نشده است.
یک مقام محلی نیز گفت ۶۰ درصد افرادی که در ابتدا قرنطینه شده بودند، از قرنطینه خارج شدهاند.
این نهاد همچنین اعلام کرد آزمایشهای گسترده در میان افراد تحت بررسی، دو مورد ابتلا به کووید-۱۹ و دو مورد ابتلا به راینوویروس را نشان داده، اما هیچ عامل بیماریزای دیگری که موجب بیماریهای عفونی شود، شناسایی نشده است.
به گفته این نهاد، در بدن شیپیلووا نیز هیچ میکروارگانیسم مرتبط با فعالیت حرفهای او در موسسه پیدا نشده است.
تدروس آدهانوم گبریسوس، مدیرکل سازمان جهانی بهداشت، ژنو، ۹ اردیبهشت
سازمان جهانی بهداشت ۱۴ مهر اعلام کرد روسیه به این نهاد اطلاع داده است هیچ مورد ابتلا به طاعون در شهر ایرکوتسک وجود ندارد. رویترز نوشت نتوانسته مشخص کند آیا این موضوع به معنای رد ابتلای شیپیلووا به طاعون است یا نه.
برخی رسانههای غربی با استناد به «رسانههای روسیه» که نامی از آنها نبردهاند، از مرگ فرد دومی در سیبری بر اثر طاعون خبر دادند.
با این حال، رویترز نوشت نه چنین گزارشهایی را در رسانههای روسیه یافته و نه مدرکی درباره مرگ فرد دوم پیدا کرده است.
نادر توکلی، رییس دانشگاه علوم پزشکی ایران، ۱۵ مهر در گفتوگو با ایسنا گزارشهای منتشرشده درباره شیوع طاعون در روسیه را «غیررسمی» خواند و گفت طاعون در ایران ریشهکن شده است، اما حتی یک مورد بیماری واگیر نیز اهمیت زیادی دارد.
درخواست آمریکا برای انتشار اطلاعات بیشتر
دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، ۱۵ مهر گفت روسیه مطابق رویههای تعیینشده، سازمان جهانی بهداشت را از مرگ این کارمند مطلع کرده است.
او بخش زیادی از گزارشهای رسانهای درباره این رویداد را نادرست خواند و از مردم خواست به اطلاعات منتشرشده از سوی نهاد ناظر بهداشت روسیه اتکا کنند.
بیمارستان بیماریهای عفونی در شلخوف روسیه، ۱۳ مهر
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، ۱۴ مهر از مسکو خواست اطلاعات بیشتری درباره این رویداد در اختیار جهان قرار دهد و تاکید کرد واشینگتن وضعیت را «ساعتبهساعت» و از نزدیک دنبال میکند.
روبیو افزود آمریکا در صورتی که مشخص شود وضعیت جدیتر از آن چیزی است که تاکنون اعلام شده، راههایی برای کمک به روسیه در اختیار دارد، اما پیش از مداخله به اطلاعات بیشتری نیاز است.
تجمع گروهی از مردم ژاپن در اعتراض به حضور نظامی آمریکا، توکیو، ۱۳ مهر
خشم عمومی در پی بازداشت یک تفنگدار آمریکایی به ظن قتل یک زن ژاپنی در اوکیناوا، بار دیگر تنشهای دیرینه بر سر حضور نظامی ایالات متحده در این استان را شعلهور کرده است.
روزنامه واشینگتنپست چهارشنبه ۱۵ مهر گزارش داد در مقطعی که آمریکا و ژاپن بهدنبال تقویت همکاریهای امنیتی خود هستند، بازداشت این نظامی موجی از اعتراضها را برانگیخته است.
دوین جیکوب بالارد، سرجوخه ۲۰ ساله تفنگداران دریایی آمریکا، به ظن قتل آنا یاگی، زن ۳۹ ساله ژاپنی، بازداشت شده است.
پلیس محلی اعلام کرد یاگی ۱۱ مهر در یک هتل بر اثر خفگی جان باخت. بالارد همچنین مظنون به سرقت کیف پول و دیگر وسایل شخصی اوست.
بالارد اتهامات را رد کرده است. پرونده به دادستانی محلی ارجاع شده، اما هنوز مشخص نیست او تحت پیگرد قضایی قرار خواهد گرفت یا نه.
بر اساس توافقی دیرینه درباره وضعیت نیروهای آمریکایی در ژاپن، از آنجا که بالارد هنگام وقوع جرم ادعایی در حال خدمت نبوده، دستگاه قضایی ژاپن از صلاحیت رسیدگی به این پرونده برخوردار است.
دوین جیکوب بالارد
وضع محدودیت برای نیروهای آمریکایی
در پی این حادثه، سفیر ایالات متحده و فرمانده نیروهای آمریکایی در ژاپن به توکیو احضار شدند و سانائه تاکایچی، نخستوزیر ژاپن، این رویداد را «بسیار وحشیانه و فجیع» خواند.
حدود ۱۸۰ نفر شامگاه ۱۴ مهر مقابل سفارت آمریکا در توکیو تجمع کردند و قرار است ۱۶ مهر نیز اعتراضی مقابل وزارت خارجه ژاپن برگزار شود.
نیروهای آمریکایی اعلام کردند همه نیروهای مستقر در اوکیناوا از ۱۵ مهر به مدت ۴۸ ساعت فعالیتهای خود را متوقف میکنند و آموزشهای انضباطی را خواهند گذراند.
همچنین برای آنان در چارچوب یک «دوره ۳۰ روزه بازاندیشی» مقررات منع رفتوآمد وضع شده است.
اوکیناوا در قلب راهبرد امنیتی ژاپن
این پرونده در شرایطی مطرح شده که وزارت خارجه ژاپن وضعیت کنونی را «شدیدترین و پیچیدهترین فضای امنیتی از پایان جنگ جهانی دوم» توصیف کرده است.
واشینگتنپست در ادامه نوشت ژاپن در مرکز تلاشها برای تقویت نظم امنیتی تحت رهبری آمریکا در برابر تهدیدهای چین، کره شمالی و روسیه قرار دارد.
تاکایچی که به مواضع سختگیرانه در قبال چین شهرت دارد، سال گذشته اعلام کرد در صورت حمله چین به تایوان، ژاپن ممکن است در دفاع از این جزیره مشارکت کند؛ موضعی که با سیاست چند دههای توکیو فاصله دارد.
چین تایوان را بخشی جداییناپذیر از قلمرو خود میداند و بارها تهدید کرده است در صورت لزوم، برای الحاق این جزیره به سرزمین خود به زور متوسل خواهد شد.
اوکیناوا، نزدیکترین استان ژاپن به تایوان، در راهبرد «چرخش به جنوبغرب» تاکایچی برای تقویت حضور نظامی ژاپن در این منطقه نقشی محوری دارد.
حدود ۷۰ درصد تاسیسات نظامی آمریکا در ژاپن در اوکیناوا قرار گرفتهاند، در حالی که این استان کمتر از یک درصد مساحت کشور را تشکیل میدهد.
ساکنان اوکیناوا سالهاست از جرائم، آلودگی زیستمحیطی و تراکم ناشی از پایگاهها ابراز نارضایتی میکنند.
برای بیش از یک دهه، دولت مرکزی و مقامهای محلی بر سر گسترش حضور نظامی آمریکا و ژاپن اختلاف داشتهاند؛ توکیو از این طرحها حمایت کرده و در سوی دیگر، فرمانداران اوکیناوا با آنها مخالفت کردهاند.
آزمون سیاسی برای فرماندار جدید
گنتا کوجا، فرماندار تازه اوکیناوا، با برنامهای آشتیجویانهتر وارد انتخابات شد. او مخالفت فرماندار پیشین با ساخت پایگاه جدید تفنگداران دریایی آمریکا در هنوکو را کنار گذاشت و برای همکاری با توکیو در اجرای راهبرد «چرخش به جنوبغرب» اعلام آمادگی کرد.
با این حال، بازداشت بالارد میتواند این رویکرد را با چالش روبهرو کند. کوجا ۱۴ مهر اعلام کرد «حفاظت از اوکیناوا» یکی از محورهای اصلی دولت او خواهد بود.
او افزود در دیدار با تاکایچی خواستار کاهش شمار پایگاههای نظامی آمریکا شده است.
فومیآکی نوزوئه، استاد سیاست بینالملل در دانشگاه بینالمللی اوکیناوا، گفت کوجا اکنون با یک «پرسش بسیار مهم» روبهرو است: «وقتی سیاست امنیت ملی ژاپن با جان و معیشت ساکنان اوکیناوا در تعارض قرار گیرد، او جانب کدام طرف را خواهد گرفت؟»
جرائم نیروهای آمریکایی پیشتر نیز پنتاگون را به امتیازدهی به مقامهای محلی واداشته است.
پس از تجاوز سه نظامی آمریکایی به یک دختر ۱۲ ساله اهل اوکیناوا در سال ۱۹۹۵، خشم عمومی باعث شد واشینگتن از برنامه تعطیلی پایگاه هوایی تفنگداران دریایی آمریکا در فوتنما خبر دهد؛ هرچند این پایگاه همچنان فعال است.
نوزوئه گفت با توجه به تلاشها برای تقویت حضور نظامی در اوکیناوا، بعید است پرونده اخیر به امتیازدهی مشابهی منجر شود.
به گفته او، توکیو و واشینگتن احتمالا میکوشند پیامدهای ماجرا را مدیریت کنند تا موضوع از کانون توجه خارج شود و رزمایشهای مشترک و برنامه تجدید آرایش نیروهای آمریکایی ادامه یابد.
او هشدار داد بدون اقدامات اساسی، حادثهای مشابه میتواند بار دیگر موجی از اعتراض و خشم را در جامعه اوکیناوا برانگیزد.
همزمان با حملات جمهوری اسلامی به کشتیها، مالکان نفتکشها برای ترغیب خدمه به عبور از تنگه هرمز، به ناخداها معادل ماهانه ۱۰۰ هزار دلار و برای هر سفر ۵۰ هزار دلار پاداش میدهند. نرخ حمل بار از این آبراه نیز به رکورد روزانه ۱.۳ میلیون دلار رسیده است.
فایننشال تایمز به نقل از سه فرد نزدیک به مالکان نفتکشها و خدمه آنها گزارش داد مالکان کشتیها برای ترغیب خدمه به ماندن در کشتیهایی که از تنگه هرمز عبور میکنند، مبالغ بالایی بهعنوان «فوقالعاده خطر» پرداخت میکنند.
حقوق معمول ناخداها حدود ۱۵ هزار دلار در ماه است و حقوق ماهانه ملوانان عادی میتواند از حدود هزار و ۵۰۰ دلار آغاز شود.
خدمه هنگام حضور در جنوب دریای سرخ و دریای عمان دو برابر حقوق دریافت میکنند و پرداختی به ملوانان عادی هنگام عبور از تنگه هرمز به دستکم چهار تا شش برابر نرخ معمول میرسد.
بیشتر سفرها از تنگه هرمز با نفتکشهایی انجام میشود که بهطور منظم در این مسیر رفتوآمد میکنند و خدمه آنها میتوانند برای چند ماه این مبالغ بالاتر را دریافت کنند، اما همزمان با خطر دائمی حملات موشکی و پهپادی جمهوری اسلامی روبهرو هستند.
فایننشالتایمز هفتم مهر گزارش داد ادامه خطر حملات به کشتیها هزینه حمل نفت را افزایش داده و نرخ اجاره ابرنفتکشها برای عبور از تنگه هرمز به رکورد روزانه یک میلیون و ۲۰۰ هزار دلار رسیده است.
شرکت امنیت دریایی ونگارد اعلام کرد از ۲۹ شهریور دستکم ۱۴ حمله به کشتیها صورت گرفته و چهار کشتی نیز از ۱۱ مهر هدف قرار گرفتهاند.
افزایش خطر عبور از تنگه هرمز هزینه حمل نفت را بهشدت بالا برده است. نرخ حمل محموله از این آبراه این هفته به رکورد روزانه ۱.۳ میلیون دلار رسیده؛ در حالی که این رقم سال گذشته حدود ۲۰ هزار تا ۵۰ هزار دلار در روز بود.
ورود به خلیج فارس، بارگیری و خروج دوباره معمولا حدود چهار روز طول میکشد و تنها شمار محدودی از کشتیها حاضر به انجام این سفر هستند.
برخی نفتکشها نفت را از خلیج فارس به نفتکشهای دیگری که در نزدیکی فجیره در دریای عمان منتظرند منتقل میکنند تا محموله از آنجا به مقصد نهایی برسد.
یک ابرنفتکش معمولی حدود دو میلیون بشکه نفت حمل میکند و تعداد خدمه آن میتواند به ۳۵ نفر برسد.
مانوج یاداو، دبیرکل اتحادیه ملوانان پیشرو هند، گفت مالکان کشتیها یا مبالغ بسیار بالایی به خدمه پیشنهاد میکنند یا در برخی موارد، ملوانانی را که حاضر به عبور از تنگه نیستند تحت فشار قرار میدهند و به آنان میگویند در صورت خودداری، جایگزین خواهند شد و هزینه بازگشت به کشورشان نیز از دستمزدشان کسر میشود: «اگر قبول نکنند، ممکن است شغلشان را از دست بدهند. اگر قبول کنند، ممکن است جانشان را از دست بدهند.»
بر اساس آمار سازمان بینالمللی دریانوردی، از ۹ اسفند ۱۴۰۴ (آغاز جنگ دوم با جمهوری اسلامی) تاکنون دستکم ۹۳ کشتی هدف قرار گرفتهاند و ۲۴ ملوان کشته شدهاند.
بیشتر کشتیها شبانه و با تجهیزات ارسال سیگنال موقعیتیابی خاموش از تنگه هرمز عبور میکنند. نیروی دریایی آمریکا نیز سامانههای دفاع هوایی برای پوشش کشتیهایی مستقر کرده است که از مسیری نزدیک سواحل عمان عبور میکنند.
فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، ۱۳ مهر اعلام کرد نیروهای آمریکایی از زمان ازسرگیری محاصره دریایی ایران در ۲۳ تیر، مسیر ۱۳۰ کشتی تجاری را تغییر دادهاند و سه کشتی را که از اجرای دستورها خودداری کردند، از کار انداختند.
به گفته سنتکام، نیروهای آمریکایی همچنین طی ۱۲ هفته ۱۳ کشتی تجاری که محاصره را نقض کرده یا بخشی از شبکه چند میلیارد دلاری «ناوگان سایه» سپاه پاسداران بودند، منهدم کردهاند.
شرکت تحلیل دریایی ویندوارد برآورد کرد ۱۲ مهر ۱۳ کشتی از تنگه هرمز عبور کردند. این رقم در روز مشابه هفته قبل ۲۴ کشتی بود.
دادههای این شرکت نشان میدهد حدود دو درصد کشتیهایی که در سهماهه سوم سال از این آبراه عبور کردهاند، هدف حمله قرار گرفتهاند.
پیش از آغاز جنگ، روزانه حدود ۱۳۵ کشتی از تنگه هرمز عبور میکردند و حدود یکپنجم عرضه جهانی نفت و گاز طبیعی مایع را از این آبراه انتقال میدادند.
بر اساس دادههای شرکت کپلر، جریان کلی نفت از خلیج فارس به سطح پیش از جنگ نزدیک شده، اما حجم نفت عبوری از تنگه هرمز همچنان حدود یکسوم کمتر از پیش از جنگ است و بخشی از جریان نفت به مسیرهای دیگری، از جمله خطوط لوله، منتقل شده است.
افزون بر هزینه خدمه، مالکان نفتکشها برای تردد در منطقه حق بیمه خطر جنگ معادل شش تا ۱۰ درصد ارزش بدنه کشتی پرداخت میکنند.
به گفته کارگزاران بیمه، هزینه بیمه جنگی یک ابرنفتکش برای سفر به خلیج فارس میتواند به ۲۰ میلیون دلار برسد.
هزینه سوخت نیز افزایش یافته است.
بر اساس دادههای موسسه آرگوس، بهای سوخت مورد استفاده ابرنفتکشها در فجیره ۱۳ مهر به ۶۸۶ دلار برای هر تن رسید که ۶۷ درصد بیشتر از مدت مشابه سال گذشته است.
همزمان با ادامه گمانهزنیها درباره چشمانداز مذاکرات تهران و واشینگتن و سرنوشت جنگ ایران، مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، هشدار داد جمهوری اسلامی از فرصتهای متعدد برای دستیابی به توافق هستهای با ایالات متحده استفاده نکرده است.
روبیو چهارشنبه ۱۵ مهر در نشست خبری مشترک با یورگوس یراپتریتیس، همتای یونانی خود، در آتن گفت موضع واشینگتن درباره برنامه هستهای تهران روشن است و جمهوری اسلامی «نمیتواند سلاح هستهای داشته باشد».
او افزود تنها توافقی برای ایالات متحده قابل قبول خواهد بود که تضمین کند حکومت ایران هرگز به سلاح هستهای دست نخواهد یافت.
وزیر خارجه آمریکا تاکید کرد تا زمانی که دونالد ترامپ در مقام ریاستجمهوری آمریکا حضور دارد، واشینگتن از این «خط قرمز» عقبنشینی نخواهد کرد.
این اظهارات در حالی مطرح شد که مقامهای جمهوری اسلامی بارها اعلام کردهاند در شرایط کنونی درباره پرونده هستهای مذاکره نخواهند کرد.
جیدی ونس، معاون رییسجمهوری آمریکا، ۱۴ مهر گفت واشینگتن در حال مذاکره با مسعود پزشکیان و عباس عراقچی است، اما روشن نیست رییس دولت و وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، تا چه اندازه در ساختار قدرت حکومت ایران، اختیار دارند.
حاشیه امن نظامی حکومت ایران از میان رفت
روبیو در ادامه سخنان خود در آتن اعلام کرد جمهوری اسلامی میکوشید توان متعارف نظامی خود را چنان گسترش دهد که در نهایت امکان اقدام علیه برنامه هستهای آن از میان برود، اما ترامپ این طرح را بر هم زد.
او گفت: «قصدشان این بود که یک یا دو سال بعد به جهان بگویند ما میخواهیم سلاح هستهای بسازیم و شما هیچ کاری از دستتان برنمیآید، چون آنقدر موشک و پهپاد داریم که اگر بخواهید علیه ما اقدامی کنید، همه کشورهای خاورمیانه را نابود میکنیم، نیروهای آمریکایی را از منطقه بیرون میرانیم و هر کاری بخواهیم انجام میدهیم.»
وزیر خارجه آمریکا با حمایت از سیاستهای ترامپ در قبال تهران افزود او برنامه پهپادی، توان موشکسازی، نیروی دریایی و نیروی هوایی جمهوری اسلامی را هدف قرار داده و از میان برده است.
روبیو ادامه داد: «ایران امروز از نظر نظامی بسیار ضعیفتر از گذشته است و آن حاشیه امنی که میخواست پشت آن پنهان شود، از میان رفته است.»
در روزهای اخیر، گمانهزنیها درباره احتمال ازسرگیری جنگی تمامعیار علیه جمهوری اسلامی افزایش یافته است. ورود حوثیهای یمن به درگیری و حملات آنها به عربستان سعودی نیز دامنه مناقشه را گستردهتر کرده است.
خبرگزاری آسوشیتدپرس پیشتر گزارش داد ارتش آمریکا در حال اعزام حدود ۹ هزار نیروی نظامی به همراه مجموعهای از ناوهای جنگی به خاورمیانه است.
این تحرکات میتواند شمار ناوهای هواپیمابر آمریکا در منطقه را تا پایان اکتبر (۹ آبان) به سه فروند برساند.
وزیر خارجه آمریکا در بخش دیگری از سخنانش اعلام کرد جمهوری اسلامی کنترل تنگه هرمز را از دست داده و اکنون میزان عبور نفت از این آبراه تقریبا به سطح پیش از آغاز درگیری بازگشته است.
روبیو با اشاره به «تحریمهای فلجکننده» علیه جمهوری اسلامی گفت اقتصاد ایران در «سقوط آزاد» قرار دارد و در آستانه رسیدن به وضعیتی است که معدود کشورهایی در جهان به این شدت آن را تجربه کردهاند.
او اضافه کرد: «همه اینها تقصیر روحانیون شیعه تندرویی است که در آن کشور تصمیمگیری میکنند. آنها هستند که مردم ایران را در چنین وضعیتی قرار دادهاند، زیرا هر دلاری را که به دست میآورند، صرف جاده، پل یا بهبود زندگی مردم ایران نمیکنند.»
روبیو با انتقاد از حمایت تهران از گروههای نیابتی گفت جمهوری اسلامی منابع ایران را صرف حماس، حزبالله لبنان، حوثیهای یمن و شبهنظامیان عراقی میکند.
آمریکا در هفتههای اخیر بهدنبال محدود کردن شریانهای مالی حکومت ایران بوده است. محاصره دریایی، جلوگیری از صادرات نفت ایران و مسدود کردن مسیرهای جابهجایی درآمدهای نفتی، از جمله محورهای این کارزار است.
بهدنبال ادامه محاصره دریایی بنادر جنوبی ایران، خبرگزاری رویترز ۱۴ مهر گزارش داد پالایشگاههای مستقل چین برای جبران کاهش عرضه نفت ایران، به خرید نفت خام از عراق و قطر روی آوردهاند.