فایننشالتایمز با بررسی دادههای بازار کالا و حملونقل دریایی گزارش داد صادرات نفت خاورمیانه، با وجود حملات پراکنده سپاه به کشتیهای تجاری در تنگه هرمز به بالاترین سطح از آغاز جنگ ایران در نهم اسفند ۱۴۰۴ رسیده است اما این افزایش هنوز قیمت نفت را مهار نکرده است.
این روزنامه سهشنبه هفتم مهر، به نقل از شرکت تحلیل دادههای کالا و کشتیرانی کپلر نوشت میانگین صادرات روزانه نفت عربستان سعودی، امارات متحده عربی، قطر، بحرین، کویت و عراق در سپتامبر، از ۱۰ شهریور تا هشتم مهر، به ۱۵ میلیون و ۵۰۰ هزار بشکه رسیده است.
این میزان بیش از ۸۰ درصد میانگین صادرات روزانه این کشورها در ۱۲ ماه پیش از جنگ است و نشان میدهد تولیدکنندگان منطقه توانستهاند با یافتن راههایی برای مقابله با محدودیتهای تنگه هرمز، بخش بزرگی از صادرات خود را احیا کنند.
این روزنامه بریتانیایی در گزارش خود تاکید کرد با وجود افزایش قابل توجه صدور نفت از تنگه هرمز، قیمت نفت هنوز مهار نشده است. بهای هر بشکه نفت برنت از حدود ۹۰ دلار در اوایل شهریور به بیش از ۱۰۰ دلار رسیده است؛ هرچند همچنان با اوج بیش از ۱۲۶ دلاری دوران جنگ در فروردین و اردیبهشت فاصله دارد.
کپلر، شرکت تحلیل دادههای بازار کالاها و حملونقل دریایی، دوشنبه ششم مهر گزارش داد صادرات روزانه نفت خام تولیدکنندگان اصلی خاورمیانه در یک ماه گذشته به بیش از ۱۶ میلیون بشکه رسید. این آمار که صادرات نفت از عربستان سعودی، امارات، عراق، عمان، قطر، کویت و ایران را در بر میگیرد، همچنان حدود سه میلیون و ۲۰۰ هزار بشکه کمتر از سطح ماه پیش از آغاز جنگ است.
کپلر افزایش صادرات عربستان و امارات و بهبود انتقال نفت از تنگه هرمز عامل اصلی این رشد ارزیابی و برآورد کرد صادرات روزانه از مسیر تنگه در این ماه به حدود ۹ میلیون و ۷۱۹ هزار بشکه برسد.
خبرگزاری رویترز نیز در گزارشی نوشت طی هفت روز منتهی به ششم مهر، ۱۹ ابرنفتکش از تنگه هرمز عبور کردند. هر کدام از آنها حامل دو میلیون بشکه نفت عربستان بود. رویترز تاکید کرده است که این آمار، عبور احتمالی کشتیهایی را که با سامانه شناسایی خاموش از تنگه هرمز عبور میکنند، شامل نمیشود.
انتقال نفت به بیرون از تنگه و کاهش فشار بر آمریکا
به نوشته فایننشالتایمز، احیای صادرات نفت منطقه میتواند قدرت چانهزنی تهران را در مذاکرات صلح کاهش دهد، زیرا ادامه خروج محمولهها از خلیج فارس، فشار بر آمریکا برای دستیابی به توافق را کمتر میکند.
آنشیکا پراجاپاتی، تحلیلگر شرکت مشاوره دریایی دروری، افزایش صادرات را نشانه بازگشت تدریجی شبکههای صادراتی کشورهای خلیج فارس به روال عادی پس از ماهها اختلال دانست. به گفته او، گسترش انتقال رفتوبرگشتی نفت از تنگه هرمز نقش اصلی را در این روند داشته است.
در این روش، تولیدکنندگان نفت محمولهها را از بندرهای داخل خلیج فارس به نفتکشهای منتظر در بیرون تنگه میرسانند. به این ترتیب، شرکتهای کشتیرانی میتوانند بدون فرستادن نفتکشهای خود به داخل خلیج فارس و پذیرش خطر عبور از تنگه، نفت بارگیری کنند.
نیلز راسموسن، تحلیلگر ارشد کشتیرانی در انجمن مالکان کشتی «بیمکو»، گفت: «این روش به شرکتهای نفتی امکان داده است صادرات خود را افزایش دهند، بدون آنکه تعداد کشتیهای حاضر به پذیرش خطر عبور از تنگه هرمز، صادراتشان را محدود کند.»
عربستان سعودی نیز علاوه بر افزایش صادرات از خلیج فارس، بخشی از فعالیت خط لوله شرق به غرب را از سر گرفته است. این خط لوله که نفت را به دریای سرخ میرساند، پس از حمله ۱۹ شهریور از مدار خارج شده بود. دادههای مقدماتی کپلر نشان میدهد مجموع صادرات نفت عربستان در سپتامبر بیش از دو برابر شده و به شش میلیون و ۹۰۰ هزار بشکه در روز رسیده است.
صادرات امارات و بحرین نیز افزایش یافته است. فایننشالتایمز نوشت با شناسایی عبور کشتیهایی که دستگاههای فرستنده اطلاعات خود را در تنگه خاموش میکنند، ممکن است برآورد صادرات منطقه افزایش یابد.
ادامه حملات به کشتیها
احیای صادرات در شرایطی رخ داده که گزارشهای حمله به شناورها همچنان منتشر میشود. نیروی دریایی سپاه بامداد ۲۷ شهریور اعلام کرد یک نفتکش با پرچم توگو را هدف قرار داده است. به گفته سپاه، این نفتکش پس از حمله آتش گرفت و متوقف شد.
مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا نیز یکم مهر از اصابت پرتابهای ناشناس به یک کشتی باری در تنگه هرمز خبر داد. این حادثه به آتشسوزی، تخلیه خدمه و آسیبدیدن دو نفر انجامید. در گزارش این مرکز، عامل شلیک مشخص نشده بود.
خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه، پنجم مهر گزارش داد نیروهای مسلح جمهوری اسلامی روزهای سوم و چهارم مهر، در مجموع، ۱۹ کشتی را هدف قرار دادند. این رسانه همان روز در خبری دیگر از شلیک موشک کروز دریایی به یک کشتی در تنگه هرمز خبر داد. ایراناینترنشنال نیز پیامی از یک ساکن محلی درباره شلیک موشک از ساحل به دریا دریافت کرده بود.
ادامه این خطرها هزینه حمل نفت را بالا برده است. به نوشته فایننشالتایمز، نرخ اجاره ابرنفتکشها برای عبور از تنگه هرمز به رکورد روزانه یک میلیون و ۲۰۰ هزار دلار رسیده و تقاضا برای خرید نفتکشهای دستدوم نیز قیمت این شناورها را به بالاترین سطح رسانده است.
با این همه، پراجاپاتی افزایش صادرات از تنگه را «گامی اولیه بهسوی بازگشت به شرایط عادی» توصیف کرد؛ روندی که هنوز حجم صادرات را به سطح پیش از جنگ نرسانده است.
سخنگوی فرماندهی آفریقای ارتش آمریکا به این روزنامه گفت پیوند توانمندیهای عملیاتی دو گروه میتواند دامنه حملات مرگبار الشباب را در شاخ آفریقا گسترش دهد و امکان بیشتری برای اعمال نفوذ و اختلال در مسیرهای دریایی دریای سرخ و غرب اقیانوس هند در اختیار حوثیها بگذارد.
این روزنامه بریتانیایی در گزارشی که سهشنبه هفتم مهر منتشر شد، همچنین به نقل از کارشناسان امنیتی و نظامی نوشت حوثیها به الشباب سلاح فروختهاند، صدها جنگجوی این گروه را برای استفاده از پهپاد و مواد منفجره آموزش دادهاند و به مناطق تحت کنترل آن در جنوب سومالی رفتوآمد دارند.
این همکاری در شرایطی گسترش یافته که حوثیهای مورد حمایت جمهوری اسلامی، پس از تصرف بندر مخا و پیشروی به سوی بابالمندب، برای تثبیت مواضع خود در سواحل دریای سرخ میجنگند. به نوشته فایننشالتایمز، یکدهم تجارت جهانی از این تنگه میگذرد.
رویترز نیز ۳۰ شهریور گزارش داد حوثیها برای تصرف ارتفاعات راهبردی تعز و لحج پیشروی کردهاند تا پشت جبهه نیروهای خود در اطراف بابالمندب را امن کنند و مواضع تازه بهدستآمده را حفظ کنند.
تیم لندرکینگ، نماینده ویژه پیشین آمریکا در امور یمن، به فایننشالتایمز گفت همکاری با الشباب با راهبرد حوثیها برای فشار بر این آبراه از هر دو سو سازگار است. به گفته او، گسترش نفوذ فراتر از مرزهای یمن، اهمیت این رابطه را برای حوثیها افزایش داده است.
از فروش سلاح تا همکاری عملیاتی
گولید احمد، کارشناس سومالیایی امنیت منطقه، به فایننشالتایمز گفت روابط دو گروه از قاچاق فراتر رفته و به همکاری عملیاتی در زمینه تسلیحات، پهپادها و دانش فنی تبدیل شده است.
به گفته او، اگر الشباب توان استفاده از موشکهای میانبرد و قایقهای بدون سرنشین دریافتی از حوثیها را پیدا کند، دامنه تهدید میتواند به غرب اقیانوس هند گسترش یابد.
مت برایدن، رییس پیشین هیات کارشناسان سازمان ملل در امور سومالی، نیز به این روزنامه گفت ممکن است شمار جنگجویان سومالیایی آموزشدیده نزد حوثیها به ۱۵۰۰ نفر، شامل نیروهای الشباب و دیگر گروههای سومالیایی، برسد.
برایدن و احمد از شواهد تلاش الشباب برای دستیابی به تسلیحات پیشرفتهتر، از جمله موشکهای زمینبههوای ایرانی اس-۳۵۸، خبر دادند، اما تاکید کردند این موشکها تاکنون در میدان نبرد سومالی مشاهده نشدهاند.
به گفته برایدن، حوثیها از همکاری با الشباب برای نصب رادار و تجهیزات دیگر در سومالی استفاده میکنند تا رفتوآمد کشتیها را از سواحل آفریقا زیر نظر بگیرند.
در سوی دیگر این مسیر دریایی، اسکاینیوز عربی ۲۸ شهریور به نقل از منابع نظامی یمنی از نصب رادار در ارتفاعات ساحلی یمن و بازدید چهار عضو سپاه از مخا و بابالمندب خبر داده بود. در زمان انتشار آن گزارش، سپاه و حوثیها به این خبر واکنشی نشان نداده بودند.
هشدار آمریکا در میانه تردید درباره مداخله نظامی
هشدار تازه درباره همکاری حوثیها و الشباب در حالی مطرح میشود که واشینگتن در هفتههای گذشته درباره ورود دوباره به نبرد با این گروه یمنی محتاط بوده است.
نیویورکتایمز ۳۰ شهریور گزارش داد دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، حملات برنامهریزیشده به مواضع حوثیها را در واپسین مراحل آمادهسازی متوقف کرد. به نوشته این روزنامه، فشار جنگ ایران بر ارتش آمریکا از دلایل تردید مشاوران ترامپ درباره گشودن جبههای تازه بود.
با این حال، ابعاد بلندمدت همکاری حوثیها و الشباب هنوز روشن نیست. پیتر سالزبری، استاد مدعو دانشگاه کلمبیا، به فایننشالتایمز گفت حوثیها خواهان جذب نیرو در سومالی و استفاده از خاک این کشور برای رصد خلیج عدن و انجام حملات هستند.
او افزود ممکن است این رابطه به آموزش و انتقال محدود سلاح ختم شود یا به الگویی شبیه حمایت جمهوری اسلامی و حزبالله از حوثیها بینجامد. سالزبری این الگو را اینطور توضیح داد: «توان نظامی الشباب بهتدریج افزایش مییابد و همزمان بیش از گذشته به حوثیها وابسته میشود.»
نتانیاهو سهشنبه هفتم مهر در پیامی ویدیویی به زبان عبری هنگام بازدید از پایگاه هوایی تل نوف گفت: «نشانههایی در دست داریم که حاکی از آن است دشمنان ما در آستانه انتخابات تلاش خواهند کرد به ما حمله کنند.»
او خطاب به دشمنان اسرائیل افزود: «از پایگاه نیروی هوایی و با تکیه بر بازوی بلند اسرائیل، این پیام را برای شما میفرستم: با ما درنیفتید؛ نه اکنون و نه هیچوقت دیگر. بازوی بلند ما در هر نقطه و هر زمانی به شما خواهد رسید.»
نتانیاهو تاکید کرد اسرائیل «بیوقفه در تمامی جبههها» عملیات انجام میدهد و نیروهای این کشور طی هفتههای اخیر بیش از ۱۰۰ «تروریست» را در نوار غزه از پا درآوردهاند.
نتانیاهو در ادامه گفت اسرائیل با «فشارهای سنگینی» برای عقبنشینی و چشمپوشی از دستاوردهای نظامی خود مواجه است، اما او اجازه نخواهد داد چنین اتفاقی رخ دهد.
او در سخنان خود مشخص نکرد کدام کشورها یا گروهها را عامل احتمالی حمله به اسرائیل در آستانه انتخابات میداند.
انتخابات پارلمانی اسرائیل قرار است پنجم آبان برگزار شود؛ رویدادی که ترکیب آینده کنست و سرنوشت دولت بعدی این کشور را تعیین خواهد کرد.
افزایش تنشهای منطقهای
هشدار نتانیاهو در شرایطی مطرح میشود که چشمانداز مذاکرات تهران و واشینگتن در هالهای از ابهام قرار دارد و گمانهزنیها درباره احتمال ازسرگیری جنگی تمامعیار و گسترش دامنه درگیریها بالا گرفته است.
در چنین شرایطی، مقامهای جمهوری اسلامی نیز بر شدت لفاظیهای تهدیدآمیز خود افزودهاند.
حسین محبی، سخنگوی سپاه پاسداران، هفتم مهر در نشستی خبری تهدید کرد در صورت تغییر شکل درگیریها، جمهوری اسلامی سلاحهای جدیدی را به کار خواهد گرفت.
محبی گفت: «ما دائما در حال طراحی سلاحهای جدید، ارتقای سلاحهای فعلی و تولید انبوه سلاحهایی هستیم که بتوانیم از خودمان دفاع کنیم و از همه فناوریهای دنیا برای ساخت سلاحها استفاده میکنیم.»
محمدباقر قالیباف، رییس مجلس شورای اسلامی، نیز در واکنش به سخنان اخیر دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، اعلام کرد جمهوری اسلامی در برابر «لفاظی و محاصره هوایی و تجاری» عقبنشینی نمیکند.
او هشدار داد: «در منطقهای که ما نفت نفروشیم، کسی نفت نخواهد فروخت و اگر امنیت ما تامین نشود، هیچ زیرساختی ایمن نخواهد بود.»
همزمان با این تحولات، سفر اخیر نتانیاهو به امارات متحده عربی به احتمال تشدید تنشها میان حکومت ایران و اسرائیل دامن زده است.
نخستوزیر اسرائیل پنجم مهر در ابوظبی با شیخ محمد بن زاید آل نهیان، رییس امارات متحده عربی، دیدار کرد.
بن سبطی، پژوهشگر امور ایران و اسرائیل، پیشتر در مصاحبه با ایراناینترنشنال گفت سفر نتانیاهو به امارات ممکن است با هدف هماهنگی بیشتر علیه جمهوری اسلامی انجام شده باشد.
شبکه آی۲۴نیوز نیز گزارش داد محور اصلی سفر ششساعته نتانیاهو به امارات، موضوع ایران بوده است.
نتانیاهو دوم مهر در سخنرانی خود در مجمع عمومی سازمان ملل متحد، جمهوری اسلامی را «رژیمی قاتل و شرور» خواند و افزود مردم ایران «روزی آزاد خواهند شد».
شرکت هواپیمایی کاسپین سهشنبه هفتم مهر در واکنش به توقیف هواپیمای خود، علت آن را «بروز یک موضوع اداری در کشور ترکیه» اعلام کرد و گفت بهرهبرداری از این هواپیما بهطور موقت با محدودیت مواجه شده است.
روابط عمومی این شرکت اعلام کرد پیگیریهای حقوقی و اداری برای رفع محدودیت آغاز شده و هواپیمای توقیفشده سهشنبه به ایران بازمیگردد.
خبرگزاری دمیرورن ترکیه گزارش داد بهدلیل بدهی شرکت هواپیمایی کاسپین به یک شرکت ارائهدهنده خدمات نظارتی، روند قضایی علیه این شرکت در ترکیه آغاز شده است.
بر اساس این گزارش، وکیلان شرکت طلبکار به همراه ماموران اجرای احکام به فرودگاه استانبول رفتند و خواستار جلوگیری از پرواز هواپیمای کاسپین با شماره ثبت «ایپی-کیپیبی» شدند.
این هواپیما ششم مهر، پس از سوار کردن مسافران آماده پرواز به ایران بود که از برخاستن آن جلوگیری شد. مسافران سپس از هواپیما پیاده و به ترمینال منتقل شدند و هواپیما توقیف شد.
محدودیت پروازهای شرکتهای هواپیمایی ایرانی
در روزهای اخیر و به دنبال ضربالاجل آمریکا برای شرکتهای هواپیمایی ایرانی، پروازهای این شرکتها به شماری از کشورهای منطقه با محدودیت یا توقف روبهرو شده است.
پروازهای شرکتهای هواپیمایی ایرانی به عراق، امارات متحده عربی، عمان، قطر، گرجستان و جمهوری آذربایجان متوقف یا محدود شده، ترکمنستان نیز برای عبور پروازهای ایرانی از حریم هوایی خود محدودیتهایی اعمال کرده و امکان صدور بلیت از تهران به بحرین و کویت محدود یا قطع شده است.
با این حال، رامین کاشفآذر، مدیرعامل شرکت شهر فرودگاهی «امام خمینی»، پنجم مهر گفت پروازهای این فرودگاه به بیش از ۳۰ مقصد بینالمللی ادامه دارد و همان روز بیش از ۶۰ پرواز انجام شده است.
در مورد پرونده هواپیمای توقیفشده ماهان، پایگاه خبری ایرپورتهابر گزارش داد شرکت طلبکار «ایسیام تمسیل گوزتیم» است که در زمینه خدمات نمایندگی و نظارت هوانوردی فعالیت میکند و بهدلیل طلب حدود سه میلیون یورویی از شرکت هواپیمایی کاسپین، روند حقوقی را آغاز کرده.
بر اساس این گزارش، توقیف هواپیما در پی حکم دادگاه انجام شده و روند حقوقی میان دو شرکت همچنان ادامه دارد.
ایرپورتهابر نوشت پس از توقیف هواپیما، وضعیت این پرواز و انتقال احتمالی مسافران به پروازهای دیگر در دست بررسی قرار گرفت. دو شرکت نیز تاکنون توضیح رسمی جامعی درباره این پرونده منتشر نکردهاند.
گسترش تحریمهای صنعت هوانوردی
گسترش تحریمها به شرکتهای هواپیمایی و ارائهدهندگان خدمات فرودگاهی، شبکه پروازهای بینالمللی شرکتهای هواپیمایی ایرانی را بیش از پیش محدود کرده و مسافران را در برخی مسیرها به استفاده از پروازهای غیرمستقیم یا شرکتهای خارجی سوق داده است.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، ۳۰ شهریور هشدار داد ارائه سوخت و خدمات فرودگاهی یا فروش بلیت به شرکتهای هواپیمایی جمهوری اسلامی میتواند شرکتها و نهادهای ارائهدهنده این خدمات را در معرض قطع دسترسی به نظام مالی دلاری آمریکا قرار دهد.
وزارت خزانهداری آمریکا ۱۷ شهریور ۳۵ شرکت و یک فرد مرتبط با صنعت هوانوردی ایران را تحریم کرد که شامل ۲۷ شرکت هواپیمایی ایرانی و هشت شرکت خارجی میشود.
خبرگزاری رویترز سهشنبه هفتم مهر گزارش داد کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان با یکی از شدیدترین بحرانهای تامین مالی در تاریخ خود روبهروست و در پی کاهش کمکها از سوی آمریکا و دیگر کشورها، با کسری بودجه پنج میلیارد و ۷۸۹ میلیون دلاری مواجه شده است.
بر اساس گزارش تازه این نهاد، منابع مالی در دسترس آن از سال ۲۰۲۴ تا ۲۰۲۵ حدود ۲۴ درصد کاهش یافته و تا ماه ژوئیه تنها ۳۲ درصد از هشت میلیارد و ۵۰۵ میلیون دلار بودجه مورد نیاز برای سال ۲۰۲۶ تامین شده بود.
سازمان ملل ۲۴ اردیبهشت اعلام کرد آمریکا ۱.۸ میلیارد دلار کمک بشردوستانه جدید اختصاص داده است؛ در آن زمان حدود ۲۳۹ میلیون نفر در جهان به کمکهای بشردوستانه نیاز داشتند.
کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان پیشبینی کرده است شمار افراد تحت پوشش ماموریت این نهاد تا پایان سال به ۱۳۱ میلیون و ۲۰۰ هزار نفر برسد. این رقم در پایان سال گذشته ۱۲۹ میلیون و ۴۰۰ هزار نفر بود.
این نهاد در گزارش ۲۶ صفحهای خود، پیامدهای کاهش بودجه بر ثبت پناهندگان، برنامههای حمایت از کودکان و خدمات به بازماندگان خشونت جنسیتی را تشریح کرد و هشدار داد: «از یک آستانه مشخص که پایینتر برویم، سیستم کوچک نمیشود، بلکه از کار میافتد.»
در چاد، که میزبان پناهجویان گریخته از جنگ سودان است، ثبتنام ۳۱۹ هزار نفر با تاخیر روبهرو شده و ۲۰۰ هزار زن و دختر نیز ممکن است دسترسی خود را به فضاهای امن و برنامههای پیشگیری از دست بدهند.
در سودان نیز پس از آنکه فعالیتهای ثبتنام در پنج ماه نخست سال متوقف شد، حدود ۱۴۰ هزار پناهنده و پناهجو تا میانه سال ۲۰۲۶، ثبتنشده باقی مانده بودند.
سازمان ملل آذر ۱۴۰۴ و در پی افت کمکهای بینالمللی، بودجه درخواستی برنامههای بشردوستانه خود را برای سال ۲۰۲۶ به ۲۳ میلیارد دلار، کمتر از نصف رقم درخواستی سال قبل، کاهش داد.
کاهش کمک به بازگشتکنندگان به افغانستان
در افغانستان، کمک نقدی کمیساریای عالی سازمان ملل به افرادی که به این کشور بازمیگردند، از ۳۷۵ دلار به ۱۷۰ دلار برای هر نفر کاهش یافته است.
تنها در سال جاری بیش از یک میلیون نفر بهصورت اجباری یا داوطلبانه از کشورهای همسایه، از جمله ایران و پاکستان، به افغانستان بازگشتهاند.
این نهاد اعلام کرد پس از کاهش ۳۳ درصدی نیروی انسانی خود در سال ۲۰۲۵، تعطیلی دفاتر در ۱۴۰ نقطه و توقف فعالیت در ۱۵ کشور در مقایسه با سال ۲۰۲۴، صرفهجویی بیشتر نیز نمیتواند کمبود منابع مالی را جبران کند.
کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان، خرداد ۱۴۰۴ اعلام کرد شمار افرادی که بر اثر جنگ و آزار و اذیت از خانههای خود رانده شدهاند از ۱۲۲ میلیون نفر فراتر رفته است.
این کمیساریا هشدار داد کاهش منابع مالی بهتدریج نظام حمایت از پناهندگان را فرسوده میکند و خطر ثبتنشدن آنها و محروم ماندن بازماندگان خشونت جنسیتی از حمایتهای مورد نیاز را افزایش میدهد.
آمریکا در جریان جنگ ایران از این پایگاه استفاده کرده است.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، دوشنبه شش مهر گفت این ماجرا «ممکن است» با حکومت ایران مرتبط باشد.
ترامپ افزود اگر تصمیم با او بود، مظنونان را با وثیقه آزاد نمیکرد.
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، نیز در مصاحبه با شبکه فاکس نیوز گفت یک «بازیگر خارجی» در این ماجرا دخیل بوده است، اما شواهد یا جزییات بیشتری ارائه نکرد.
روبیو گفت: «آنچه اتفاق افتاد، آنچه نزدیک بود اتفاق بیفتد و آنچه میتوانست آخر هفته در بریتانیا اتفاق بیفتد، وضعیتی بسیار جدی است. این موضوع بهوضوح رد پای یک بازیگر خارجی را در خود دارد.»
او افزود که در حال حاضر نمیتواند جزئیات بیشتری ارائه کند.
ارتباط احتمالی با جمهوری اسلامی در دست بررسی است
یک منبع مطلع از تحقیقات به رویترز گفت انگیزه مرتبط با جمهوری اسلامی در حال حاضر محتملترین سناریو مورد بررسی است، هرچند احتمال یک عملیات خرابکارانه روسیه یا توطئهای با انگیزه اسلامگرایانه نیز بررسی میشود.
سفارت جمهوری اسلامی در لندن پیشتر هرگونه ارتباط با این پرونده را «قاطعانه» رد و گمانهزنیها درباره نقش تهران را «بیاساس و مغرضانه» توصیف کرده بود.
سفارت جمهوری اسلامی در لندن همچنین گفت چنین ادعاهایی به «تبلیغات ایرانهراسانه» در بریتانیا دامن میزند.
سپاه پاسداران در ماه ژوئیه پایگاه فرفورد را «هدف مشروع» اعلام کرده بود.
لارنس تیلور، رییس پلیس ضدتروریسم بریتانیا، مستقیما از ایران نام نبرد، اما گفت مقامها از توجه گسترده به ارتباط احتمالی این حادثه با شرایط ژئوپلیتیکی کنونی آگاه هستند.
او گفت: «ما این موضوع را از هر زاویه ممکن بررسی میکنیم، از جمله این احتمال که این اقدام از سوی نیروهای نیابتی یا افرادی انجام شده باشد که آگاهانه یا ناآگاهانه به نمایندگی از یک دولت خارجی فعالیت میکنند.»
بازداشت پنج بریتانیایی در نزدیکی پایگاه
پنج مظنون، همگی شهروند بریتانیا، ساکن لندن و در اوایل دهه ۲۰ زندگی خود هستند. آنها بامداد یکشنبه پنج پس از آن بازداشت شدند که یک کشاورز محلی پلیس را از حرکت سه ون سفید به سوی پایگاه فرفورد مطلع کرد.
این افراد به ظن جرایم مرتبط با مواد منفجره و برنامهریزی برای یک اقدام تروریستی بازداشت شدند.
تیلور با اعلام اینکه پنج مظنون دوشنبه تحت «شرایط سختگیرانه وثیقه» آزاد شدند، تاکید کرد آزادی آنها به معنای پایان تحقیقات نیست.
او گفت: «برای اینکه کاملا روشن باشد، این به معنای پایان تحقیقات نیست. آنها قطعا همچنان تحت تحقیق قرار دارند و ما چندین مسیر تحقیقاتی را دنبال میکنیم.»
سه ون سفید نیز با کمک نیروهای نظامی و کارشناسان پزشکی قانونی بهطور گسترده مورد بررسی قرار گرفتهاند و بهگفته پلیس، همچنان نیروهای قابل توجهی در محل مستقر هستند.
پایگاهی که آمریکا از آن در جنگ ایران استفاده کرده است
فرفورد یک پایگاه بریتانیایی است که بمبافکنهای آمریکایی در آن مستقر هستند. دولت بریتانیا به آمریکا اجازه داده بود از بمبافکنهای مستقر در این پایگاه برای حمله به مواضع موشکی ایران که کشتیها را در تنگه هرمز هدف قرار میدادند استفاده کند.
ترامپ روز یکشنبه گفته بود مظنونان قصد وارد کردن «خسارت بزرگی» داشتهاند.
با این حال، رسانههای بریتانیایی درباره میزان نظارت قبلی بر مظنونان ابراز تردید کردهاند، زیرا آنها توانسته بودند تا نزدیکی پایگاه پیش بروند.
منبع مطلع رویترز نیز گفت بازداشتها بر اساس اطلاعات قبلی نهادهای اطلاعاتی صورت نگرفته است، هرچند تدابیر امنیتی در پایگاه از قبل افزایش یافته بود؛ موضوعی که نشان میدهد مقامها از افزایش سطح تهدید آگاه بودند.
کشاورزی که پلیس را مطلع کرد به خبرنگاران گفت گروهی از «مردان نقابدار و کلاهپوش» را دیده که به سوی مزارع میدویدند. او گفت تصور میکند تماسش با شماره اضطراری ۹۹۹ باعث خنثی شدن طرح شده و احتمال میدهد تا ۱۰ نفر را در محل دیده باشد.
وزیر دفاع بریتانیا در واکنش گفت این کشاورز تنها «تصویری ناقص» از تحقیقات در اختیار دارد و توضیح بیشتری ارائه نکرد.
او همچنین گفت: «میدانیم ایران و نیروهای نیابتی آن قصد آسیب رساندن به ما را دارند و میدانیم که بهطور مرتب مجبوریم تلاشهای ایران برای تهدید منافع ما یا متحدانمان را خنثی کنیم.»
افزایش تدابیر امنیتی در پایگاههای آمریکا
در پی بازداشتهای فرفورد، سفارت آمریکا در بریتانیا هشدار امنیتی صادر کرد و از شهروندان آمریکایی خواست احتیاط کنند و نسبت به امنیت شخصی خود هوشیار باشند. تدابیر امنیتی در دیگر پایگاههای هوایی مورد استفاده آمریکا در بریتانیا نیز افزایش یافت.
نخستوزیر بریتانیا جلسه کمیته واکنش اضطراری دولت را برای بررسی وضعیت برگزار کرد.
بریتانیا در ماه آوریل، پس از مجموعهای از حوادث یهودستیزانه در شمال لندن، سطح تهدید تروریستی را به دومین سطح بالای نظام هشدار این کشور افزایش داده بود؛ سطحی که به معنای «بسیار محتمل» بودن وقوع حمله است.
پلیس همچنین ارتباط احتمالی ایران با شماری از حوادثی را بررسی میکند که در آنها اماکن مرتبط با جامعه یهودیان یا مخالفان جمهوری اسلامی هدف قرار گرفتهاند.
در پی عملیات پلیس در اطراف فرفورد، محدودهای به شعاع ۴۰۰ متر در اطراف پایگاه بسته و ساکنان ۸۵ خانه در روستای مجاور «ولفورد» تخلیه شدند.
شبانه محمود، وزیر کشور بریتانیا، اعلام کرد تیم خنثیسازی مواد منفجره ارتش محل را ایمن کرده و ساکنان تخلیهشده میتوانند بهزودی به خانههای خود بازگردند.
