شاهزاده رضا پهلوی با قدردانی از تصمیم کلمبیا برای قطع روابط دیپلماتیک با جمهوری اسلامی، آن را «اصولی» خواند و گفت ایرانیان کسانی را که در مبارزه برای آزادی کنارشان میایستند، هرگز فراموش نخواهند کرد.
او در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس خطاب به آبلاردو د لا اسپریلا، رییسجمهوری کلمبیا، نوشت: «ملت ایران سپاسگزار شما و ملت کلمبیا برای تصمیم اصولیتان در قطع روابط دیپلماتیک با جمهوری اسلامی است.»
شاهزاده رضا پهلوی افزود: «کلمبیا در برابر تروریسم، جرائم فرامرزی و نقض سیستماتیک حقوق بشر از سوی جمهوری اسلامی، موضع روشنی اتخاذ کرده است.»
او با تاکید بر اینکه «ایرانیان کسانی را که در مبارزه برای آزادی در کنارشان میایستند، هرگز از یاد نخواهند برد»، ابراز امیدواری کرد روابط دو کشور در آینده بر پایه ارزشهای مشترک شکل بگیرد.
شاهزاده رضا پهلوی نوشت: «من چشمانتظار روزی هستم که یک ایران آزاد و کلمبیا، روابط مستحکم و دوستی پایداری را بر اساس ارزشهای مشترکِ آزادی، امنیت و دموکراسی بنا کنند.»
قطع روابط دیپلماتیک به دلیل نقض حقوق بشر و نگرانیهای امنیتی
این پیام پس از آن منتشر شد که وزارت امور خارجه کلمبیا در بیانیهای به تاریخ پنجشنبه دوم مهر، ۲۴ سپتامبر، اعلام کرد قطع روابط دیپلماتیک با جمهوری اسلامی از ۲۸ شهریور، ۱۹ سپتامبر، اجرایی شده است.
بر اساس این بیانیه، روابط کنسولی دو کشور ادامه خواهد یافت.
بوگوتا نگرانیهای امنیتی، ارتباطات جمهوری اسلامی با گروههای تروریستی، نقض حقوق بشر و اقدامات حکومت ایران در منطقه و پرونده هستهای را از دلایل این تصمیم برشمرد.
وزارت امور خارجه کلمبیا گفت این اقدام در راستای اصول سیاست خارجی این کشور در زمینه امنیت ملی، امنیت نیمکره و مبارزه با جرایم فراملی صورت گرفته است.
این وزارتخانه در بیانیه خود به ارتباطات میان جمهوری اسلامی و گروههای تروریستی بینالمللی، از جمله گروههای مرتبط با قاچاق مواد مخدر، اشاره کرد و این ارتباطات را تهدیدی علیه امنیت کلمبیا دانست.
بوگوتا همچنین «نقض مستند حقوق بشر» در ایران و حملات تاییدشده علیه کشورهای غیرطرف درگیری در خاورمیانه را از دیگر دلایل قطع روابط عنوان کرد.
انسداد تنگه هرمز و ممانعت مقامهای ایرانی از فعالیت آژانس بینالمللی انرژی اتمی برای راستیآزمایی دامنه برنامه هستهای ایران نیز از موارد ذکرشده در بیانیه بود. وزارت امور خارجه کلمبیا گفت مجموعه این اقدامات، اعتماد بوگوتا به دولت جمهوری اسلامی را تضعیف کرده است.
این وزارتخانه تاکید کرد هنگام ابلاغ تصمیم به وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، با استناد به کنوانسیونهای وین درباره روابط دیپلماتیک و کنسولی، ادامه روابط کنسولی دو کشور را تصریح کرده است. اداره تشریفات کلمبیا نیز روند اقدامات بعدی را به مقامهای ایرانی اطلاع خواهد داد.
دولت کلمبیا در پایان بیانیه، دفاع از حاکمیت ملی را از ارکان سیاست خارجی خود خواند و بر حفاظت از مرزها، مخالفت با مداخله خارجی و دفاع از شهروندان و منافع این کشور تاکید کرد.
واکنش جمهوری اسلامی
در واکنش به تصمیم دولت کلمبیا، وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی اعلام کرد «تدابیر لازم» را برای صیانت از منافع جمهوری اسلامی اتخاذ خواهد کرد و اتهامهای مطرحشده از سوی بوگوتا علیه ایران و بخشی از نیروهای مسلح جمهوری اسلامی را رد کرد.
وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی جمعه سوم مهر در بیانیهای اعلام کرد روابط دیپلماتیک ایران و کلمبیا بیش از نیم قرن سابقه داشته و تصمیم بوگوتا برای قطع این روابط را مغایر با منافع دو کشور دانست.
در این بیانیه، وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی تصمیم کلمبیا را ناشی از «نفوذ آمریکا و اسرائیل» دانست و دولت کلمبیا را به ارتباط با شبکههای قاچاق مواد مخدر متهم کرد.
وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی همچنین از توقیف ۵۵ کیلوگرم کوکائین در تهران در اواخر شهریور خبر داد و گفت این محموله از کلمبیا به ایران قاچاق شده بود.
این وزارتخانه از مقامهای کلمبیا خواست برای شناسایی افراد دخیل در قاچاق این محموله و موارد مشابه همکاری کنند.
متیو گولد (Matthew Gould) در فاصله سالهای ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۵ سفیر بریتانیا در اسرائیل بود. او که اولین سفیر یهودی بریتانیا در اسرائیل محسوب میشود از سال ۲۰۰۳ تا ۲۰۰۵ معاون سفیر بریتانیا در تهران بود.
او در این یادداشت که جمعه سوم مهر منتشر شد، نوشته است که حکومت جمهوری اسلامی و سپاه پاسداران، با وجود اعتراضات گسترده و کشته شدن علی خامنهای در حملات آمریکا و اسرائیل، توانستهاند در قدرت باقی بمانند و تغییر این وضعیت نیازمند تحولاتی همزمان در داخل کشور به همراه حمایت واقعی از خارج از کشور است.
گولد یادداشت خود را با سه اظهارنظر دونالد ترامپ درباره اعتراضات ایران آغاز کرده است. ترامپ ۲۳ دی ۱۴۰۴، در هفتهای که هزاران معترض کشته شدند، در تروثسوشیال نوشت: «میهنپرستان ایرانی، به اعتراض ادامه دهید ــ نهادهایتان را تصرف کنید!!!» و وعده داد: «کمک در راه است.»
ترامپ در ساعات اولیه ۹ اسفند ۱۴۰۴، همزمان با آغاز حملات آمریکا و اسرائیل به جمهوری اسلامی، در یک سخنرانی تلویزیونی خطاب به ایرانیان گفت: «وقتی کار ما تمام شد، حکومتتان را در دست بگیرید. برای تصرف شما خواهد بود. این احتمالا تنها فرصت شما برای چند نسل خواهد بود.»
ترامپ ۱۰ شهریور ۱۴۰۵ بار دیگر در تروثسوشیال، این بار به گفته گولد با لحنی گلایهآمیزتر، پرسید: «مردم ایران چه زمانی قیام خواهند کرد و خواهند جنگید؟»
معاون پیشین سفیر بریتانیا در ایران سپس در ادامه مقاله خود نوشته است حکومت ایران و سپاه پاسداران که در مرکز ساختار قدرت قرار دارد، «بیرحمانه مصمم» به حفظ قدرت هستند و بارها برخلاف پیشبینیها موفق به بقا شدهاند.
بهگفته او، جمهوری اسلامی در سال جاری از دو تحول بزرگی جان سالم به در برد که بسیاری از ناظران تصور میکردند میتواند به سقوط آن منجر شود.
نخست، اعتراضاتی بود که در دی ماه ۱۴۰۴ آغاز شد و بهنوشته گولد، جدیترین اعتراضاتی بود که حکومت با آن مواجه شده است. این اعتراضات نه با دانشجویان و طبقه متوسط، بلکه با اعتصاب کسبه بازار بزرگ تهران آغاز شد و سپس به هر ۳۱ استان ایران گسترش یافت.
یک دیپلمات اروپایی شمار معترضان حاضر در خیابانهای تهران در ۱۸ دی را «بسیار بیش از یک میلیون نفر» گزارش کرده است. حکومت اعتراضات را بهشدت سرکوب کرد؛ بهگفته حکومت دستکم سه هزار معترض کشته شدهاند و برخی برآوردهای معتبر شمار کشتهشدگان را تا ۳۰ هزار نفر اعلام کردهاند.
بهنوشته گولد، این تجربه نشان داد که اعتراضات گسترده بهتنهایی کافی نیست.
تحول دوم در۹ اسفند سال گذشته رخ داد؛ زمانی که علی خامنهای در حمله هوایی آمریکا و اسرائیل کشته شد. خامنهای بیش از ۳۶ سال رهبر جمهوری اسلامی بود و پیش از آن نیز هشت سال ریاستجمهوری را برعهده داشت.
گولد پس از مرور این دو رویداد افزوده است اگر تغییر رهبری قرار بود به تغییر حکومت منجر شود، آن لحظه باید بهترین فرصت میبود: خامنهای جانشینی تعیین نکرده بود. پسرش مجتبی که سرانجام به رهبری منصوب شد، در همان حملات بهشدت مجروح شده بود و کشور برای مدتی کوتاه بهدست یک هیات موقت سهنفره اداره شد. با این حال، حکومت بار دیگر تاب آورد و قدرت به نسل بعدی و «تندروتر» منتقل شد.
پنج شرط برای تغییر حکومت
گولد سپس در پاسخ به این پرسش که برای سرنگونی حکومت چه چیزی لازم است، پنج عامل را برشمرده که بهگفته او تحقق هیچیک آسان نخواهد بود:
عامل نخست، بازگشت مردم ایران به خیابانهاست:
به نوشته معاون پیشین سفیر بریتانیا در تهران، ایرانیان با وجود آسیبهای مکرر ناشی از خشونت باید بار دیگر اعتراض کنند و ائتلافی را که در آغاز سال میان طبقات و مناطق مختلف کشور شکل گرفته بود، بازسازی کنند.
گولد محتملترین محرک اعتراضات متحد را فشار اقتصادی میداند؛ وضعیتی که بهگفته او ایرانیان به همان اندازه که آمریکا را مسئول آن میدانند، حکومت خود را نیز مقصر میشمارند. تورم به بالاترین سطح از زمان جنگ جهانی دوم رسیده، بیش از یک نفر از هر پنج جوان بیکار است، قیمت سوخت افزایش یافته و سوخت کافی نیز وجود ندارد. او نوشته که یک زمستان سخت میتواند افراد بیشتری را به خیابانها بکشاند.
عامل دوم، دوام اعتراضات پس از آغاز سرکوب و قطع اینترنت است:
به اعتقاد متیو گولد، حکومت تنها در صورتی واقعا با تهدید روبهرو خواهد شد که اعتراضات بتواند پس از سرکوب اجتنابناپذیر و خاموشی اینترنت ادامه پیدا کند.
عامل سوم، ایجاد زیرساختی است که شهروندان بتوانند حتی بدون اینترنت سازماندهی شوند:
در اعتراضات دی ماه، هنگامی که حکومت برای ایجاد خاموشی کامل دیجیتال تلاش کرد، استارلینک دسترسی رایگان را برای حسابهای ایرانی فعال کرد و دولت ترامپ هزاران پایانه استارلینک را به داخل ایران فرستاد اما حکومت بهسرعت واکنش نشان داد.
بهنوشته گولد، با فناوریای که احتمالا روسیه یا چین تامین کرده بودند، سیگنال جیپیاس استارلینک در تهران مختل شد و حکومت همزمان به جستوجو و جمعآوری دیشهای استارلینک در داخل کشور پرداخت؛ اقداماتی که اتصال را تا ۸۰ درصد کاهش داد. سامانههای آمریکایی دور زدن محدودیتهای اینترنتی که میتوانست به معترضان کمک کند نیز عمدتا پس از آنکه دولت ترامپ یک سال پیشتر کمکهای خارجی را متوقف کرد، از دسترس خارج شده بود.
عامل چهارم و شاید مهمترین عامل، متزلزل شدن نیروهای امنیتی است:
سفیر سابق بریتانیا در اسرائیل نوشته است انقلابها زمانی موفق میشوند که نیروهای نظامی دچار تردید شوند.
او دو نمونه تاریخی ذکر میکند: در سال ۱۳۵۷، ارتش شاه ایران پس از ماهها تیراندازی به معترضان سرانجام کنار کشید؛ در سال ۱۴۰۳ نیز ارتش بشار اسد در سوریه، به تعبیر گولد، بیش از آنکه «جدا شود، ناپدید شد».
اما در ایران، با وجود پیشبینیهای خوشبینانه، نیروهای نظامی تا امروز عمدتا منسجم باقی ماندهاند. سپاه پاسداران و نیروی شبهنظامی بسیج نیز وفادار ماندهاند و بهنوشته گولد، ایدئولوژی و منافع اقتصادی آنها را به حفظ وضع موجود پیوند داده است.
عامل پنجم، فروپاشی درونی خود حکومت است:
گولد معتقد است این اتفاق زمانی رخ خواهد داد که مقامهای رده میانی به این نتیجه برسند که نظم قدیمی به پایان رسیده است. اما تا زمانی که این افراد آیندهای برای خود در نظام بعدی نبینند، چنین تغییری رخ نخواهد داد. او تاکید میکند که «انزوای کامل» هیچ انگیزهای برای جدا شدن این افراد از حکومت ایجاد نمیکند.
هشدار درباره خلاء قدرت پس از سقوط احتمالی
متیو گولد در ادامه یادداشت خود افزوده است اگر این پنج شرط فراهم شود، اعتراضات ممکن است فرصتی برای موفقیت پیدا کند و حکومت سرانجام کنار برود؛ اما بدون آنها، «هیچ میزان بمباران هوایی یا تشویق کاخ سفید کافی نخواهد بود.»
او در عین حال هشدار داده که اگر چنین روزی فرا برسد، آمریکا و دیگر کشورها نباید روی انتقال آرام و آسان قدرت به یک حکومت جدید حساب کنند.
بهگفته او، احتمال وقوع دورهای از هرجومرج، خلاء رهبری و قدرت گرفتن گروههای جداییطلب در مناطق پیرامونی ایران نیز وجود دارد؛ از کردها در غرب و شمالغرب گرفته تا بلوچها در جنوبشرق.
گولد در پایان یادداشت خود نوشته است به جای آنکه ترامپ به انتشار پیامهای اینترنتی بیشتری برای تشویق ایرانیان به قیام ادامه دهد، اقدام مفیدتر این است که دستور تدوین یک برنامه جامع برای دوران پس از تغییر حکومت را صادر کند؛ طرحی که در زمان لازم آماده اجرا باشد و بتواند بلافاصله حمایتهای امنیتی، بشردوستانه و بازسازی را فراهم کند.
بهنوشته او، تنها در چنین شرایطی وعده ترامپ مبنی بر اینکه «کمک در راه است» معنای واقعی خواهد یافت و مردم ایران خواهند توانست ساختن آیندهای را که بهگفته گولد «شایسته آن هستند» آغاز کنند.
او در این مصاحبه گفت همواره با هرگونه حمله به ایران مخالف بوده و مردم باید آزادانه شکل نظام آینده را انتخاب کنند.
همسر آخرین پادشاه ایران پیش از انقلاب ۵۷ با انتقاد از سرکوب و سیاستهای جمهوری اسلامی تاکید کرد: «قلبم برای ایران میتپد.»
این مصاحبه در انستیتو دو فرانس در پاریس انجام شده و نخستین گفتوگوی رسانهای شهبانو فرح پهلوی از زمان آغاز حملات آمریکا و اسرائیل به جمهوری اسلامی در اسفند گذشته معرفی شده است.
شهبانو فرح پهلوی در توضیح سکوت خود از آغاز جنگ گفت خبرهایی که از ایران دریافت میکرد، از دشوارتر شدن روزافزون شرایط مردم حکایت داشت.
او افزود: «وقتی این جنگ درگرفت، ایرانیان هنوز در سوگ چیزی بودند که احتمالا یکی از بزرگترین کشتارهای غیرنظامیان بیدفاع به دست یک حکومت علیه مردم خودش بود.»
شهبانو فرح پهلوی در پاسخ به پرسشی درباره وضعیت کنونی، در میانه حملات آمریکا و مذاکرات، گفت: «من همیشه با هرگونه حمله به کشورم مخالف بودهام. ایرانیان چهلوهفت سال است که زیر فشار و سرکوبی هر روز شدیدتر زندگی میکنند. امروز باید پیامدهای دخالتهای رژیم در خارج را هم تحمل کنند.»
او در ادامه پرسید: «تا کی یک ملت باید تاوان انتخابهای فاجعهبار رژیمی را بپردازد که بر او حکم میراند، در حالی که بارها و به بهای فداکاریهای سنگین، مخالفت خود را با آن فریاد زده است؟»
شهبانو فرح پهلوی همچنین در پاسخ به این پرسش که آیا جمهوری اسلامی از جنگ قویتر بیرون خواهد آمد، گفت: «به نظرم این کاملا غیرممکن است.»
او افزود: «فریب تبلیغات، تظاهرات با دقت سازمانیافته و استفاده گسترده از ابزارهای رسانهای و فناوری را نخورید. واقعیت روی زمین، آنطور که من میشناسم، چیز دیگری است.»
به باور او، سیاستهای حکومت به جنگ و ویرانی انجامیده و رنج مردم و آسیب به کشور را افزایش داده است.
او گفت: «برای اکثریت بزرگ ایرانیان، دشمن واقعی درون مرزهای خودشان است. اگر برای دفاع از میهنشان متحد شدهاند، پیش و بیش از هر چیز در برابر همین دشمن بوده است.»
شهبانو فرح پهلوی با اشاره به مشکلات معیشتی مردم گفت در کشوری که آن را از ثروتمندترین کشورهای جهان توصیف کرد، بخش بزرگی از جمعیت توان تامین غذای کافی ندارند و برخی ناچارند به یک وعده غذا در روز، اغلب بدون پروتئین، بسنده کنند.
او افزود: «با این همه، ایرانیان، و بهویژه این نسل جوان که در فضای سرکوب دائمی بزرگ شده، انتخاب خود را کردهاند: آزادی و دموکراسی.»
در بخش دیگری از مصاحبه، شهبانو فرح پهلوی درباره فعالیتهای پسرش، شاهزاده رضا پهلوی، گفت: «او زندگی و تمام توانش را وقف مبارزه برای آزادی ایران کرده است.»
او در پاسخ به پرسشی درباره ایرانیانی که خواهان پایان جمهوری اسلامیاند اما با بازگشت سلطنت مخالفاند، بر انتخاب شکل نظام سیاسی آینده با رای مردم تاکید کرد.
شهبانو فرح پهلوی گفت: «هدف اعلامشده شاهزاده رضا این است که جنبش ایرانیان را به سوی آزادی هدایت کند و دوره گذار را رهبری کند، تا زمانی که مردم بتوانند آزادانه و با رای خود شکل نظام آینده را برگزینند. آنگاه ماموریت او به پایان میرسد.»
او در پاسخ به پرسشی درباره امید به بازگشت به ایران نیز گفت: «تنها دغدغه و تنها امید من این است که ایرانیان و کشورم را رها از چنگ این قدرت شوم ببینم.»
شهبانو فرح پهلوی هنگام صحبت درباره نسبت خود با فرانسه، بر هویت ایرانیاش تاکید کرد و گفت: «من پیش از هر چیز ایرانی هستم. قلبم برای ایران میتپد و عمیقا به ریشههایم وابستهام.»
او همچنین از ثبت بنیادی در پرتغال خبر داد و گفت آرزو دارد این بنیاد در دوران حیاتش و پس از آن، به مرجعی با نام او تبدیل شود. به گفته شهبانو فرح پهلوی، از دیگر ماموریتهای این بنیاد، شناساندن ایران، تاریخ، فرهنگ و ارزشهای آن به جهان خواهد بود.
شهبانو فرح پهلوی گفت امسال به تعطیلات نرفته و تمام تابستان را در پاریس، «نگران و در تماس دائم با هممیهنانم» گذرانده است.
او درباره تلاش برای حفظ امید در میان ایرانیان گفت: «دور از آنها، هر کاری از دستم برمیآید میکنم تا به آنها امید بدهم و یادآوری کنم که در پایان، روشنایی بر تاریکی پیروز خواهد شد.»
وقتی از او خواسته شد خود را در یک کلمه توصیف کند، پاسخ داد: «مثبت».
دیوید پردو، سفیر آمریکا در پکن، جمعه سوم مهر در مصاحبه با شبکه سیانبیسی گفت: «ما از چند هفته پیش خیلی روشن به آنها گفتیم که هرگونه کمک به [حکومت] ایران، چه مستقیم و چه غیرمستقیم، چه اطلاعاتی و چه در قالب قطعات یا تجهیزات نظامی، کاملا غیرقابلقبول است. رییسجمهوری ترامپ دیروز بار دیگر این موضوع را بهروشنی بیان کرد.»
پردو همچنین گفت ترامپ و شی پس از نشست ماه مه بر سر سه موضوع به توافق رسیدند: جمهوری اسلامی هرگز نباید به سلاح هستهای دست یابد، تنگه هرمز باید باز بماند و هیچ طرفی حق ندارد برای عبور از این آبراه عوارض دریافت کند.
سفیر آمریکا در چین با اشاره به اینکه یک سال پیش چنین توافقی وجود نداشت، آن را «پیشرفتی چشمگیر» توصیف کرد.
پردو با تاکید بر اینکه واشینگتن پیوسته این پیام را تکرار میکند، گفت گفتوگوی دو رهبر «بسیار صریح و بیپرده» بوده است. او همچنین افزود ترامپ و شی در حال شکل دادن به رابطهای مبتنی بر میزانی از اعتماد هستند و همزمان برای حل اختلافها تلاش میکنند.
دو رهبر پنجشنبه دوم مهر نزدیک به سه ساعت در کاخ سفید گفتوگو کردند. توضیحات پردو درباره مطرح شدن موضوع ایران در مذاکرات در حالی است که ترامپ و شی در بخش علنی دیدار، درباره تجارت، امنیت و هوش مصنوعی سخن گفتند و اشاره مستقیمی به جنگ ایران نکردند.
پیش از ظهر جمعه و در جریان بازدید روسای جمهوری دو کشور از ساختمان آرشیو ملی در واشینگتن، ترامپ نیز تایید کرد که موضوع جنگ ایران را در مذاکرات پشت درهای بسته با شی جینپینگ مطرح کرده است.
رییسجمهوری آمریکا در پاسخ به پرسشی در این باره گفت: «بله، مطرح کردیم؛ مطرح کردیم. فکر میکنم خیلی خوب پیش خواهیم رفت.»
او در این اظهارات جزئیاتی از محتوای گفتوگو یا پاسخ همتای چینی خود ارائه نکرد.
بهگزارش هیل، سناتورهای جمهوریخواه پنجشنبه دوم مهر در جلسهای غیرعلنی درباره امنیت ملی، در جریان اطلاعاتی درباره گسترش همکاری نظامی [حکومت] ایران و چین قرار گرفتند. این جلسه نگرانی آنها را از استقبال با فرش قرمز از شی در پایگاه مشترک اندروز تشدید کرد.
لیزا مورکوفسکی، سناتور جمهوریخواه آلاسکا، شلیک ۲۱ گلوله توپ به نشانه ادای احترام و پرواز نمایشی بمبافکن بی۱ هنگام ورود رییسجمهوری چین را «بیش از حد» توصیف کرد.
او گفت: «آیا استقبال از او کار مناسبی است؟ بله. اما به همان اندازه مناسب است که پرسشهای واقعا سختی هم از او بپرسید.»
جان کرتیس، سناتور جمهوریخواه یوتا، نیز خواستار طرح موضوع کمک نظامی چین به [حکومت] ایران شد و گفت: «قطعا امیدوارم ترامپ این موضوع را با شی مطرح کند و به او بگوید که آمریکا از این وضع ناراضی است و این کار پیامدهایی دارد.»
این نگرانیها به جمهوریخواهان محدود نبود. ریچارد بلومنتال، سناتور دموکرات کنتیکت، پس از شرکت در جلسهای محرمانه درباره بودجه دفاعی گفت از اطلاعات مربوط به کمک چین به [حکومت] ایران «شوکه و عمیقا نگران» شده است.
بلومنتال گفت: «رییسجمهوری ترامپ باید به شی بگوید: “این کار را متوقف کن، دست بردار”، بهجای اینکه اینگونه با تشریفات مفصل از او تجلیل و استقبال کند.»
یکی از محورهای نگرانی سناتورها، گزارش استفاده جمهوری اسلامی از تصاویر ماهوارهای نهادهای چینی پیش از حمله به نیروهای آمریکایی در اردن است.
پیش از این والاستریت ژورنال گزارش داده بود مقامهای آمریکایی میان تصاویر ماهوارهای تهیهشده از نهادهای چینی و حمله موشکی ۲۶ تیر جمهوری اسلامی به پایگاه هوایی موفقالسلطی در اردن ارتباط یافتهاند. در آن حمله سه نظامی آمریکایی کشته و چهار نفر زخمی شدند.
بر اساس همان گزارش، مقامهای آمریکایی دولت چین را به دخالت مستقیم در حمله متهم نکردهاند. مقامهای چینی نیز ادعای مطرحشده از سوی واشینگتن را رد کرده و خواستار ارائه مدرک شدهاند.
کوین کریمر، سناتور جمهوریخواه داکوتای شمالی و عضو کمیته نیروهای مسلح سنا، با اشاره به گزارشهای رسانهای درباره استفاده [حکومت] ایران از تصاویر ماهوارهای چین گفت: «آمدن او ایرادی ندارد و اینکه با او مانند یک رهبر خارجی رفتار کند هم ایرادی ندارد، اما مهم است که این مسائل را هم با او مطرح کند و او را به چالش بکشد.»
راجر ویکر، رییس جمهوریخواه کمیته نیروهای مسلح سنا، نیز خواستار توضیح خواستن ترامپ از شی شد. او با اشاره به گزارشهای مربوط به تصاویر ماهوارهای گفت: «قطعا پیشنهاد میکنم رییسجمهوری تلاش کند پاسخی در این باره بگیرد.»
در مقابل، کلی، سخنگوی کاخ سفید، این موضوع را که کمک چین توانایی [حکومت] ایران برای هدف قرار دادن نیروهای آمریکایی را افزایش داده است، رد کرد.
او به هیل گفت: «همانطور که رییسجمهوری گفته است، هیچیک از اقداماتی که هر بازیگر خارجی برای کمک به [حکومت] ایران انجام میدهد، به هیچ وجه توانایی این کشور را برای هدف قرار دادن آمریکاییها افزایش نمیدهد.»
ترامپ نیز پیشتر، در واکنش به گزارش انتقال تصاویر ماهوارهای، اهمیت موضوع را کمرنگ جلوه داده و با مقایسه فعالیتهای اطلاعاتی دو کشور، بر رابطه خوب خود با شی تاکید کرده بود.
در کنار موضوع ایران، سناتورهای جمهوریخواه از ترامپ خواستهاند در مذاکرات با چین امتیازهای ملموسی در زمینه تجارت، بهویژه صادرات محصولات کشاورزی آمریکا، به دست آورد. با این حال، اظهارات پردو جزئیاتی از پاسخ شی به هشدار ترامپ یا تعهد احتمالی پکن برای محدود کردن کمک به تهران ارائه نمیکند.
در واکنشهای رسیده به ایراناینترنشنال، حمایت از نخستوزیر اسرائیل پررنگترین مضمون بوده است. بسیاری، مواضع او را درباره جمهوری اسلامی و مردم ایران، با سخنرانی پزشکیان مقایسه کردند و نوشتند نتانیاهو در نیویورک حرفهایی را بیان کرد که آنها انتظار داشتند درباره وضعیت مردم ایران شنیده شود.
مضمون «صدای مردم ایران» یا «نماینده مردم ایران» بارها در این پیامها تکرار شد. شماری از مخاطبان نیز از واکنش عاطفی خود به سخنرانی نتانیاهو نوشتند؛ از اشک ریختن و ایستاده تشویق کردن او تا ساعتها انتظار برای شنیدن سخنانش.
یکی از مخاطبان نوشت: «چند ساعت پای تلویزیون منتظر سخنرانی بیبی بودم؛ واقعا از سخنانش لذت بردم. از او ممنونم که صدای ملت ایران بود.»
مخاطبی از اصفهان نیز نوشت: «در سازمان ملل، نماینده مردم ایران پزشکیان نبود؛ نتانیاهو بود.»
بخشی از واکنشها نیز به نحوه حضور و سخنرانی نتانیاهو اختصاص داشت. برخی به نمایش تصاویر و اشاره او به استارلینک واکنش نشان دادند و شماری نیز خروج تعدادی از حاضران از سالن هنگام سخنرانی او را نقد کردند.
در پیامهایی دیگر، «سازمان ملل، نهادهای بینالمللی و جریانهای چپ» به «سکوت در برابر سرکوب و کشتار در ایران» متهم شدند.
همچنین شماری از مخاطبان، نتانیاهو را بهدلیل آنچه عمل کردن به وعدهها و مواضع اعلامشدهاش خواندند، ستایش کردند.
از حمایت سیاسی تا درخواست اقدام نظامی
حمایت بخشی از مخاطبان از نخستوزیر اسرائیل به سخنرانی او محدود نماند. شماری خواستار اقدام نظامی علیه جمهوری اسلامی و سپاه پاسداران شدند و برخی نیز از امید خود به سرنگونی حکومت نوشتند.
در برخی پیامها، نتانیاهو و ترامپ در کنار یکدیگر بهعنوان امیدی برای مقابله با جمهوری اسلامی مطرح شدند؛ مخاطبانی که چنین دیدگاهی داشتند، خواستار اقدام عملی آنها علیه حکومت شدند.
یکی از مخاطبان نوشت: «همانطور که حماس و حزبالله را نابود کردید، قول بدهید سپاه را هم نابود کنید.»
مخاطب دیگری نوشت: «مردم ایران منتظر جنگ هستند. این رژیم از بیبی میترسد. لطفا حمله کنند. ترامپ و بیبی امید ما هستند.»
این مضمون در پیامهای دیگری نیز با عبارتهای کوتاهتری چون «بیبی جان، بزن و کار را تمام کن» تکرار شد.
در یکی از پیامها نیز وضعیت نامناسب معیشتی با درخواست اقدام علیه جمهوری اسلامی پیوند خورد.
مخاطبی از ماهشهر با اشاره به مشکلات معیشتی نوشت: «وضعیت مالی مردم خیلی خراب است. بیبی جان، بیا نجاتمان بده. به داد مردم برسید.»
ما هم چاره دیگری نداریم
بخش دیگری از واکنشها به این جمله نتانیاهو در سخنرانیاش اختصاص داشت که گفت اسرائیل باید پیروز شود، زیرا «چاره دیگری» ندارد.
شماری از مخاطبان این عبارت را به مردم ایران تعمیم دادند و با همین تعبیر از پیروزی مردم سخن گفتند.
یکی از مخاطبان نوشت: «ما مردم ایران نیز پیروز خواهیم شد، چاره دیگری نداریم.»
در پیامی دیگر آمده است که سخنان نتانیاهو «حرفهای مردم» را بازتاب میدهد.
فردی دیگر نیز ابراز امیدواری کرد روزی نماینده منتخب مردم ایران در مجمع عمومی سازمان ملل حضور یابد و «حرف مردم را بزند».
حمایت از نتانیاهو در برخی واکنشها با تاکید بر پیوندهای تاریخی ایرانیان و یهودیان و روابط ایران و اسرائیل همراه بود. شماری نیز ابراز امیدواری کردند پس از سرنگونی جمهوری اسلامی، روابط دوستانهای میان دو کشور برقرار شود.
فردی از تبریز نوشت: «نتانیاهو بعد از دو هزار و ۵۰۰ سال، همچون کوروش کبیر در قبال قوم یهود، پژواک صدای مردم ایران بود. قطعا آینده از آن مردم ایران و اسرائیل خواهد بود. پاینده ایران. جاوید شاه.»
در پیامی دیگر خطاب به نتانیاهو آمده است: «ما دو ملتی هستیم که در نهایت به آزادی دست پیدا میکنیم و آن روز شانهبهشانه یکدیگر خواهیم بود؛ جاوید شاه، زنده باد اسرائیل.»
پزشکیان «نماینده ما نیست»
در سوی دیگر این مقایسه، واکنشها به پزشکیان عمدتا انتقادی بوده است.
یکی از مضامین تکرارشونده این بود که او نماینده مردم ایران در مجمع عمومی سازمان ملل نیست.
بخشی از انتقادها نیز متوجه سخنان پزشکیان درباره فلسطینیان بود. در این واکنشها، صحبت او درباره قربانیان غزه در برابر سکوتش درباره کشتهشدن معترضان در ایران قرار گرفت.
یکی از مخاطبان خطاب به پزشکیان نوشت: «از غزه و فلسطین گفتی، اما از مردم ایران نگفتی. نگفتی که در دیماه، هزاران ایرانی را در خیابانهای ایران کشتید.»
در پیامی دیگر آمده است: «پزشکیان در مجمع عمومی سازمان ملل نماینده ما ملت ایران نیست، بلکه نماینده اقلیتی است که مردم بیدفاع را به گلوله بستند.»
مقایسه شیوه حضور و سخنرانی پزشکیان و نتانیاهو نیز در واکنشها قابل توجه بوده است. در یکی از پیامها، «صلابت و شجاعت» نتانیاهو در برابر «ترس و دستپاچگی» پزشکیان و عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، قرار گرفته است.
یکی از مخاطبان نوشت: «هرچه پای سخنرانی نتانیاهو مینشینم، فقط تفاوت پزشکیان و او را واضح میبینم.»
انتقاد از پزشکیان در یکی از پیامها به مشکلات اقتصادی نیز کشیده شد. فرستنده با اشاره به پرداختنشدن حقوق بازنشستگان، سخنان او را در سازمان ملل در برابر مشکلات معیشتی داخل کشور قرار داد.
یکی از مخاطبان نوشت: «حقوق بازنشستگان واریز نشده است، آنوقت گندهگوی منطقه در سازمان ملل فقط اراجیف میگوید.»
امید به ترامپ، همراه با تردید درباره توافق
واکنشها به ترامپ یکدست نبوده است. در برخی پیامها از او خواسته شد علیه جمهوری اسلامی اقدام کند و در یکی از آنها نیز درخواست بازداشت مقامهای حکومت هنگام حضور در آمریکا مطرح شد.
فرستنده این پیام با اشاره به حضور مقامهای جمهوری اسلامی در نیویورک نوشت: «اگر ترامپ مرد عمل است، اکنون وقت آن است.»
او خواستار بازداشت پزشکیان و دیگر مقامهای جمهوری اسلامی شد.
در مقابل، شماری از مخاطبان نسبت به توافق دولت ترامپ با جمهوری اسلامی ابراز نگرانی کردند و از او خواستند به جای توافق با تهران، علیه حکومت اقدام کند.
یکی از آنان نوشت: «ترامپ تمام تلاشش این است که با جمهوری اسلامی کثیف توافق کند.»
این نگرانی در پیام فردی از ماهشهر نیز دیده شد که پس از شرح مشکلات اقتصادی پرسید: «آقای ترامپ چقدر میخواهد صبر کند؟ احساس میکنم برای توافق التماس میکند.»
در مقابل، در پیامهای دیگری از ترامپ در کنار نتانیاهو بهعنوان امیدی برای مقابله با جمهوری اسلامی یاد شد و از آنها خواسته شد علیه حکومت اقدام کنند.
یکی از این مخاطبان خطاب به رییسجمهوری آمریکا نوشت: «آقای ترامپ، امید ما مردم ایران به شماست. فشار اقتصادی ما مردم را نابود کرده.»
او در ادامه از نخستوزیر اسرائیل خواست علیه جمهوری اسلامی اقدام کند.
