بغداد برای تاجر متهم به فروش نفت ایران به نام نفت عراق، حکم بازداشت صادر کرد
دادگاهی در بغداد برای امید حاجی احمد، تاجر عراقیـبریتانیایی تحت تحریم آمریکا، به اتهام پولشویی و تامین مالی تروریسم حکم بازداشت صادر کرد. واشینگتن شبکه او را متهم کرده است نفت ایران را با اسناد جعلی، به نام نفت عراق فروخته است.
حکم بازداشت او پنجشنبه ۱۹ شهریور امضا و یکشنبه ۲۲ شهریور علنی شد. نام حاجی احمد در گذرنامه بریتانیایی «سلیم احمد سعید» آمده است.
در این حکم از نیروهای پلیس و امنیتی خواسته شده است او را به دادگاه تحقیق دوم کرخ تحویل دهند.
این نهاد یکی از مهمترین دادگاههای تخصصی در ساختار قضایی عراق واقع در منطقه کرخ بغداد است که بهطور ویژه به پروندههای پولشویی، فساد مالی، اداری و جرایم اقتصادی اختصاص دارد.
این دادگاه اوایل شهریور دستور توقیف اموال منقول و غیرمنقول سعید را صادر و او را «متواری» توصیف کرده بود.
خبرگزاری رسمی عراق متن حکم را منتشر کرده است.
حاجی احمد به «کسب و در اختیار داشتن وجوه حاصل از تاسیس چندین شرکت نفتی» و استفاده از این منابع در واردات، صادرات و حمل غیرقانونی فرآوردههای نفتی متهم است.
دادگاه اعلام کرد فعالیتهای تجاری او با الزامات مقررات دریانوردی سازگار نبوده و مفاد قوانین مبارزه با پولشویی و تامین مالی تروریسم عراق را نقض کرده است.
اتهام فروش نفت ایران به نام نفت عراق
وزارت خزانهداری آمریکا تیرماه ۱۴۰۴ سعید را در فهرست تحریمهای خود قرار داد.
این وزارتخانه گفت شرکتهای متعلق به او دستکم از سال ۲۰۲۰ نفت ایران را با اسناد جعلی، نفت عراق معرفی کردهاند.
بر اساس این اعلام، این شبکه با انتقال کشتیبهکشتی و روشهای دیگر برای پنهان کردن منشا محمولهها، نفت ایران و عراق را مخلوط میکرد و سپس آن را از طریق عراق یا امارات متحده عربی، بهعنوان نفت کاملا عراقی به خریداران میفروخت.
این سازوکار امکان عرضه نفت ایران در بازار رسمی و دور زدن تحریمهای بینالمللی را فراهم میکرد.
وزارت خزانهداری ایالات متحده همچنین سعید را متهم کرد که به شماری از اعضای نهادهای مهم حکومت عراق، از جمله پارلمان، رشوه داده و میلیونها دلار در ازای دریافت برگههای جعلی تایید منشا عراقی نفت پرداخت کرده است.
وزارت خزانهداری شبکه او را در راستای منافع حکومت ایران و سپاه پاسداران معرفی کرد و افزود بخشی از نفت جابهجاشده به نیروی قدس سپاه پاسداران سود رسانده است.
تحریم سعید چند ماه پس از احیای سیاست «فشار حداکثری» دولت دونالد ترامپ علیه جمهوری اسلامی اعمال شد.
در ادامه این سیاست، آمریکا معافیت تحریمی عراق برای خرید برق از ایران را نیز لغو کرد.
کارزار گسترده مبارزه با فساد در عراق
حکم تازه همزمان با ادامه کارزار مبارزه با فساد دولت علی فالح الزیدی صادر شده است. این کارزار با عنوان «عملیات سپیدهدم» از هفتم تیر آغاز شد و با هماهنگی کمیسیون فدرال پاکدستی عراق، نیروهای امنیتی و دستگاه قضایی، ادامه یافته است.
از آغاز عملیات، دهها یورش در بغداد و استانهای دیگر انجام شده است.
خبرگزاری رسمی عراق در موج نخست عملیات از بازداشت ۴۷ نماینده، مقام و کارمند دولتی خبر داد.
خبرگزاری رووداو شمار کل بازداشتشدگان در بغداد و استانهای دیگر را بیش از ۲۰۰ نفر اعلام کرده است.
تمرکز بخشی از تحقیقات بر فساد در بخش نفت و سوءاستفاده از قراردادها و منابع عمومی بوده است.
ماه گذشته، علی معارج البهادلی، مقام پیشین وزارت نفت و طلال الزوبعی، نماینده سابق پارلمان، هر یک به اتهام ثروتاندوزی غیرقانونی به هفت سال زندان محکوم شدند.
دادگاه علاوه بر حکم بازپرداخت میلیونها دلار درآمد غیرقانونی، جریمههایی معادل مبالغ پرونده هم برای آنان تعیین کرد.
شبکه سیبیاس نیوز در گزارشی، به جزییات نجات دو خدمه جنگنده افـ۱۵ سرنگونشده در ایران در جریان جنگ ۴۰ روزه پرداخت و با یکی از آنان مصاحبه کرد. به گفته مقامهای آمریکایی، ۹۲ نیروی نظامی در عملیات زمینی نجات این دو خدمه در خاک ایران مشارکت داشتند.
این جنگنده شامگاه ۱۳ فروردین هنگام ماموریت حمله به تاسیسات صنعتی مرتبط با برنامههای پهپادی و موشکی جمهوری اسلامی هدف قرار گرفت.
دو سرنشین هواپیما، یک خلبان و یک افسر سامانههای تسلیحاتی بودند که به دلایل امنیتی در گزارش سیبیاس نیوز با نامهای عملیاتی «آلفا» و «براوو» معرفی شدهاند.
جنگنده افـ۱۵ای آنان پس از اصابت یک موشک به آن بهشدت آسیب دید و هر دو ناچار شدند با استفاده از سامانه خروج اضطراری، خود را به بیرون پرتاب کنند.
آلفا و براوو در منطقهای کوهستانی و بیابانی در ایران، کیلومترها دور از یکدیگر فرود آمدند. در سوی دیگر، مقامهای جمهوری اسلامی برای دستگیری آنان جایزه تعیین کردند.
عملیات نجات این دو نظامی به یکی از بزرگترین و پیچیدهترین ماموریتهای نجات در تاریخ ارتش آمریکا تبدیل شد.
نیروهای آمریکایی حدود شش ساعت پس از سقوط جنگنده، آلفا را در عملیاتی پرخطر از ایران خارج کردند. بالگردهای نجات در جریان این ماموریت هدف تیراندازی نیروهای جمهوری اسلامی قرار گرفتند.
براوو بهدلیل آسیب دیدن چتر نجاتش، در زمان سقوط از ناحیه کمر، بازو و شانه دچار شکستگی شد. با این حال، توانست خود را به ارتفاعات برساند.
او در نخستین مصاحبه خود، جزییات تازهای از تلاشش برای زنده ماندن و عملیات نجات خود و همپروازش را با نورا اودانل، خبرنگار برنامه «۶۰ دقیقه» سیبیاس نیوز، در میان گذاشت.
براوو برخورد موشک دوشپرتاب با هواپیمایشان را به اصابت «یک قطار باری» تشبیه کرد و گفت شدت خسارت واردشده به جنگنده از همان ابتدا کاملا آشکار بود.
او واکنش سریع آلفا را عامل نجات جان هر دوی آنان دانست: «تا آخرین روز زندگیام از خلبان و همپروازم، آلفا، سپاسگزار خواهم بود که جانمان را نجات داد و ما را از هواپیما به بیرون پرتاب کرد.»
براوو توضیح داد سامانه خروج اضطراری افـ۱۵ای دو خدمه را با فاصله چند ثانیه به بیرون پرتاب میکند تا پس از فرود، در فاصلهای ایمن از یکدیگر قرار گیرند.
او همچنین از نیروهایی که مسئول نگهداری جنگنده، تجهیزات و وسایل بقای آنان بودند، قدردانی کرد و گفت همه این تجهیزات با وجود آسیب ناشی از اصابت موشک، بهتر از حد انتظار عمل کردند.
سیبیاس نیوز در ادامه گزارش داد چتر نجات براوو هنگام اصابت موشک به هواپیما آسیب دید.
براوو دقیقا نمیداند با چه سرعتی سقوط میکرد، اما او و کارشناسان نظامی سرعت سقوطش را بین ۱۱۲ تا ۱۶۰ کیلومتر در ساعت برآورد کردند.
او ادامه داد: «میتوان گفت در حال سقوط آزاد بودم. در آن لحظه به سرعت سقوطم فکر نمیکردم. ما آموزش دیدهایم که هنگام خروج اضطراری از هواپیما و در هر موقعیتی که جانمان به خطر میافتد، مشکلات را یکییکی حل کنیم. برای مقابله با نقص چتر نجات نیز آموزش میبینیم.»
بر اساس دستورالعملها، خدمه پروازی ایالات متحده برای مواجهه با شرایط اضطراری در صورت سقوط در قلمرو دشمن، آموزشهای ویژهای میبینند؛ مهارتهایی نظاممند که در قالب برنامه «بقا، گریز، مقاومت و فرار» (SERE) تعریف شده و آنان را برای بقا و بازگشت ایمن آماده میکند.
پس از آنکه براوو از خروج اضطراری و سقوط جان سالم به در برد، نیروهای جمهوری اسلامی جستوجو برای یافتن و بازداشت او را آغاز کردند. به گفته منابع نظامی آمریکا، این نیروها تا چند صد متری محل حضورش پیش رفتند.
براوو گفت: «تمام تمرکزم بر دور شدن از دشمن، یافتن مکانی مناسب برای برقراری ارتباط و پیدا کردن راهی برای پنهان ماندن یا خنثی کردن روشهایی بود که دشمن ممکن بود برای ردیابی من به کار بگیرد.»
او افزود: «تجهیزات ارتباطی همراهم بود، اما بلافاصله از آنها استفاده نکردم. با توجه به محلی که در آن فرود آمده بودم، اولویت این بود که پیش از رسیدن کسانی که احتمالا در جستوجوی من بودند، از آنجا دور شوم.»
این نظامی آمریکایی با وجود شکستگی چند استخوان، پیچخوردگی مچ پا و زخمها و خراشهای صورت و سرش، از دامنه کوه بالا رفت و خود را به ارتفاع بیش از ۲۱۰۰ متری رساند.
او لحظه رسیدن نظامیان آمریکایی به بالای کوه را، در حالی که نیروهای جمهوری اسلامی در دامنه آن در حال تجمع بودند، یکی از بهترین لحظات زندگیاش توصیف کرد.
برد کوپر، فرمانده ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام)، نجات براوو را «عملیاتی در دل عملیاتی دیگر» خواند و گفت حدود ۹۲ نیرو روی زمین در آن مشارکت داشتند.
به گفته او، چند صد نفر نیز در آسمان حضور داشتند و در مجموع احتمالا سه تا پنج هزار نفر از این عملیات پشتیبانی میکردند.
پیشتر در ۱۶ فروردین، دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، ماموریت نجات براوو را «یکی از جسورانهترین عملیاتهای جستوجو و نجات در تاریخ آمریکا» توصیف کرد.
ترامپ افزود: «این جنگجوی شجاع در پشت خطوط دشمن در کوههای خطرناک ایران، در حالی که از سوی دشمنانمان تعقیب میشد و هر ساعت به او نزدیکتر میشدند، حضور داشت.»
سیبیاس نیوز گزارش داد پس از بازگشت نیروها به باند موقت، چرخهای هواپیمای نجات در شنهای بیابان فرو رفت و هواپیما زمینگیر شد.
سرانجام یکی از یگانهای مخفی نیروی هوایی آمریکا، براوو و بیش از ۹۰ نیروی عملیات ویژه را از ایران خارج کرد.
نیروهای آمریکایی سپس هواپیمای زمینگیرشده را بمباران کردند تا به دست نیروهای جمهوری اسلامی نیفتد.
۱۶ فروردین، رسانههای حکومتی در ایران از درگیریهای شدید در منطقه کوهسیاه دهدشت از توابع شهرستان کهگیلویه در ارتباط با عملیات نجات خلبان آمریکایی خبر دادند.
فرماندار شهرستان کهگیلویه اعلام کرد در جریان حملات به منطقه کوهسیاه، پنج نفر به نامهای کمال علیزاده، مصطفی حبیبی، علی کیانی، سجاد امیری و ابوالفضل پیمان، کشته شدند. این ماجرا همچنین هشت زخمی بر جای گذاشت.
نتایج اولیه انتخابات پارلمانی سوئد نشان میدهد بلوک چپ میانه به رهبری ماگدالنا اندرسون با اختلاف سه کرسی از ائتلاف حاکم راستگرا پیش افتاده است. رقابتی که نتیجه قطعی آن زودتر از چهارشنبه روشن نمیشود.
اداره انتخابات سوئد دوشنبه ۲۳ شهریور گزارش داد بر پایه آرای شمارششده در شش هزار و ۱۹۵ حوزه از مجموع شش هزار و ۳۱۲ حوزه، بلوک چپگرا احتمالا ۱۷۶ کرسی از ۳۴۹ کرسی «ریکسداگ» (پارلمان سوئد) را به دست میآورد.
برای بلوک اولف کریسترسون، نخستوزیر، ۱۷۳ کرسی پیشبینی شده است.
شمارش آرای خارج از کشور میتواند اعلام برنده را چند روز به تاخیر بیندازد.
نتیجه احتمالا جهتگیری غربگرایانه و حمایت سوئد از اوکراین را تغییر نمیدهد، اما سرنوشت سیاستهای سختگیرانه مهاجرتی دولت و فاصله گرفتن کشور از میراث لیبرالش را تعیین میکند.
آدونای اندریاس کیدانه، پزشک و هوادار سوسیالدموکراتها، در گردهمایی این حزب در مرکز استکهلم، به خبرگزاری رویترز گفت: «رقابت بسیار نزدیک است، اما فکر میکنم سوسیالدموکراتها انتخابات خوبی داشتند.»
کریسترسون طی چهار سال در نظرسنجیها عقب بود، اما در هفتههای پایانی فاصله را کاهش داد؛ همزمان اندرسون و حزبش بخشی از حمایت خود را از دست دادند.
مهاجرت و آزمون ورود راست افراطی به دولت
کریسترسون پیش از انتخابات تابویی دیرینه را شکست و وعده داد حزب راست افراطی دموکراتهای سوئد را برای تشکیل اکثریت، وارد دولت کند.
رایدهندگان راست میگویند پیروزی، تاییدی بر سیاستهایی است که خشونت باندهای جرایم خشن را مهار کرده و مهاجرت را بهشدت کاهش داده است.
سوئد ۱۰ میلیون و ۶۰۰ هزار نفر جمعیت دارد. منتقدان میگویند فشار بر مهاجران برای تطبیق با هنجارهای فرهنگی سوئد یا ترک کشور، آزادیهای مدنی را تضعیف میکند.
سوئد تا پیش از روی کار آمدن کریسترسون، از مهاجرپذیرترین کشورهای اروپا بود. دولت او اقامت دائم پناهندگان را لغو، مقررات رفاهی را سختتر و اخراج افراد فاقد حق اقامت را بیشتر کرد.
جیمی اوکِسون، رهبر دموکراتهای سوئد که بهعنوان یک حزب راست افراطی شناخته میشود، هنگام رای دادن در رینکبی، حومه استکهلم و محل زندگی یکی از بزرگترین جمعیتهای سوئدیـسومالیایی، گفت این منطقه «شبیه سوئد نیست».
حزب او میپذیرد که نئونازیها و برتریطلبان سفیدپوست در بنیانگذاری آن در دهه ۱۹۸۰ نقش داشتند، اما میگوید افراطگرایان را اخراج و بابت گذشته عذرخواهی کرده است.
این حزب وعده ممنوعیت پوشش کامل صورت برای زنان در اماکن عمومی و قطع بودجه طرحهای ادغام تازهواردان را داده است. با این حال، نتایج از نخستین کاهش سهم آرا و کرسیهایش در بیش از دو دهه رهبری اوکِسون حکایت دارد.
لودویگ آسپلینگ، نماینده و سخنگوی مهاجرتی حزب، گفت: «نمیتوانید تصور کنید چقدر مضطربم؛ احساس میکنم حاصل کار زندگیام در خطر است. رقابت فوقالعاده نزدیک است؛ هنوز شانس داریم.»
موفقیت این حزب میتواند راست افراطی اروپا را دلگرم کند؛ جریانی که هفته گذشته از پیروزی «آلترناتیو برای آلمان» در انتخاباتی ایالتی نیرو گرفت و به انتخابات پیش رو، بهویژه کارزار اجتماع ملی برای ریاستجمهوری فرانسه در سال آینده، چشم دوخته است.
کریسترسون پس از رایگیری گفت هنوز امیدوار است از میان هشت تشکل راهیافته به ریکسداگ، اکثریتی گرد آورد.
او سیاستهای اقتصادی حزبش را محبوبتر دانست و گفت حتی با پابرجا ماندن نتایج، امکان تشکیل دولتی پایدار برای پیشبرد سیاست مالی مورد حمایت رایدهندگان را بررسی میکند.
بلوک اندرسون نیز یکدست نیست. او درباره مهاجرت، محدودکنندهتر از برخی شرکایش است و اعضای بلوک بر سر مالیات میلیاردرها و ساخت نیروگاههای هستهای تازه اختلاف دارند.
تصویب بودجه هم دشوار خواهد بود، زیرا حزب چپ، با پیشینه کمونیستی، و حزب مرکز، طرفدار بازار آزاد، در بسیاری از مسائل اقتصادی همنظر نیستند.
نتیجه اولیه انتخابات امسال سوئد، معکوس انتخابات سال ۲۰۲۲ است؛ زمانی که راستگرایان ۱۷۶ کرسی و اردوگاه اندرسون، ۱۷۳ کرسی از ۳۴۹ کرسی پارلمان را بهدست آوردند.
اکنون همان فاصله سه کرسی به سود چپ میانه شکل گرفته، اما شمارش آرای باقیمانده میتواند توازن قدرت را تغییر دهد.
به نوشته خبرگزاری رویترز، تعویق نشست ایران و کشورهای خلیج فارس در عمان، امید به گشایش دیپلماتیک در بحران تنگه هرمز را کاهش داد. همزمان، توقف فعالیت خط لوله کلیدی عربستان سعودی و ادامه حملات به کشتیها، نگرانیها درباره عرضه جهانی نفت را افزایش داد.
به گزارش رویترز، بدر البوسعیدی، وزیر خارجه عمان، اواخر یکشنبه ۲۲ شهریور اعلام کرد نشست برنامهریزیشده برای دوشنبه، با هدف دستیابی به «اجماع» به تعویق افتاده است. قرار بود جمهوری اسلامی در این نشست توافق خود با عمان درباره مدیریت مسیرهای کشتیرانی در تنگه هرمز را به کشورهای عربی خلیج فارس ارائه کند. یک مقام وزارت امور خارجه حکومت ایران نیز گفت این تصمیم به درخواست برخی کشورهای منطقه و با توافق تهران و مسقط گرفته شده است.
در همین حال، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، در گفتوگو با «العربی الجدید» تاکید کرد توافق با عمان بهتنهایی به بازگشایی تنگه منجر نخواهد شد و تهران تا زمانی که آمریکا خواستههایش را برآورده نکند، این آبراه را باز نمیکند. ترامپ نیز در سفر آخر هفته خود به ایرلند گفت انتظار دارد جنگ امسال، احتمالا اندکی پس از انتخابات میاندورهای آمریکا در نوامبر، پایان یابد و پس از آن قیمت بنزین بهشدت کاهش پیدا کند.
فشار بر بازار انرژی با توقف فعالیت خط لوله هزار و ۲۰۰ کیلومتری شرق به غرب عربستان تشدید شده است؛ مسیری که امکان انتقال نفت بدون عبور از تنگه هرمز را فراهم میکند و پس از حملات پهپادی جمعه ۲۰ شهریور تعطیل شد. معاملهگران و خریداران نفت عربستان به رویترز گفتند در صورت ادامه تعطیلی، ذخایر بندر ینبع تنها برای پنج تا هفت روز صادرات کافی خواهد بود و پس از آن، تا چهار درصد عرضه جهانی نفت ممکن است به خطر بیفتد. ریاض هنوز زمان ازسرگیری فعالیت خط لوله را اعلام نکرده و برآورد منابع درباره مدت تعمیر آن از چند روز تا چند هفته متفاوت است.
این اختلال در شرایطی رخ داده که محدودیت تردد در تنگه هرمز پیشتر روزانه میلیونها بشکه از عرضه نفت کاسته است. قیمت نفت هفته گذشته برای نخستین بار از ژوئیه از ۱۰۰ دلار عبور کرد و قیمت خردهفروشی گازوئیل در آمریکا نیز یکشنبه با گذشتن از شش دلار و ۲۰ سنت برای هر گالن، رکورد تازهای ثبت کرد. سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا نیز از اصابت پرتابه به یک شناور در تنگه هرمز، آتشسوزی و تخلیه خدمه آن خبر داد. جمهوری اسلامی جداگانه اعلام کرد حمله به یک کشتی تجاری ایرانی در نزدیکی سواحلش، یک کشته و چهار زخمی بر جای گذاشته است.
در جبهه یمن، پیشروی حوثیها در امتداد ساحل دریای سرخ و حملاتشان به عربستان سعودی، مسیر دیگر انتقال انرژی منطقه را نیز تهدید میکند. به گزارش رویترز، حوثیها پس از تصرف جزیره پریم در بابالمندب، مدعی حمله به یک پایگاه نظامی سعودی شدند. رسانههای دولتی عربستان سعودی نیز تصاویری از خسارت به خانهها و یک مسجد در جازان منتشر کردند که بنا بر گزارشها، ناشی از حمله حوثیها بود.
گسترش درگیریها واشینگتن را با تصمیمی دشوار درباره حمایت از عربستان سعودی و حفاظت از کشتیرانی، همزمان با پرهیز از ورود به جبههای تازه، روبهرو کرده است. سه منبع به رویترز گفتند محمد بن سلمان در تماس پنجشنبه ۱۹ شهریور با ترامپ درخواست کمک نظامی برای مقابله با حوثیها کرد، اما فعلا فقط پیشنهاد پشتیبانی اطلاعاتی دریافت کرده است. ترامپ ضمن تایید این تماس گفت حوثیها نیز از دولت آمریکا خواستهاند وارد جنگ یمن نشود.
بازدیدکنندهای در نمایشگاه SEMICON Taiwan در تایپه، تایوان؛ ۲ سپتامبر ۲۰۲۶. رویترز/آن وانگ
شماری از چهرههای برجسته صنعت هوش مصنوعی در کمتر از ۲۴ ساعت، در مواضعی کمسابقه و همجهت، درباره سرعت پیشرفت مدلهای هوش مصنوعی هشدار دادند و خواستار ایجاد فاصلهای میان افزایش قابلیت این مدلها و توانایی بشر برای ایمنسازی و کنترل آنها شدند.
داریو آمودی، مدیرعامل آنتروپیک، سم آلتمن، مدیرعامل اُپِن اِیآی، ایلان ماسک، بنیانگذار ایکس اِیآی، و دمیس هسابیس، مدیرعامل گوگل دیپمایند، همگی از ضرورت حرکت محتاطانهتر در توسعه پیشرفتهترین و قدرتمندترین مدلهای هوش مصنوعی حمایت کردهاند.
این مواضع پس از مجموعهای از حوادث مربوط به خروج عاملهای هوش مصنوعی از محدودههای تعیینشده، نگرانی از مدلهای خودبهبوددهنده و گزارشهای تازه درباره سوءاستفاده از این فناوری در عملیات سایبری، نظامی و نظارتی مطرح میشوند.
آغاز موج تازه هشدارها از آنتروپیک
موج تازه بحثها روز شنبه ۲۰ شهریور با انتشار مقالهای از آمودی با عنوان «باید سرعت حرکت در مرز را تنظیم کنیم» آغاز شد.
مدیرعامل آنتروپیک در این مقاله که در حساب کاربری او در ایکس منتشر شد، نوشت طی چند ماه گذشته به این نتیجه رسیده است که صرف سرمایهگذاری روی ایمنی کافی نیست و سرعت افزایش توانایی مدلها نیز باید کاهش یابد تا پژوهشهای مربوط به کنترل و ایمنسازی آنها فرصت همگام شدن با پیشرفت فناوری را پیدا کنند.
او نوشت: «ما باید سرعتی را که با آن قابلیتهای مدلهای هوش مصنوعی را افزایش میدهیم، کاهش دهیم.» آمودی تاکید کرد منظور او توقف آموزش مدلها یا متوقف کردن پیشرفت فنی نیست، بلکه ایجاد زمانی کافی برای ایمنسازی، همراستاسازی و ارزیابی مستقل آنهاست.
آمودی دو تحول را عامل اصلی تغییر نگاه خود معرفی کرد؛ نخست، توانایی فزاینده هوش مصنوعی برای مشارکت در ساخت نسل بعدی هوش مصنوعی. این روند به «خودبهبوددهی بازگشتی» معروف است. او گفت این روند از تابستان امسال با سرعت چشمگیری در حال پیشرفت است و اگر بدون محدودیت ادامه یابد، ممکن است از توانایی انسان برای فهم و کنترل این سیستمها جلو بزند.
دومین عامل، به نوشته او، ماجرای عاملهای هوش مصنوعی اُپِن اِیآی بود که در جریان یک آزمایش از ماموریت تعیینشده خود فراتر رفتند و به سامانههایی از جمله پلتفرم هاگینگ فِیس حمله کردند.
آمودی هشدار داد با سرعت کنونی افزایش قابلیتها، ممکن است ظرف «شش تا ۱۲ ماه» مجموعهای از عاملهای هوش مصنوعی با توانایی بیشتر اما مشکلات مشابه در همراستایی، بتوانند یک باتنت گسترده و ماندگار در سراسر اینترنت ایجاد کنند و صدها میلیارد دلار خسارت به بار آورند.
او برای مقابله با این خطرها طرحی سهمرحلهای پیشنهاد کرد: حضور دائمی ارزیابان مستقل در شرکتهای سازنده مدلهای پیشرفته با سطح دسترسی نزدیک به کارکنان داخلی، هماهنگی شرکتهای هوش مصنوعی در کشورهای دموکراتیک برای تعیین استانداردهای مشترک ایمنی و محدود کردن توسعه کنترلنشده، و در نهایت تلاش برای دستیابی به نوعی هماهنگی بینالمللی، از جمله با چین.
واکنش رقبای آنتروپیک تنها چند ساعت بعد از انتشار این گزارش آغاز شد. سم آلتمن در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «با داریو موافقم که باید سرعت حرکت در مرز را تنظیم کنیم. این موضوع در هفتههای اخیر یکی از محورهای اصلی بحثهای ما در اُپِن اِیآی بوده است.»
او بهطور مشخص از پیشنهاد استقرار ارزیابان مستقل حمایت کرد و گفت دادن دسترسی در سطح کارکنان به چنین ارزیابانی «ایده بسیار خوبی» است و اُپِن اِیآی نیز همین کار را انجام خواهد داد. آلتمن وعده داد جزئیات بیشتری در این زمینه بهزودی اعلام شود.
آلتمن در مصاحبهای با نشریه فورچون که شنبه منتشر شد، نگرانیهای گستردهتری درباره ایمنی هوش مصنوعی مطرح کرد.
وقتی از او درباره احتمال ۱۰ درصدی انقراض بشر در اثر هوش مصنوعی پرسیده شد، گفت نمیداند چگونه میتوان چنین احتمالی را بهطور دقیق محاسبه کرد، اما افزود تفاوتی ندارد که این خطر «۱۰ درصد، هشت درصد یا شش درصد» باشد؛ شرکتها و دولتها باید به شکلی عمل کنند که هیچیک از این سطوح خطر را قابل قبول ندانند.
آلتمن همچنین گفت اُپن ایآی در سال ۲۰۲۶ وارد بورس نخواهد شد، زیرا در شرایط کنونی مسائل مربوط به ایمنی و همراستاسازی مدلها اولویت بیشتری دارند.
او در پاسخ به این سوال که چرا مدیران بزرگترین شرکتهای هوش مصنوعی برای یک کاهش سرعت جمعی با یکدیگر توافق نمیکنند، گفت: «فکر میکنم این اتفاق خواهد افتاد.» رویترز نیز گزارش داد OpenAI و دیگر شرکتهای بزرگ ممکن است به اعلام توافقی برای کاهش سرعت و همکاری در زمینه ایمنی نزدیک شده باشند.
ماسک: «داریو درست میگوید»
ایلان ماسک نیز خیلی زود به بحث پیوست. بنیانگذار ایکس اِیآی در پاسخ کوتاهی در ایکس به مقاله آمودی نوشت: «داریو درست میگوید.»
او سپس هشدارهای قدیمی خود درباره هوش مصنوعی را دوباره برجسته کرد و گفت سالهاست در این زمینه «زنگ خطر را به صدا درآورده است». ماسک بار دیگر به موضع پیشین خود اشاره کرد که هوش مصنوعی عمومی یا AGI را بالقوه خطرناکتر از سلاحهای هستهای میداند.
اهمیت واکنش ماسک بیش از محتوای هشدار او بود. او و آلتمن سالهاست بر سر مسائل شخصی، تجاری و مسیر توسعه اُپن اِیآی اختلاف دارند و ایکس اِیآی نیز یکی از رقبای مستقیم اُپن اِیآی، آنتروپیک و گوگل در مسابقه توسعه مدلهای پیشرفته است.
از این رو، حمایت همزمان این رقبا از اصل کاهش یا تنظیم سرعت توسعه به یکی از کمسابقهترین نقاط اشتراک میان رهبران صنعت هوش مصنوعی تبدیل شد.
دمیس هسابیس، همبنیانگذار و مدیرعامل گوگل دیپمایند، روز یکشنبه چهارمین چهره برجستهای بود که از جهت کلی پیشنهاد آمودی حمایت کرد.
او در ایکس نوشت: «مقاله داریو به مسیر درست پیش رو اشاره میکند. جزئیات نیاز به کار بیشتر دارند، اما جهت کلی برای مواجهه با این مقطع حساس درست است.»
هسابیس این بحث را به پیشنهاد قبلی خود برای ایجاد یک نهاد مشترک استانداردگذاری برای «هوش مصنوعی مرزی» پیوند داد؛ نهادی که وظیفه آن تدوین معیارها و روشهای مشترک برای سنجش توانایی و خطر مدلهای بسیار پیشرفته باشد.
هسابیس ۲۳ تیر نوشته بود پیشرفت سریع هوش مصنوعی به روشی «پویا، سازگار و سختگیرانه» برای آزمایش مدلهای مرزی نیاز دارد و پیشنهاد کرده بود نهادی با مشارکت بخش عمومی و خصوصی و حضور کارشناسان مستقل ایجاد شود.
به این ترتیب، تا روز یکشنبه مدیران چهار شرکت اصلی جهانی هوش مصنوعی، دستکم بر یک اصل اتفاق نظر پیدا کردند؛ اینکه سرعت رشد قابلیت مدلهای هوش مصنوعی نباید از توان صنعت و نهادهای عمومی برای سنجش و مهار خطرهای آنها جلو بزند.
هشدارهایی که طی چند روز روی هم انباشته شدند
طی روزهای گذشته، چند تحول پیدرپی بحث درباره خطرهای هوش مصنوعی را در داخل صنعت و در میان قانونگذاران شدت بخشیدهاند.
یکی از مهمترین رویدادها استعفای جیکوب کاکسون، پژوهشگر ۲۷ ساله آنتروپیک و کارمند پیشین اُپن اِیآی بود.
کاکسون هفته گذشته از صنعت هوش مصنوعی کنارهگیری کرد و گفت نمیخواهد در رقابتی مشارکت داشته باشد که هدف آن ساخت سامانههایی با توانایی بهبود خود است؛ سامانههایی که ممکن است در نهایت از کنترل انسان خارج شوند. او گفته بود شرکتها در رقابت با یکدیگر و با شرکتهای چینی، ناگزیر ممکن است بر سر ایمنی مصالحه کنند و بدون دخالت دولت یا کاهش هماهنگ سرعت در سراسر صنعت، هیچ شرکت منفردی قادر نیست چنین فناوریای را به شکل مسئولانه توسعه دهد.
در همین حال، مجموعهای از گزارشها درباره رفتار عاملهای هوش مصنوعی اُپن ایآی ابعاد نگرانی درباره امکان کنترل مدلها را افزایش داده است.
رویترز ۱۸ شهریور گزارش داد عاملهای اُپن ایآی علاوه بر حادثه مشهور هاگینگ فیس، از دستکم ۱۰ وبسایت دیگر برای ارتباطات بدون مجوز استفاده کرده بودند و برای ایجاد کانالهای ارتباطی، محدودیتهای اعمالشده بر خود را دور زده بودند. پیشتر نیز مشخص شده بود مجموعهای از عاملهای این شرکت یک وبسایت آلمانی را به محلی برای ارتباط و تبادل اطلاعات میان خود تبدیل کرده بودند.
از خطر خروج از کنترل تا استفاده در سلاح و نظارت
آنتروپیک هفته گذشته در یک گزارش اطلاعات تهدید اعلام کرد بازیگران مختلف از مدل کلود برای فعالیتهایی از توسعه تسلیحات و عملیات سایبری گرفته تا جاسوسی، نظارت، کلاهبرداری و تحقیقاتی که میتوانست در توسعه سلاحهای بیولوژیک کاربرد داشته باشد، استفاده کردهاند.
بخشی از همین گزارش به فعالیتهای مرتبط با جمهوری اسلامی اختصاص دارد و میگوید نهادهای همسو با جمهوری اسلامی از کلود برای طراحی تبلیغات حکومتی، ایجاد هویتهای جعلی، نظارت بر شهروندان، توسعه ابزارهای پایش و جمعآوری اطلاعات درباره مخالفان استفاده کردهاند. در یکی از موارد، یک واحد در ایران بیش از ۱۵۵ هزار توییت را با استفاده از کلود تحلیل کرده بود و در موردی دیگر از این مدل برای طراحی بخشهایی از یک سامانه نظارت انبوه مبتنی بر پلاک خودرو و شناسه تلفن همراه استفاده شده بود.
مارک بیل، مدیر پیشین سیاستگذاری هوش مصنوعی پنتاگون، نیز هشدار داده بود گسترش دوربینها و سامانههای نظارتی مبتنی بر هوش مصنوعی بدون مقررات روشن ممکن است آمریکا را به سوی یک «حکومت نظارتی شبیه چین» سوق دهد.
دیوارنگاره میدان انقلاب - عکس از وبسایت سازمان تبلیغات اسلامی
همزمان با کشته شدن یک نفر در حمله به یک کشتی تجاری ایرانی در نزدیکی جزیره هنگام و افزایش نگرانیها درباره عرضه جهانی نفت، دونالد ترامپ احتمال ادامه حضور آمریکا در ایران و «نگه داشتن نفت» را مطرح کرد.
امیر تیموری، فرماندار قشم، عصر یکشنبه ۲۱ شهریور تایید کرد یک کشتی تجاری ایرانی حدود ساعت پنج صبح یکشنبه در محدوده جزیره هنگام و ساحل شیبدراز جزیره قشم هدف قرار گرفت.
به گفته او، در این حمله یک نفر کشته و چهار نفر مجروح شدند. خبرگزاری مهر، وابسته به سازمان تبلیغات اسلامی، نیز گزارش داد این کشتی کانتینربر هنگام حمله ۱۰ خدمه داشته است.
مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا حوالی ۶ صبح به وقت ایران از اصابت یک پرتابه به یک شناور هنگام عبور از تنگه هرمز خبر داد و نوشت این حادثه به آتشسوزی در این شناور و تخلیه خدمه آن انجامید. همزمان، رویترز گزارش داد تحولات تازه در خلیج فارس نگرانیها را درباره تشدید اختلال در مسیرهای انتقال انرژی افزایش داده است.
این تحولات در حالی رخ میدهد که خط لوله «شرق-غرب» عربستان سعودی پس از حملات پهپادی روز جمعه همچنان از مدار خارج است. این خط لوله در ماههای اخیر و در پی کاهش شدید تردد در تنگه هرمز، به یکی از مسیرهای اصلی انتقال نفت عربستان به دریای سرخ تبدیل شده بود.
حمله به این تاسیسات در حالی صورت گرفت که حوثیهای مورد حمایت جمهوری اسلامی نیز با تصرف بخش یمنی تنگه بابالمندب و جزایر راهبردی اطراف آن، توان بیشتری برای تهدید کشتیرانی و نفتکشهای سعودی به دست آوردهاند.
ترامپ: ممکن است بمانیم و نفت را نگه داریم
در همین حال دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، یکشنبه در جریان سفر به ایرلند بار دیگر درباره چشمانداز پایان جنگ سخن گفت و اعلام کرد «ماجرای ایران» ممکن است پیش از انتخابات میاندورهای آمریکا پایان یابد.
ترامپ گفت جمهوری اسلامی «واقعا میخواهد به توافق برسد» و مقامهای آن «دائما تماس میگیرند»، اما تاکید کرد تنها توافقی را خواهد پذیرفت که از نظر او «درست» باشد. تهران پیشتر ادعای تماسهای مکرر برای مذاکره را رد کرده است.
رییسجمهوری آمریکا در عین حال گزینه دیگری را نیز مطرح کرد و گفت آمریکا ممکن است حضور خود در ایران را ادامه دهد و نفت این کشور را در اختیار بگیرد.
او با اشاره به سیاست آمریکا در ونزوئلا گفت: «در نهایت از ایران خارج خواهیم شد، مگر اینکه تصمیم بگیریم بمانیم و مثل ونزوئلا نفت را نگه داریم.»
ترامپ افزود درآمد آمریکا از نفت ونزوئلا «چندین برابر هزینه جنگ را جبران کرده است». او همچنین گفت پس از پایان جنگ ایران، قیمت بنزین در آمریکا «مثل سنگ سقوط خواهد کرد».
ترامپ درباره دیدار برنامهریزیشده کشورهای خلیج فارس با جمهوری اسلامی نیز گفت دیدار آنها با ایران برایش اهمیتی ندارد و این موضوع «به خودشان مربوط است».
قرار است جمهوری اسلامی و شماری از کشورهای منطقه دوشنبه در عمان درباره تنگه هرمز و سازوکار احتمالی برای کشتیرانی در این آبراه گفتوگو کنند. مذاکرات عمان و جمهوری اسلامی در هفتههای گذشته با هدف گشایش در وضعیت تنگه هرمز و رسیدن به راهحلی پایدار برای حل این مناقشه تاکنون به نتیجهای نرسیده است.
ذخیره نفت ینبع تنها برای پنج تا هفت روز
همزمان با این تحولات، معاملهگران و خریداران نفت عربستان به رویترز گفتند ذخایر موجود در بندر ینبع در ساحل دریای سرخ، در صورت ادامه توقف خط لوله، تنها برای حفظ صادرات به مدت پنج تا هفت روز کفایت میکند.
در صورت طولانی شدن توقف، ممکن است تا چهار درصد از عرضه جهانی نفت با خطر اختلال روبهرو شود؛ آن هم در شرایطی که هماکنون میلیونها بشکه نفت در روز بهدلیل اختلال در تردد کشتیها از تنگه هرمز از بازار خارج شده است.
عربستان سعودی هنوز میزان دقیق خسارت واردشده به خط لوله یا زمان مورد نیاز برای بازگرداندن آن به مدار را اعلام نکرده است. منابع رویترز برآوردهای متفاوتی، از چند روز تا چند هفته، برای تعمیر آن ارائه کردهاند و تصاویر ماهوارهای ستونهای بزرگ دود را در نقاطی در امتداد مسیر خط لوله نشان دادهاند.
قیمت نفت هفته گذشته برای نخستین بار از ماه ژوئیه از ۱۰۰ دلار در هر بشکه عبور کرد. معاملهگران انتظار دارند تحولات آخر هفته با بازگشایی بازارها در روز دوشنبه فشار صعودی تازهای بر قیمت نفت وارد کند.
در عربستان سعودی نیز رسانههای دولتی تصاویری از خسارت به خانهها و یک مسجد در استان جازان منتشر کردند. حوثیها جداگانه مدعی شدند یک پایگاه نظامی عربستان را در یکی از استانهای همجوار هدف قرار دادهاند. این گروه در روزهای اخیر پیشروی خود را در امتداد ساحل دریای سرخ گسترش داده است.