نگرانیها در آزمایشگاههای هوش مصنوعی رو به افزایش است و رقابت، شرکتهای فناوری را به سوی مسابقهای برای ساخت مدلهای خودبهبوددهنده سوق میدهد؛ مدلهایی که خطر خارج شدن از کنترل انسان را دارند. یکی از پژوهشگران آنتروپیک به همین دلیل، از این صنعت کناره گرفته است.
بهنوشته والاستریت ژورنال جیکوب کاکسون، یکی از پژوهشگران آنتروپیک بهدلیل نگرانی از اینکه این آزمایشگاه و رقبایش برای ساخت سیستمهایی از هوش مصنوعی با یکدیگر در رقابتی هستند که ممکن است قادر به کنترل آنها نباشند، صنعت هوش مصنوعی را ترک میکند؛ اقدامی که نشانهای از افزایش نگرانیهای ایمنی در درون شرکتهای پیشرو هوش مصنوعی است.
جیکوب کاکسون در زمینه آموزش مدلهای جدید هوش مصنوعی از طریق تغذیه آنها با حجم عظیمی از دادهها تخصص دارد. او سهشنبه ۱۷ شهریور گفت شرکت را ترک میکند، زیرا نمیخواهد در رقابت گسترده صنعت برای ساخت سیستمهای هوش مصنوعی مشارکت داشته باشد که قادرند خودشان را بهبود دهند.
او نگران است چنین سیستمهایی از کنترل خارج شوند و بشریت را نابود کنند.
این بریتانیایی ۲۷ ساله که پیشتر ریاضیات خوانده، به والاستریت ژورنال گفت بسیاری از همکارانش در این صنعت اکنون برای توصیف مسیر حرکت به سوی مدلهای خودبهبوددهنده از عباراتی مانند «لحظه سرنوشتساز» (crunchtime) و «بازی نهایی» (endgame) استفاده میکنند.
کاکسون گفت: «ما در مسیری قرار داریم که به بسیاری از تهاجمیترین سناریوها منتهی میشود؛ سناریوهایی که بر اساس آنها ممکن است تا پایان سال آینده اوضاع از کنترل خارج شده باشد.»
او افزود زمانی که شرکتها با یکدیگر و همچنین با شرکتهای نوظهور چینی رقابت میکنند، مصالحه و کوتاه آمدن در زمینه ایمنی اجتنابناپذیر است.
آنتروپیک بلافاصله درباره این جدایی اظهار نظر نکرد. داریو آمودی، مدیرعامل آنتروپیک، و دیگر مدیران این شرکت بارها درباره خطرات مدلهای هوش مصنوعی سرکش هشدار داده و خواستهاند سرعت توسعه را کاهش دهد.
کاکسون گفت او اوایل امسال اوپنایآی (OpenAI) را ترک کرد تا به آنتروپیک بپیوندد، زیرا این شرکت به تلاشهایش در زمینه ایمنی مدلها شهرت دارد.
اما با وجود اینکه او تلاشهای آنتروپیک در زمینه ایمنی را جدی و صادقانه یافت، اکنون معتقد است در غیاب مداخله دولت یا کاهش هماهنگ سرعت توسعه در سراسر صنعت، هیچ شرکتی نمیتواند بهطور مسئولانه هوشی مصنوعی توسعه دهد که در طیف وسیعی از وظایف عملکردی بهتر از انسانها داشته باشد؛ چیزی که گاهی هوش مصنوعی عمومی (AGI) نامیده میشود.
هکهای اخیر انجامشده از سوی مدلهای اوپنایآی و آنتروپیک، که برخی از آنها در قالب مجموعههایی از عاملهای هوش مصنوعی که با یکدیگر همکاری میکنند فعالیت داشتهاند، نشان دادهاند که چگونه سیستمهای هوش مصنوعی میتوانند اهداف مخرب را در پیش بگیرند و تلاش کنند این اهداف را از انسانها پنهان کنند.
کاکسون گفت نگران است زمانی که این سیستمها شروع به بهبود دادن خودشان کنند، آنقدر پیشرفت کنند که بتوانند از اجرای دستورات سر باز بزنند.
خروج کاکسون یکی از نخستین نمونههای استعفای یک کارمند آنتروپیک بهدلیل نگرانیهای مربوط به ایمنی هوش مصنوعی است. یک پژوهشگر حوزه ایمنی نیز اوایل امسال این شرکت را ترک کرد تا به مطالعه شعر بپردازد و هشدار داد که «جهان در معرض خطر است.»
در سالهای اخیر و همچنین در گذشته، چندین پژوهشگر اوپنایآی و شرکتهای دیگر نیز با اشاره به نگرانیهای مشابه از سمتهای خود کنارهگیری کردهاند.
آنتروپیک یکی از بزرگترین پلتفرمهای هوش مصنوعی را تا حدی با این ادعا ایجاد کرده است که توسعه مسئولانه هوش مصنوعی را در اولویت قرار میدهد و سرمایهگذاری سنگینی در این حوزه انجام داده است.
رهبران این صنعت هشدار دادهاند که حملات سایبری اخیر میتواند نشانهای از آنچه در آینده رخ خواهد داد باشد.
اوپنایآی هفته گذشته به خبرنگاران گفت جدیدترین مدل این شرکت مصداق هوش مصنوعی عمومی است و جهشی بزرگ در قابلیتها محسوب میشود.
سم آلتمن، مدیرعامل اوپنایآی، هفته گذشته در نشستی در کارولینای شمالی به مقامهای گروه ۲۰ گفت: «فکر میکنم اگر مردم با فوریت بسیار زیادی اقدام نکنند، در حوزه امنیت سایبری اتفاقات بسیار بدی رخ خواهد داد.»
یاکوب پاچوکی، دانشمند ارشد اوپنایآی، نیز در یادداشتی که روز یکشنبه در وبلاگ خود منتشر کرد و در آن خواستار کاهش هماهنگ سرعت توسعه در صنعت و مداخله دولت شد، نوشت:«اکنون زمانی است که احتیاط فوقالعادهای را میطلبد. من نگرانم که هیچکس برای پیامدهای ادامه افزایش سریع هوش ماشینی آماده نباشد.»
کاکسون، پاچوکی و آمودی به بیش از هزار پژوهشگر هوش مصنوعی در سراسر این صنعت پیوستهاند که اخیرا بیانیهای را امضا کردند و در آن خواستار هماهنگی جهانی دولتها برای ایجاد سازوکاری شدهاند که اگر برای کنترل مدلهای قادر به بهبود دادن خودشان به یک «پدال ترمز» نیاز باشد، بتوان سرعت توسعه هوش مصنوعی را کاهش داد.
در سطح فدرال آمریکا هیچ مقرراتی برای هوش مصنوعی وجود ندارد و دولت ترامپ رویکردی با حداقل مداخله را در اولویت قرار داده است تا منافع اقتصادی هوش مصنوعی را به حداکثر برساند؛ فضایی که منتقدان میگویند ممکن است به حملات سایبری گسترده یا آسیبهای دیگر منجر شود.
سناتور برنی سندرز و گرگ کاسار، نماینده دموکرات تگزاس، دو تن از معدود قانونگذارانی هستند که پیشنهاد ایجاد محدودیتهای حفاظتی برای هوش مصنوعی را مطرح کردهاند. آنها هفته گذشته طرحی قانونی ارائه کردند که هدف آن ممنوعیت دائمی ابرهوش مصنوعی و توقف توسعه مدلها تا زمانی است که یک نهاد تنظیمگر صنعت، مقررات جدیدی وضع کند.
خروج کاکسون از صنعت هوش مصنوعی در شرایطی صورت میگیرد که آنتروپیک خود را برای عرضه اولیه سهام آماده میکند؛ عرضهای که انتظار میرود یکی از بزرگترین عرضههای اولیه سهام در تاریخ باشد.
این شرکت بهدنبال دستیابی به ارزشگذاری دو تریلیون دلاری است و در جریان جذب سرمایهگذاران، بر توسعه مسئولانه این فناوری تاکید کرده است.
آمودی و دیگر مدیران شرکت گاه بر سر شیوههایی که بهگفته آنها ایمنی هوش مصنوعی را در اولویت قرار نمیدهند، با دولت ترامپ و دیگر مدیران صنعت وارد تقابل شدهاند.
کاکسون گفت آنتروپیک از یک کانال داخلی در اسلک (Slack) کارکنان برای بحث درباره قابلیتهای قدرتمند مدلهای خود استفاده میکند. او این موضوع را بازتابی از میزان نفوذ شرکتهای هوش مصنوعی بر مسیر توسعه این صنعت توصیف کرد.
کاکسون گفت: «این واقعا یک جورهایی دیوانهکننده است که چنین چیزی باید روی مکبوکهای چند مهندس ساکن سانفرانسیسکو اتفاق بیفتد، نه در یک پناهگاه در دل بیابان، مثل جایی که پروژه منهتن را انجام میدادند.»
به گزارش پایگاه خبری «سایتکدیلی»، پژوهشگران دادههای «پیمایش ملی سلامت و تغذیه» آمریکا را در فاصله سالهای ۲۰۰۳ تا ۲۰۱۸ مورد بررسی قرار دادند و ۱۷۴ زن دارای سابقه سرطان دهانه رحم را با ۸۷۰ زن مشابه از نظر برخی ویژگیهای جمعیتی که سابقه این بیماری را نداشتند، مقایسه کردند.
بر اساس نتایج این پژوهش که در «مجله بینالمللی زنان و زایمان» منتشر شد، ارتباط میان مصرف بیشتر مواد مغذی آنتیاکسیدانی و شیوع کمتر سرطان دهانه رحم، پس از در نظر گرفتن شماری از عوامل دیگر همچنان برقرار بود.
ارتباط تغذیه با شیوع کمتر سرطان
پژوهشگران برای ارزیابی رژیم غذایی شرکتکنندگان، بهجای بررسی جداگانه هر ویتامین، از «شاخص ترکیبی آنتیاکسیدان رژیم غذایی» استفاده کردند. این شاخص با ترکیب میزان مصرف ویتامینهای آ، سی و ای، کاروتنوئیدها، روی و سلنیوم محاسبه میشود.
این مواد مغذی در خوراکیهای گوناگون وجود دارند. میوهها و سبزیها از منابع ویتامین سی و کاروتنوئیدها هستند و مغزها، دانهها، حبوبات و غلات کامل نیز بخشی از ویتامین ای، روی و سلنیوم مورد نیاز بدن را تامین میکنند.
پس از در نظر گرفتن سایر عوامل احتمالی، هر یک واحد افزایش در این شاخص با ۱۱.۴ درصد شیوع کمتر سرطان دهانه رحم همراه بود.
همچنین، شیوع بیماری در یکسوم زنانی که بالاترین امتیاز را داشتند، ۵۵.۸ درصد کمتر از شیوع آن در یکسوم زنان با پایینترین امتیاز بود.
نقش احتمالی آنتیاکسیدانها در سلامت سلولی
تقریبا همه موارد سرطان دهانه رحم با عفونت پایدار ناشی از گونههای پرخطر ویروس پاپیلومای انسانی، اچپیوی، ارتباط دارند.
دستگاه ایمنی بیشتر این عفونتها را مهار میکند، اما برخی سالها باقی میمانند و میتوانند بهتدریج سلولهای دهانه رحم را تغییر دهند.
در فاصله ابتلا به عفونت تا بروز سرطان، عواملی مانند عملکرد دستگاه ایمنی، التهاب، مصرف دخانیات و سلامت سوختوساز بدن ممکن است بر پیشرفت بیماری اثر بگذارند. پژوهشگران احتمال میدهند تغذیه نیز در این فرایند نقش داشته باشد.
یکی از سازوکارهای احتمالی، «استرس اکسیداتیو» است که به برهم خوردن تعادل میان مولکولهای واکنشپذیر و توان بدن برای مهار آنها گفته میشود.
این مولکولها در جریان سوختوساز طبیعی بدن، عفونت و التهاب تولید میشوند و تجمع بیش از اندازه آنها میتواند به دیانای، پروتئینها و غشای سلولها آسیب برساند. عفونت پایدار اچپیوی نیز ممکن است این وضعیت را تشدید کند.
آنتیاکسیدانها به مهار این مولکولها کمک میکنند. برخی مواد مغذی مورد بررسی در این پژوهش نیز در عملکرد دستگاه ایمنی و حفظ سلامت بافتها نقش دارند.
چرا باید در تفسیر یافتهها احتیاط کرد؟
مصرف دخانیات، چاقی و تنها زندگی کردن در میان زنان دارای سابقه سرطان دهانه رحم شایعتر بود. پژوهشگران این موارد و شماری دیگر از عوامل را در تحلیل خود لحاظ کردند.
با این حال، تفاوتهای تغذیهای ممکن است با درآمد، دسترسی به خدمات درمانی، فعالیت بدنی و سلامت عمومی نیز مرتبط باشند. پیمایشهای جمعیتی نمیتوانند همه این تفاوتها را بهطور کامل ثبت کنند.
از سوی دیگر، رژیم غذایی و سابقه سرطان تقریبا همزمان بررسی شدهاند و ممکن است برخی زنان پس از تشخیص بیماری، عادتهای غذایی خود را تغییر داده باشند. بنابراین، این پژوهش رابطه علت و معلولی را مشخص نمیکند.
سابقه سرطان نیز بر اساس گفتههای شرکتکنندگان ثبت شده و گزارش خوراک مصرفشده در ۲۴ ساعت گذشته، لزوما بازتابدهنده تغذیه بلندمدت آنان نیست.
این مطالعه بر شیوع بیماری در میان زنان دارای سابقه سرطان متمرکز بود و زنان فاقد سرطان را در طول زمان دنبال نکرد تا مشخص شود چه کسانی بعدها به این بیماری مبتلا میشوند.
نویسندگان تاکید کردند برای تایید یافتههای این مطالعه، به پژوهشهایی نیاز است که وضعیت تغذیه و سلامت زنان را در طول زمان دنبال کنند.
اما وقتی از النینو حرف میزنیم دقیقا از چه چیزی سخن میگوییم؟ در طبیعت، النینو یک چرخه دورهای است که طی آن آبهای بخش مرکزی و شرقی اقیانوس آرام بهطور غیرعادی گرم میشوند. در اصطلاح کارشناسان و رسانهها، هرگاه این افزایش دما از ۲ درجه سانتیگراد فراتر برود، با پدیدهای روبهرو میشویم که به آن «سوپر النینو» میگویند. این اتفاق درست مثل روشن شدن یک بخاری بسیار بزرگ و پرقدرت در دل اقیانوس است. گرمایی عظیم که نظم همیشگی حرکت ابرها، سامانههای بارشی و هوای کره زمین را کاملا زیرورو میکند.
برای اینکه سازوکار این پدیده را بهتر مجسم کنید، اقیانوس را مانند یک وان آب پهناور در نظر بگیرید. در حالت طبیعی، بادهای موسوم به «بادهای تجاری» به شکل مداوم میوزند و لایه گرم سطح آب را به سمت غرب میبرند تا به جای آن، آبهای خنک و مغذی از اعماق اقیانوس بالا بیایند. در دوره النینو، این بادها رمق خود را از دست میدهند و ضعیف میشوند. بر اثر این پدیده، توده بزرگ آب داغ به سمت مرکز و شرق اقیانوس سرریز میشوند و همزمان مانند یک درپوش، جلوی بالا آمدن آب خنک از اعماق آب را میگیرد. جابهجایی عظیمی که موتور هوای جهان را نامتعادل میسازد.
این چرخه طبیعی معمولا هر ۲ تا ۷ سال یکبار تکرار میشود و اغلب بین ۹ تا ۱۸ ماه دوام میآورد. با این حال، رویداد دوره ۲۰۲۶ تا ۲۰۲۷ اهمیتی کاملا ویژه و تاریخی پیدا کرده است. در تابستان امسال، دماسنجها نشان دادند که دمای اعماق اقیانوس آرام در برخی بخشها بیش از ۸ درجه سانتیگراد از حد طبیعی بالاتر رفته و انحراف دمای سطح آب نیز در هفتههای اخیر به ۲.۶ درجه رسیده است. به بیان دیگر، یک منبع ذخیره عظیم از گرمای پنهان در زیر آب انباشته شده که میتواند ماهها آتش این پدیده را تغذیه کند.
این انرژی متراکم، پیشبینیها را به ارقامی بیسابقه رسانده است. میانگین خروجی ۱۴ مدل معتبر اقلیمی نشان میدهد که احتمال دارد اوج ناهنجاری دمایی در آبان و آذر پیشرو به حدود ۴ درجه سانتیگراد بالاتر از حد معمول برسد. اگر بدانیم در علم اقلیمشناسی حتی عبور از نیم درجه ناهنجاری به معنای آغاز النینو است، جهش به عدد ۴ فوقالعاده سنگین محسوب میشود. تحلیلگران اقلیمی با تکیه بر بررسی فسیلهای مرجانی و حلقههای درختان کهنسال میگویند این شدت گرما میتواند رکوردهای حداقل هزار سال گذشته را جابهجا کند.
وقتی چنین سامانه قدرتمندی شکل میگیرد، آثار آن خیلی زود از اقیانوس به سفره و زندگی روزمره مردم سرایت میکند. توقف جریان آبهای سرد و مغذی، ذخایر آبزیان و صید ماهیگیران را کاهش میدهد و زنجیره تامین غذای دریایی را دستخوش بحران میکند. از سوی دیگر، امواج گرمای شدید و کاهش بارندگی در برخی کشورها خطر آتشسوزیهای مهارنشدنی در جنگلها را بالا میبرد و در مناطقی دیگر، ریزش رگبارهای متمرکز باعث طغیان رودخانهها و ویرانی مزارع میشود.
این شوکهای جوی بهطور مستقیم امنیت غذایی را هدف میگیرند. جایی که همزمان با بحران کمبود سوخت و کود شیمیایی ناشی از جنگ ایران و آمریکا، احتمال آسیب به محصولات کشاورزی و جهش قیمت مواد اولیه بالا رفته و بر اساس ارزیابیهای برنامه جهانی غذا، خطر کشیده شدن دهها میلیون نفر به سمت گرسنگی حاد وجود دارد. علاوه بر این، تابستانهای فرساینده تهدیدی جدی برای سلامت عمومی به شمار میروند و روشن ماندن مدام سامانههای سرمایشی، فشار بسیار سنگینی بر شبکههای برق و توزیع انرژی وارد میآورد.
باید توجه داشت که النینو یک رخداد باستانی و حاصل سازوکار طبیعی زمین است و نباید گرمایش جهانی را عامل اصلی به وجود آمدن آن دانست. با وجود این، گرمایش ناشی از گازهای گلخانهای بستر و پایه دمای زمین را داغتر کرده و در نتیجه انرژی و رطوبت بیشتری برای تشدید پیامدهای مخرب آن در جو فراهم است. درباره اینکه آیا خود چرخه النینو با فعالیتهای انسانی قویتر شده یا خیر، نگاهها یکدست نیست. سازمان جهانی هواشناسی تصریح میکند که هنوز ارتباط قطعی و اثباتشدهای میان تغییرات اقلیمی و افزایش شدت یا تکرار خود این پدیده به اثبات نرسیده است. در مقابل، پژوهشی از دانشمندان دانشگاه میشیگان بر پایه آنالیز مرجانهای کهن بیان میکند که شدت النینوها نسبت به دوران پیش از انقلاب صنعتی حدود ۳۶ درصد افزایش یافته و روند تقویت آن همگام با افزایش گرمایش زمین بوده است.
در شرایطی که کره زمین در برابر این تلاطم جوی قرار گرفته، تکیه بر سامانههای هشدار زودهنگام، آگاهی عمومی و تلاش برای کاهش گازهای گلخانهای کلیدیترین سنگر دفاعی است. پیشبینیهای اقلیمی ماهها پیش از وقوع فاجعه به دولتها و کشاورزان امکان میدهند با مدیریت منابع آب، کشت بذرهای مقاوم به خشکی و استحکام سیلبندها خود را تجهیز کنند. افزایش تابآوری و هماهنگی برای مهار بلایا تنها مسیری است که میتواند خسارتهای اقتصادی را مهار کرده و از جان انسانها در برابر تندبادهای پیشرو محافظت کند.
پژوهشی تازه به سرپرستی کالج دانشگاهی لندن نشان میدهد تداوم فشارهای مالی ممکن است افت تواناییهای شناختی ناشی از افزایش سن را تسریع کند.
یافتههای این پژوهش که در نشریه «نوآوری در سالمندی» منتشر شده، از بررسی اطلاعات ۲۷۵۹ نفر در بریتانیا به دست آمده است.
این افراد در مطالعه ملی سلامت و رشد شورای پژوهش پزشکی بریتانیا، معروف به مطالعه متولدین سال ۱۹۴۶، شرکت داشتند و طی چند دهه به پرسشنامههای گوناگون پاسخ دادند.
ردپای مشکلات مالی در عملکرد ذهنی و سلامت مغز
به گزارش وبسایت «ساینسدیلی»، افرادی که در جوانی و میانسالی با مشکلات مالی مداوم یا درآمد همواره پایین زندگی کرده بودند، در ۵۳ سالگی عموما عملکرد ضعیفتری در آزمونهای شناختی داشتند.
در میان شرکتکنندگانی که سالها بعد تحت تصویربرداری مغزی قرار گرفتند، پایین بودن مداوم درآمد با نشانههای سلامت ضعیفتر مغز، از جمله تحلیلرفتگی بیشتر آن در ۶۹ تا ۷۱ سالگی، ارتباط داشت.
این ارتباط حتی پس از در نظر گرفتن عواملی مانند توانایی شناختی، سطح تحصیلات و محرومیتهای دوران کودکی همچنان پابرجا بود.
چه کسانی بیشتر از فشار مالی آسیب میبینند؟
ژاک ولز، نویسنده مسئول پژوهش از واحد سلامت و سالمندی کالج دانشگاهی لندن، گفت دادههای چند دهه نشان میدهد انباشته شدن مشکلات مالی در گذر زمان، نه دورههای کوتاه و پراکنده دشواری، با نامطلوبترین پیامدهای شناختی ارتباط دارد.
ارتباط میان مشکلات مالی و سلامت ضعیفتر مغز در سالهای پایانی زندگی، بهویژه در مردان، افرادی که در دوران کودکی محرومیت را تجربه کرده بودند و حاملان گونه ژنتیکی APOE-ε4 قویتر بود. این گونه ژنتیکی با افزایش خطر ابتلا به آلزایمر مرتبط است.
مردانی که مشکلات مالی مداوم داشتند، در ۵۳ سالگی نسبت به زنان دارای شرایط مشابه، عملکرد شناختی ضعیفتری نشان دادند.
پژوهشگران احتمال میدهند گرایش بیشتر مردان محروم این نسل به رفتارهای ناسالم، از جمله سیگار کشیدن و مصرف زیانبار الکل، در این تفاوت نقش داشته باشد.
فشار ناشی از جایگاه سنتی مردان این نسل بهعنوان نانآور اصلی خانواده نیز یکی دیگر از توضیحهای احتمالی است.
استرس مالی چگونه بر مغز اثر میگذارد؟
چند سازوکار زیستی و روانشناختی ممکن است ارتباط میان مشکلات مالی و پیری شناختی را توضیح دهند.
استرس مزمن میتواند التهاب را افزایش دهد؛ عاملی که با تسریع پیری مغز ارتباط دارد. همچنین نگرانی همیشگی درباره پول و پرداخت صورتحسابها بخشی از توان ذهنی فرد را درگیر میکند و ظرفیت کمتری برای دیگر فعالیتهای شناختی باقی میگذارد.
پژوهشگران حافظه کلامی و سرعت پردازش اطلاعات را سنجیدند و با استفاده از امآرآی، شاخصهایی مانند تحلیلرفتگی مغز و گشاد شدن بطنهای آن را بررسی کردند.
گشاد شدن بطنها به معنای بزرگتر شدن حفرههای مملو از مایع درون مغز است و نشانهای از افت سلامت مغز به شمار میرود.
مطالعه متولدین سال ۱۹۴۶ در بریتانیا طولانیترین مطالعه همگروهی تولد در جهان است که بدون وقفه ادامه دارد.
شرکتکنندگان در این پژوهش اوایل سال جاری میلادی ۸۰ ساله شدند.
