ونس: ایران میگوید هیچ گفتوگوی صلحی در جریان نیست، اما مذاکرات فنی در جریان است
جی دی ونس، معاون رییسجمهور آمریکا با انتقاد از منتقدان که خواهان حملات بیشتر به جمهوری اسلامی هستند، در یک برنامه تلویزیونی گفت: «دیدگاه آنها این است که فقط بمب بریزید، باز هم بمب بریزید؛ اما واقعا نمیتوانند توضیح دهند که هدف نهایی از این کار چیست.»
او افزود: «اما چیزی که رییسجمهور [ترامپ] میگوید این است حاضرم دستور حملات هوایی بدهم، و بهوضوح هم نشان داده که در صورت لزوم این کار را انجام میدهد، اما فقط زمانی که این اقدام در راستای دستیابی به یک هدف مشخص باشد.»
او در بخش دیگری از اظهاراتش گفت: «یکی از چیزهایی که درباره ایرانیها برایم هم جالب و هم آزاردهنده است این است که میگویند نه، هیچ گفتوگوی صلحی در جریان نیست، اما در همان حال مذاکرات فنی میان واشینگتن و تهران درباره توافق صلح در حال انجام است. این یک تاکتیک مذاکره یا شگرد ایرانی است که من آن را درک نمیکنم.»
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل در گفتوگو با کانال ۱۴ اسرائیل با تمجید از دستاوردهای نظامی این کشور در سالهای اخیر گفت: «نبردهای اسرائیل هرگز تمام نمیشود و همچنان کارهایی برای انجام دادن علیه محور جمهوری اسلامی باقی مانده است.»
نتانیاهو در پاسخ به این پرسش که آیا جنگهای اسرائیل با جمهوری اسلامی، حماس و حزبالله را میتوان پایانیافته یا پیروز دانست، گفت: «این نبردها هرگز تمام نمیشود. اگر میخواهید در خاورمیانه و جهان زندگی کنید، باید بسیار قدرتمند باشید.»
او افزود: «تفاهمهایی با لبنان شکل گرفته که هیچکس پیشبینی نمیکرد. همچنین با کشورهای دیگری نیز در تماس هستیم، اما نمیتوانم جزئیات بیشتری ارائه کنم. وقتی قدرتمند باشید، دیگران با شما ائتلاف میکنند و در نهایت با شما صلح هم میکنند.»
محمدباقر قالیباف، رییس مجلس شورای اسلامی، در گفتوگو با صداوسیما اعلام کرد: «در حال پیگیری روند گفتوگوها برای اجرای ماده ۱۳ یادداشت تفاهم هستیم.» او با این حال تهدید کرد: «اگر نخواهند در گفتوگو به تعهدات خود عمل کنند، آماده جنگ هستیم.»
قالیباف گفت: «ما الان مذاکرهمان با آمریکا تمام شده، ۱۴ بند تصویب شده در این ۱۴ بند، تا ۵ بند اول تحقق پیدا نکند وارد بقیه موارد نمیشویم.»
او درباره تنشهای اخیر در تنگه هرمز گفت: «همانطور که دیدهاید، شبها اتفاقاتی رخ میدهد و گاهی میخواهند عبور و مرور در تنگه هرمز را با ترتیبات ایران نپذیرند و اقداماتی خارج از توافق انجام دهند.»
قالیباف افزود: «طبیعتا جمهوری اسلامی متعهد است که عبور و مرور در تنگه هرمز حتما در راستای آن تفاهمنامه انجام شود.»
او ادامه داد: «پس از امضای تفاهمنامه، حملات در جنوب لبنان بهشدت کاهش پیدا کرد.»
قالیباف گفت که تصمیم گرفته شده است که ایران، ایالات متحده و لبنان یک کمیته برای نظارت بر پایان جنگ در لبنان تشکیل دهند.
تیم ملی فوتبال نروژ در مرحله یکشانزدهم نهایی جام جهانی ۲۰۲۶، ساحل عاج را با نتیجه دو بر یک شکست داد و به مرحله یکهشتم نهایی جام صعود کرد. نروژ ۱۵ تیرماه در نیویورک برای رسیدن به مرحله یکچهارم نهایی، به مصاف برزیل خواهد رفت.
آنتونیو نوسا در نیمه نخست و در دقیقه ۳۹ با ضربهای کاتدار و تماشایی نروژ را پیش انداخت، اما آماد دیالو، بازیکن منچستریونایتد، در دقیقه ۷۴ با حرکتی انفرادی و گلی زیبا بازی را به تساوی کشاند.
هالند که در بیشتر دقایق مسابقه نمایش کمفروغی داشت، اما در حساسترین لحظه ظاهر شد و با ثبت پنجمین گل خود در این جام، صعود نروژ را قطعی کرد. او در دقیقه ۸۶ گل پیروزی بخش وایکینگها را به ثمر رساند.
ارلینگ هالند با گل دیرهنگام خود، نخستین پیروزی تاریخ نروژ در مرحله حذفی ادوار جام جهانی را رقم زد.
عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی در پاسخ به مارکوین مولین، وزیر امنیت داخلی آمریکا که گفته بود از حذف تیم ملی ایران خوشحال شده است، نوشت: «به جهانیان ثابت کردید که شایستگی میزبانی یک تورنمنت بینالمللی را ندارید.»
مولین روز دوشنبه همدردی چندانی با حذف تیم ملی ایران از جام جهانی ۲۰۲۶ نشان نداد. او در نشست توجیهی امنیتی جام جهانی در مرکز هماهنگی رویدادهای ویژه دولت آمریکا گفت: «خیلی خوشحالم که دارند برمیگردند، چون هیچ تیمی به اندازه آنها ما را درگیر نکرد.»
او سپس در گفتوگو با گروه کوچکی از خبرنگاران، این موضع را با صراحت بیشتری بیان کرد.
مولین گفت: «فقط خوشحالم که کارشان تمام شد و دیگر برنمیگردند. وقتی توانستیم ویزاهایشان را لغو کنیم و گفتیم میتوانند خاک آمریکا را ترک کنند، آنقدر خوشحال بودم که شاید یکی دو آهنگ هم خواندم یا حتی از خوشحالی رقصیدم.»
اکنون عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی در پاسخ به او در شبکه اجتماعی ایکس نوشته است: «آقای مولین؛ مأموریت خود را با موفقیت انجام دادید. اما در کنار آن، دستاورد دیگری هم داشتید: به جهانیان ثابت کردید که شایستگی میزبانی یک تورنمنت بینالمللی را ندارید. مدیریت شما به نمونهای تمامعیار تبدیل شد از به هدر دادن اعتبار و منزلتی که با میزبانی یک رویداد بینالمللی می تواند به دست آید.»
مولین همچنین گفت که «تقریبا نیمی» از فهرست پیشنهادی همراهان تیم ملی ایران برای جام جهانی، ارتباط مستقیم با سپاه پاسداران داشتهاند.
به گفته او، در میان این افراد، دو عضو پیشنهادی رسانهای با بخش اطلاعات سپاه پاسداران در ارتباط بودهاند و یکی دیگر نیز به دلیل تحت تعقیب بودن بر اساس احکام بینالمللی، امکان ورود به کانادا را نداشته است.
اطلاعات اختصاصی رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهد مجتبی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، قصد دارد غلامحسین محسنی اژهای، رییس قوه قضاییه، را بهزودی و در پایان دوره اول پنج ساله ریاست او بر این قوه، کنار بگذارد و برخلاف سنت رایج، دوره ریاست او را برای پنج سال دیگر تمدید نکند.
به گفته منابع ایراناینترنشنال در داخل ایران، اگرچه بر اساس سنت رایج جمهوری اسلامی در نزدیک به چهار دهه اخیر، ریاست قوه قضاییه معمولا در دو دوره پنجساله ادامه یافته، خامنهای تصمیم گرفته چهرهای دیگر را به جای اژهای برای اداره دستگاه قضایی منصوب کند.
به گفته این منابع که به شرط ناشناسماندن با ایراناینترنشنال گفتوگو کردند، تصمیم مجتبی خامنهای برای تمدید نکردن حکم اژهای، نه اقدامی در راستای اصلاح قضایی، که بخشی از بازآرایی گستردهتر قدرت پس از جنگ اخیر است. در این بازآرایی، رهبر جدید جمهوری اسلامی میکوشد چهرههای کلیدی نهادهای اصلی حکومت را با افرادی هماهنگتر با خودش جایگزین کند.
به این ترتیب، پرونده اژهای فقط مساله یک انتصاب قضایی نیست. پایان کار او میتواند نخستین نشانه جدی از تلاش مجتبی خامنهای برای بازسازی فرماندهی دستگاه قضایی، امنیتی و سیاسی جمهوری اسلامی در دوره پس از انتقال قدرت باشد.
فشار اصولگرایان بر اژهای
همزمان این تصمیم در حالی مطرح شده که پس از اعلام اسامی کسانی که در شورای عالی امنیت ملی به تفاهمنامه با آمریکا رای مثبت داده بودند، انتقادها از اژهای در میان اصولگرایان بالا گرفته است. آنها میگویند در حالیکه مجتبی خامنهای در نامه خود تاکید کرده درباره تفاهمنامه علیالاصول نظر دیگری داشته، رای مثبت اژهای با موضع اعلامشده رهبر جمهوری اسلامی ناسازگار بوده است.
علاوه بر این در هفتههای اخیر، نشانههایی از نارضایتی درون حاکمیت از عملکرد اژهای در دوره ۵ ساله ریاستش بر قوه قضاییه، در نوشتهها و پیامها رسمی و نیمهرسمی نزدیک به ساختار قدرت دیده شده است.
مجتبی خامنهای در پیامی به مناسبت هفته قوه قضاییه، بهجای تایید روشن ادامه کار اژهای، دستگاه قضایی را خطاب قرار داده و بر «به فعلیت رسیدن» همان مطالباتی تاکید کرد که پیشتر علی خامنهای از قوه قضاییه خواسته بود.
در پیام خامنهای، با تکرار شعارهای ناظر بر اجرای واقعی سند تحول قضایی، مبارزه با فساد درون قوه قضاییه، احیای حقوق عامه، مسدود شدن راه سفارش و توصیه، ارتباط با مردم تاکید شده بود.
اژهای در نامهای که روز بعد از پیام خامنهای، با ادبیاتی چاپلوسانه خطاب به او منتشر کرد، از عملکرد قوه قضاییه و ادامه مسیر «تحول قضایی» سخن گفت و نوشت: «اینجانب و تمامی اجزای قوه قضاییه، خود را ملزم به اجرای دقیق و سریع و بدونتنازل فرامین واجبالاتباع حضرتعالی میدانیم.»
رسانهها و چهرههای نزدیک به حاکمیت، علاوه بر انتقاد از اژهای برای اینکه چرا پیش از انتشار پیام خامنهای، چنین نامهای ننوشته است، تاکید دوباره رهبر تازه جمهوریاسلامی به مطالبات پدرش را بهعنوان نشانهای از ارزیابی منفی کارنامه اژهای خواندند و نوشتند تکرار دوباره آنها به این معناست که قوه قضاییه در دوره اژهای نتوانسته این خواستهها را به نتیجه عملی برساند.
همزمان، برخی رسانههای نزدیک به جریانهای رقیب درون حکومت، حملات تندی را علیه اژهای آغاز کردهاند و او را به فاصله گرفتن از خواستههای رهبری متهم میکنند. در مقابل، رسانههای نزدیک به جریان قالیباف و دولت پزشکیان، این حملات را بخشی از تلاش جریان سعید جلیلی و جبهه پایداری برای ایجاد شکاف میان سران نظام و تضعیف مسیر تازه سیاسی پس از جنگ توصیف کردهاند.
در همین حال، رسانههایی نزدیک به ساختار رسمی قوه قضاییه و جریانهای حامی اژهای، در روزهای اخیر کوشیدهاند کارنامه پنجساله او را موفق جلوه دهند. این دسته از حبسزدایی، دادرسی الکترونیک، کاهش اطاله دادرسی، مبارزه با فساد و ارتباط مردمی را بهعنوان محورهای مثبت دوره اژهای نام میبرند.
اما برخلاف روایتهای رقیب درون حکومتی، نهادها و فعالان حقوق بشری تصویر دقیقتری از اژهای و قوه قضاییه ارائه میدهند. از نگاه منتقدان حقوق بشری، اژهای نه چهرهای اصلاحگر در دستگاه قضایی، که یکی از چهرههای قدیمی و موثر در ساختار سرکوب جمهوری اسلامی، همانند دیگران است.
چهرهای که از دادگاه ویژه روحانیت و وزارت اطلاعات تا معاونت اول و سپس ریاست قوه قضاییه، در بالاترین سطح بخشهای مختلف دستگاه امنیتی و قضایی جمهوری اسلامی حضور داشته است.
فعالان حقوق بشر میگویند دوره ریاست اژهای بر قوه قضاییه با ادامه صدور و اجرای احکام سنگین علیه معترضان، فعالان سیاسی، روزنامهنگاران، زندانیان عقیدتی و اقلیتها همراه بوده است.
به گفته آنان، دستگاه قضایی در این دوره نیز همچنان نقش بازوی حقوقی و اجرایی نهادهای امنیتی را ایفا کرده و در پروندههای سیاسی و امنیتی، بر اساس خواست این نهادها حکم صادر کرده است.
منتقدان حقوق بشری همچنین تاکید میکنند که مسئله اصلی در قوه قضاییه جمهوری اسلامی، شخص رییس این قوه نیست. به گفته آنان، ساختار قضایی جمهوری اسلامی فاقد استقلال واقعی است و قاضی، دادستان، ضابط امنیتی و نهادهای اطلاعاتی در پروندههای سیاسی و امنیتی همچون یک زنجیره واحد عمل میکنند.
از این منظر، کنار گذاشتن اژهای و انتصاب فردی دیگر، اگر با تغییر ساختار، اصلاح بنیادین قوانین، پایان دادن به دخالت نهادهای امنیتی، تضمین حق دسترسی به وکیل، توقف اعترافگیری اجباری، لغو احکام سیاسی و رعایت دادرسی عادلانه همراه نباشد، تغییری بنیادین در وضعیت حقوق بشر ایجاد نخواهد کرد.
