حملات اسرائیل به جنوب لبنان در روز شنبه دستکم ۱۰ کشته بر جا گذاشته است. اسرائیل اعلام کرد این حملات در واکنش به پرتاب گلولههایی از سوی حزبالله، گروه مورد حمایت جمهوری اسلامی، انجام شد.
رسانههای لبنان شنبه ۳۰ خرداد از ادامه حملات اسرائیل به جنوب این کشور پس از آغاز آتشبس میان اسرائیل و حزبالله خبر دادند.
خبرگزاری دولتی لبنان (NNA) گزارش داد جنگندهها و پهپادهای اسرائیلی از شامگاه جمعه ۲۹ خرداد تا صبح شنبه ۳۰ خرداد، مجموعهای از حملات را در منطقه نبطیه انجام دادند که به تخریب ساختمانهای مسکونی و خانهها منجر شد.
بر اساس این گزارش، توپخانه اسرائیل نیز پیش از طلوع آفتاب شهر نبطیه و مناطق اطراف آن را گلولهباران کرد.
بر پایه خبرهای منتشر شده از لبنان، در نتیجه این حملات دستکم ۱۰ نفر از جمله یک نیروی ارتش لبنان، کشته شدند.
به گفته یک مقام آمریکایی، اسرائیل و حزبالله ۲۹ خرداد پس از تشدید درگیریها در لبنان با برقراری آتشبس موافقت کردند.
یک مقام ارشد اسرائیلی و دو منبع نزدیک به حزبالله نیز در گفتوگو با رویترز این توافق را تایید کردند.
این مقام آمریکایی گفت آتشبس قرار بود از ساعت چهار بعدازظهر جمعه به وقت محلی، برابر با ۱۳ به وقت گرینویچ، اجرایی شود.
رسانههای لبنانی ۲۹ خرداد از کشته شدن دستکم ۱۸ نفر در حملات اسرائیل به جنوب لبنان خبر دادند. همزمان، ارتش اسرائیل اعلام کرد چهار نیروی این کشور از جمله یک فرمانده گردان تانک در حمله حزبالله جان خود را از دست دادند.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی ایکس در واکنش به جان باختن چهار نظامی این کشور در جنوب لبنان هشدار داد اسرائیل حمله به نیروها یا خاک خود را تحمل نخواهد کرد و حزبالله بهای سنگینی برای این حملات خواهد پرداخت.
نتانیاهو تاکید کرد ارتش اسرائیل به عملیات خود برای مقابله با تهدیدها علیه نیروها و قلمرو اسرائیل ادامه خواهد داد و تا هر زمان که لازم باشد، در نوار امنیتی در جنوب لبنان باقی خواهد ماند.
ایتامار بنگویر، وزیر امنیت ملی اسرائیل، نیز در پیامی در شبکه ایکس، خواستار تشدید حملات علیه حزبالله شد و نوشت: «به ازای هر اشکی که یک مادر اسرائیلی میریزد، هزار مادر لبنانی باید گریه کنند. تمام لبنان باید در آتش بسوزد.»
او تاکید کرد اسرائیل نباید به «واکنشهای حسابشده و خویشتنداری» اکتفا کند و باید «تروریسم را بهطور کامل شکست دهد».
با وجود امضای رسمی یادداشت تفاهم میان تهران و واشینگتن و تاکید دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، بر لزوم توقف درگیریها در لبنان، حملات متقابل اسرائیل و حزبالله ادامه یافت.
در بند نخست یادداشت تفاهم آمریکا و جمهوری اسلامی، دو طرف و متحدانشان بر پایان فوری و دائمی عملیات نظامی در همه جبههها، از جمله لبنان و تضمین حاکمیت و تمامیت ارضی لبنان تاکید کردهاند.
مقامهای جمهوری اسلامی در روزهای اخیر حملات اسرائیل به لبنان را مغایر مفاد این سند دانسته و آن را نشانه اجرا نشدن تعهدات مربوط به توقف درگیریها توصیف کردهاند.
والاستریت ژورنال شنبه ۳۰ خرداد به نقل از منابع آگاه گزارش داد واشینگتن و دوحه در حال بررسی طرحی هستند که بر اساس آن ایران بتواند از بخشی از داراییهای مسدودشده خود برای خرید کالاهای بشردوستانه استفاده کند.
بر اساس این سازوکار که هنوز نهایی نشده است، بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران میتواند با استفاده از منابع مالی بلوکهشده، مواد غذایی، دارو و دیگر کالاهای بشردوستانه را خریداری کند.
این منابع عمدتا از درآمدهای نفتی ایران تشکیل شدهاند که به دلیل تحریمها در خارج از کشور مسدود ماندهاند.
منابع آگاه گفتند این سازوکار میتواند به الگویی برای استفاده از دیگر داراییهای بلوکهشده ایران در نقاط مختلف جهان تبدیل شود.
به گفته برخی از این منابع، این اقدام همچنین میتواند نخستین گام در مسیر دسترسی به بخشی از ۲۴ میلیارد دلار داراییای باشد که تهران خواهان آزادسازی سریع آن است.
مشوق اقتصادی در کنار مذاکرات
بر اساس گزارش والاستریت ژورنال، تهران هنوز موافقت خود را با این سازوکار اعلام نکرده است. با این حال، به گفته منابع مطلع، این موضوع یکی از پیشنهادهایی است که انتظار میرود آمریکا در جریان دو ماه مذاکرات هستهای پیش رو با تهران مطرح کند.
قرار بود این گفتوگوها پس از تفاهم برای توافق بهمنظور پایان جنگ و بازگشایی تنگه هرمز آغاز شود اما بهدنبال حملات متقابل اسرائیل و حزبالله لبنان، نشست برنامهریزی شده برای جمعه ۲۹ خرداد میان مقامهای ارشد ایالات متحده و جمهوری اسلامی، لغو شد.
صنم وکیل، مدیر برنامه خاورمیانه در اندیشکده چتم هاوس، گفت آزادسازی حتی بخشی از این داراییها میتواند هم به کاهش فشارهای اقتصادی بر ایران کمک کند و هم نشانهای از کاهش تنش میان تهران و واشینگتن باشد.
او افزود این اقدام از معدود مشوقهای ملموسی است که تهران میتواند از آمریکا دریافت کند تا به تثبیت پول ملی و کاهش فشارهای اقتصادی داخلی کمک شود.
با این حال، بر اساس گزارش والاستریت ژورنال، همچنان موانع زیادی بر سر راه وجود دارد.
مجتبی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، ۲۷ خرداد در پیامی گفت دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، «از سر استیصال» با توقف درگیریها موافقت کرده است.
ترامپ نیز در واکنش نوشت: «ما از روی استیصال مذاکره نکردیم. این ایران بود که از روی استیصال آمد. کارشان تمام است. این ۶۰ روز را تا پایان ادامه میدهیم. هیچ پولی به آنها داده نخواهد شد؛ حتی ۱۰ سنت.»
اختلاف بر سر دسترسی ایران به داراییها
بر اساس توافق امضا شده میان تهران و واشینگتن، آمریکا متعهد شده است داراییهای مسدودشده ایران را برای استفاده در دسترس قرار دهد و درباره سازوکار اجرایی آن مذاکره کند.
یک مقام آمریکایی نیز گفته است تا زمانی که تهران به شکل سازنده در مذاکرات مشارکت کند، امکان استفاده از این منابع وجود خواهد داشت.
این منابع علاوه بر درآمدهای نفتی هستند که واشینگتن موافقت کرده است بلافاصله پس از امضای توافق، فروشش از سر گرفته شود.
آمریکا برای تسهیل این روند، صدور مجوزها و معافیتهای تحریمی لازم را نیز در نظر گرفته است.
منتقدان توافق معتقدند دولت آمریکا پیش از آن که تهران امتیازی در برنامه هستهای خود بدهد، مشوقهای مالی بزرگی در اختیار حکومت ایران قرار میدهد.
در مقابل، جیدی ونس، معاون رییسجمهوری آمریکا، و دیگر مدافعان توافق معتقدند این رویکرد به بازگشایی تنگه هرمز، کاهش تنشها و جلوگیری از گسترش درگیری کمک میکند و در عین حال منافع اقتصادی ایران را به پیشرفت مذاکرات گره میزند.
بخش عمده داراییهای مسدودشده ایران در کشورهایی مانند چین، هند، عراق و قطر نگهداری میشود. شش میلیارد دلار موجود در قطر نیز در سال ۲۰۲۳ و در چارچوب توافق آزادی پنج شهروند آمریکایی زندانی در ایران، از کره جنوبی به دوحه منتقل شد. قرار بود این منابع صرف خرید کالاهای بشردوستانه شود، اما پس از حمله هفتم اکتبر حماس به اسرائیل، دولت جو بایدن بار دیگر دسترسی ایران به این پولها را متوقف کرد.
به نوشته والاستریت ژورنال، ایران در میانه بحران اقتصادی، تورم فزاینده و سقوط ارزش پول ملی به ارز خارجی نیاز دارد.
با این حال، تحلیلگران معتقدند دسترسی به داراییهای بلوکهشده به تنهایی برای بهبود اقتصاد ایران کافی نیست و هرگونه کاهش گستردهتر تحریمها به میزان پیشرفت تهران در برآورده کردن خواستههای آمریکا در پرونده هستهای بستگی خواهد داشت.
روزنامه گاردین در گزارشی که شنبه ۳۰ خرداد منتشر کرد، به نظرات شهروندان اسرائیلی درباره توافق آمریکا و جمهوری اسلامی پرداخت.
در این گزارش آمده است: «در رستورانی در شهر رخووت در جنوب تلآویو، بسیاری از مشتریان درباره یک موضوع همنظر بودند: توافقی که چند روز پیش میان ایران و آمریکا به دست آمد، برای اسرائیل توافق خوبی نیست.»
آوی پرز، مهندس ۵۵ ساله، به گاردین گفت: «ترامپ به ما خیانت کرد.»
رخووت از سالها پیش در نظرسنجیها به عنوان شهری معرفی شده که دیدگاههای بخش بزرگی از جامعه یهودی اسرائیل را بازتاب میدهد. در خیابانهای این شهر، پرچمهای اسرائیل و رنگینکمانی در کنار هم دیده میشود، موسیقی در گوشهای از خیابان پخش میشود و یهودیان ارتدوکس در نقطهای دیگر گرد هم میآیند.
برای بسیاری از ساکنان این شهر، پایان جنگ به معنای پایان نگرانیها نیست.
شاهام نوویک، ۳۵ ساله، گفت: «یک روز همراه فرزندانمان در پناهگاه بودیم و روز بعد قرار است همه چیز عادی باشد. اما هیچ چیز حل نشده است.»
نگرانی از تقویت دوباره حکومت ایران
به نوشته گاردین، بسیاری از اسرائیلیها توافقی را که با میانجیگری آمریکا حاصل شده، نوعی عقبنشینی میدانند.
برخی مفسران اسرائیلی این توافق را «تسلیم» و «تحقیر» توصیف کردهاند و معتقدند نتیجه آن حتی بدتر از آن چیزی است که پیشتر از آن بیم داشتند.
نگرانی اصلی در میان بسیاری از اسرائیلیها این است که حکومت ایران بتواند پس از پایان درگیریها، توان خود را بازسازی کند. در کنار آن، توافق و آتشبسی که با لبنان برقرار شده نیز نگرانیهایی ایجاد کرده است، زیرا برخی معتقدند این توافق ممکن است توان اسرائیل را برای مقابله با حزبالله محدود کند.
اودی تنه، مشاور سیاسی و مدیر کارزارهای بینالمللی در اسرائیل، گفت: «اسرائیلیها معتقدند جنگ در لبنان جنگی عادلانه است. هر کسی که در اسرائیل زندگی میکند میفهمد که ایران و حزبالله برای بسیاری یک تهدید واحد تلقی میشوند.»
در شهر مرزی متولا در شمال اسرائیل نیز همین احساس دیده میشود.
دانیل دورفمن، صاحب یک رستوران، گفت مردم از جنگ با ایران رضایت داشتند اما توافقی که آمریکا به دست آورده، برای اسرائیل مناسب نیست و «اشتباهی بزرگ» به شمار میرود.
تردید درباره دستاوردهای جنگ
در کنار انتقاد از توافق، برخی اسرائیلیها معتقدند اهدافی هم که برای جنگ مطرح شده بود محقق نشده است.
آنان از ناکامی در تغییر حکومت ایران، نابودی برنامه هستهای جمهوری اسلامی و از میان بردن توان موشکی آن سخن میگویند.
به نوشته گاردین، برخی در اسرائیل معتقدند این کشور جنگ را «شانه به شانه» آمریکا آغاز کرد اما در پایان از روند تصمیمگیری کنار گذاشته شد. در حالی که انتظار میرفت بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در شکلگیری توافق نهایی نقش داشته باشد، او با انتقادهای دونالد ترامپ و همچنین فشارهای ناشی از تلفات غیرنظامیان در لبنان روبهرو شد.
نداو ایال، ستوننویس روزنامه یدیعوت آحرونوت، نوشت که واژههای «شوک» و «اندوه» برای توصیف احساس بخشی از نهادهای اسرائیل کافی نیست.
در چنین شرایطی، نتانیاهو باید رایدهندگان را متقاعد کند که همچنان قادر است امنیت اسرائیل را تضمین کند.
تامار هرمان، پژوهشگر افکار عمومی، معتقد است نخستوزیر اسرائیل اهداف جنگ را بسیار روشن و صریح تعریف کرده بود و اکنون بسیاری معتقدند به آن اهداف دست نیافته است.
با این حال، حمایت از نتانیاهو بهطور کامل از میان نرفته است. در یک نظرسنجی، ۴۳ درصد از رایدهندگان مردد گفتهاند ائتلاف به رهبری نتانیاهو بیش از دیگران توان مقابله با جمهوری اسلامی را دارد.
آوی پرز که از حامیان نتانیاهو است، به گاردین گفت: «نتانیاهو انسان است و اشتباه میکند، اما میداند چگونه مشکلات را حل کند. او میداند اسرائیل به چه چیزی نیاز دارد. او برای کشورش حرف میزند، ترامپ برای کسبوکارهایش.»
گاردین نوشت احساس بیاعتمادی اکنون در میان بسیاری از اسرائیلیها پررنگتر از گذشته است.
دالیا پرز، ۵۵ ساله، گفت که رویدادهای هفته گذشته به او آموخته «صلح هرگز نخواهد آمد».
او گفت: «امیدوار بودم جنگها پایان پیدا کنند، اما فکر میکنم همیشه باید با شمشیر زندگی کنیم. حالا فهمیدهایم دوستی نداریم و نمیتوانیم به هیچکس اعتماد کنیم.»
یک مقام کاخ سفید اعلام کرد ترامپ در جریان اقامت آخر هفته خود در کمپ دیوید، نشستهایی سیاسی و مرتبط با سیاستگذاری برگزار خواهد کرد.
اعضای خانواده او نیز به مناسبت روز پدر که یکشنبه ۳۱ خرداد است، در این سفر حضور خواهند داشت.
خبرگزاری رویترز جمعه ۲۹ خرداد نوشت این سفر در شرایطی انجام میشود که دولت ترامپ برای دستیابی به توافقی نهایی با جمهوری اسلامی تلاش میکند. توافقی که به گفته منتقدان، امتیازهای قابل توجهی در اختیار تهران قرار میدهد و با مخالفتهایی در داخل آمریکا روبهرو شده است.
لغو مذاکرات سوئیس در سایه تحولات منطقه
گفتوگوهای برنامهریزی شده میان آمریکا و جمهوری اسلامی که قرار بود ۲۹ خرداد در سوئیس برگزار شود، پس از تشدید درگیریها در لبنان لغو شد.
این تحول ابهامهای تازهای درباره زمان از سرگیری مذاکرات ایجاد کرده است.
بهنوشته واشینگتنپست، این مذاکرات برای تضمین بازگشایی تنگه هرمز به روی کشتیرانی بینالمللی و کمک به بازگرداندن ثبات به خاورمیانه، اهمیت ویژهای دارد.
ترامپ ۲۹ خرداد بار دیگر از رویکرد خود در قبال ایران دفاع کرد و گفت تهران «از موضع ضعف» وارد مذاکرات شده است.
او در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت: «ما از روی استیصال مذاکره نکردیم. این ایران بود که از روی استیصال آمد. کارشان تمام است. ما این ۶۰ روز را تا پایان پیش میبریم. هیچ پولی به آنها داده نخواهد شد؛ حتی ۱۰ سنت.»
اظهارات ترامپ در حالی مطرح شد که منتقدان توافق موقت با جمهوری اسلامی معتقدند این توافق امتیازهای بیش از حدی در اختیار تهران قرار میدهد و منافع آمریکا را به طور کامل تامین نمیکند.
از سوی دیگر، واشینگتنپست ۲۹ خرداد گزارش داد نهادهای اطلاعاتی آمریکا به دولت ترامپ هشدار دادهاند که اسرائیل احتمالا اقداماتی انجام خواهد داد تا توافق نوپای تهران و واشینگتن را تضعیف کند. این نگرانی به ادامه درگیریها در لبنان و فشارهای سیاسی بر بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، گره خورده است.
به گزارش این روزنامه، ارزیابیهای اطلاعاتی آمریکا نشان میدهد اسرائیل مصمم به ادامه عملیات نظامی علیه حزبالله است. هدفی در تضاد با یکی از محورهای اصلی تفاهمنامه تازه میان آمریکا و جمهوری اسلامی، یعنی پایان درگیریها در لبنان.
این ارزیابی در شرایطی مطرح شده است که تنش میان دولت نتانیاهو و مقامهای دولت ترامپ افزایش یافته است.
کمپ دیوید، اقامتگاهی برای تصمیمهای حساس
ترامپ آخرین بار در ماه ژوئن سال ۲۰۲۵ به کمپ دیوید سفر کرد. او در آن زمان با فرماندهان ارشد نظامی و مشاوران سیاست خارجی خود درباره اعتراضهای مرتبط با مهاجرت در کالیفرنیا، مسائل ایران و جنگ غزه گفتوگو کرد.
کمپ دیوید در کوهستانهای کاتوکتین در ایالت مریلند قرار دارد و یکی از شناختهشدهترین اقامتگاههای ریاستجمهوری آمریکا برای برگزاری نشستهای امنیتی، سیاسی و دیپلماتیک است.
با این حال ترامپ برخلاف بسیاری از روسای جمهوری پیشین آمریکا کمتر از این مجموعه استفاده کرده است.
او معمولا تعطیلات آخر هفته را در املاک شخصی خود، از جمله مارالاگو در فلوریدا و باشگاه گلفش در بدمینستر نیوجرسی میگذراند.
نشست کابینهای که قرار بود ماه می در کمپ دیوید برگزار شود نیز به دلیل پیشبینی شرایط نامساعد جوی، به کاخ سفید منتقل شد.
روسای جمهوری آمریکا بارها از کمپ دیوید برای میزبانی مذاکرات حساس و رایزنیهای مهم استفاده کردهاند.
این مجموعه دولتی که حدود ۱۱۰ کیلومتر با واشینگتن فاصله دارد، بهدلیل موقعیت جدا افتاده و تدابیر امنیتی ویژه، یکی از مهمترین مکانهای تصمیمگیری غیررسمی دولت آمریکا محسوب میشود.
به گزارش جمعه ۲۹ خرداد این روزنامه، ارزیابیهای اطلاعاتی آمریکا نشان میدهد اسرائیل مصمم به ادامه عملیات نظامی علیه حزبالله در لبنان است. هدفی که با یکی از محورهای اصلی تفاهمنامه تازه میان آمریکا و جمهوری اسلامی، یعنی پایان درگیریها در لبنان، در تضاد قرار دارد.
این ارزیابی در شرایطی مطرح شده است که تنش میان دولت نتانیاهو و مقامهای دولت ترامپ افزایش یافته است.
مقامهای آمریکایی در روزهای اخیر علنا به اسرائیل هشدار دادهاند از حملاتی که میتواند تفاهم بهدست آمده میان واشینگتن و تهران را از مسیر خارج کند، بپرهیزد.
اسرائیل ۲۹ خرداد در واکنش به حمله پهپادی حزبالله که به کشته شدن چهار سرباز اسرائیلی انجامید، حملاتی را در جنوب لبنان انجام داد.
همزمان با ادامه درگیریها، مقامهای آمریکایی و جمهوری اسلامی اعلام کردند مذاکراتی را که قرار بود جمعه در سوئیس آغاز شود، به تعویق انداختهاند.
جیدی ونس، معاون رییسجمهوری آمریکا، نیز سفر برنامهریزیشده خود را برای شرکت در این مذاکرات، لغو کرد.
فشارهای داخلی بر نتانیاهو
بهنوشته واشینگتنپست، یکی از گزارشهای اطلاعاتی آمریکا که این هفته در میان مقامهای دولت ترامپ توزیع شد، نتیجه گرفته است بقای سیاسی نتانیاهو در آستانه انتخابات سراسری پاییز در اسرائیل، به این وابسته است که به افکار عمومی نشان دهد حاضر به خروج نیروهایش از لبنان نیست و همچنان بر تشدید فشار بر حزبالله اصرار دارد.
این گزارش همچنین به نارضایتی اسرائیل از مفاد تفاهمنامه ترامپ با تهران اشاره میکند.
بهگفته مقامهای فعلی و پیشین آمریکا، اسرائیل معتقد است این توافق میتواند هدف گستردهتر دولت این کشور برای حفظ حداکثر فشار بر جمهوری اسلامی را تضعیف کند.
یک مقام پیشین آمریکایی به واشینگتنپست گفت اسرائیل بر این باور است که توافق جدید ممکن است آزادی عمل این کشور را در مقابله با حزبالله محدود کند.
با این حال، مقامهای دولت ترامپ تاکید دارند مفاد توافق مانع پاسخ اسرائیل به حملات احتمالی حزبالله نمیشود و نگرانیهای اسرائیل در مقایسه با ضرورت دستیابی به توافق و بازگشایی تنگه هرمز، اهمیت کمتری دارد.
بهگفته یکی از مقامهای آمریکایی، هرگونه توقف درگیریها یا خروج نیروهای اسرائیلی از لبنان در داخل اسرائیل بهعنوان شکست سیاسی نتانیاهو تلقی خواهد شد.
در مقابل، یک مقام ارشد دولت اسرائیل در پاسخ به درخواست واشینگتنپست برای اظهار نظر گفت عملیات نظامی اسرائیل در لبنان «صرفا با هدف دفاع از شهروندان اسرائیلی در برابر حملات مستمر حزبالله» انجام میشود.
توافقی شکننده
واشینگتنپست در گزارش خود به حمایت گسترده افکار عمومی اسرائیل از ادامه عملیات علیه حزبالله اشاره کرد.
بر اساس نظرسنجی موسسه مطالعات امنیت ملی اسرائیل در ماه می، ۷۰ درصد یهودیان اسرائیلی از تشدید نبرد با حزبالله حمایت میکنند.
تحلیلگران سیاسی اسرائیلی نیز معتقدند عقبنشینی نظامی از لبنان از سوی بسیاری از رایدهندگان بهعنوان نشانه شکست تعبیر خواهد شد.
یک مقام آمریکایی دیگر به واشینگتنپست گفت حتی اگر اسرائیل دامنه حملات خود را گسترش ندهد، ادامه حضور نیروهایش در جنوب لبنان میتواند توافق شکننده میان آمریکا و حکومت ایران را با خطر جدی مواجه کند: «ادامه اشغال بخشی از لبنان نسخهای برای فاجعه است. بدون خروج کامل اسرائیل، احتمال ازسرگیری درگیری میان ارتش اسرائیل و حزبالله تقریبا قطعی است.»
در همین حال، برخی مقامهای اسرائیلی مواضعی تند اتخاذ کردهاند.
ایتامار بنگویر، وزیر امنیت ملی اسرائیل، ۲۹ خرداد در شبکههای اجتماعی نوشت: «برای هر اشکی که یک مادر اسرائیلی بریزد، هزار مادر لبنانی باید گریه کنند. تمام لبنان باید بسوزد.»
خطر اصطکاک با ترامپ
دنی سیترینوویچ، تحلیلگر پیشین اطلاعات نظامی اسرائیل، به واشینگتنپست گفت نتانیاهو با خطر «اصطکاکی بزرگ» با ترامپ روبهروست. رییسجمهوریای که به گفته او به درخواست نتانیاهو وارد جنگ با جمهوری اسلامی شد، اما اکنون به دنبال «تثبیت توافق با تهران» است.
او افزود: «بیبی (نتانیاهو) در موقعیت بسیار دشواری قرار دارد. او میبیند بزرگترین رقیبش، یعنی حکومت ایران، با کمک دولت آمریکا تقویت میشود و نمیتواند کار زیادی در این باره انجام دهد.»
واشینگتنپست یادآوری کرد که نتانیاهو در دو هفته متوالی حملاتی را علیه بیروت انجام داد. حملاتی که بهگفته این روزنامه، توافق شکننده مورد نظر ترامپ را در معرض خطر قرار داد.
یکی از این حملات در ۱۷ خرداد، جمهوری اسلامی را به شلیک موشکهای بالستیک برای پاسخگویی واداشت و تنها پس از مداخله کاخ سفید، تنشها کاهش یافت.
با وجود امضای تفاهمنامه میان تهران و واشینگتن، نتانیاهو و متحدانش همچنان تاکید میکنند نیروهای اسرائیلی از جنوب لبنان خارج نخواهند شد و حملات علیه اهداف مورد نظر خود را ادامه خواهند داد؛ حتی اگر این موضوع به نارضایتی ترامپ منجر شود.
در واکنش، ونس ۲۸ خرداد به خبرنگاران گفت: «دونالد ترامپ تنها رهبر جهان است که در این مقطع نسبت به اسرائیل رویکردی همدلانه دارد و در عین حال رهبر قدرتمندترین کشور جهان است. اگر من عضو کابینه دولت اسرائیل بودم، احتمالا تنها متحد قدرتمندی را که برایم باقی مانده مورد حمله قرار نمیدادم.»
بر اساس این گزارش، ارتش اسرائیل بیش از ۵۰۰ کیلومتر مربع از خاک لبنان را در کنترل خود دارد و برای ایجاد آنچه «منطقه حائل امنیتی» مینامد، بیش از یک میلیون نفر را از خانههایشان آواره کرده است.
مقامهای لبنانی میگویند از زمان آغاز عملیات اسرائیل در اواسط اسفند، بیش از سه هزار نفر در این کشور کشته شدهاند.
با این حال، آرون دیوید میلر، پژوهشگر ارشد بنیاد کارنگی و مشاور پیشین دولتهای جمهوریخواه و دموکرات آمریکا، معتقد است اگر تهران نتواند حملات حزبالله را به شمال اسرائیل مهار کند، نتانیاهو صرفنظر از خواستههای ترامپ به این حملات پاسخ خواهد داد.
او گفت: «فرقی نمیکند ترامپ چه بگوید. نتانیاهو واکنش نشان خواهد داد.»
ترامپ در گفتوگو با شبکه ایتالیایی La7 گفت که ملونی در حاشیه نشست گروه هفت در فرانسه برای گرفتن عکس با او «التماس کرده» و او تنها از روی دلسوزی با این درخواست موافقت کرده است.
خبرگزاری رویترز جمعه ۲۹ خرداد گزارش داد بر اساس ترجمه ایتالیایی منتشرشده از این مصاحبه، ترامپ گفته است: «احتمالا خوشحال است که با او صحبت کردم. لازم نبود با او صحبت کنم.»
او همچنین گفت: «[ملونی] برای گرفتن عکس با من التماس کرد. آنقدر عکس میخواست که اگر دلم برایش نسوخته بود، این کار را نمیکردم.»
شبکه La7 نسخه اصلی صوتی این گفتوگو را منتشر نکرد و تنها نسخه دوبلهشده آن را پخش کرد.
واکنش تند نخستوزیر ایتالیا
ملونی صبح ۲۹ خرداد با انتشار ویدیویی در شبکه اجتماعی ایکس به این اظهارات پاسخ داد و گفت سخنان ترامپ «کاملا ساختگی» است.
او افزود: «صادقانه بگویم، شوکه شدهام. نمیدانم چرا رییسجمهوری ایالات متحده با متحدان خود چنین رفتاری میکند و این نخستین بار هم نیست.»
نخستوزیر ایتالیا همچنین گفت مایه تاسف است که ترامپ در برابر دشمنان غرب و آمریکا همان قاطعیتی را نشان نمیدهد که در برخورد با متحدانش دارد.
او افزود: «اما یک چیز را باید به خاطر داشته باشد؛ نه من و نه ایتالیا هرگز التماس نمیکنیم.»
لغو سفر وزیر امور خارجه به آمریکا
در پی این ماجرا، آنتونیو تایانی، وزیر امور خارجه ایتالیا، سفر برنامهریزیشده خود را به آمریکا لغو کرد.
او در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «سخنان جدی و توهینآمیز رییسجمهوری ترامپ درباره جورجیا ملونی، توهین به تمام ایتالیا است.»
تایانی قرار بود اوایل هفته آینده به آمریکا سفر کند و در همایش ایتالیا-آمریکا برای تجارت، سرمایهگذاری، علم و نوآوری در میامی شرکت کند.
همچنین برنامه دیدار او با مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، در دستور کار قرار داشت.
شکافی عمیقتر در روابط دو طرف
این تنش تنها چند روز پس از نشست گروه هفت در فرانسه رخ داد. نشستی که تصاویر منتشرشده از آن، ترامپ و ملونی را در حال گفتوگویی طولانی و صمیمانه نشان داد.
با این حال، روابط دو طرف در ماههای اخیر با اختلافهایی همراه بوده است.
ملونی که زمانی از نزدیکترین متحدان اروپایی ترامپ به شمار میرفت و تنها رهبر اروپایی حاضر در مراسم تحلیف او در سال ۲۰۲۵ بود، امسال از حملات لفظی او به پاپ لئو چهاردهم بهدلیل مخالفت با جنگ ایران انتقاد کرد.
ترامپ نیز در واکنش، ملونی را به کمبود شجاعت متهم کرده بود.
جیووان باتیستا فاتسولاری، معاون دفتر نخستوزیری ایتالیا و از نزدیکترین متحدان ملونی، در واکنشی کمسابقه گفت مشخص نیست که آیا ترامپ «از روی عمد یا از سر ناتوانی» در حال تخریب روابط تاریخی میان آمریکا و اروپا است.
او افزود رفتارهای ترامپ موجب شده ایالات متحده در سراسر اروپا با کاهش محبوبیت روبهرو شود و این روند بیش از آن که به اروپا آسیب بزند، به منافع خود آمریکا لطمه وارد میکند.
این ماجرا تازهترین نشانه از افزایش تنش میان واشینگتن و برخی متحدان اروپایی ایالات متحده است. روابطی که در ماههای اخیر بر سر مسائل مختلف سیاست خارجی، با چالشهای فزایندهای روبهرو شده است.
