بنیاد کارنگی در تحلیلی درباره تفاهمنامه میان آمریکا و جمهوری اسلامی هشدار داد ابهام در مفاد توافق میتواند آن را با سرنوشتی مشابه توافقهای شکستخورده گذشته روبهرو کند.
این اندیشکده نوشت تجربه بیش از دو دهه مذاکرات هستهای با جمهوری اسلامی نشان داده است که ابهام و کلیگویی زمینهساز اختلاف در تفسیر تعهدات و در نهایت شکست توافقها میشود.
کارنگی با اشاره به تفاهمنامه جدید میان واشینگتن و تهران تاکید کرد برخی مفاهیم کلیدی، از جمله حفظ «وضعیت موجود» در برنامه هستهای ایران و آینده غنیسازی اورانیوم، به اندازه کافی روشن و دقیق تعریف نشدهاند.
این بنیاد همچنین از موضع مقامهای دولت ترامپ که اهمیت متن توافق را کماهمیت جلوه دادهاند انتقاد کرد و نوشت جمهوری اسلامی ممکن است به تعهدات نانوشته پایبند نباشد.
محمدجعفر قائمپناه، معاون اجرایی مسعود پزشکیان با تاکید بر نقش به گفته او مهم پزشکیان در جلب حمایت اعضای «شورای عالی امنیت ملی» در تفاهم با آمریکا گفت: «این تفاهمنامه به تایید همه اعضای شورا به جز یک نفر رسیده است.»
قائمپناه همچنین گفت پیشنهاد اولیه تفاهم از سوی وزارت خارجه و «بر پایه طرحی از علی لاریجانی» ارائه شده بود.
به گفته قائم پناه، پزشکیان در روند اجماعسازی برای تصویب تفاهمنامه نقش داشت و او بود که محمدباقر قالیباف را به عنوان سرپرست تیم مذاکرهکننده انتخاب کرد.
نیویورک تایمز به نقل از یکی از مقامهای تیم ایران نوشته که فدراسیون فوتبال ایران در نامهای به فیفا خواستار کاهش محدودیتهای اقامت در آمریکا شده است. این درحالی است که یک عضو کادر پزشکی تیم ملی گفته اعضای تیم با بازرسیهای طولانی مدتی هنگام ورود و خروج به آمریکا مواجه شدهاند.
پائولو الکساندر آراوخو، یکی از اعضای کادر پزشکی تیم فوتبال ایران به نیویورک تایمز گفته است که تیم ملی هنگام خروج از آمریکا بارها بازرسی شده و به همین دلیل پرواز با سه ساعت تاخیر انجام شده است. به گفته او هنگام ورود هم «ساعتها با پرسشهای مفصل ماموران مرزی آمریکا روبهرو شدند.»
آراوخو گفت سختگیریهای ماموران مرزی برای تیم ملی از همان لحظهای آغاز شد که تیم روز یکشنبه گذشته وارد آمریکا شد.
به گفته او، چندین عضو کاروان ایران از جمله خودش با پرسشهای مفصل ماموران مرزی آمریکا روبهرو شدند. این روند ساعتها طول کشید و پس از آن نیز اعضای تیم برای سوار شدن به اتوبوس مجبور شدند یک بازرسی طولانی دیگر را پشت سر بگذارند.
زمانی که برای عبور از این مراحل صرف شد، تیم را وادار کرد برنامههای خود را تغییر دهد.
بازیکنان ایران به جای استراحت در هتل، مستقیما به ورزشگاه سوفای در شهر اینگلوود، محل برگزاری نخستین مسابقه خود، رفتند تا با استادیوم آشنایی پیدا کنند.
عضو کادر پزشکی تیم ملی گفت که دولت آمریکا محدودیتهای زمانی سختگیرانهای برای ایران اعمال کرده و تیم را مجبور میکند بلافاصله پس از برگزاری مسابقات جام جهانی در خاک آمریکا، ورزشگاه و حتی خاک این کشور را ترک کند.
او گفت پس از دیدار ایران در جام جهانی مقابل نیوزیلند، مجبور شده است بانداژ و اقدامات درمانی بازیکنان را در هواپیما و در مسیر بازگشت به محل استقرار تیم در مکزیک انجام دهد؛ درمانی که به گفته او در شرایط عادی باید در رختکن انجام شود.
آراوخو گفت روز دوشنبه، پس از بازی زمانی که اتوبوس تیم در مسیر فرودگاه در ترافیک متوقف شده بود، او تلاش کرد تا حد امکان روند درمان و ریکاوری بازیکنان را تسریع کند.
او توضیح داد که معمولا از هر بازیکن میخواهد حدود ۱۲ دقیقه در وان آب یخ بماند تا بدنش از فشار مسابقه ریکاوری شود، اما به دلیل کمبود وقت، هر بازیکن تنها حدود یک دقیقه در آب سرد قرار گرفت.
او گفت: «بازیکنان را داخل آب میفرستادیم، بیرون میآوردیم، دوش میگرفتند و سریع حرکت میکردند، چون به ما گفته شده بود باید فورا محل را ترک کنیم.»
به گفته آراوخو، پس از نخستین مسابقه ایران، کادر پزشکی فرصت کافی برای بررسی کامل مصدومیتهای احتمالی بازیکنان در جریان بازی را نیز نداشت.
سوار شدن به هواپیما نیز چالشهای خاص خود را داشت.
او گفت در فاصله چند متری هواپیما یک ایست بازرسی ایجاد شده بود و بازیکنان و اعضای کاروان ایران باید دو نفر دو نفر از آن عبور میکردند؛ آن هم پس از اینکه پیشتر بازرسیهای امنیتی و کنترل گذرنامه را در داخل فرودگاه پشت سر گذاشته بودند.
آراوخو گفت: «بیش از سه ساعت طول کشید تا بتوانیم وارد هواپیما شویم.»
کاروان ایران سرانجام پس از ساعت دو بامداد به محلی، کمپ اصلی خود در تیخوانا بازگشت.
آراوخو گفت تاثیر این شرایط بر بازیکنان به اندازهای بوده که ارزیابی کامل آن دشوار است.
او گفته غیبت برخی از اعضای کادر فنی تیم ملی که برای «انجام وظایف مهمی مانند مدیریت تعویضها در جریان مسابقه ضروری هستند»، به کار خود ادامه دهد.
آراوخو گفت: «وقتی بازیکنان دو یا سه ساعت در فرودگاه منتظر میمانند و بعد با افرادی که سلاحهای خودکار در دست دارند احاطه میشوند، به چنین شرایطی عادت ندارند.»
او همچنین گفته که این تاخیرها، «بازرسیهای امنیتی متعدد و خروج شتابزده از آمریکا»، بازیکنان و مقامهای تیم را ناراضی و سرخورده کرده است.
بر اساس محدودیتهای زمانی تعیینشده از سوی دولت آمریکا، اعضای کاروان ایران تنها یک روز پیش از مسابقه اجازه ورود به این کشور را دارند و پس از پایان بازی نیز فقط به اندازهای فرصت دارند که خود را به فرودگاه رسانده و خاک آمریکا را ترک کنند.
مهدی طارمی، کاپیتان تیم ملی ایران، و امیر قلعهنویی، سرمربی این تیم، پیش و پس از دیدار مقابل نیوزیلند از نحوه برخورد با تیم ابراز نارضایتی کردهاند.
به دلیل جنگ و همچنین مذاکرات ملتهب آمریکا و ایران، این مسابقه اهمیت بسیار بیشتری از یک دیدار معمولی در جام جهانی داشت. علاوه بر این، لسآنجلس میزبان یکی از بزرگترین جوامع ایرانیان خارج از کشور و یکی از مراکز اصلی مخالفان حکومت ایران است.
طارمی روز یکشنبه در نشست خبری خود بابت تاخیرش عذرخواهی کرد و ورود تیم به آمریکا را «پرتنش» توصیف کرد.
پس از پایان مسابقه، امیر قلعهنویی در گفتوگو با خبرنگاران تیمش را «مظلومترین تیم» جام جهانی توصیف کرد.
مهدی طارمی نیز گفت: «برای ما همه چیز شبیه یک فاجعه است.»
نیویورک تایمز به نقل از یکی از مقامهای تیم ایران نوشته که فدراسیون فوتبال ایران در نامهای به فیفا خواستار کاهش محدودیتهای اقامت در آمریکا شده و از این نهاد خواسته است زمان بیشتری برای آمادهسازی پیش از مسابقات در اختیار تیم قرار گیرد.
دیدار بعدی ایران یکشنبهشب آینده مقابل بلژیک در همان استادیوم سوفای لس آنجلس برگزار میشود؛ زمانی که به گفته مربیان تیم، فرصت سازگاری با شرایط را حتی کمتر میکند.
سخنگوی اداره گمرک و حفاظت مرزی آمریکا در بیانیهای به نیویورکتایمز گفته که «تمام ۵۵ عضو تیم ملی فوتبال ایران، شامل بازیکنان و اعضای کادر، که روز یکشنبه ۱۴ ژوئن وارد فرودگاه بینالمللی لسآنجلس شدند، بدون هیچ مشکلی توسط ماموران CBP مورد بازرسی قرار گرفته و مراحل ورود آنها انجام شد.»
در این بیانیه همچنین آمده است: «مقامها در تمامی شهرهای میزبان و مبادی ورودی تلاش کردهاند میان اقدامات امنیتی قوی و تسهیل موثر ورود افراد تعادل برقرار کنند.»
به گفته آراوخو، زمانی که جانی اینفانتینو، رییس فیفا، پس از مسابقه وارد رختکن ایران شد تا پیامهای دلگرمکنندهای به بازیکنان بدهد، مهدی طارمی به او گفت تیم به حمایت بیشتری نیاز دارد.
آراوخو گفت بعید میداند این درخواستها تغییری در وضعیت تیم برای مسابقات باقیمانده ایجاد کند: «هیچکس اهمیتی نمیدهد. وقتی از رقابت عادلانه صحبت میکنید، این شیوه برخورد با ورزشکاران نیست.»
جاش هاولی، سناتور جمهوریخواه ایالت میزوری، با ابراز مخالفت با برخی مفاد تفاهمنامه میان آمریکا و جمهوری اسلامی، گفت از هرگونه اقدام برای تامین منابع مالی یا آزادسازی داراییهای ایران حمایت نخواهد کرد.
هاولی در گفتوگو با خبرنگاران با بیان اینکه: «من نمیخواهم به حکومت ایران پولی بدهیم.» تاکید کرد که با هرگونه پرداخت منابع مالی یا آزادسازی داراییهای جمهوری اسلامی مخالف است.
اظهارات سناتور هاولی در حالی مطرح میشود که انتقادها به تفاهمنامه در میان بخشی از جمهوریخواهان کنگره در حال افزایش است.
شماری از سناتورها نیز نسبت به گزارشهای مربوط به کاهش تحریمها، آزادسازی داراییهای ایران و ایجاد صندوق بازسازی و توسعه برای ایران ابراز نگرانی کردهاند.
سوزان کالینز، سناتور جمهوریخواه ایالت مین، خواستار ارائه توضیحات کامل دولت آمریکا به سنا درباره جزییات تفاهمنامه میان واشینگتن و تهران شد.
سناتور کالینز تاکید کرد که قانونگذاران باید پیش از هرگونه قضاوت نهایی به اطلاعات دقیقتری درباره تعهدات دو طرف دسترسی داشته باشند.
در حالی که بحثها درباره مفاد تفاهمنامه ادامه دارد، کالینز از دولت ترامپ خواست جزییات بیشتری درباره سازوکار اجرای توافق و پیامدهای آن برای امنیت و منافع آمریکا ارائه کند.
