چرا سازمان همکاری شانگهای به «ناتوی ایران» تبدیل نشد
ساوتچاینا مورنینگپست میگوید جنگ ایران و آمریکا نشان داده سازمان همکاری شانگهای برخلاف تصور برخی در تهران، یک پیمان دفاعی مشابه ناتو نیست و اعضای آن تمایلی به ورود به درگیریهای نظامی برای حمایت از حکومت ایران ندارند.
این روزنامه در تحلیلی درباره جنگ جمهوری اسلامی و آمریکا نوشت که اگرچه تهران پس از عضویت در سازمان همکاری شانگهای امیدوار بود از حمایت سیاسی بیشتری در برابر فشارهای غرب برخوردار شود، اما ساختار و فلسفه وجودی این سازمان مانع از آن است که به یک ائتلاف امنیتی یا نظامی مشابه ناتو برای حمایت از ایران تبدیل شود.
ساوتچاینا مورنینگپست در گزارشی درباره تاثیر جنگ ایران و آمریکا بر سازمان همکاری شانگهای (SCO) نوشت که این بحران یکی از مهمترین آزمونهای پیش روی این سازمان از زمان عضویت کامل جمهوری اسلامی بوده و محدودیتهای آن را در واکنش به بحرانهای امنیتی بزرگ آشکار کرده است.
به نوشته این روزنامه، در حالی که قرقیزستان خود را برای میزبانی نشست سران سازمان همکاری شانگهای در ماه اوت آماده میکند، ادامه تنش میان [حکومت] ایران و آمریکا پرسشهایی را درباره نقش و ظرفیت این سازمان در حمایت از یکی از اعضای خود مطرح کرده است.
برخی ناظران انتظار داشتند سازمان همکاری شانگهای که چین و روسیه مهمترین بازیگران آن هستند، در قبال جنگ [حکومت] ایران و آمریکا موضعی هماهنگ و قاطع اتخاذ کند. اما تحلیلگران به ساوتچاینا مورنینگپست گفتهاند که چنین انتظاری با ماهیت این سازمان همخوانی ندارد.
به گفته آنان، سازمان همکاری شانگهای از ابتدا به عنوان یک پیمان دفاع جمعی مشابه ناتو طراحی نشده و اصل عدم مداخله و احترام به حاکمیت اعضا یکی از مهمترین مبانی آن محسوب میشود. از این رو، خویشتنداری و پرهیز از ورود مستقیم به بحرانهای امنیتی میان اعضا و قدرتهای خارجی، بخشی از ساختار و فلسفه وجودی این سازمان است.
ایران در ژوئیه ۲۰۲۳ به عضویت کامل سازمان همکاری شانگهای درآمد؛ عضویتی که مقامهای جمهوری اسلامی آن را گامی مهم برای کاهش انزوای دیپلماتیک و گسترش همکاری با قدرتهای شرقی ارزیابی کرده بودند. تهران امیدوار بود از طریق این سازمان، بخشی از فشارهای ناشی از تحریمهای غربی را جبران کند و جایگاه خود را در ترتیبات منطقهای تقویت کند.
اما به نوشته این روزنامه، جنگ با آمریکا و اسرائیل نشان داده است که عضویت در سازمان همکاری شانگهای الزاماً به معنای برخورداری از حمایت سیاسی یا نظامی جمعی نیست. کشورهای آسیای مرکزی عضو این سازمان، بیش از آنکه به دنبال ایجاد یک بلوک نظامی باشند، آن را ابزاری برای حفظ استقلال و حاکمیت خود در برابر رقابت قدرتهای بزرگ میدانند.
ساوتچاینا مورنینگپست مینویسد که به ویژه کشورهای آسیای مرکزی نگراناند هرگونه موضعگیری تند یا ورود سازمان به منازعات ژئوپلیتیکی خاورمیانه، تعادل شکننده روابط آنها با قدرتهای جهانی را بر هم بزند.
این گزارش همچنین به تلاشهای دیپلماتیک جاری میان تهران و واشینگتن اشاره میکند. بر اساس گزارش اکسیوس که پنجشنبه هفتم خرداد منتشر شد، دو طرف به یک توافق اولیه بر سر یادداشت تفاهمی برای تمدید آتشبس به مدت ۶۰ روز و آغاز مذاکرات رسمی دست یافتهاند، هرچند دونالد ترامپ هنوز تایید نهایی خود را صادر نکرده است.
به اعتقاد تحلیلگران، نحوه برخورد سازمان همکاری شانگهای با بحران ایران و آمریکا میتواند نشاندهنده مسیر آینده این سازمان باشد؛ اینکه آیا این نهاد به سمت ایفای نقش فعالتر در بحرانهای امنیتی حرکت خواهد کرد یا همچنان بر اصول سنتی خود یعنی همکاری اقتصادی، امنیتی محدود و احترام به حاکمیت ملی اعضا پایبند خواهد ماند.
جمعبندی تحلیل ساوتچاینا مورنینگپست این است که سازمان همکاری شانگهای، برخلاف تصور برخی از حامیان جمهوری اسلامی، نه یک پیمان دفاع جمعی و نه سازوکاری برای مداخله نظامی در حمایت از اعضاست؛ بلکه نهادی است که اعضای آن، بهویژه کشورهای آسیای مرکزی، ارزش اصلی آن را در حفظ استقلال سیاسی و حاکمیت ملی خود میبینند.
رویترز بر اساس اظهارات مقامهای اطلاعاتی غربی و مسئولان دولتی، گزارش داد که روسیه تلاشهای پنهانی خود را برای تضعیف نخستوزیر ارمنستان در آستانه انتخابات ماه آینده تشدید کرده زیرا نگران است که پیروزی دوباره نیکول پاشینیان بتواند تغییر جهت این کشور به سوی غرب را تثبیت کند.
این خبرگزاری بر اساس گفتوگو با پنج مقام اطلاعاتی غربی و اسنادی که مشاهده کرده، جمعه هشت خرداد گزارش داد برنامههای مسکو پیش از انتخابات ۷ ژوئن (۱۷ خرداد) شامل کارزارهای انتشار اطلاعات نادرست به نفع نامزدهای طرفدار روسیه و همچنین طرح انتقال دهها هزار ارمنیِ ساکن روسیه به ارمنستان به منظور تاثیرگذاری بر نتیجه رایگیری بوده است.
ارمنستان، کشوری محصور در خشکی با جمعیتی حدود سه میلیون نفر، از زمان جنگ سرد عمدتا در مدار نفوذ مسکو باقی مانده و میزبان نیروهای روسیه بوده است اما نیکول پاشینیان که در نظرسنجیها پیشتاز است، به اروپا و ناتو نزدیکتر شده و به یکی از متحدان دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، تبدیل شده است. ترامپ روز چهارشنبه از نامزدی مجدد پاشینیان حمایت کرد.
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، این هفته به ایروان سفر کرد و یک توافق معدنی و همچنین توافقی درباره «مسیر ترامپ برای صلح و شکوفایی بینالمللی» را امضا کرد؛ یک کریدور ترانزیتی پیشنهادی از طریق ارمنستان که میتواند نفوذ روسیه در منطقه را بیش از پیش تضعیف کند.
ارمنستان که عضو اتحادیه اقتصادی تحت رهبری روسیه است، در سال ۲۰۲۴ مشارکت خود را در ائتلاف امنیتی منطقهای تحت رهبری مسکو تعلیق کرد. این کشور همچنین در ماه جاری از دبیرکل ناتو در نشست رهبران اروپایی میزبانی کرد.
نارضایتی پوتین
ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، نارضایتی خود از چرخش پاشینیان را پنهان نکرده است.
در روزهای اخیر، مسکو هشدار داده که ارمنستان ممکن است دسترسی به گاز طبیعی ارزانقیمت را از دست بدهد. روسیه همچنین واردات محصولات ارمنستان از جمله میوه، سبزیجات، گل و برندی را محدود کرده است.
توماس دِ وال، پژوهشگر ارشد موسسه کارنگی اروپا، گفت: «کاری که پاشینیان در تلاش برای انجام آن است، تهدیدی برای روسیه محسوب میشود.»
او افزود که تنوعبخشی به روابط خارجی «به این معناست که روسیه انحصار تقریبا کامل خود بر ارمنستان را از دست میدهد.»
سه تن از مقامهای غربی گفتند نامزد مورد حمایت مسکو ساموئل کاراپتیان، میلیاردر ارمنی-روسی، است که به اتهام دعوت به سرنگونی دولت در حال محاکمه است.
کاراپتیان این اتهامات را رد میکند. رابرت آمستردام، وکیل او، به رویترز گفت که موکلش هیچ اطلاعی از حمایت روسیه ندارد.
اروپا مدتهاست روسیه را به دخالت در انتخابات متهم میکند؛ از جمله اخیرا در مولداوی و مجارستان. روسیه نیز اتحادیه اروپا و ایالات متحده را متهم میکند که در کشورهای نزدیک به مرزهایش دخالت میکنند تا آنها را به حوزه نفوذ غرب بکشانند.
وزارت امور خارجه روسیه در پاسخ به درخواست اظهار نظر اعلام کرد گزارش رویترز حاوی ادعاهای نادرست است و «لحن ضدروسی» را ترویج میکند.
اداره ارتباطات دولت ارمنستان از اظهار نظر درباره اتهامات مشخص مطرحشده در این گزارش خودداری کرد، اما اقداماتی را که برای مقابله با اطلاعات نادرست و تضمین برگزاری انتخاباتی آزاد، عادلانه و شفاف انجام میشود، تشریح کرد.
انتقال رایدهندگان از روسیه
چهار منبع آگاه به رویترز گفتند که کرملین در ماه اکتبر بخشی با عنوان «اداره همکاری و مشارکت راهبردی» ایجاد کرده که بر عملیات نفوذ در ارمنستان نظارت میکند. این منابع، مانند دیگر منابع این گزارش، به شرط ناشناس ماندن صحبت کردند.
پنج منبع گفتند مقامهای روسی در ماههای اخیر درباره اعزام ارامنه مقیم روسیه برای رای دادن به مخالفان پاشینیان گفتوگو کردهاند.
ارامنه دارای جمعیت بزرگی در خارج از کشور هستند؛ از جمله در روسیه که برخی برآوردها جمعیت ارمنی آن را بیش از دو میلیون نفر میدانند. ارامنه اجازه ندارند از خارج کشور در انتخابات رأی دهند.
یکی از منابع که یک مقام ارشد آمریکایی بود، گفت میزان موفقیت احتمالی مسکو در انتقال این افراد موضوع بحث در میان جامعه اطلاعاتی است.
با این حال، او افزود مقامهای اطلاعاتی این طرح را جدی تلقی میکنند. ارامنه به طور معمول بین دو کشور رفتوآمد میکنند و هر روز دهها پرواز میان روسیه و ارمنستان برقرار است.
سه منبع گفتند مقامهای روسی هزینه انتقال ۱۰۰ هزار رأیدهنده را حدود ۵۰ میلیون دلار برآورد کردهاند. آنها افزودند تا اواسط ماه مه، کرملین برای هر منطقه سهمیه تعیین کرده بود و از مسئولان محلی خواسته بود درباره آمادگیهای انجامشده گزارش دهند.
رویترز نتوانست به طور مستقل تایید کند که چنین برنامهای در حال اجرا بوده یا اینکه اجرای آن میتواند فاصله زیاد میان نامزدهای پیشتاز را از بین ببرد.
بر اساس یک نظرسنجی که اوایل همین ماه انجام شد، حزب «قرارداد مدنی» پاشینیان با حدود ۳۰ درصد آرا در جایگاه نخست قرار خواهد گرفت.
در همین نظرسنجی، حزب «ارمنستان قدرتمند» متعلق به کاراپتیان با حدود ۶ درصد آرا در میان شمار زیادی از نامزدها در رتبه دوم اما با فاصله زیاد قرار داشت.
توافق صلح با میانجیگری آمریکا
پاشینیان در سال ۲۰۱۸به قدرت رسید، پس از اعتراضاتی که به سرنگونی چهره نزدیک به مسکو انجامید. روابط با روسیه پس از آن تیره شد که نیروهای حافظ صلح روسیه مستقر در ناگورنو-قرهباغ، منطقه جداییطلب با اکثریت ارمنی در خاک جمهوری آذربایجان، نتوانستند مانع سقوط آن به دست نیروهای جمهوری آذربایجان در سال ۲۰۲۳ شوند.
پاشینیان در ماه اوت به توافق صلحی با میانجیگری آمریکا برای پایان دادن به مناقشه چند دههای میان ارمنستان و جمهوری آذربایجان بر سر این منطقه مورد مناقشه دست یافت.
این توافق مسیر ترانزیتی از جنوب ارمنستان را باز میکند تا کالاها به سمت شرق و آسیای مرکزی منتقل شوند و در مقابل، جمهوری آذربایجان به برونبوم نخجوان و همچنین ترکیه دسترسی مستقیم پیدا میکند. مسکو با احتیاط از این توافق استقبال کرد.
واشینگتن اعلام کرده است که نیروهای امنیتی مورد حمایت آمریکا میتوانند بر این منطقه باریک که در امتداد مرز ایران قرار دارد نظارت کنند؛ احتمالی که به گفته مقامهای اطلاعاتی برای روسیه غیرقابلقبول است.
به گفته دو مقام غربی، در صورت شکست پاشینیان، بخشهای کلیدی ابتکار صلح ترامپ احتمالا از بین خواهد رفت.
در ویدیویی که در ماه مه در اینترنت منتشر شد، مردانی نقابدار که به یکی از گویشهای ارمنی صحبت میکردند، پاشینیان را به قتل تهدید کردند. رویترز نتوانست مشخص کند که این تهدید واقعی بوده یا این که چه کسانی پشت آن قرار داشتهاند. این پرونده در ارمنستان تحت بررسی است.
سه منبع، از جمله یک مقام ارشد آمریکایی، از نگرانیهای جدی و مداوم درباره امنیت نخستوزیر ارمنستان سخن گفتند، اما جزئیات بیشتری ارائه نکردند.
بهگفته یک مقام کنونی آمریکایی، یک مقام سابق آمریکایی و فرد دیگری که از این موضوع آگاهی دارد، بخشهایی از دولت آمریکا از جمله سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) در سالهای اخیر بهطور محرمانه به حفاظت شخصی پاشینیان کمک کردهاند.
یکی از منابع گفت این کمکها شامل به اشتراک گذاشتن اطلاعات درباره تهدیدهای احتمالی بوده است.
کاخ سفید، وزارت امور خارجه آمریکا، دفتر مدیر اطلاعات ملی آمریکا و دفتر پاشینیان به درخواستها برای اظهارنظر درباره وضعیت امنیتی نخستوزیر ارمنستان پاسخ ندادند. سیا نیز از اظهار نظر خودداری کرد.
تشدید کارزارهای اطلاعات نادرست
این مقامها افزودند که مسئولان روسیه کارزارهای موجود انتشار اطلاعات نادرست در فضای آنلاین برای بیاعتبار کردن دولت پاشینیان را تشدید کردهاند.
یک مقام آمریکایی گفت در یکی از این موارد، یک کارزار اینترنتی مورد حمایت روسیه به دروغ ادعا کرده بود که پاشینیان در یک معامله زمین با جین شاهین و تام تیلیس، دو سناتور آمریکایی که در ماه آوریل نگرانی خود را درباره اطلاعات نادرست روسیه ابراز کرده بودند، دخیل بوده است. شاهین و تیلیس به درخواست اظهار نظر پاسخ ندادند.
یک مقام اروپایی گفت این کارزارها از شبکه رباتی وابسته به کرملین موسوم به «استورم-۱۵۱۶» استفاده میکنند؛ شبکهای که در تلاشها برای دخالت در انتخابات اخیر آمریکا نیز نقش داشته است.
سه منبع گفتند کرملین از شرکتهای مشاوره سیاسی و اندیشکدههای روسی، از جمله «آژانس طراحی اجتماعی»، که از سوی اتحادیه اروپا و بریتانیا به دلیل انتشار اطلاعات نادرست برای تضعیف حمایت از اوکراین تحریم شده است، کمک گرفته است.
اوکراین و سوئد اعلام کردند کییف ۲۰ فروند جنگنده گریپن ای از سوئد خریداری خواهد کرد و استکهلم نیز ۱۶ فروند جنگنده گریپن سی/دی را در سال ۲۰۲۷ به کییف تحویل میدهد. به گفته ولودیمیر لنسکی، رییسجمهوری اوکراین، این کشور در نهایت قصد دارد ۱۵۰ فروند از این جنگندهها را خریداری کند.
به گزارش رویترز، زلنسکی پنجشنبه هفت خرداد در یک نشست خبری در حضور اولف کریسترسون، نخستوزیر سوئد، از توافق برای خرید و انتقال جنگندههای گریپن به اوکراین خبر داد.
بر اساس این توافق، اوکراین ۲۰ فروند جنگنده جدید گریپن ای را با استفاده از وام حمایتی اتحادیه اروپا خریداری میکند.
زلنسکی گفت کییف دو میلیارد و ۵۰۰ میلیون یورو از بسته وام ۹۰ میلیارد یورویی اتحادیه اروپا را برای این خرید اختصاص داده است. تحویل این جنگندهها از سال ۲۰۳۰ آغاز خواهد شد.
همزمان، سوئد ۱۶ فروند جنگنده قدیمیتر گریپن سی/دی را در سال ۲۰۲۷ به اوکراین اهدا میکند تا نیازهای فوری دفاع هوایی این کشور را پوشش دهد.
گریپن که محصول شرکت سوئدی ساب است، بهعنوان گزینهای کمهزینهتر نسبت به جنگندههایی مانند اف-۳۵ شناخته میشود و قابلیت عملیات از پایگاههای پراکنده و حتی جادههای عادی را دارد.
به گفته زلسنکی، اوکراین قصد دارد در نهایت تمامی ۱۵۰ فروند جنگنده گریپن ای پیشبینیشده در تفاهمنامه اولیه با سوئد را خریداری کند.
کریسترسون نیز گریپن را «بهترین و مناسبترین انتخاب برای اوکراین» توصیف کرد و گفت: «امروز گام مهم دیگری در این مسیر مشترک برمیداریم.»
استقبال بریتانیا
دولت بریتانیا پنجشنبه در بیانیهای با اشاره به این که جنگندهها گریپن توان رزمی هوایی اوکراین را در برابر تهاجم روسیه تقویت میکنند، گفت این توافق در نهایت به سازگاری بیشتر نیروهای اوکراینی با استانداردهای ناتو کمک خواهند کرد.
دولت بریتانیا با تاکید بر این که این توافق از بیش از پنج هزار شغل در بریتانیا پشتیبانی میکند، گفت: «بیش از ۳۰ درصد قطعات هر فروند گریپن در این کشور تولید میشود و دستکم ۵۰ شرکت بریتانیایی در اجرای این قرارداد مشارکت دارند.»
کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، نیز گفت این توافق نشان میدهد صنایع دفاعی بریتانیا میتوانند هم از اشتغال داخلی حمایت کنند و هم توان دفاعی اوکراین را افزایش دهند.
میکائل یوهانسون، مدیرعامل ساب، این توافق را «روز بزرگی» برای شرکت خود توصیف کرد و گفت افزایش شمار کشورهای استفادهکننده از گریپن، تواناییهای این جنگنده را بیش از پیش نشان خواهد داد.
دولت بریتانیا اعلام کرد مجموع کمکهای نظامی بریتانیا و سوئد به اوکراین از زمان آغاز تهاجم گسترده روسیه در سال ۲۰۲۲ تاکنون به ۱۱ میلیارد و ۴۰۰ میلیون پوند رسیده است.
سوئد نیز در همین بازه زمانی حدود ۱۲ میلیارد یورو کمک نظامی و غیرنظامی به اوکراین ارائه کرده و هشت میلیارد یورو دیگر برای سال جاری و سال آینده اختصاص داده است.
پژوهش جدید بانک مرکزی اروپا نشان میدهد مصرفکنندگان منطقه یورو پس از تجربه بحران ناشی از جنگ اوکراین، اکنون نسبت به پیامدهای اقتصادی «جنگ ایران» حساستر شدهاند و این موضوع میتواند فشار را بر اقتصاد اروپا، سریعتر و عمیقتر کند.
خبرگزاری رویترز جمعه هشتم خرداد با استناد به پژوهش جدید بانک مرکزی اروپا، نوشت جنگ اوکراین در سال ۲۰۲۲ بحران انرژی و موج تورمی گستردهای در اروپا ایجاد کرد که اقتصاد منطقه تا حد زیادی از آن عبور کرده بود و حالا حملات آمریکا و اسرائیل به ایران در ۹ اسفند ۱۴۰۴ و جنگ متعاقب آن، اختلال کمسابقهای در عرضه انرژی به وجود آورده است.
اقتصاددانان بانک مرکزی اروپا با استفاده از دادههای نظرسنجی انتظارات مصرفکنندگان این نهاد، دریافتند شهروندان منطقه یورو از همان آغاز «جنگ ایران» توجه بیشتری به تغییر قیمتها نشان دادهاند. این در حالی است که نرخ تورم در آن زمان حدود دو درصد و نزدیک به هدف بانک مرکزی اروپا بود.
نتایج این پژوهش نشان میدهد نزدیک به نیمی از پاسخدهندگان در ماه مارس ۲۰۲۶ اعلام کردهاند تغییرات قیمتها را بهطور ویژه دنبال میکنند. رقمی مشابه ژانویه ۲۰۲۳ که تورم منطقه یورو به ۸.۶ درصد رسیده بود.
نتایج نظرسنجی موسسه اساندپی گلوبال که پنجشنبه ۳۱ اردیبهشت منتشر شد نشان میدهد اقتصاد اروپا در ماه جاری به ضعیفترین سطح خود از اکتبر ۲۰۲۳ رسیده است.
در آلمان، بزرگترین اقتصاد اروپا، فعالیت بخش خصوصی برای دومین ماه پیاپی کاهش یافته است.
در فرانسه نیز شاخص اقتصادی به پایینترین سطح در پنجونیم سال گذشته سقوط کرده است.
پژوهشگران بانک مرکزی اروپا این وضعیت را «زخم دوگانه» توصیف کردهاند. به این معنا که خاطره فشارهای اقتصادی ناشی از جنگ اوکراین با نگرانیهای ناشی از «جنگ ایران» ترکیب شده و بر انتظارات و رفتار مصرفکنندگان تاثیر میگذارد.
به گفته آنها، این شرایط میتواند سناریوی «رکود تورمی» را تقویت کند. وضعیتی که در آن رشد اقتصادی کاهش مییابد اما قیمتها همچنان افزایش پیدا میکنند.
پژوهشگران هشدار دادند این موضوع ممکن است نامطمئن بودن شرایط اقتصادی را افزایش داده و به کاهش مصرف خانوارها منجر شود.
بر اساس این گزارش، قیمت نفت که نقش مهمی در تورم اروپا دارد و در اوج «جنگ ایران» به بیش از ۱۲۰ دلار در هر بشکه رسیده بود، حالا در پی امیدها به توافق صلح کاهش یافته است.
رویترز نوشت همزمان، بانک مرکزی اروپا در حال بررسی پیامدهای اقتصادی این تحولات است و انتظار میرود در نشست آینده خود نرخ بهره را افزایش دهد.
در پی حمله شبانه روسیه به اوکراین، یک پهپاد روسی پس از ورود به حریم هوایی رومانی در شهری در جنوب شرق این کشور سقوط کرد و دو زخمی بر جا گذاشت.
خبرگزاری رویترز جمعه هشتم خرداد گزارش داد این پهپاد بر سقف یک ساختمان ۱۰ طبقه مسکونی در شهر گالاتی رومانی سقوط کرد و موجب وقوع انفجار شد.
این نخستین بار از زمان آغاز جنگ روسیه و اوکراین است که یک پهپاد در منطقهای پرجمعیت در رومانی سقوط میکند و موجب جراحت شهروندان میشود. رخدادی که نگرانیها را درباره سرایت پیامدهای جنگ به کشورهای عضو ناتو افزایش داده است.
اوانا تویو، وزیر خارجه رومانی، اعلام کرد در پی این رویداد، سفیر روسیه در این کشور احضار شده است.
روسیه اسفندماه ۱۴۰۰ عملیات نظامی خود را علیه اوکراین کلید زد و از آن زمان، درگیریهای مرگبار میان دو کشور ادامه داشته است.
واکنش اتحادیه اروپا
کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، این حادثه را «نقض آشکار و جدی حاکمیت رومانی و حریم هوایی اروپا» خواند و تاکید کرد اتحادیه اروپا به افزایش فشارها بر روسیه، ادامه حمایت از اوکراین و تقویت سرمایهگذاری در حوزه آمادگی دفاعی خود پایبند خواهد ماند.
کالاس از گفتوگوی تلفنی خود با وزیر خارجه رومانی در پی این رویداد خبر داد و در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «روسیه مدتهاست که دیگر به مرزها احترام نمیگذارد. نباید به مسکو اجازه داده شود که بدون هیچ پیامد و مجازاتی، حریم هوایی اروپا را نقض کند.»
اورسولا فون در لاین، رییس کمیسیون اروپا، در ایکس نوشت پهپاد روسی پس از نفوذ به رومانی «منطقهای پرجمعیت» را مورد اصابت قرار داد و بدین ترتیب، «جنگ تجاوزکارانه مسکو از خط قرمز دیگری عبور کرد».
او افزود اتحادیه اروپا در حال آمادهسازی بیستویکمین بسته تحریمی علیه روسیه است.
ژان نوئل بارو، وزیر خارجه فرانسه، خبر داد این کشور سفیر روسیه را احضار خواهد کرد و از او درباره این رخداد توضیح خواهد خواست.
بارو اضافه کرد: «این یک اقدام غیرمسئولانه پهپادی است و نخستین مورد از این دست به شمار نمیرود. پهپادها و هواگردهای روسی بارها وارد حریم هوایی کشورهای عضو اتحادیه اروپا و ناتو شدهاند.»
آندری سیبیها، وزیر خارجه اوکراین، هشدار داد ورود پهپاد به حریم هوایی رومانی ثابت میکند «تجاوز» مسکو تهدیدی برای منطقه دریای سیاه و کل قاره اروپاست.
او افزود تقویت پدافند هوایی اوکراین یک «وظیفه راهبردی» است، زیرا این اقدام علاوه بر محافظت از اوکراین، خطرات و تهدیدها علیه کشورهای همسایه را نیز کاهش خواهد داد.
پیتر مجار، نخستوزیر مجارستان، ضمن ابراز همبستگی با بخارست خاطرنشان کرد وحدت اروپا و ائتلاف ناتو «امروز بیش از هر زمان دیگری اهمیت دارد».
او افزود بوداپست تمام حملاتی که جان غیرنظامیان را به خطر میاندازد و به نقض قلمرو و حریم هوایی یک کشور مستقل عضو اتحادیه اروپا و ناتو منجر میشود، «به شدیدترین شکل ممکن محکوم میکند».
در ماههای اخیر، گزارشهای متعددی از مشاهده پهپادهای منتسب به روسیه در حریم هوایی کشورهای اروپایی مانند لهستان، فنلاند، لیتوانی، دانمارک و آلمان، منتشر شده است.
این رخدادها موجی از نگرانیهای امنیتی را در میان دولتها و نهادهای دفاعی اروپا برانگیخته است.
مارک روته، دبیرکل ناتو، با انتشار پیامی در ایکس، از نفوذ پهپاد روسیه به رومانی انتقاد کرد و هشدار داد این ائتلاف آماده است «از هر وجب از قلمرو کشورهای عضو دفاع کند».
او ادامه داد: «رفتار بیملاحظه روسیه خطری برای همه ماست. آنها همچنان غیرنظامیان و زیرساختهای غیرنظامی را در سراسر اوکراین هدف قرار میدهند. وقایع دیشب بار دیگر نشان داد پیامدهای جنگ تجاوزکارانه و غیرقانونی روسیه به مرزها [قلمرو اوکراین] محدود نمیشود.»
روته تاکید کرد ناتو برای مقابله با هرگونه تهدید، از جمله تهدیدات پهپادی، سطح آمادگی و توان بازدارندگی و دفاعی خود را بیش از پیش تقویت خواهد کرد.
متیو ویتاکر، سفیر آمریکا در ناتو، نیز در پیامی در ایکس، «تجاوز بیپروا» به رومانی را محکوم کرد و نوشت: «ما در کنار متحد خود در ناتو ایستادهایم و از هر وجب از قلمرو ناتو دفاع خواهیم کرد.»
رومانی از سال ۲۰۰۴ عضو ناتو است. این کشور همچنین از سال ۲۰۰۷ به عضویت اتحادیه اروپا درآمد.
فاطمه عباسی، معاون توانبخشی سازمان بهزیستی، با اشاره به مشکلات فزاینده افراد دارای معلولیت در پی وخامت بحران اقتصادی کشور، اعلام کرد این سازمان خواستار افزایش ۸۰ تا ۹۰ درصدی کمکهزینه حق پرستاری نسبت به سال ۱۴۰۴ شده، اما اجرای آن منوط به تصویب دولت خواهد بود.
عباسی جمعه هشتم خرداد در مصاحبه با خبرگزاری ایلنا گفت سازمان بهزیستی «بهصورت مستمر» پیگیر افزایش کمکهزینه حق پرستاری افراد دارای معلولیت است و در همین راستا، در جلسات کمیسیون بودجه هیات دولت جمهوری اسلامی حضور یافته است.
به گفته معاون توانبخشی سازمان بهزیستی، افزایش مبلغ کمکهزینه پس از تصویب در هیات وزیران قابل اجرا خواهد بود. با این حال، او درباره زمان احتمالی بررسی و تصویب این پیشنهاد توضیحی ارائه نکرد.
عباسی افزود تا زمان تصمیمگیری هیات وزیران، پرداخت کمکهزینه حق پرستاری بر اساس سرانه مصوب سال ۱۴۰۴ ادامه خواهد یافت.
او یادآور شد: «با توجه به اینکه بیش از ۸۰ درصد این افراد در دهکهای پایین قرار داشته و در خانواده نگهداری میشوند، لزوم حمایت از آنها جهت پیشگیری از تشدید معلولیت و جلوگیری از کاهش کیفیت زندگی اهمیت خاصی دارد.»
در روزهای اخیر، تشدید مشکلات اقتصادی و افزایش چشمگیر هزینههای درمان و دارو، فشار مضاعفی بر شهروندان ایرانی وارد آورده است.
این شرایط بهویژه برای افراد دارای معلولیت که نیاز مستمر به خدمات پزشکی، توانبخشی و دارو دارند، چالشهای جدیتری ایجاد کرده است.
یک شهروند هشتم خرداد در پیامی به ایراناینترنشنال نوشت: «بیمار آرتریت روماتویید و فیبرومیالژیا هستم. ۱۰ سال است درگیر بیماری هستم. هشت سال است داروی رمیکید تزریق میکنم. چند ماه است که دارو دریافت نکردهام. بیماری من دوباره بیدار شده و تمام مفاصلم متورم و زانوهایم قفل شده.»
او افزود: «دیروز از سازمان غذا و دارو تماس گرفتند و گفتند رمیکید موجود است ویالی ۱۹ میلیون. سه ویالش میشود ۵۷ میلیون. ولی من با وجود این همه درد نتوانستم خرید کنم، چون توانایی پرداخت هزینهاش را ندارم.»
کمکهزینه جدید لوازم بهداشتی پاسخگوی نیاز واقعی معلولان نخواهد بود
معاون توانبخشی سازمان بهزیستی در ادامه مصاحبه خود اعلام کرد افراد دارای معلولیت که بهدلیل شرایط جسمی و نیازهای پزشکی ناگزیر به استفاده مداوم از پوشینه و سایر اقلام بهداشتی هستند، در دو ماه گذشته با افزایش قابل توجه قیمت این محصولات و دشواری در تامین آنها روبهرو شدهاند.
عباسی گفت: «کمبود مقطعی کالا و نوسان شدید در بازار، بهویژه در شرایط کنونی، فشار مضاعفی را بر خانوادههای این عزیزان وارد کرده است.»
او افزود بر اساس مکاتبات انجامشده، قرار است سرانه کمکهزینه لوازم بهداشتی در بودجه سال ۱۴۰۵ از یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان به دو میلیون و ۵۰۰ هزار تومان افزایش یابد و در عین حال گفت بودجه مصوب در این خصوص «بهطور رسمی ابلاغ نشده و هنوز به مرحله اجرا نرسیده» است.
معاون توانبخشی سازمان بهزیستی اذعان کرد: «حتی این سرانه جدید هم با قیمت واقعی نیاز بهداشتی یک فرد ضایعه نخاعی یا بسترگرا فاصله و تفاوت واضحی دارد.»
پنجم خرداد، وبسایت خبرآنلاین گزارش داد گرانی لوازم بهداشتی در ایران زندگی حدود ۴۵ هزار فرد دارای آسیب نخاعی را تحت تاثیر قرار داده است.
بر پایه این گزارش، بهای اقلام و تجهیزات پزشکی مورد استفاده روزانه این افراد، از جمله گاز استریل، پانسمانهای تخصصی، سوند، کیسه سوند، ژل، سرنگ، دستمال کاغذی و داروهای مرتبط با زخم بستر، دستکم دو تا سه برابر شده است.