دونالد ترامپ چهارشنبه شب به وقت واشینگتن پس از دیدار با دبیر کل ناتو، در کاخ سفید، در تروثسوشال نوشت: «ناتو زمانی که به آن نیاز داشتیم کنار ما نبود و اگر دوباره به آن نیاز داشته باشیم هم کنار ما نخواهد بود. گرینلند را به یاد بیاورید، آن قطعه بزرگ یخ که بهدرستی اداره نمیشود.»
به گزارش رویترز، این آتشبس که با میانجیگری پاکستان حاصل شده، کمتر از دو ساعت پیش از پایان ضربالاجل تعیینشده از سوی دونالد ترامپ برای بازگشایی تنگه هرمز اعلام شد. ترامپ پیشتر هشدار داده بود که در صورت باز نشدن این گذرگاه راهبردی، ایران با حملات گسترده به زیرساختهای غیرنظامی خود مواجه خواهد شد. با این حال، در حالی که او این توافق را یک «پیروزی» توصیف کرد، تحلیلگران یادآور شدند که ادامه کنترل حکومت ایران بر تنگه هرمز همچنان به تهران اهرم مهمی بر بازار جهانی انرژی و رقبای منطقهایاش میدهد.
جمهوری اسلامی اعلام کرده است در صورت توقف حملات، عبور امن از تنگه هرمز را تضمین خواهد کرد. اما محمدباقر قالیباف، رییس مجلس شورای اسلامی، روز چهارشنبه گفت سه بند کلیدی از یک «پیشنهاد ۱۰ مادهای» پیش از آغاز مذاکرات نقض شده و در چنین شرایطی، آتشبس دوجانبه یا مذاکره «غیرمنطقی» است. این موضعگیری نشان داد که با وجود واکنش مثبت بازارها، ابهام درباره دوام آتشبس همچنان پابرجاست.
با این حال، سرمایهگذاران که روز سهشنبه پیش از ضربالاجل ترامپ به حاشیه رفته بودند، روز چهارشنبه بهطور گسترده به بازار بازگشتند. در والاستریت، شاخص «داوجونز» با رشد ۲.۸۵ درصدی به ۴۷,۹۱۰.۷۹ واحد رسید، شاخص S&P 500 با افزایش ۲.۵۱ درصدی در سطح ۶,۷۸۲.۸۳ بسته شد و «نزدک» نیز ۲.۸۰ درصد رشد کرد و به ۲۲,۶۳۵ واحد رسید. S&P 500 بالاترین سطح بسته شدن خود در یک ماه گذشته را ثبت کرد و داوجونز نیز بزرگترین جهش روزانه خود از آوریل ۲۰۲۵ را تجربه کرد.
در اروپا هم روندی مشابه دیده شد. شاخص STOXX 600 حدود ۳.۹ درصد بالا رفت و بیشترین رشد روزانه خود در یک سال گذشته را ثبت کرد. شاخص جهانی MSCI نیز بیش از ۳ درصد افزایش یافت. تحلیلگران این حرکت را یک «رالی ناشی از کاهش تنش ژئوپلیتیک» توصیف کردند؛ وضعیتی که در آن افت قیمت نفت و کنار رفتن بخشی از ریسکهای شدید، سرمایهگذاران را دوباره به داراییهای پرریسکتر سوق میدهد.
در بازار انرژی، نفت آمریکا با سقوط ۱۶.۴ درصدی در ۹۴.۴۱ دلار در هر بشکه بسته شد و نفت برنت نیز با افت ۱۳.۳ درصدی به ۹۴.۷۵ دلار رسید. هر دو شاخص نفتی اگرچه هنوز بالاتر از سطح پیش از آغاز جنگ باقی ماندهاند، اما این کاهش شدید نشاندهنده امید بازار به ازسرگیری جریان نفت و گاز از تنگه هرمز است. این آبراه در شرایط عادی مسیر عبور حدود یکپنجم نفت جهان و بخش بزرگی از گاز طبیعی مایع است.
کاهش قیمت نفت بهسرعت بر بازار اوراق قرضه نیز اثر گذاشت. بازده اوراق خزانهداری ۱۰ ساله آمریکا ۴.۴ واحد پایه کاهش یافت و به ۴.۲۹۹ درصد رسید، بازده اوراق ۳۰ ساله نیز افت کرد و بازده اوراق ۲ ساله به ۳.۷۹۲ درصد رسید. این تغییرات بازتاب این برداشت در بازار بود که افت قیمت انرژی میتواند فشار تورمی را کاهش دهد و احتمال کاهش نرخ بهره از سوی فدرال رزرو را افزایش دهد. در منطقه یورو نیز بازده اوراق دولتی بهطور محسوس پایین آمد، زیرا معاملهگران بخشی از انتظارات خود برای افزایش نرخ بهره بانک مرکزی اروپا را پس گرفتند.
در بازار ارز، یورو ۰.۵۸ درصد در برابر دلار تقویت شد و به ۱.۱۶۶۱ دلار رسید، در حالی که دلار در برابر ین ژاپن ۰.۶۵ درصد تضعیف شد و به ۱۵۸.۵۹ رسید. در بازار فلزات گرانبها، طلا پس از لمس بالاترین سطح سههفتهای بخشی از رشد خود را از دست داد، اما همچنان ۰.۴۴ درصد بالاتر ایستاد و به ۴,۷۲۲.۹۷ دلار در هر اونس رسید. نقره نیز ۱.۸ درصد رشد کرد.
در والاستریت، بخشهایی از بازار که از آغاز جنگ بیشترین آسیب را دیده بودند، بازگشت قابلتوجهی داشتند. شاخص شرکتهای هواپیمایی تجاری ۵.۷ درصد، سهام مرتبط با سفر و تفریح ۵.۲ درصد و شرکتهای خانهسازی ۴.۹ درصد رشد کردند. سهام خطوط هوایی دلتا ۳.۸ درصد بالا رفت، ساوتوست ۶.۷ درصد و یونایتد ایرلاینز ۷.۹ درصد جهش کردند. شرکتهای کروز نیز رشد قابلتوجهی را ثبت کردند؛ کارنیوال ۱۱.۲ درصد و نروژین کروز لاین ۷.۶ درصد افزایش یافتند. در مقابل، بخش انرژی به دلیل افت شدید نفت تنها بخشی بود که در S&P 500 کاهش نشان داد و ۳.۷ درصد پایین آمد.
در عین حال، صورتجلسه نشست ماه مارس فدرال رزرو که روز چهارشنبه منتشر شد، نشان داد سیاستگذاران پولی آمریکا بهدلیل شوک نفتی ناشی از جنگ، نسبت به افزایش تورم در سال ۲۰۲۶ نگرانتر شدهاند و حتی آمادگی بیشتری برای افزایش نرخ بهره پیدا کردهاند. این نکته نشان میدهد که هرچند بازارها از خبر آتشبس استقبال کردند، اما آثار اقتصادی جنگ هنوز بهطور کامل از میان نرفته است.
در مجموع، واکنش بازارها نشاندهنده یک نفس راحت کوتاهمدت در برابر خطر تشدید بیشتر جنگ بود. با این حال، معاملهگران و تحلیلگران هشدار میدهند که این خوشبینی تا حد زیادی به دوام آتشبس دو هفتهای، بازگشایی واقعی تنگه هرمز و روشن شدن جزئیات توافق بستگی دارد. اختلاف روایت میان واشینگتن و تهران درباره وضعیت تنگه و شروط آتشبس، همچنان یکی از مهمترین عوامل بیثباتی برای بازارهای جهانی باقی مانده است.
ارتش اسرائیل، چهارشنبه ۱۹ فروردین، اعلام کرد طی ۱۰ دقیقه و بهطور همزمان در چندین منطقه، ضربهای گسترده به حدود ۱۰۰ مقر و زیرساخت نظامی حزبالله زده است.
این حملات مقرها و زیرساختهای نظامی حزبالله در سراسر بیروت، منطقه بقاع و جنوب لبنان را هدف قرار داده و به پایان رسیده است.
حزبالله در انتظار آتشبس؛ هشدار درباره فروپاشی توافق
سه منبع لبنانی نزدیک به حزبالله به رویترز گفتند که این گروه از اوایل صبح چهارشنبه تمامی حملات خود را علیه اهداف اسرائیلی متوقف کرده است.
ابراهیم موسوی، نماینده پارلمان از فراکسیون حزبالله، در گفتوگو با رسانههای محلی هشدار داد که «اگر اسرائیل به آتشبس پایبند نباشد، هیچ طرفی خود را متعهد به آن نخواهد دانست و اسرائیل پاسخ محکمی از سوی منطقه، از جمله تهران، دریافت خواهد کرد.»
اصرار اسرائیل بر تداوم نبرد در خاک لبنان
بنیامین نتانیاهو شب گذشته بهصراحت اعلام کرد که آتشبس میان واشینگتن و تهران، که به جنگ ششهفتهای مستقیم میان آمریکا و اسرائیل با جمهوری اسلامی پایان داد، به هیچ وجه شامل جبهه لبنان نیست.
در همین راستا، آویخای ادرعی، سخنگوی ارتش اسرائیل، با انتشار بیانیهای در شبکه اجتماعی ایکس گفت: «نبرد در لبنان ادامه دارد؛ آتشبس شامل این منطقه نمیشود.»
او همچنین دستور تخلیه گسترده برای بخشهای وسیعی از جنوب لبنان را بار دیگر تکرار کرد.
به نوشته رویترز، این موضعگیری اسرائیل با گفتههای شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان در تضاد است.
شریف، میانجی کلیدی در مذاکرات تهران و واشینگتن پیشتر اعلام کرده بود که این توافق صلح شامل جبهه لبنان نیز خواهد بود.
تداوم بمبارانها و وضعیت بحرانی انسانی
در حالی که حزبالله حملات خود را متوقف کرده، خبرگزاری رسمی لبنان از ادامه حملات هوایی و توپخانهای اسرائیل خبر میدهند.
در یک حمله هوایی به ساختمانی نزدیک یک بیمارستان در جنوب، چهار نفر کشته شدند. همچنین وزارت بهداشت لبنان اعلام کرد حمله اسرائیل به شهر صیدا دستکم ۸ کشته و ۲۲ زخمی بر جای گذاشته است.
از ابتدای ماه مارس، تهاجم زمینی و هوایی اسرائیل به لبنان منجر به کشته شدن بیش از ۱۵۰۰ نفر شده است که در میان آنها نام ۱۳۰ کودک و ۱۰۰ زن به چشم میخورد.
همچنین بیش از ۱.۲ میلیون نفر در داخل لبنان آواره شدهاند.
احمد هرم، شهروند ۵۴ ساله آواره از حومه بیروت، به رویترز میگوید: «امیدواریم آتشبس برقرار شود؛ لبنان دیگر توان تحمل ندارد. اقتصاد و همهچیز در حال فروپاشی است.»
تلاشهای دیپلماتیک
رهبران اروپایی، بههمراه رییس کمیسیون اروپا و نخستوزیر کانادا، ضمن استقبال از آتشبس تاکید کردند که این آتشبس باید بهطور کامل اجرا شود و در همه مناطق، از جمله لبنان، رعایت گردد.
همزمان، جوزف عون، رییسجمهوری لبنان، ضمن استقبال از توافق تهران و واشینگتن، بر ضرورت تلاش برای گنجاندن لبنان در هرگونه توافق پایدار صلح منطقهای تاکید کرد.
یک مقام ارشد دولت لبنان به رویترز گفت که بیروت دعوت رسمی برای حضور در مذاکرات مربوط به این آتشبس دوهفتهای دریافت نکرده و در مذاکرات شرکت نداشته است.
او افزود: «ما به همه طرفها اعلام کردهایم که تنها دولت لبنان صلاحیت مذاکره به نمایندگی از این کشور را دارد.»
با این حال، ارزیابی مقامات بیروت این است که ادامه حملات اسرائیل به لبنان لزوما باعث فروپاشی کل توافق آتشبس منطقهای نخواهد شد.
اسرائیل پیش از این گفته بود که برای ایجاد یک «منطقه حائل امنیتی» و حفاظت از ساکنان شمال این کشور، جنوب لبنان را تا رودخانه لیتانی اشغال خواهد کرد.
به نظر میرسد بهرغم آتشبس در جبهههای دیگر، این هدف همچنان اولویت اصلی تلآویو است.
در پی توافق آتشبس میان جمهوری اسلامی و ایالات متحده، مائو نینگ، سخنگوی وزارت خارجه چین، چهارشنبه ۱۹ فروردین از این توافق استقبال کرد و گفت پکن از تلاشهای پاکستان در این زمینه حمایت میکند.
او با تاکید بر اینکه چین بر دستیابی به ثبات بلندمدت در منطقه خلیج فارس و خاورمیانه از مسیر دیپلماسی تاکید دارد، افزود پکن برای «تحقق آتشبس و حلوفصل سیاسی مناقشه»، تلاش کرده است.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، بامداد ۱۹ فروردین از یک آتشبس موقت و مشروط به «بازگشایی کامل، فوری و ایمن تنگه هرمز» خبر داد.
او این توافق را «یک پیروزی کامل و بینقص» توصیف کردو گفت در مقابل، واشینگتن حملات خود علیه جمهوری اسلامی را برای دو هفته متوقف خواهد کرد.
روزنامه نیویورکتایمز نیز ۱۹ فروردین به نقل از سه مقام ایرانی گزارش داد جمهوری اسلامی علاوه بر تلاشهای دیپلماتیک پاکستان، تحت تاثیر فشارهای چین نیز به این توافق تن داده است.
بر اساس این گزارش، پکن که نگران پیامدهای اقتصادی تهدیدهای آمریکا برای هدف قرار دادن زیرساختهای انرژی در ایران بوده است، تهران را به انعطاف بیشتر در مذاکرات ترغیب کرد.
خبرگزاری آسوشیتدپرس به نقل از یک مقام درگیر در مذاکرات گزارش داد با نزدیک شدن به مهلت تعیینشده، دولت چین و جیدی ونس، معاون رییسجمهوری آمریکا، در دستیابی به توافق نقش داشتهاند.
چین که بزرگترین خریدار نفت ایران محسوب میشود، در سالهای اخیر روابط اقتصادی خود را با تهران و همزمان با کشورهای حوزه خلیج فارس حفظ کرده است.
به نوشته والاستریتژورنال، سهم صادرات نفت ایران به چین از حدود ۳۰ درصد در یک دهه پیش به نزدیک کل صادرات این کشور رسیده است.
تحلیلگران میگویند همین وابستگی متقابل اقتصادی، انگیزهای برای پکن ایجاد کرده تا در لحظات پایانی، جمهوری اسلامی را به پذیرش آتشبس موقت سوق دهد.
پاکستان، میانجی نهایی
شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، بامداد ۱۹ فروردین با انتشار پستی در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد جمهوری اسلامی، آمریکا و متحدانشان با برقراری آتشبس فوری «در همه مناطق، از جمله لبنان» موافقت کردهاند و این آتشبس «از همین لحظه» اجرایی میشود.
او در ادامه از هیاتهای مذاکرهکننده آمریکا و جمهوری اسلامی دعوت کرد که جمعه ۲۱ فروردین برای دستیابی به توافقی نهایی با هدف حل و فصل همه اختلافها، به اسلامآباد بروند.
پاکستان که روابط نزدیکی با تهران دارد، یکی از کانالهای اصلی انتقال پیشنهاد آتشبس موقت بوده است.
بر اساس گزارش خبرگزاری ایسنا، در مذاکرات جمعه میان تهران و واشینگتن، هیات جمهوری اسلامی به ریاست محمدباقر قالیباف و هیات آمریکایی به ریاست ونس، شرکت خواهند کرد.
خبرگزاری تسنیم این موضوع را که سرپرست تیم جمهوری اسلامی قالیباف است تکذیب کرده و نوشته است هنوز روشن نیست نماینده تهران در این مذاکرات چه کسی خواهد بود.
۱۸ فروردین و پیش از برقرار شدن آتشبس موقت، یک مقام پاکستانی به رویترز گفت در صورت گسترش جنگ، این کشور بر اساس تفاهمنامه دفاعی، در کنار عربستان سعودی خواهد ایستاد.
پس از مرگ «ال منچو»، رهبر کارتل نسل جدید خالیسکو (CJNG)، موجی از حملات هماهنگ شهر را فرا گرفت که به تعطیلی دوروزه مدارس و کسبوکارها منجر شد.
با این حال، ساکنان محلی معتقدند کارتل برای جلوگیری از مداخله گسترده ارتش، ترجیح میدهد نظم را حفظ کند و از جلب توجه بیش از حد بپرهیزد.
نرخ قتل در گوادالاخارا ۱۶ نفر به ازای هر ۱۰۰ هزار نفر است؛ رقمی که در مقیاس جهانی نگرانکننده، اما در مقایسه با استانداردهای مکزیک «متوسط» ارزیابی میشود.
امیدواری بخش گردشگری
صنعت گردشگری امیدوار است هیجان فوتبال بر ترس از ناامنی غلبه کند. رزرو هتلها پس از یک دوره رکود، دوباره صعودی شده و مالکان برای جذب مسافران، تخفیفهای ویژهای در نظر گرفتهاند.
طبق برنامه، این شهر میزبان چهار مسابقه، از جمله بازی مکزیک و کره جنوبی خواهد بود.
سود اصلی در جیب کارتل
تحلیلگران امنیتی هشدار میدهند که ۳ میلیون گردشگر احتمالی، بیش از آنکه قربانی خشونت شوند، در نقش «مشتری» کارتل ظاهر خواهند شد.
کارتل خالیسکو با تسلط بر بارها، بازار مواد مخدر، الکل قاچاق و حتی سیگارهای الکترونیکی را مدیریت میکند.
فرناندو خیمنز سانچز، پژوهشگر امنیتی، معتقد است که جام جهانی به فصلی طلایی برای شکوفایی فعالیتهای مجرمانه تبدیل خواهد شد.
جنگ قدرت داخلی
مرگ ال منچو خلأ قدرتی ایجاد کرده که میتواند به فروپاشی ساختار داخلی کارتل منجر شود.
تجربههای گذشته در مکزیک نشان میدهد حذف یک «پدرخوانده» معمولا به درگیریهای خونین میان شاخههای کوچکتر برای کسب جانشینی منجر میشود؛ موضوعی که میتواند امنیت مسابقات را در لحظات پایانی تهدید کند.
ویترین امنیتی و واقعیت زیرپوست شهر
دولت مکزیک تلاش کرده است با نمایش خودروهای زرهی و افزایش گشتهای پلیس، چهرهای باثبات از گوادالاخارا به جهان نشان دهد.
با این حال، این نمایش قدرت با انتقاد ساکنان محلی روبهرو شده است. شهروندان معتقدند دولت با استفاده از ابزارهای تبلیغاتی تلاش میکند لایههای تاریک و خشونتبار شهر را از دید جهانیان پنهان کند.
در واقع، جام جهانی فرصتی کمنظیر برای کارتلهاست تا از طریق فروش کالاهای قاچاق به گردشگران، درآمدهای کلانی کسب کنند.
از سوی دیگر، نبود رهبر واحد در کارتل ممکن است در آستانه مسابقات به درگیریهای داخلی غیرقابلپیشبینی منجر شود.
همچنین تمرکز پلیس بر مناطق گردشگری، حس رهاشدگی، تبعیض امنیتی و نارضایتی را در میان شهروندان عادی تقویت کرده است.
آنها نگراناند که پس از پایان مسابقات و خروج گردشگران، با کارتلهایی ثروتمندتر و قدرتمندتر تنها بمانند.
