یک مقام ارشد حوثیهای یمن تهدید کرد در صورت تشدید حملات آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی یا مشارکت هر یک از کشورهای حوزه خلیج فارس در این جنگ، حوثیها ممکن است بستن تنگه بابالمندب را در دستور کار قرار دهند.
محمد منصور، معاون وزیر اطلاعرسانی حوثیها، در مصاحبه با وبسایت المانیتور که شامگاه ۱۲ فروردین منتشر شد، گفت: «ما مسئولیتی دینی، اخلاقی و انسانی داریم که به ما اجازه نمیدهد دست روی دست بگذاریم.»
او افزود: «بستن تنگه بابالمندب گزینهای در اختیار [حوثیهای] یمن است که میتواند در صورت تشدید وحشیانه تجاوز علیه ایران و لبنان، یا در صورت مشارکت مستقیم هر کشور خلیج فارس در عملیات نظامی در حمایت از رژیم [اسرائیل] یا ایالات متحده به اجرا درآید.»
حوثیها هشتم فروردین با حمله موشکی به اسرائیل، بهصورت رسمی به مناقشه کنونی خاورمیانه وارد شدند.
این اقدام حوثیها به نگرانیها درباره احتمال اختلال دوباره در مسیرهای کشتیرانی در دریای سرخ دامن زده است.
تنگه بابالمندب محل عبور حدود ۱۲ درصد از تجارت جهانی است. این گذرگاه در جنوبیترین نقطه شبهجزیره عربستان قرار دارد و برای کشتیهایی که از طریق دریای سرخ به سوی کانال سوئز حرکت میکنند، از اهمیت حیاتی برخوردار است.
این در حالی است که تنگه هرمز، بهعنوان یکی از گذرگاههای حیاتی تجارت جهانی، همچنان در وضعیت بحرانی قرار دارد.
پیام تهدید حوثیها به آمریکا
معاون وزیر اطلاعرسانی حوثیها در پاسخ به پرسشی درباره احتمال از سرگیری حملات این گروه به ناوهای جنگی آمریکا و کشتیهای تجاری در منطقه گفت: «ما میدانیم چگونه حقوق خود را به دست آوریم؛ ما با رویارویی بیگانه نیستیم.»
منصور تهدید کرد اگر آمریکا همچنان بر «همسویی کامل» با منافع اسرائیل اصرار بورزد، این گروه نیابتی جمهوری اسلامی ناچار خواهد شد «حقوق خود را با زور به دست آورد».
مدت کوتاهی پس از آغاز مناقشه حماس و اسرائیل در مهر ۱۴۰۲، حوثیها حملات خود را به کشتیهای بینالمللی در دریای سرخ، تنگه بابالمندب و خلیج عدن آغاز کردند و امنیت دریانوردی را در منطقه به خطر انداختند.
حوثیها با استفاده از موشک و پهپاد در مجموع به بیش از ۱۰۰ کشتی تجاری حمله کردند که از این تعداد، دو شناور غرق شدند.
پس از برقراری آتشبس میان اسرائیل و حماس در مهر ۱۴۰۴، حوثیها به حملات خود در آبهای منطقه پایان دادند، اما همواره تهدید کردهاند در صورت لزوم آمادهاند اقدامات بیثباتکننده خود را از سر بگیرند.
حوثیها؛ اهرم تازه جمهوری اسلامی در مناقشه
فارع المسلمی، تحلیلگر یمنی اندیشکده چتم هاوس، با اشاره به تحولات اخیر گفت جمهوری اسلامی حوثیها را ترغیب کرده تا نقش فعالتری در مناقشه کنونی ایفا کنند.
او ادامه داد: «این مقطع به قدری حیاتی است که ایران نمیتواند از هیچیک از کارتهای بازی در اختیار خود صرفنظر کند.»
به گفته مسلمی، حوثیها میکوشند هم موقعیت چانهزنی جمهوری اسلامی را در شرایط کنونی تقویت کنند و هم با آغاز مجدد حملات علیه اسرائیل، جایگاه خود را در میان نیروهای نیابتی ارتقا دهند.
او حوثیها را «ارزشمندترین کارت» تهران خواند و افزود این گروه مسلح به افزایش قدرت داخلی و منطقهای خود «معتاد» شده است.
المانیتور در پایان نوشت در شرایطی که حزبالله لبنان طی دو سال گذشته در پی ضربات سنگین اسرائیل بهشدت تضعیف شده، حوثیها موقعیت کنونی را فرصتی برای تقویت نقش خود در «محور مقاومت» تلقی میکنند.
«محور مقاومت» عنوانی است که مقامها و رسانههای جمهوری اسلامی برای گروههای مسلح مورد حمایت تهران در منطقه، نظیر حماس، جهاد اسلامی، حزبالله، حشد شعبی و حوثیها، استفاده میکنند.
هشتم فروردین نیز یک مقام امنیتی یمنی در اردوگاه مخالفان حوثیها گفته بود حوثیها «آخرین برگ برنده» جمهوری اسلامی در جنگ جاری هستند و تهران اکنون به آنها روی آورده است.
حوثیها از سال ۲۰۱۴ کنترل صنعا را در دست دارند. با این حال، سازمان ملل متحد، آمریکا و اتحادیه اروپا حکومت این گروه را به رسمیت نمیشناسند. ایالات متحده و اسرائیل حوثیها را در فهرست گروههای تروریستی قرار دادهاند.
این نشست در حالی برگزار میشود که دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، تامین امنیت تنگه هرمز را وظیفه سایر کشورها دانسته است.
به گزارش منابع خبری، این نشست مجازی به ریاست ایوت کوپر، وزیر خارجه بریتانیا، و با حضور کشورهایی نظیر فرانسه، آلمان، ایتالیا، کانادا و امارات متحده عربی برگزار میشود. نکته قابل توجه عدم حضور آمریکا در فهرست شرکتکنندگان است.
در همین زمینه، سخنگوی دفتر نخستوزیری بریتانیا اعلام کرد که کییر استارمر روز گذشته با اورزولا فون در لاین، رییس کمیسیون اروپا، گفتوگو کرده است. در این تماس، طرفین «اقدام هولناک ایران در تنگه هرمز که اقتصاد جهانی را به گروگان گرفته» محکوم کردند.
آنها توافق کردند که متحدان باید برای تدوین یک طرح عملیاتی جهت برقراری دوباره آزادی کامل کشتیرانی، با یکدیگر متحد شوند.
تغییر موضع اروپا در پی بحران انرژی
این اقدام دیپلماتیک پس از سخنرانی شامگاه چهارشنبه دونالد ترامپ صورت میگیرد.
ترامپ در اظهاراتی صریح گفت که تنگه هرمز میتواند بهصورت «طبیعی» باز شود و تاکید کرد کشورهایی که به این مسیر وابسته هستند، خود باید مسئولیت باز نگه داشتن آن را بپذیرند. او خطاب به این کشورها گفت: «کمی شجاعت به خرج دهید، آن را بگیرید و برای خودتان محافظت کنید.»
اگرچه کشورهای اروپایی در ابتدا در برابر درخواست ترامپ برای اعزام نیروی نظامی به منطقه مقاومت میکردند، اما جهش بیسابقه قیمت انرژی و فشار آن بر اقتصاد جهانی، آنها را ناچار به بازنگری در مواضع خود کرده است.
مقامهای اروپایی میگویند هدف این ائتلاف، تدوین طرحی برای بازگشایی تنگه بلافاصله پس از دستیابی به یک توافق آتشبس است.
طرح دو مرحلهای؛ مینروبی و حفاظت از کشتیها
کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، روز چهارشنبه تاکید کرد که این نشست تمامی «اقدامات دیپلماتیک و سیاسی ممکن» را ارزیابی خواهد کرد.
او هشدار داد که بازگشایی این تنگه «آسان نخواهد بود» و نیازمند جبههای متحد شامل قدرت نظامی و فعالیتهای دیپلماتیک است.
مقامهای اروپایی به رویترز گفتند طرح احتمالی ائتلاف شامل دو مرحله کلیدی خواهد بود. مرحله اول شامل پاکسازی کامل مسیر تنگه از مینهای دریایی است. و در مرحله دوم، پروتکلهای حفاظتی برای عبور ایمن کشتیها از تنگه هرمز اجرا میشود.
تنگه هرمز مسیر عبور حدود یکپنجم مصرف نفت جهان است و این نشست نخستین گام رسمی بینالمللی برای بازگشایی آن است.
این رسانه حکومتی حاتمی را «عامل تروریستی» و «اغتشاشگر» خواند و اتهام او را «مشارکت در اقدامات عملیاتی برخلاف امنیت کشور برای رژیم صهیونیستی و آمریکا و گروههای متخاصم و عوامل وابسته به آنها» عنوان کرد.
میزان نوشت: «در جریان اغتشاشات ۱۸ دی و بروز اقدامات تروریستی اغتشاشگران، حاتمی به همراه تعداد دیگری از آشوبگران به یکی از مکانهای نظامی دارای طبقهبندی تهران تعرض کرده و پس از تخریب، اقدام به آتش زدن آن کردند.»
بر اساس این گزارش، حاتمی به دست ماموران سازمان اطلاعات سپاه پاسداران بازداشت شد و در جریان بازپرسیها «اعتراف» کرد هدفش از حضور در اعتراضات، «براندازی نظام» بوده است.
میزان افزود حکم اعدام او که به تایید دیوان عالی کشور رسیده بود، بامداد ۱۳ فروردین «پس از طی تشریفات قانونی» اجرا شد.
جمهوری اسلامی در ماههای اخیر، بهویژه پس از انقلاب ملی ایرانیان، سیاستهای سرکوبگرانه خود را بهطور چشمگیری تشدید کرده و حتی علیه شهروندان حاضر در اعتراضات از برچسب «تروریست» استفاده کرده است.
ایراناینترنشنال ۱۱ فروردین از احتمال اجرای قریبالوقوع حکم اعدام پنج تن از هفت متهم پرونده آتشسوزی در پایگاه بسیج خیابان دماوند تهران در جریان اعتراضات دیماه خبر داد.
ایراناینترنشنال نوشت پرونده محمدامین بیگلری، شاهین واحدپرست کلور، ابوالفضل صالحی سیاوشانی، امیرحسین حاتمی و علی فهیم به اجرای احکام ارجاع شده است و مقامهای قضایی آنها را از بند عمومی زندان قزلحصار خارج کردهاند.
پرونده این افراد در شعبه ۱۵ دادگاه انقلاب تهران به ریاست قاضی ابوالقاسم صلواتی رسیدگی و حکم اعدام آنها ۱۸ بهمن صادر شد.
شاهزاده رضا پهلوی ۱۲ فروردین در بیانیهای با اشاره به وضعیت این پنج زندانی سیاسی هشدار داد جمهوری اسلامی در حال آمادهسازی برای ارتکاب یک «جنایت نابخشودنی دیگر» است.
او همچنین از مای ساتو، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل و شورای حقوق بشر سازمان ملل خواست «فورا» برای جلوگیری از اجرای احکام اعدام و نجات جان این زندانیان مداخله کنند.
اتهامات منتسب به حاتمی
خبرگزاری حکومتی میزان در ادامه گزارش خود نوشت حاتمی و دیگر «اغتشاشگران تروریست عامل دشمن» قصد داشتند با حمله به مقر نظامی، سلاح گرم و مهمات موجود در آن را به دست آورند.
در این گزارش آمده است معترضان «قصد داشتند به مهمات و سلاحها دست پیدا کنند، ولی بهدلیل استحکام محل نگهداری تجهیزات و اسلحه به هدف خود نمیرسند و تصمیم به فرار میگیرند».
میزان بدون اشاره به نام این پایگاه افزود حاتمی «نقش خود را در تخریب و آتش زدن این مکان دارای طبقهبندی نظامی» پذیرفته است.
اجرای حکم این زندانی نشان میدهد جمهوری اسلامی حتی در میانه جنگ نیز از نقض حقوق بشر دست نمیکشد و سرکوب را بهعنوان بخشی جداییناپذیر از سیاست خود ادامه میدهد.
حکومت ایران پیشتر اکبر دانشورکار و محمد تقوی سنگدهی را ۱۰ فروردین و پویا قبادی بیستونی و بابک علیپور را ۱۱ فروردین، به اتهام عضویت در سازمان مجاهدین خلق و «بغی» اعدام کرد.
۲۸ اسفند نیز جمهوری اسلامی حکم اعدام صالح محمدی، مهدی قاسمی و سعيد داودی، از معترضان بازداشتشده در جریان انقلاب ملی ایرانیان، را به اجرا درآورد.
بر پایه بیانیه شورای سردبیری ایراناینترنشنال، بیش از ۳۶ هزار و ۵۰۰ نفر در جریان سرکوب هدفمند اعتراضات دیماه به دستور علی خامنهای، دیکتاتور پیشین ایران، کشته شدند.
شاخص اصلی بازار سهام توکیو موسوم به «نیکی ۲۲۵» و شاخص اصلی بورس کره جنوبی موسوم به «کاسپی» پنجشنبه ۱۳ فروردین بهترتیب ۲.۴ درصد و ۴.۵ درصد کاهش یافتند.
این تحولات در بازارهای ژاپن و کرهجنوبی در حالی رخ داد که بر پایه تازهترین آمارهای رسمی، نرخ تورم مصرفکننده در ماه مارس نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۲.۲ درصد افزایش داشته است؛ روندی که بیش از هر چیز از رشد چشمگیر هزینههای سوخت ناشی میشود.
در هفتههای اخیر، اختلال در تردد شناورها در تنگه هرمز بهدلیل حملات جمهوری اسلامی موجب برهم خوردن جریان انرژی جهانی و افزایش قیمت نفت شده است.
ترامپ شامگاه ۱۲ فروردین در نخستین سخنرانی خود خطاب به مردم آمریکا پس از آغاز جنگ ایران اعلام کرد طی «دو تا سه هفته آینده»، حملات شدیدتری علیه مواضع جمهوری اسلامی انجام خواهد گرفت.
او در عین حال از ادامه مذاکرات با تهران خبر داد و ابراز امیدواری کرد گفتوگوها ثمربخش باشد.
افت بازارهای آسیایی
شاخصهای هنگسنگ هنگکنگ، ترکیبی شانگهای و اساندپی/ایاسایکس ۲۰۰ استرالیا نیز بهترتیب ۱.۳، ۰.۹ و ۱.۱ درصد کاهش داشتند. شاخص تایکس تایوان و سنسکس هند نیز بهترتیب افتی ۱.۸ و ۱.۹ درصدی را تجربه کردند.
در همین حال، «قراردادهای آتی» آمریکا بیش از ۱.۲ درصد پایین آمدند. قراردادهای آتی توافقهایی برای خرید یا فروش دارایی در آینده با قیمتی مشخص هستند که جهت بازار را نشان میدهند.
این در حالی است که فضای مثبت شکلگرفته در پی تقویت گمانهزنیها درباره احتمال پایان جنگ ایران، به رونق و صعود بازارهای مالی در ۱۲ فروردین انجامیده بود.
روزنامه واشینگتنپست ۱۳ فروردین گزارش داد دولت آمریکا در حال بررسی طرح یک عملیات ویژه برای تصرف و انتقال ذخایر اورانیوم ایران است.
در سوی دیگر، مقامهای جمهوری اسلامی، از جمله اسماعیل بقایی سخنگوی وزارت خارجه و امیر حاتمی فرمانده کل ارتش، ۱۳ فروردین بر ادامه نبرد با «دشمنان» تاکید کردند.
نفت برنت، ۱۰۸ دلار
در همین حال قیمت نفت پس از سخنرانی ترامپ با جهشی محسوس روبهرو شد؛ به گونهای که نفت برنت، بهعنوان معیار جهانی، ۶.۹ درصد افزایش یافت و به ۱۰۸.۱۵ دلار در هر بشکه رسید.
قیمت نفت خام آمریکا نیز با رشد ۶.۴ درصدی به ۱۰۶.۵۵ دلار در هر بشکه صعود کرد.
این در حالی است که بهای نفت خام برنت ۱۲ فروردین با ریزشی چشمگیر از ۱۱۸ دلار، به زیر ۱۰۰ دلار در هر بشکه رسیده بود.
تاکاشی هیروکی، استراتژیست ارشد در شرکت سرمایهگذاری مونکس توکیو، گفت: «بازار ناامیدی خود را نشان داده، زیرا سخنرانی رییسجمهور ترامپ بسیار کمتر از انتظارات بازار بود. هیچ جزییات مشخصی درباره پایان درگیریها با ایران ارائه نشد.»
او افزود: «آنچه بازار میخواهد، یک چارچوب روشن برای آتشبس است.»
پایگاه خبری اکسیوس ۱۲ فروردین به نقل از تحلیلگران گزارش داد در صورت ادامه بحران تنگه هرمز، قیمت نفت میتواند حتی تا ۲۰۰ دلار در هر بشکه افزایش یابد.
مایک سیمپسون، عضو جمهوریخواه مجلس نمایندگان آمریکا، پنجشنبه ۱۳ فروردین از سخنرانی ترامپ تمجید کرد و گفت او «بهروشنی برای مردم آمریکا توضیح داد که چرا عملیات «خشم حماسی ضروری است».
او افزود دستیابی جمهوری اسلامی به سلاح هستهای «یکی از بزرگترین تهدیدها» علیه واشینگتن و متحدانش به شمار میرود و ترامپ «تنها ریسجمهوری در ۴۷ سال گذشته بود که شجاعت لازم برای اقدام قاطع علیه ایران را داشت».
ترامپ در سخنرانی خود اعلام کرد عملیات علیه حکومت ایران به مرحله نهایی نزدیک شده است. او وعده داد «ماموریت را کامل و سریع» به پایان خواهد رساند.
دنیل وبستر
دنیل وبستر، دیگر عضو جمهوریخواه کنگره، از کارزار نظامی علیه جمهوری اسلامی دفاع کرد و گفت: «برای ۴۷ سال، رژیم ایران شعار مرگ بر کشور ما سر داده، نظامیان آمریکایی را به قتل رسانده، شهروندان خود را بهشدت سرکوب کرده و جهان را به وحشت انداخته است.»
او با استناد به سخنان پیشین ترامپ، اهداف جنگ را «پایان دادن به تهدید رژیم تروریستی ایران و نیروهای نیابتی آن، نابودی تواناییهای نظامیاش و اطمینان قطعی از عدم دستیابی آن به سلاح هستهای» برشمرد و افزود سخنرانی جدید ترامپ نشان میدهد تاکنون «پیشرفت چشمگیری» در مسیر تحقق این اهداف حاصل شده است.
رییسجمهوری آمریکا در سخنرانی خود تاکید کرد ظرف دو تا سه هفته آینده، ضربات بسیار سنگینی به جمهوری اسلامی وارد خواهد آمد.
ترامپ در عین حال ابراز امیدواری کرد مذاکرات با تهران به نتیجه برسد.
اندی بار
اندی بار، دیگر عضو جمهوریخواه مجلس نمایندگان آمریکا، کارزار نظامی علیه جمهوری اسلامی را «موفقیتی شگفتانگیز» خواند و گفت: «من کاملا در کنار رییسجمهور و ارتشمان هستم تا زمانی که این نبرد را به پایان برسانیم.»
او اضافه کرد آمریکا و اسرائیل «توانایی ایران برای صدور تروریسم، توسعه سلاح هستهای و کشتار مردم بیگناه» را از بین بردهاند.
مارجوری تیلور گرین
در سوی دیگر، مارجوری تیلور گرین، عضو پیشین کنگره آمریکا و از منتقدان ترامپ، اعلام کرد انتظار داشته ترامپ در سخنرانی خود بر سیاست «اول آمریکا» تمرکز کند، اما او تنها از «جنگ، جنگ و جنگ» سخن گفت.
او افزود ترامپ در سخنرانی خود به کاهش هزینههای زندگی و بیمه مردم آمریکا، بهبود آموزش و آینده فرزندان، ایجاد اشتغال و نجات تامین اجتماعی که تنها چند سال دیگر با خطر ورشکستگی روبهروست، هیچ اشارهای نکرد.
«اول آمریکا» شعار و گفتمانی است که ترامپ در دوران پیشین حضور خود در کاخ سفید آن را ترویج داد. اهداف این گفتمان تمرکز بر مسائل داخلی آمریکا، میهندوستی و عدم مداخله مستقیم در مناقشههای بینالمللی عنوان شده است.
نخستوزیر استرالیا
آنتونی آلبانیزی، نخستوزیر استرالیا، در واکنش به سخنرانی ترامپ اعلام کرد بر ضرورت کاهش تنش تاکید دارد و خواهان شفافیت بیشتر درباره نحوه پایان مناقشه کنونی است.
او گفت: «موضع من همواره ثابت بوده است: باید مشخص شود نقطه پایان این وضعیت چیست و اهداف دقیق آن کداماند؛ به نظر من، اهدافی که در ابتدا توسط رییسجمهور ترامپ مطرح شده بود، تا حد زیادی محقق شدهاند.»
آلبانیزی افزود: «استرالیا مشارکتکننده مستقیم در این درگیری نیست، اما از اهداف اولیه آن، از جمله جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای و تضعیف توانایی این کشور برای تهدید همسایگانش، حمایت کرده است.»
نخستوزیر استرالیا تضعیف توان نظامی-صنعتی، دریایی، هوایی و موشکی جمهوری اسلامی را تحولی «مثبت» ارزیابی کرد و ادامه داد اکنون که این اهداف تا حدی محقق شدهاند، چشمانداز دستاوردهای بیشتر و نیز نقطه پایان این جنگ همچنان نامشخص است.
آلبانیزی هشدار داد: «آنچه روشن به نظر میرسد، تاثیر فزاینده تداوم درگیری بر اقتصاد جهانی است. این تاثیر تنها به افزایش قیمت سوخت محدود نمیشود... از زمان بسته شدن تنگه هرمز، جهش قابل توجهی در قیمتها مشاهده شده و حتی با بازگشایی آن نیز چالشها ادامه خواهد یافت.»
در هفتههای اخیر، اختلال در تردد شناورها در تنگه هرمز بهدلیل حملات جمهوری اسلامی موجب برهم خوردن جریان انرژی جهانی و افزایش قیمت نفت شده است.
ترامپ در روزهای اخیر بارها از عدم همراهی متحدان واشینگتن در کارزار نظامی علیه حکومت ایران انتقاد کرده است.
او ۱۲ فروردین ناتو را «ببر کاغذی» خواند و گفت خروج آمریکا از این ائتلاف نظامی اکنون «فراتر از بررسی» است و امری «قطعی» به نظر میرسد.
دولت ژاپن
مینورو کیهارا، دبیر کابینه ژاپن، در پاسخ به پرسشی درباره نبود چشماندازی روشن برای پایان جنگ در سخنرانی ترامپ اعلام کرد تمایلی ندارد درباره جزییات این سخنان اظهار نظر کند.
کیهارا افزود: «حلوفصل مسائل از طریق گفتوگو اهمیت دارد. ما امیدواریم گفتوگوها با ایران که آقای ترامپ از آن سخن گفته، در مسیر مثبتی پیش برود.»
او ادامه داد ایمنی کشتیرانی در تنگه هرمز و حفظ صلح و ثبات در خاورمیانه برای جامعه بینالمللی از جمله ژاپن اهمیت دارد و توکیو به تلاشهای دیپلماتیک خود برای آرامسازی هرچه سریعتر اوضاع ادامه خواهد داد.
به گزارش دیدبان حقوق بشر و شبکه حقوق بشر کردستان، هزاران زندانی در ایران، از جمله زندانیان سیاسی و کودکان، در معرض خطر مرگ و آسیب ناشی از حملات آمریکا و اسرائیل و همچنین نقضهای گسترده حقوق بشر توسط مقامهای جمهوری اسلامی قرار دارند.
تهدید دوگانه: بمباران و سرکوب
در این گزارش آمده است که زندانیان در ایران با «تهدیدی دوگانه» مواجهاند؛ از یک سو حملات نظامی در نزدیکی مراکز نگهداری آنان و از سوی دیگر، خطر اعدامهای گسترده، خودسرانه و مخفیانه از سوی حکومت.
بَهار صبا، پژوهشگر ارشد ایران در دیدبان حقوق بشر، گفته است: «زندانیان - از جمله هزاران نفر که بهطور خودسرانه بازداشت شدهاند - در معرض خشونت مقامهایی هستند که سابقه کشتار زندانیان را دارند و همزمان در معرض بمباران قرار دارند.»
موج بازداشتهای گسترده پیش از آغاز جنگ
بر اساس این گزارش، در هفتههای پیش از آغاز درگیری نظامی در ۹ اسفند ۱۴۰۴، مقامهای ایرانی دهها هزار نفر از معترضان، فعالان مدنی، وکلا و حتی کودکان را بازداشت کردند.
بسیاری از این افراد در بازداشتگاههای مخفی نگهداری شده و در معرض ناپدیدسازی قهری قرار گرفتهاند.
افزایش اعدامها و نگرانی از اعدامهای مخفیانه
این گزارش از افزایش اعدامها، بهویژه با اتهامات سیاسی، خبر میدهد. دستکم چندین نفر در هفتههای اخیر با اتهاماتی مانند «جاسوسی» و «محاربه» اعدام شدهاند.
نهادهای حقوق بشری هشدار دادهاند که در سایه جنگ و محدودیت اطلاعرسانی، خطر اعدامهای گسترده و مخفیانه افزایش یافته است.
زندانها در معرض حملات و شرایط وخیم
بر اساس گزارشها، حملات هوایی در نزدیکی زندانهایی از جمله اوین، تهران بزرگ، اصفهان، مهاباد و زنجان رخ داده است. زندانیان از شنیدن انفجارهای شدید و احساس موجهای انفجار خبر دادهاند.
همزمان، شرایط داخل زندانها نیز رو به وخامت گذاشته است. منابع از کاهش کیفیت و مقدار غذا، کمبود آب آشامیدنی، و محرومیت از خدمات پزشکی خبر دادهاند.
یک منبع گفته است: «حتی زندانیان بیمار به مراکز درمانی منتقل نمیشوند و به دارو دسترسی ندارند.»
سرکوب اعتراضات در داخل زندانها
زندانیانی که به شرایط نامناسب اعتراض کردهاند، با برخورد خشونتآمیز مواجه شدهاند. گزارشها حاکی از استفاده از گاز اشکآور و حتی نیروی مرگبار در برخی زندانها است.
در زندان چابهار، گفته شده نیروهای امنیتی در واکنش به اعتراضات زندانیان - که به دلیل کمبود غذا آغاز شده بود - چندین نفر را کشته یا زخمی کردهاند.
ناپدیدسازی قهری و بیاطلاعی خانوادهها
این گزارش همچنین به مواردی از انتقال زندانیان به مکانهای نامعلوم اشاره میکند که موجب نگرانی خانوادهها شده است. در برخی موارد، مقامها از ارائه هرگونه اطلاعات درباره محل نگهداری زندانیان خودداری کردهاند.
سابقه نقضهای گسترده حقوق بشر
نهادهای حقوق بشری با اشاره به سابقه جمهوری اسلامی در کشتار زندانیان - از جمله اعدامهای گسترده سال ۱۳۶۷ - نسبت به تکرار چنین وقایعی هشدار دادهاند.
درخواست برای اقدام فوری بینالمللی
دیدبان حقوق بشر و شبکه حقوق بشر کردستان از کشورهای عضو سازمان ملل خواستهاند که حکومت ایران را برای آزادی فوری بازداشتشدگان خودسرانه، توقف اعدامها و رعایت حقوق بشردوستانه بینالمللی تحت فشار قرار دهند.
این نهادها تاکید کردهاند که در شرایط کنونی، حفاظت از جان غیرنظامیان، از جمله زندانیان، باید در اولویت قرار گیرد.
