پس از انتشار گزارشهایی درباره حضور نیروهایی با پرچم حشدالشعبی در شماری از شهرهای ایران، موجی از پیامهای شهروندان به ایراناینترنشنال سرازیر شد که حاکی از ایجاد فضای رعب و وحشت در شهرهای مختلف، بهویژه در جنوب کشور است.
از بندر گناوه تا کوچههای آبادان و سولههای دهلران
یکی از مخاطبان ایراناینترشنال، با انتقاد شدید از هزینهکرد حکومت برای گروههای شبهنظامی گفت: «در این شرایط اقتصادی خراب و تورمی که مردم با آن روبهرو هستند، چرا باید جمهوری اسلامی هزینه گروههای حشدالشعبی را بدهد و خانوادههای آنها را نیز در ایران اسکان دهد و تامین کند؟»
شهروند دیگری با یادآوری سوابق سرکوبهای پیشین، هدف از حضور این نیروها در ایران را روشن دانست و نوشت: «این نیروها برای کشتار مردم آمدهاند. ما دیماه را فراموش نکردهایم که حکومت از آنها برای کشتن شهروندان کمک گرفت.»
اطلاعات ارسالی از استان خوزستان نیز حکایت از تغییر چهره شهرها دارد.
مخاطبی از آبادان در پیامی کوتاه گفت: «از آبادان پیام میدهم. حضور این نیروها با پرچم و لباس نظامی، شهر را ترسناک کرده است.»
مخاطب دیگری از آبادان، وضعیت شهر را چنین تشریح کرد: «نیروهای حشدالشعبی با تویوتا هایلوکس، در پایگاه بسیج روبهروی سیتیسنتر مستقر شدهاند و با نیروهای سپاه در طول مسیر چند ایستبازرسی راه انداختهاند و خودروهای مردم را تفتیش میکنند.»
در اهواز و خرمشهر نیز وضعیت مشابهی گزارش شده است.
یکی از بینندگان ایراناینترنشنال ضمن «تروریست» خواندن این افراد، هشدار داد: «ورود این نیروها به ایران، و بهویژه اهواز، خرمشهر و آبادان، با هدف کشتار مجدد مردم انجام شده است.»
دامنه استقرار این نیروها به استانهای دیگر نیز کشیده شده است.
مخاطبی از ایلام در پیامی گفت: «نیروهای حشدالشعبی در سولههای شرکت اروندان شهرستان دهلران ایلام جمع شدهاند.»
همچنین مخاطب دیگری از استان بوشهر اطلاع داد که این نیروها در گناوه، به هتل خلیج فارس رفتهاند و آنجا مستقر شدهاند.
در پیامی دیگر که از بندرعباس ارسال شده، شهروندی پرسیده است: «کاروانهای حشدالشعبی با خودروهای زرهی وارد ایران شدهاند؛ چرا اسرائیل و آمریکا آنها را هدف قرار نمیدهند؟»
از سوی دیگر، بسیاری از خانوادهها از امنیت فرزندان خود ابراز نگرانی کردهاند.
مخاطبی در پیام خود تاکید کرد: «با ورود این نیروها به آبادان، شهر ناامن و ترسناک شده و شهروندان نگران کودکان خود هستند.»
تنشهای منطقهای و نقض قوانین داخلی
حضور سازمانیافته نیروهای شبهنظامی حشدالشعبی در ایران در حالی صورت میگیرد که نهادهای حقوقی مانند «دادبان» آن را مصداق بارز نقض اصل ۱۴۶ قانون اساسی و تهدیدی جدی برای امنیت شخصی شهروندان میدانند.
این اصل بر ممنوعیت استقرار هرگونه پایگاه نظامی خارجی در کشور تاکید دارد و متن دقیق آن میگوید: «استقرار هر گونه پایگاه نظامی خارجی در کشور هرچند به عنوان استفادههای صلحآمیز باشد، ممنوع است»
نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی در عراق در هفتههای اخیر در حمایت از تهران، حملاتی را علیه اهداف آمریکا و نیز اقلیم کردستان عراق انجام دادهاند. همزمان، حملات به مواضع حشدالشعبی در روزهای اخیر شدت گرفته است.
به گزارش والاستریت ژورنال، مقامات آمریکایی اعلام کردند که ترامپ هنوز تصمیمی درباره صدور فرمان این عملیات نگرفته و در حال سنجش خطرات احتمالی برای سربازان آمریکایی است.
ترامپ بهطور کلی نظر مثبتی به این عملیات دارد، چرا که میتواند او را به هدفش، یعنی جلوگیری همیشگی ایران از دستیابی به سلاح هستهای، برساند.
استراتژی فشار و مذاکره
بهگفته یک فرد آگاه، ترامپ همچنین مشاوران خود را تشویق کرده است تا ایران را تحت فشار بگذارند تا واگذاری اورانیوم را بهعنوان شرطی برای پایان دادن به جنگ بپذیرد.
والاستریت ژورنال مینویسد: «ترامپ در گفتوگو با متحدان سیاسی خود به صراحت اعلام کرده است که ایرانیها نمیتوانند این مواد را نزد خود نگه دارند و طرح بهدست آوردن آن با زور را، در صورتی که ایران در میز مذاکره از آن دست نکشد، مطرح کرده است.»
کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید، در یک کنفرانس خبری گفت: «پنتاگون باید حداکثر آمادگی را داشته باشد تا بتواند به فرمانده کل قوا حداکثر گزینههای ممکن را ارائه دهد. اما این به این معنی نیست که رییسجمهوری تصمیمی اتخاذ کرده است.»
هشدارهای تند و وضعیت اورانیوم ایران
ترامپ یکشنبهشب به خبرنگاران گفت که ایران باید خواستههای آمریکا را اجرا کند، وگرنه «آنها کشوری نخواهند داشت.»
او با اشاره به اورانیوم ایران گفت: «آنها گرد و غبار هستهای را به ما تحویل خواهند داد.»
بر اساس گزارشها، پیش از حملات هوایی اسرائیل و آمریکا در خرداد ۱۴۰۴، ایران دارای بیش از ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای ۶۰ درصد و نزدیک به ۲۰۰ کیلوگرم مواد شکافتپذیر ۲۰ درصدی بود که به راحتی قابل تبدیل به اورانیوم ۹۰ درصدی (درجه تسلیحاتی) است.
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، معتقد است اکثر این مواد در یک تونل زیرزمینی در مجتمع هستهای اصفهان و انباری در نطنز قرار دارند.
چالشهای عملیاتی؛ فراتر از یک حمله ساده
کارشناسان و افسران سابق ارتش آمریکا هشدار میدهند که هرگونه اقدام نظامی برای بهدست آوردن این اورانیوم، در زمره دشوارترین عملیاتهایی خواهد بود که ترامپ تاکنون دستور آن را داده است.
این عملیات میتواند جنگ را بسیار فراتر از بازه زمانی ۴ تا ۶ هفتهای که تیم ترامپ پیشبینی کرده بود، ببرد.
نیروهای آمریکایی باید زیر آتش احتمالی موشکهای زمینبههوای ایران و پهپادها به این سایتها برسند.
سپس نیروهای رزمی باید محیط را امن کنند تا مهندسان با تجهیزات حفاری، آواربرداری را برای یافتن مواد و بررسی تلههای انفجاری آغاز کنند.
در ادامه، خروج مواد باید توسط نیروهای عملیات ویژه زبده که برای جابهجایی مواد رادیواکتیو آموزش دیدهاند، انجام شود.
این عملیات از لحاظ لجستیکی سنگین خواهد بود. اورانیوم غنیشده احتمالا در ۴۰ تا ۵۰ سیلندر مخصوص قرار دارد.
ریچارد نفیو، محقق ارشد دانشگاه کلمبیا و مذاکرهکننده پیشین هستهای با ایران، معتقد است که سیلندرها باید در صندوقهای حملونقل ایمن جاسازی شوند و به چندین کامیون برای انتقال آنها احتیاج است.
همچنین یک فرودگاه موقت برای انتقال این مواد باید در نظر گرفته شود.
ژنرال بازنشسته جوزف ووتل، فرمانده سابق سنتکام، در این باره میگوید: «این یک عملیات سریع بزن و در رو نیست.»
الگوهای تاریخی و گزینههای روی میز
ایالات متحده پیش از این سوابقی در خارج کردن توافقی اورانیوم از کشورهای دیگر را داشته است. آمریکا «پروژه یاقوت کبود» در سال ۱۹۹۴ در قزاقستان و عملیاتی در سال ۱۹۹۸ در گرجستان را با موفقیت انجام داده است. با این حال، شرایط فعلی در ایران بسیار متفاوت و جنگی است.
پنتاگون در حال آمادهسازی گزینههای مختلف، از جمله استقرار ۱۰ هزار نیروی زمینی اضافی و آمادهباش لشکر ۸۲ هوابرد است.
با وجود این، پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، ابراز امیدواری کرده است که تهران با واگذاری داوطلبانه اورانیوم موافقت کند.
او در ۲۳ اسفند گفت: «تمرکز رییسجمهوری بر توان هستهای ایران است. ما طیف وسیعی از گزینهها را داریم. من هرگز به این جمع یا به دنیا نخواهم گفت که مایل به انجام چه کاری هستیم یا تا کجا پیش خواهیم رفت، اما مطمئنا گزینههایی داریم.»
در نهایت، ترامپ علیرغم فشارهای داخلی از سوی برخی چهرههای رسانهای محافظهکار برای بهدست آوردن اورانیوم، همچنان به دنبال یک راه حل دیپلماتیک است که شامل برچیدن فعالیتهای هستهای ایران باشد.
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، نیز هفته گذشته خاطرنشان کرد که آمریکا میتواند بدون تکیه بر نیروهای زمینی به اهداف اصلی خود دست یابد.
بر اساس اطلاعات دریافتی ایراناینترنشنال و همچنین تایید مرکز اسناد حقوق بشر ایران، جعفر جاویدی در تاریخ ۱۸ دی ماه با تجهیزات کمکهای اولیه پزشکی در محل اعتراضات حضور پیدا کرد تا به مداوای مجروحان بپردازد، اما در حین کمکرسانی به زخمیها از ناحیه پهلو هدف شلیک مستقیم گلوله جنگی قرار گرفت.
بهگفته شاهدان، پس از اصابت گلوله، یک آتشنشان به نام حمید مهدوی، که خود او نیز ساعاتی بعد کشته شد، او را بر دوش گرفت و از محل دور کرد.
جاویدی سپس با همراهی دوستانش به یک درمانگاه محلی منتقل شد، اما پزشک معالج در آنجا اعلام کرد که او هیچ نشانه حیاتی ندارد.
بر اساس این گزارش، خانواده و بستگان همان شب او را پس از جستوجوی بسیار یافتند و به دلیل شرایط امنیتی، با خودرو شخصی به منزل منتقل کردند.
پدر و مادر پیکر فرزندشان را در خانه غسل دادند، با ملحفه پوشاندند و او را به آرامستان بهشت رضا در مشهد برای انجام مراحل قانونی منتقل کردند.
گزارشها حاکی از آن است که مراسم تشییع و خاکسپاری جاویدی تحت تدابیر شدید امنیتی برگزار شده است.
جعفر جاویدی پیشتر نیز در جریان اعتراضات سال ۱۴۰۱ بازداشت شده بود.
بر اساس گزارشهای تاییدشده، او پس از بازداشت در قیام مهسا، حدود ۱۵ روز تحت فشار برای اخذ اعتراف اجباری و شکنجه قرار گرفت، بهطوریکه از ناحیه فک، گوش و چشم دچار آسیبهای جدی شد.
جاویدی پس از انتقال به زندان وکیلآباد، در نهایت با قرار وثیقه آزاد شد، اما پس از آن حکم ۳۷ ماه زندان دریافت کرد. او در زمان کشته شدن با قرار وثیقه آزاد بود.
