شورای امنیت سازمان ملل متحد قطعنامهای را تصویب کرد که در آن از جمهوری اسلامی خواسته شده است حملات خود به کشورهای حوزه خلیج فارس و اردن را فوراً متوقف کند. این قطعنامه با ۱۳ رای موافق و بدون رای مخالف تصویب شد و چین و روسیه به آن رای ممتنع دادند.
در این قطعنامه، شورای امنیت خواستار توقف فوری حملات حکومت ایران به بحرین، کویت، عمان، قطر، عربستان سعودی، امارات متحده عربی و اردن شده و همچنین هرگونه اقدام یا تهدید جمهوری اسلامی برای اختلال در کشتیرانی بینالمللی در تنگه هرمز را محکوم کرده است. این قطعنامه که توسط بحرین ارائه شد، با حمایت ۱۳۵ کشور همراه بود.
بر اساس گزارشها، این قطعنامه در حالی تصویب شد که حکومت ایران در واکنش به حملات آمریکا و اسرائیل به خاک خود، حملات موشکی و پهپادی متعددی علیه کشورهای منطقه انجام داده و همچنین کشتیهای تجاری عبوری از تنگه هرمز را هدف قرار داده است.
در نشست شورای امنیت، مایکل والتز، سفیر ایالات متحده در سازمان ملل گفت: «ایران به همه جهات شلیک میکند و کشورهایی که پیشتر اختلافات جدی داشتند اکنون در برابر این تهدید متحد شدهاند.»
در مقابل، امیر سعید ایروانی، سفیر جمهوری اسلامی در سازمان ملل تصویب این قطعنامه را «سوءاستفاده آشکار از ماموریت شورای امنیت» دانست و گفت آمریکا و اسرائیل با حمله به ایران قوانین بینالمللی را نقض کردهاند.
همزمان، وزارت خارجه عربستان سعودی از تصویب این قطعنامه استقبال کرد. این وزارتخانه در بیانیهای که در شبکه اجتماعی ایکس منتشر شد، اعلام کرد قطعنامه شماره ۲۸۱۷ شورای امنیت علیه حملات جمهوری اسلامی به کشورهای عربی خلیج فارس و اردن تصویب شده است.
در این بیانیه آمده است که این قطعنامه با مشارکت عربستان سعودی، بحرین، امارات متحده عربی، قطر، عمان، کویت و اردن تهیه شده و در آن حملات موشکی و پهپادی جمهوری اسلامی «فجیع» توصیف شده است. وزارت خارجه عربستان تاکید کرد این حملات نقض قوانین بینالمللی و تهدیدی جدی برای صلح و امنیت جهانی محسوب میشود.
بر اساس تحلیل شرکت ردیابی کشتی TankerTrackers.com، ایران از زمان آغاز حملات آمریکا و اسرائیل به این کشور در ۹ اسفند تاکنون حدود ۱۳.۷ میلیون بشکه نفت خام صادر کرده است. دادههای شرکت «کپلر» (Kpler) نیز نشان میدهد صادرات ایران در ۱۱ روز نخست ماه مارس به حدود ۱۶.۵ میلیون بشکه رسیده است.
در این گزارش آمده است که اقدامات تلافیجویانه حکومت ایران در پاسخ به حملات آمریکا و اسرائیل شامل حملات به کشتیها در تنگه هرمز و زیرساختهای انرژی در خاورمیانه بوده است. این وضعیت باعث شده عبور کشتیهای غیرایرانی از این مسیر حیاتی برای صادرات نفت خاورمیانه تقریباً متوقف شود و برخی تولیدکنندگان منطقه ناچار به کاهش تولید شوند.
با این حال، ادامه صادرات نفت ایران بدون گزارش توقیف نفتکشها، با رویکردی که آمریکا در گذشته در قبال کشورهایی مانند ونزوئلا اتخاذ کرده بود تفاوت دارد؛ جایی که واشینگتن با محاصره دریایی و توقیف نفتکشها تلاش کرد صادرات نفت این کشور را متوقف کند.
به گفته کارشناسان صنعت انرژی و کشتیرانی، تا زمانی که حکومت ایران همچنان نفت خود را از این مسیر صادر میکند، انگیزه دارد که تنگه هرمز را دستکم تا حدی باز نگه دارد. به نوشته رویترز در مقابل، هرگونه تلاش آمریکا برای توقیف نفتکشهای ایرانی ممکن است خطر حملات بیشتر به کشتیهای عبوری از این مسیر را افزایش دهد.
دادههای ردیابی کشتیها نشان میدهد صادرات نفت ایران از ۲۸ فوریه تا ۱۱ مارس (۹ تا ۲۰ اسفند) بین ۱.۱ تا ۱.۵ میلیون بشکه در روز بوده است؛ رقمی که نسبتاً نزدیک به میانگین صادرات سال گذشته ایران، یعنی حدود ۱.۶۹ میلیون بشکه در روز است.
تصاویر ماهوارهای همچنین نشان میدهد چندین نفتکش بسیار بزرگ همچنان در پایانه صادراتی جزیره خارک در حال بارگیری نفت هستند. پیش از آغاز حملات در (۹ اسفند) ۲۸ فوریه، ایران صادرات خود را در ماه فوریه به حدود ۲.۱۷ میلیون بشکه در روز افزایش داده بود.
طبق دادههای شرکتهای ردیابی کشتی، از زمان آغاز حملات تاکنون شش نفتکش حامل نفت خام ایران این کشور را ترک کردهاند. همچنین دستکم ۱۱ میلیون بشکه نفت خام ایران صادر شده و چهار ابرنفتکش حامل حدود ۸ میلیون بشکه نفت به آبهای اطراف سنگاپور رسیدهاند.
منابع کشتیرانی به رویترز گفتهاند نفتکشهای ایرانی اغلب در محدوده منطقه انحصاری اقتصادی ایران حرکت میکنند؛ مسیری که میتواند تا حدی به حفاظت از آنها در برابر اقدامات احتمالی خارجی کمک کند.
تبعیض در امدادرسانی نیز به شکلی محسوس قابل مشاهده است و سپاه پاسداران از کمک به مجروحان ارتش خودداری میکند.
بر اساس گزارشهای رسیده، یگانهای ارتش با آمار بالای تلفات دستوپنجه نرم میکنند، اما سپاه پاسداران با وجود در اختیار داشتن امکانات، از اعزام مجروحان ارتش به بیمارستانها خودداری میکند.
مقامهای سپاه پاسداران با طرح موضوع «کمبود آمبولانس و ذخایر خون»، درخواستهای مکرر ارتش برای کمکرسانی را رد کردهاند.
این اقدام باعث افزایش خشم و تنش میان کارکنان و عوامل این دو نهاد نظامی شده است.
بحران تدارکات؛ ۲۰ فشنگ برای دو سرباز و نبود آب آشامیدنی
بر اساس این گزارش و به گفته منابع آگاه، وضعیت در خطوط مقدم و یگانهای صحرایی ارتش به «مرز فاجعه» رسیده است.
موارد و مشکلاتی که نیروهای نظامی جمهوری اسلامی به سختی با آنها دست و پنجه نرم میکنند، عبارتند از:
اختلال در یگانهای موشکی سپاه پاسداران؛ اولویت تسلیحات بر معیشت
منابع مطلع به ایراناینترنشنال گفتند که حتی در یگانهای موشکی سپاه پاسداران که همواره از اولویت برخوردار بودهاند، گزارشهایی از خرابی گسترده تجهیزات ارتباطی و کمبود مواد غذایی مخابره شده است.
با وجود این، پیگیریها نشان میدهند که زنجیره فرماندهی به جای ارسال جیره غذایی یا تجهیزات انفرادی، تنها قطعات فنی مربوط به «عملیاتی نگه داشتن سامانههای موشکی» را به این واحدها ارسال میکند.
به گفته افراد آگاه، این امر نشان میدهد که اولویت اقدام جمهوری اسلامی، جنگافروزی است، نه تلاش برای حفظ جان نیروهای خودی.
شکست طرح فراخوان نیروهای ذخیره
از سوی دیگر، تلاشهای سپاه پاسداران برای بسیج نیروهای ذخیره در چهارشنبه ۲۰ اسفند با «شکستی سنگین» روبهرو شده است.
منابع میدانی به ایراناینترنشنال گفتند بسیاری از نیروهای فراخوانده شده، به جای معرفی خود به مراکز نظامی، از این وضعیت برای فرار بهره بردهاند.
به گفته این منابع، این افراد اعضای خانواده و بستگان خود را به سمت مناطق مرزی هدایت کردهاند تا آنها را از کشور خارج کنند.
مارک ای تیسن، ستوننویس واشینگتنپست در این یادداشت که چهارشنبه ۲۰ اسفند منتشر شد، نوشته است: «منتقدان دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده ادعا میکنند که او آمریکا را بدون داشتن یک هدف نهایی روشن وارد جنگ با جمهوری اسلامی کرده است، در حالی که برخی از مشاوران مضطرب ترامپ نیز از او میخواهند جنگ را زودتر از موعد پایان دهد. هر دو گروه اشتباه میکنند.»
در یادداشت واشینگتنپست تاکید شده است که عملیات نظامی آمریکا در مسیر تبدیل شدن به یک موفقیت عظیم قرار دارد. یک ترامپ صبور میتواند به چیزی دست یابد که هیچ رییسجمهوری دوران مدرن پیش از او حتی به آن نزدیک هم نشده بود: حذف غیرقابل بازگشت تهدید جمهوری اسلامی.
تیسن سپس تاکید کرده که در مقابل، اگر پیروزی قاطع نباشد، رهبران باقیمانده حکومت ایران ممکن است به این نتیجه برسند که آمریکا عزم خود را از دست داده و برای شکست دادن آنها بیش از حد ضعیف بوده است.
بهنوشته او، سه سطح از موفقیت در ایران وجود دارد که همگی در دسترس ترامپ قرار دارند:
سطح اول: ایالات متحده توانایی رژیم برای اعمال قدرت فراتر از مرزهایش را از بین ببرد.
ترامپ بهخوبی در مسیر دستیابی به این هدف قرار دارد. در کمتر از دو هفته نبرد، نیروهای مشترک آمریکا و اسرائیل بیش از پنج هزار هدف را مورد حمله قرار دادهاند. آنها بهطور سیستماتیک در حال از بین بردن نیروهای هوایی، زمینی و دریایی ایران، سامانههای فرماندهی و کنترل، ذخایر و ظرفیت تولید هستهای و موشکهای بالستیک و زیرساختهای تروریستی جمهوری اسلامی هستند.
تاثیر این حملات از هماکنون آشکار شده است. دریادار برد کوپر، فرمانده فرماندهی مرکزی آمریکا، گزارش داده که از آغاز جنگ، حملات موشکهای بالستیک ایران ۹۰ درصد و حملات پهپادی آن ۸۳ درصد کاهش یافته است. و توانایی جمهوری اسلامی برای حمله به آمریکا و متحدانش بهزودی از بین خواهد رفت.
کوپر گفته است: «ما فقط آنچه را که دارند هدف قرار نمیدهیم؛ ما توانایی آنها برای بازسازی را نابود میکنیم.»
بهنوشته تیسن، هنوز هزاران هدف دیگر باید مورد حمله قرار گیرند، اما اگر آمریکا و اسرائیل کار را به پایان برسانند، حکومت ایران از نظر نظامی ناتوان خواهد شد و دیگر قادر نخواهد بود موشک، پهپاد یا راکت شلیک کند یا این سلاحها را در اختیار نیروهای نیابتی تروریستی خود قرار دهد.
او افزوده است برنامههای هستهای و موشکهای بالستیک جمهوری اسلامی بهطور قاطع عقب رانده خواهد شد و این رژیم دیگر قادر نخواهد بود همسایگان خود را تهدید کند یا ترور را در منطقه گسترش دهد. این دستاوردی خواهد بود که جهان را تغییر میدهد. اما اگر رژیم کنونی ایران با ارادهای دستنخورده باقی بماند، این موفقیت موقتی و قابل بازگشت خواهد بود.
سطح دوم: رژیم فعلی در ایران فرو بپاشد و حکومتی جدید جایگزین آن شود که در مقابل واشینگتن پاسخگو باشد.
آمریکا و اسرائیل تاکنون علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی و دستکم ۴۸ مقام ارشد این حکومت را کشتهاند.
بهنوشته تیسن، کشته شدن این تعداد از رهبران در چنین مدت کوتاهی بخشی از برنامه جنگی نبود؛ این امر تنها به این دلیل ممکن شد که بسیاری از آنها بهطور احمقانهای در روز روشن گرد هم آمده بودند و هدفی مناسب را فراهم کردند.
نویسنده این مقاله در ادامه افزوده که با این حال، مرحله اولیه عملیات نظامی عمدتا بر رهبران جمهوری اسلامی متمرکز نیست، بلکه بر نابودی پدافند هوایی و تواناییهای اقدامات تلافیجویانه رژیم تمرکز دارد.
به نوشته او، وقتی آمریکا بهطور کامل به برتری هوایی دست یابد، اهداف بیشتری از میان رهبران قابل هدف قرار دادن خواهند بود. پسر خامنهای که بهتازگی بهعنوان جانشین او معرفی شده، قطعا در صدر این فهرست قرار دارد.
در یادداشت واشینگتنپشت گفته شده است که با افزایش چنین حملاتی برای قطع سر، رژیم از درون شروع به شکاف و فروپاشی خواهد کرد. عناصر تندرو ممکن است بخواهند تا آخرین نفس بجنگند، اما دستکم برخی رهبران احتمالا بقا را به شهادت ترجیح خواهند داد و برای همکاری با آمریکا پیشقدم خواهند شد؛ همانگونه که بقایای رژیم مادورو در ونزوئلا در حال انجام چنین کاری هستند.
نویسنده مقاله پس افزوده که در این سطح، اراده رهبران باقیمانده حکومت ایران برای بازسازی دستگاه ترور خود بهطور قاطع شکسته خواهد شد و شرایط برای سطح سوم موفقیت فراهم میشود.
سطح سوم: مردم ایران قیام کنند و کشور خود را پس بگیرند.
تنها چند هفته پیش از آغاز عملیات نظامی، ایرانیان درصدها شهر به خیابانها آمدند تا آزادی خود را مطالبه کنند و تنها در برابر سرکوبی وحشیانه که دستکم ۳۰ هزار کشته برجای گذاشت، عقب نشستند.
اکنون نیروهای مشترک آمریکا و اسرائیل در حال نابود کردن زیرساختهای سرکوب داخلی هستند که آن قتلعامها را انجام دادند.
در همین حال ترامپ به مردم ایران گفته است: «در پناه بمانید. از خانههای خود خارج نشوید. بیرون بسیار خطرناک است. بمبها همه جا فرو خواهند ریخت. وقتی کار ما تمام شد، دولت خود را به دست بگیرید.»
در این تحلیل گفته شده است که وقتی گرد و غبار جنگ فرو بنشیند، احتمالا ایرانیان به دعوت ترامپ پاسخ خواهند داد و برای تصرف نهادهای خود به خیابانها بازخواهند گشت؛ همانگونه که مردم آلمان دیوار برلین را فرو ریختند.
تیسن سپس این احتمال را منتفی ندانسته که تغییر دموکراتیک آهستهتر رخ دهد و این فرآیند با یک دولت انتقالی آغاز شود که در نهایت جای خود را به دولتی بدهد که توسط مردم انتخاب شده است.
بهنوشته او، وقتی فضای ترس از میان برود گروههای مخالف خواهند توانست آزادانه گرد هم آیند، اعتراض کنند و حقوق خود را مطالبه کنند. چه بهصورت ناگهانی و چه بهتدریج، ایران میتواند از یک دشمن تمامیتخواه به متحدی طرفدار آمریکا برای صلح در منطقه تبدیل شود.
نویسنده مقاله در عین حال تاکید کرده که هنوز ممکن است چیزهای زیادی اشتباه پیش برود. این خطر وجود دارد که رژیم مقاومتر از آنچه انتظار میرود باشد یا اینکه جنگ داخلی آغاز شود، اما بزرگترین خطر این خواهد بود که کارزار نظامی خیلی زود و پیش از آنکه رژیم ایران فرو بپاشد پایان یابد.
بهنوشته او چنین کاری نهتنها یک فرصت از دسترفته خواهد بود، بلکه ممکن است بقایای رژیم را به این نتیجه برساند که در نبرد ارادهها با ترامپ در واقع پیروز شدهاند. برای آنها، هر نوع بقا به معنای پیروزی است. حتی ممکن است چنین برداشت کنند که با عنایت الهی نجات یافتهاند تا کارزار جهاد خود علیه غرب را ادامه دهند.
تیسن افزوده که ترامپ با خلع سلاح جمهوری اسلامی همین حالا نیز بیش از هر رییسجمهوری دیگری در دوران مدرن برای صلح خاورمیانه دستاورد داشته است، اما اگر او مسیر خود را ادامه دهد، میتواند رژیم را بهطور قاطع شکست دهد و حکومت دینی تمامیتخواه آن را با دولتی جدید جایگزین کند که پاسخگوی واشینگتن و یا بهتر از آن، پاسخگوی شهروندان خودش باشد.
او در پایان مقاله خود تاکید کرده است که تاریخ و مردم آمریکا، ترامپ را برای چنین کاری گرامی خواهند داشت.
