بیبیسی از پرواز دستکم شش سوخترسان آمریکایی از بریتانیا بهسوی مدیترانه خبر داد


به گزارش بیبیسی وِریفای، واحد تخصصی راستیآزمایی این رسانه، در نخستین ساعات دوشنبه ۲۷ بهمن دستکم شش فروند هواپیمای سوخترسان هوایی KC-135 نیروی هوایی آمریکا پایگاه نیروی هوایی سلطنتی میلدِنهال در شهر سافِک، واقع در شرق انگلستان، را ترک کرده و از فراز فرانسه و سپس دریای مدیترانه، بهسوی جنوبشرق آسیا پرواز کردند.
بیبیسی وریفای بر اساس دادههای وبسایت فلایترادار نوشته است که دستکم دو فروند از این هواپیماهای سوخترسان در حال نزدیک شده به پایگاه هوایی خانیا، در جزیره کرت یونان بودهاند.
این واحد توضیح داده است که در هفتههای اخیر، همزمان با ادامه گمانهزنیها درباره احتمال حمله نظامی به ایران، تحرکات نظامی آمریکا در اروپا و خاورمیانه را بهطور مستمر ردیابی کرده است.






شبکههای سیانان و بیبیسی گزارش دادند که ارتش ایالات متحده در آستانه مذاکرات برنامهریزیشده با جمهوری اسلامی در ژنو، همچنان به تقویت گسترده توان هوایی و دریایی خود در خاورمیانه ادامه میدهد.
سیانان بهنقل از منابع آگاهی که نام آنان را اعلام نکرد، گزارش داد که این جابهجاییها با هدف افزایش فشار بر تهران و همچنین فراهم کردن گزینههای حمله در صورت شکست مذاکرات هستهای انجام میشود.
بر اساس این گزارش، تجهیزات نیروی هوایی آمریکا مستقر در بریتانیا، از جمله هواپیماهای سوخترسان و جنگندهها، در حال انتقال به نقاطی نزدیکتر به خاورمیانه هستند. همچنین سامانههای پدافند هوایی بیشتری به منطقه اعزام شده و مأموریت برخی یگانهای نظامی آمریکا که قرار بود در هفتههای آینده جایگزین شوند، تمدید شده است.
دادههای رهگیری پرواز نشان میدهد در هفتههای اخیر دهها هواپیمای ترابری نظامی آمریکا تجهیزات را به اردن، بحرین و عربستان سعودی منتقل کردهاند. تنها از طریق دادههای عمومی، بیش از ۲۵۰ پرواز باری نظامی آمریکا به منطقه ثبت شده است.
تصاویر ماهوارهای نیز نشان میدهد ۱۲ فروند جنگنده اف-۱۵ آمریکا از ۲۵ ژانویه در پایگاه هوایی موفق السالتی اردن مستقر شدهاند. همچنین جنگندههای بیشتری مجوز دیپلماتیک ورود به حریم هوایی اردن را دریافت کردهاند.
شبکه بیبیسی نیز بر اساس دادههای عمومی رهگیری پرواز، گزارش داد که دستکم شش فروند هواپیمای سوخترسان هوایی کیسی-۱۳۵(KC-135) نیروی هوایی آمریکا دوشنبه ۲۷ بهمن پایگاه هوایی «راف میلدنهال» در سافک، شرق انگلستان را ترک کردند و به سمت جنوبشرق، از فراز فرانسه و سپس دریای مدیترانه حرکت کردند.
اطلاعات منتشرشده از سوی وبسایت فلایترادار۲۴ نشان میدهد دستکم دو فروند از این هواپیماهای سوخترسان به سمت پایگاه هوایی «خانیا» در جزیره کرت یونان نزدیک شدهاند.
بیبیسی همچنین گزارش داد که ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن در حدود ۲۴۰ کیلومتری سواحل عمان و در فاصله حدودا ۷۰۰ کیلومتری از ایران مستقر شده است.
جاستین کرامپ، مدیرعامل شرکت ریسک و اطلاعات سیبیلاین به بیبیسی گفت که آمادگی های نظامی آمریکا در خاورمیانه عمق و پایداری بیشتری نسبت به آنچه پیش از دستگیری نیکولاس مادورو، رییسجمهوری پیشین ونزوئلا، یا حملات هوایی به تاسیسات هسته ای ایران در ژوئن ۲۰۲۵ رخ داده بود، دارد.
او گفت تجمع ناوهای جنگی و هواپیماها در منطقه به آمریکا اجازه می دهد «نرخ حمله نسبتا فشرده و پایدار» حدود ۸۰۰ سورتی پرواز در روز انجام دهد.
کرامپ افزود هدف این است که هرگونه واکنش ایران به حملات آمریکا «بی اثر» باشد.
تهدید نظامی و افزایش تنشها
دونالد ترامپ طی هفتههای اخیر بارها ایران را به اقدام نظامی تهدید کرده است. او ماه گذشته هشدار داد در صورت ادامه سرکوب معترضان، حمله را بررسی خواهد کرد. ترامپ جمعه ۲۴ بهمن نیز گفت تغییر رژیم در ایران «بهترین اتفاق ممکن» خواهد بود.
این اظهارات، همراه با استقرار نیروها، فضای منطقه را ملتهب کرده و اهمیت مذاکرات ژنو را افزایش داده است. قرار است از سوی آمریکا استیو ویتکاف و جرد کوشنر و از سوی جمهوری اسلامی، عباس عراقچی در این مذاکرات شرکت کنند.
ابهام درباره «روز بعد»
با این حال، دو منبع آگاه به سیانان گفتند که دولت آمریکا تصویر روشنی از سناریو پس از سقوط احتمالی حکومت ایران ندارد. مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، نیز اخیرا در جلسهای در کنگره گفت «هیچکس نمیداند» در صورت فروپاشی حکومت چه کسی قدرت را به دست خواهد گرفت.
ارزیابی جامعه اطلاعاتی آمریکا این است که در کوتاهمدت، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی احتمالا خلاء قدرت را پر خواهد کرد. یک منبع مطلع به سیانان گفت: «سپاه جایگاهی مهم دارد و فراتر از ساختار معمول نظامی عمل میکند، اما پیشبینی دقیق سناریو فروپاشی بسیار دشوار است.»
سیانان بهنقل از منابع خود افزود که چند هفته پیش و در اوج اعتراضات سراسری، پنجرهای کوتاه برای اقدام نظامی وجود داشت که شاید میتوانست موازنه را به نفع مخالفان تغییر دهد، اما اکنون این پرسش مطرح است که آیا ترامپ «لحظه مناسب» را از دست داده است یا نه.
تغییر منطق حمله
بهگفته سیانان، در آن زمان تمرکز نیروهای آمریکایی بیشتر بر کارائیب بود و گزینههای خاورمیانه محدود بود. اکنون ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن در منطقه مستقر است، ناو جرالد فورد در راه است و اسکادرانهای جنگنده و هواپیماهای سوخترسان در حال جابهجایی هستند.
ترامپ جمعه گذشته گفت: «اگر به توافق نرسیم، به این نیروها نیاز خواهیم داشت.»
در صورت صدور دستور حمله، آمریکا گزینههای گستردهای در اختیار دارد. ناوشکنهای مجهز به موشکهای تاماهاوک با برد حدود ۱۶۰۰ کیلومتر، زیردریاییهای تهاجمی و جنگندههای اف-۳۵ و اف-۱۵ای میتوانند اهدافی را در عمق خاک ایران هدف قرار دهند.
به گفته منابع، اهداف بالقوه میتواند شامل مقرهای سپاه پاسداران و دیگر تاسیسات نظامی فراتر از سایتهای هستهای باشد. همچنین احتمال انجام عملیات مشترک آمریکا و اسرائیل مطرح شده که میتواند مشابه عملیات «چکش نیمهشب» در تابستان گذشته باشد.
بنبست در موضوع غنیسازی
ترامپ اخیراً گفته آمریکا «هیچگونه غنیسازی» را نمیپذیرد. با توجه به تاکید ایران بر حق غنیسازی، منابع میگویند فضای مانور مذاکراتی محدود است.
مارکو روبیو در بوداپست گفت: «ایران در نهایت بهدست روحانیون شیعه اداره میشود که تصمیمات را بر مبنای الهیات میگیرند. بنابراین انجام توافق با ایران کار آسانی نیست.»
او درباره اطلاعرسانی به کنگره در صورت تصمیم به حمله یا تلاش برای برکناری رهبر جمهوری اسلامی نیز پاسخ قطعی نداد و گفت: «هرچه قانون ایجاب کند انجام خواهیم داد.»
نگرانی کشورهای منطقه
کشورهای عرب حوزه خلیج فارس نسبت به بیثباتی احتمالی ناشی از اقدام نظامی آمریکا نگران هستند و خواستار فرصت بیشتر برای دیپلماسی شدهاند. یک دیپلمات منطقهای به شبکه سیانان گفت: «همه علیه حمله فشار میآورند. تنها اسرائیل خواهان اقدام نظامی است.»
در همین حال، جمهوری اسلامی کمتر از ۲۴ ساعت پیش از مذاکرات ژنو، رزمایشهای نظامی جدیدی برگزار کرد. تلویزیون دولتی ایران گزارش داد سپاه از سه جزیره مورد مناقشه در خلیج فارس «دفاع قهرمانانه» انجام داده و پهپادها در جنوبیترین نقاط ایران آماده مقابله با هرگونه تجاوز هستند.
عبدالرحیم موسوی، رییس ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی، نیز هشدار داد: «ترامپ باید بداند وارد نبردی عبرتآموز میشود که نتیجه ورود به آن باعث خواهد شد که دیگر در دنیا عربدهکشی نکند.»
هرانا گزارش داد که دستکم شش شهروند در شهرهای تهران، فریدن و اسلامآبادغرب بهدست نیروهای امنیتی بازداشت شدهاند.
به گزارش هرانا، سینا شمس، ۲۸ ساله و فرزند سعید، شامگاه شنبه ۲۵ بهمن در ارتباط با اعتراضات دی ۱۴۰۴ بهدست نیروهای امنیتی در تهران بازداشت و به زندان اوین منتقل شد. ماموران امنیتی با مراجعه به منزل او در محدوده میدان شهدا، خیابان ایران، او را بازداشت کردند.
همزمان، چهار شهروند ساکن شهرستان فریدن به نامهای علیرضا بدیعالزمانی، زاهد ابوالحسنی، فریدون صانعی و شهباز غفاری نیز در ارتباط با اعتراضات سراسری بازداشت شدهاند و بهصورت بلاتکلیف در زندان فریدن نگهداری میشوند. به گزارش هرانا، این افراد حدود ۳۶ روز است که به دلیل شرکت در اعتراضات مسالمتآمیز و سردادن شعار با اتهامهای امنیتی در بازداشت موقت در زندان داران بهسر میبرند.
در گزارشی دیگر، عرفان خسروآبادی در شهرستان اسلامآبادغرب بهدست نیروهای امنیتی بازداشت و به مکانی نامعلوم منتقل شده است.
مقامهای رسمی جمهوری اسلامی تاکنون درباره این بازداشتها اظهارنظر نکردهاند.
بر اساس گزارش سازمان حقوق بشری ههنگاو، هفت دانشجو در شهرهای مختلف ایران به دست نیروهای امنیتی بازداشت شدهاند.
ههنگاو اعلام کرد این افراد به نامهای محمدامین سلطانزاده، محمد اسدی، علی پروین، سهند عباسنیا، امیررضا حیدری، هژار ابراهیمی و همت کریمی در شهرهای دامغان، اشنویه ، اصفهان و تبریز بازداشت شدهاند.
جزئیاتی درباره زمان دقیق بازداشت، نهاد بازداشتکننده و اتهامهای احتمالی این دانشجویان منتشر نشده است. همچنین از وضعیت نگهداری و محل انتقال آنان نیز اطلاعاتی در دست نیست.
روزنامه واشینگتنپست گزارش داد با وجود گذشت چند هفته از سرکوب خونین اعتراضات در جریان انقلاب ملی ایرانیان، خشم و نارضایتی عمومی در ایران فروکش نکرده است.
بر اساس این گزارش که دوشنبه ۲۷ بهمن با استناد به روایت شهروندان و نهادهای حقوق بشری منتشر شد، هزاران نفر در جریان سرکوب به دست جمهوری اسلامی، کشته و دهها هزار نفر بازداشت شدهاند و موج بازداشتها همچنان ادامه دارد.
در همین زمینه و بر اساس اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال، نیروهای امنیتی سحرگاه ۲۷ بهمن با یورش به روستای چنار در شهرستان اسدآباد همدان و همزمان با محاصره روستا، صدها نفر از اهالی را بازداشت کردند.
از سوی دیگر، شامگاه ۲۷ بهمن بر اساس ویدیوهای منتشر شده در رسانههای اجتماعی، گزارش شد که اهالی آبدانان در استان ایلام، با برگزاری تجمع خیابانی شعار «مرگ بر خامنهای» سر دادند.
در توضیح این ویدیو آمده است که این تجمع در آستانه چهلم جاویدنامان این شهر، از جمله علیرضا صیدی و یاسین الهی شکل گرفت.
بر اساس خبرهای منتشر شده، اینترنت در آبدانان قطع شده است.
واشینگتنپست در ادامه گزارش خود نوشت که جامعه در شوک و سوگواری به سر میبرد.
همچنین شعارهای ضدحکومتی در برخی مراسم چهلم کشتهشدگان و از پنجره خانهها شنیده میشود و فضای امنیتی حتی به مدارس کشیده شده است.
این گزارش در عین حال تاکید کرد که جمهوری اسلامی در آستانه دور تازه مذاکرات هستهای با آمریکا در ژنو، در موقعیتی شکننده قرار دارد.
مایک هاکبی، سفیر آمریکا در اسرائیل، نیز درباره مذاکرات تهران و واشینگتن که فردا (سهشنبه ۲۸ بهمن) در ژنو سوئیس و با میانجیگری عمان ادامه مییابد، گفت: «آیا این مذاکرات میتواند صلح بیاورد؟ صادقانه بگویم، نمیدانم. اما شک و تردید جدی وجود دارد که ایرانیها هرگز به چیزی رضایت ندهند که آنها را وادار کند جاهطلبی هستهای خود را کنار بگذارند.»
او در ادامه تاکید کرد: «اسرائیل و آمریکا کاملا همنظر هستند که باید با ایران برخورد شود و وضعیت فعلی نمیتواند ادامه پیدا کند.»
از سوی دیگر لیندسی گراهام، سناتور جمهوریخواه، در سفر به اسرائیل گفت تصمیم واشینگتن درباره «اقدام علیه ایران» ظرف چند هفته گرفته میشود.
او ۲۷ بهمن تاکید کرد ناو هواپیمابر جرالد فورد برای نمایش قدرت یا هواخوری به منطقه اعزام نشده است.
به گزارش رسانه اسرائیلی آی۲۴، گراهام گفت که با اطمینان از توان آمریکا و اسرائیل برای وارد کردن ضربه قاطع به رژیم ایران، اسرائیل را ترک میکند.
اما تحلیلگران به واشینگتنپست گفتهاند که حکومت ایران با نمایش خشونت گسترده در پی ایجاد رعب و تضمین بقا بوده، و همین «ضعف داخلی» میتواند دست تهران را برای ارائه امتیازهای بزرگ در مذاکرات ببندد.
در سوی دیگر، دولت دونالد ترامپ همزمان با تاکید بر دیپلماسی، نیروهای نظامی بیشتری به منطقه اعزام کرده و گزینه اقدام نظامی را نیز مطرح کرده است؛ وضعیتی که آینده مذاکرات و ثبات منطقه را با ابهام بیشتری روبهرو میکند.
تعداد شرکت کنندگان در تجمع ایرانیان در «روز جهانی اقدام» با فراخوان شاهزاده رضا پهلوی، نه تنها از تجمعات تاریخ دیاسپورای ایران پیشی گرفت، بلکه در مقیاس جهانی تجمعات دیاسپورای سایر ملتها بر اساس آمارهای رسمی، نادر بود. آنها به رسانهای برای مردم کشور خود در دنیای آزاد تبدیل شدند.
در روز ۲۵ بهمن، برابر ۱۴ فوریه ۲۰۲۶، دستکم ۹۰۰ هزار نفر تا بیش از میلیون ایرانی، در پاسخ به فراخوان شاهزاده رضا پهلوی، در پنج قاره جهان به خیابانها آمدند. با وجود انکار یکپارچه رسانههای رسمی جمهوری اسلامی و برخی افراد در خارج کشور که پروپاگاندای جمهوری اسلامی را بازنشر کردند، ارقام ثبت شده از سوی مراجع رسمی، حضور تاریخی ایرانیان را اثبات میکند.
این رویداد نه تنها با فاصله بسیار زیاد، از تمام تجمعات ایرانیان خارج کشور در سالهای گذشته پیشی گرفت، بلکه در مقیاس جهانی نیز بیسابقه بود.
مونیخ
فضایی که برای تجمع ایرانیان در مونیخ اختصاص داده شد، میدان «ترزینویز» در این شهر بود. این محوطه ۴۲ هکتار برابر ۴۲۰ هزار متر مربع وسعت دارد. برای مقایسه، وسعت بخش مرکزی میدان شهیاد تهران (میدان آزادی) حدود ۷ هکتار است. استادیوم آریامهر (آزادی) ۱۴ هکتار وسعت دارد. در واقع وسعت این مکان، شش برابر میدان شهیاد و سه برابر استادیوم آریامهر است.
در روز تجمع، بهدلیل برگزاری کنفرانس امنیتی مونیخ و حضور مقامات بلند پایه سیاسی و امنیتی در این شهر، پرواز انواع پهپاد در آن ممنوع و پهپادهای موجود توقیف شدند. بنابراین تصویر هوایی از این تجمع وجود ندارد.
پلیس مونیخ در اعلامیهای بهطور رسمی، تعداد شرکت کنندگان در این تجمع بی سابقه را ۲۵۰ هزار نفر اعلام کرد.
تصاویری که رسانههای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی نظیر خبرگزاری فارس و برخی نیروهای سیاسی خارج کشور برای زیر سوال بردن این رقم از آن استفاده کردند، ویدیو تایم لپس این میدان است.
این تایم لپس از پخش زنده کانال قدیمی Oktoberfest-TV استخراج شده است. این کانال یوتیوبی از ۲۵ سال پیش، به صورت ۲۴ ساعته، تصاویر میدان ترزینویز را نمایش میدهد.
تمام پستهای شبکههای اجتماعی و خبرگزاری فارس که آمارهای پلیس را زیر سوال بردند، بر اساس ویدیویی است که از روی پخش زنده همین کانال ضبط شده است. موضوع این است که در این شبه راستیآزماییها عمدتا از بخشی از ویدیو استفاده شده است که جمعیت تازه در حال ورود به میدان بودند. اوج جمعیت در این ویدیو در ساعت ۱۶:۵۰ قابل مشاهده است.
تحقیقات ایراناینترنشنال نشان میدهد تصاویر این دوربین از این زاویه ضبط شده است. نقطهای در شمال میدان که بهدلیل نزدیکی به ایستگاه قطار، اکثر شرکتکنندگان از آن وارد شدند.
تا پیش از تجمع ایرانیان در این میدان، یکی از تاریخی ترین تجمعات در آن مربوط به تجمع بهمن ماه سال ۱۴۰۳ انجمن «مونیخ رنگارنگ است» علیه نژادپرستی بود. در آن زمان نیز پلیس مونیخ، تعداد شرکت کنندگان را در اعلامیه رسمی خود ۲۵۰ هزار نفر اعلام کرد. اکنون همین مرجع، تعداد شرکت کنندگان در تجمع ایرانیان را ۲۵۰ هزار نفر اعلام کرده است.
حضور دستکم یک میلیون ایرانی در روز جهانی اقدام
پلیس تورنتو در کانادا، شمار ایرانیان حاضر در رویداد «روز جهانی اقدام» را ۳۵۰ هزار نفر اعلام کرد. این تجمع در خیابان بلند یانگ برگزار شد.
برخی رسانهها تعداد شرکتکنندگان در تجمع لسآنجلس را «صدها هزار نفر» اعلام کردند. اشاره غیر دقیق در این بخش، میتواند گمراه کننده باشد، چراکه عبارت «صدها هزار نفر» از ۲۰۰ هزار نفر تا ۹۵۰ هزار نفر را دربر میگیرد. تنها اشاره دقیق به تعداد این تجمع در گزارش ایران اینترنشنال به نقل از پلیس لسآنجلس آمده که تعداد شرکت کنندگان را ۳۵۰ هزار نفر اعلام کرد.
خبرگزاریهای دولتی و رسانهها تجمع ایرانیان لندن را ۵۰ هزار نفر، ونکوور کانادا را ۴۵ هزار نفر، سیدنی را دهها هزار نفر و ملبورن استرالیا را ۴ هزار نفر، اعلام کردند.
تجمعات کوچکتری در شهرهایی از جمله بریزبرن در استرالیا، توکیو در ژاپن و شیکاگو در آمریکا، آکرا، پایتخت غنا در آفریقا، لیسبون در پرتغال، تلآویو در اسرائیل و آتن در یونان، نیز برگزار شده است.
با این حساب، در روز ۲۵ بهمنماه، بر اساس آمارهای رسمی و رسانهها بین دستکم ۹۰۰ هزار تا بیش از یک میلیون ایرانی به خیابانهای جهان در پنج قاره آمدند.
تجمع بی سابقه
تا پیش از آغاز انقلاب ملی ایرانیان بزرگترین تجمع دیاسپورای ایرانی مربوط به تجمع ۳۰ مهر ۱۴۰۱ در برلین بود. در این تجمع ۸۰ هزار ایرانی شرکت کردند.
ایرانیان خارج از کشور، هرگز در تاریخ اعتراضات خود چنین تجمعاتی با این گستردگی نداشتند. نه تنها ایرانیان، بلکه گستره این تجمعات در تاریخ برخی از شهرهای جهان نیز کم سابقه بود. شبکه خبری سیپی-۲۴ تورنتو، تجمع ایرانیان را بزرگترین تجمع در تاریخ این شهر خواند.
در مونیخ، بزرگترین تجمع معاصر مربوط به تجمع «مونیخ رنگارنگ است» بود. پلیس مونیخ تعداد شرکت کنندگان آن تجمع را هم ۲۵۰ هزار نفر اعلام کرد. اگرچه رویدادهایی مانند جشنهای سالانه آبجو ارقام بیشتری را ثبت کردند.
تجمعهای چند ملیتی از جمله اعراب و سایر ملیتها در حمایت از فلسطین، به خصوص پس از ۷ اکتبر، به صدها هزار نفر رسیده است، اما به سختی میتوان تجمع سیاسی دیاسپورای تک ملیتی را یافت که به رقم ۳۵۰ هزار نفر نزدیک شده باشد.
طی ۴۵ سال حکومت جمهوری اسلامی، نزدیک به ۶ میلیون ایرانی از طریق پناهندگی و مهاجرت، از کشور رفتند. اکنون در یک روز، حدود یک میلیون نفر آنان در حمایت از مردم کشورشان به خیابانها آمدند. این اگرچه رویدادی تاریخی برای دیاسپورای ایرانی و در سطح جهانی بود، اما اولین بار نبود، از اوایل انقلاب شیر و خورشید، با فراخوانها شاهزاده رضا پهلوی، ایرانیان در پنج قاره، ۳۰ کشور و ۷۳ شهر جهان، دستکم ۱۶۸ تجمع اعتراضی برگزار کردند.
حضور پرشمار آنها در خیابانهای جهان به رسانهای موثر تبدیل شد که جهان نمیتواند آن را نادیده بگیرد.